Umowa międzynarodowa Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Maroka o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji, sporządzona w Rabacie dnia 24 października 1994 r.

-

4103 -

858

UMOWA

między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Maroka o popieraniu

i wzajemnej ochronie inwestycji,

sporządzona w Rabacie dnia 24 października 1994 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 24 października 1994 r. została sporządzona w Rabacie Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Maroka o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji w następującym brzmieniu

UMOWA

między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem

Królestwa Maroka o popieraniu i wzajemnej ochronie

inwestycji

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Królestwa

Maroka, zwane dalej "Umawiającymi się Stronami",

pragnąc rozszerzenia między nimi współpracy go-

spodarczej poprzez stworzenie korzystnych warunków

do inwestowania przez inwestorów jednej Umawiają­

cej się Strony na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony,

uważając, że umowa w tej dziedzinie będzie mogła

mieć korzystny wpływ na polepszenie kontaktów gospodarczych i na wzmocnienie zaufania w zakresie inwestycji,

uznając potrzebę popierania i ochrony inwestycji

zagranicznych dla rozkwitu gospodarczego obu Umawiających się Stron,

uzgodniły, co następuje

Artykuł 1

W rozumieniu niniejszej umowy

1. Określenie "inwestycja" oznacza wszelkie młe­

nie i wszelki wkład bezpośredni lub pośredni, zainwestowany w spółki lub przedsiębiorstwa jakiegokolwiek

sektora działalności gospodarczej, i obejmuje w szczególności, lecz nie wyłącznie

a) własność ruchomości i nieruchomości, jak również

wszelkie inne prawa rzeczowe, takie jak hipoteka,

kupieckie prawo zatrzymania, zastaw, służebność

i inne podobne prawa;

udziałów

e) koncesje prawa publicznego, w tym koncesje na

poszukiwanie, wydobywanie lub eksploatację zasobów naturalnych.

Zmiana formy prawnej inwestycji, w której mienie

i kapitał zostały zainwestowane lub reinwestowane,

nie zmienia jej charakteru jako inwestycji w rozumieniu

niniejszej umowy. Inwestycje muszą być dokonane

zgodnie z ustawodawstwem i przepisami obowiązują­

cymi w Państwie przyjmującym inwestycje.

Jeżeli inwestycja została dokonana przez inwestora za pośrednictwem podmiotu nie objętego definicją

w ustępie 2 litera c) niniejszego artykułu, w którym posiada on udział kapitałowy, taki inwestor będzie korzystał z dobrodziejstw niniejszej umowy w granicach takiego pośredniego udziału kapitałowego, pod warunkiem jednakże, że te korzyści nie będą mu przysługiwa­

ły, jeżeli powoła się on na mechanizm regulowania

sporów na podstawie innej umowy o ochronie inwestycji zawartej przez Umawiającą się Stronę, na której

terytorium została dokonana inwestycja.

2. Określenie "inwestor" oznacza

Definicje

b) akcje i inne rodzaje

stwach;

d) prawa autorskie, znaki fabryczne, patenty, technologię produkcji, nazwy handlowe i każde inne

prawo własności przemysłowej jak również

goodwill;

w

przedsiębior­

.

c) wierzytelności pieniężne i prawa do innych świadczeń, mających wartość ekonomiczną;

a) osobę fizyczną posiadającą obywatelstwo polskie

lub marokańskie na mocy ustawodawstwa Rzeczypospolitej Polskiej lub Królestwa Maroka, dokonującą inwestycji na terytorium drugiej Umawiającej

się Strony;

b) osobę prawną posiadającą siedzibę na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej lub Królestwa Maroka

i utworzoną zgodnie z ustawodawstwem polskim

lub marokańskim, i dokonującą inwestycji na terytorium drugiej Umawiającej się Strony;

c) osoby prawne utworzone zgodnie z prawem któregokolwiek kraju i znajdujące się pod bezpośrednią

lub pośrednią kontrolą obywateli tej Umawiającej

się Strony lub osób prawnych mających swoją siedzibę i prowadzących rzeczywistą działalność gospodarczą na terytorium danej Umawiającej się

Strony; rozumie się, iż kontrola wymaga istotnego

udziału we własności.

-

Poz.8S8

4104-

3. Określenie "przychody" oznacza kwoty uzyskane

z inwestycji, a w szczególności, choć nie wyłącznie,

obejmuje zyski, odsetki, dywidendy i należności licencyjne.

4. Określenie "terytorium" oznacza

a) w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również

strefę morską położoną poza wodami terytorialnymi Rzeczypospolitej Polskiej, która została lub która może być określona na podstawie ustawodawstwa Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z prawem

międzynarodowym jako strefa, na której Rzeczpospolita Polska może sprawować jej prawa w odniesieniu do dna morskiego i podglebia, jak również

ich zasobów naturalnych;

b) w odniesieniu do Królestwa Maroka

terytorium Królestwa Maroka, w tym każdą strefę

położoną poza wodami terytorialnymi Królestwa

Maroka, która została lub która może być w przyszłości określona na mocy ustawodawstwa Królestwa Maroka i zgodnie z prawem międzynarodo­

wym jako strefa, na której Królestwo Maroka może

sprawować swoje prawa odnośnie do dna morskiego i podglebia, jak również ich zasobów naturalnych.

Artykuł 2

Popieranie i ochrona inwestycji

1. Każda w Umawiających się Stron będzie popierać na swoim terytorium inwestycje inwestorów drugiej Umawiającej się Strony i będzie dopuszczać takie

inwestycje zgodnie z jej ustawodawstwem i przepisami.

Rozszerzenie, zmiana lub przekształcenie inwestycji, dokonane zgodnie z ustawodawstwem i przepisami

obowiązującymi w Państwie przyjmującym inwestycję, będzie traktowane jako nowa inwestycja.

2. Inwestycje dokonane przez inwestorów jednej

Umawiającej się Strony na terytorium drugiej Umawiającej się Strony będą korzystać na obszarze tej dru-

giej Strony z traktowania sprawiedliwego i równego,

jak również, z zastrzeżeniem przepisów koniecznych ze

względu na porządek publiczny, oraz z ochrony i peł­

nego i całkowitego bezpieczeństwa. Każda Umawiają­

ca się Strona zobowiązuje się do zapewnienia, że zarządzanie, utrzymywanie, korzystanie, czerpanie korzyści lub zbywanie inwestycji inwestorów drugiej

Umawiającej się Strony nie będzie na jej terytorium

naruszane w sposób nieuzasadniony lub dyskryminacyjny.

Przychody z inwestycji lub rei nwestycj i dokonanych zgodnie z ustawodawstwem danej Umawiającej

się Strony będą korzystać z takiej samej ochrony jak inwestycja pierwotna.

Artykuł 3

Traktowanie inwestycji

1. Każda Umawiająca się Strona zapewni na swoim

terytorium inwestycjom inwestorów drugiej Umawiającej się Strony sprawiedliwe i równe traktowanie, które nie będzie mniej korzystne niż przyznane przez nią

inwestycjom własnych inwestorów lub inwestycjom

inwestorów państwa najbardziej uprzywilejowanego,

jeżeli to drugie traktowanie będzie bardziej korzystne.

2. Każda Umawiająca się Strona zapewni na swoim

terytorium inwestycjom inwestorów drugiej Umawiającej się Strony w zakresie działalności związanej z ich

inwestycjami traktowanie nie mniej korzystne niż przyznane przez nią własnym inwestorom lub inwestorom

państwa najbardziej uprzywilejowanego, przy czym

będzie obowiązywało traktowanie bardziej korzystne.

3. Klauzula najwyższego uprzywilejowania nie bę­

dzie miała zastosowania do przywilejów, które którakolwiek z Umawiających się Stron przyzna inwestorom

państwa trzeciego ze względu na jej członkostwo lub

stowarzyszenie ze strefą wolnego handlu, unią celną,

wspólnym rynkiem lub każdą inną formę regionalnej

organizacji gospodarczej lub jakiejkolwiek istniejącej

lub przyszłej konwencji w sprawie podwójnego opodatkowania lub innych spraw podatkowych.

Artykuł 4

Wywłaszczenie i odszkodowanie

1. Działania nacjonalizacyjne, wywłaszczeniowe

lub każde inne mające taki sam skutek lub charakter, jakie mogą być podjęte przez władze jednej z Umawiają­

cych się Stron, nie będą ani dyskryminacyjne, ani nie

będą podjęte z innych powodów, jak tylko ze względu

na dobro publiczne.

2. Umawiająca się Strona, która podejmie takie

działania, przekaże osobie uprawnionej bez zbędnej

zwłoki odszkodowanie sprawiedliwe i słuszne, którego

kwota będzie odpowiadać wartości rynkowej danej inwestycji według stanu na dzień poprzedzający datę

podjęcia działań lub ich ogłoszenia.

3. Postanowienia w sprawie ustalenia i wypłat odszkodowania powinny być podjęte niezwłocznie, a najpóźniej w momencie wywłaszczenia. Odszkodowanie

będzie wypłacone inwestorom w walucie wymienialnej i będzie podlegało wolnemu transferowi.

Artykuł S

Odszkodowania za straty

Inwestorzy jednej Umawiającej się Strony, których

inwestycje poniosły straty na terytorium drugiej Umawiającej się Strony z powodu wojny lub jakiegokolwiek

innego konfliktu zbrojnego, stanu wyjątkowego, rewolty, powstania lub zamieszek, będą traktowani przez

-

4105 -

tę drugą Umawiającą się Stronę w zakresie przywróce-

nia, odszkodowania, kompensacji lub innego wynagrodzenia nie mniej korzystnie niż właśni inwestorzy

lub inwestorzy jakiegokolwiek państwa trzeciego, przy

czym będzie obowiązywało traktowanie bardziej korzystne.

Poz. 858

3. Wszelki spór między Umawiającą się Stroną

a ubezpieczycielem inwestycji drugiej Umawiającej się

Strony będzie rozstrzygnięty zgodnie z postanowieniami artykułu 9 niniejszej umowy.

Artykuł 8

Artykuł 6

Stosowanie innych norm

Transfery

Jeżeli jakaś kwestia związana z inwestycjami jest

uregulowana jednocześnie w niniejszej umowie

i w ustawodawstwie wewnętrznym jednej Umawiają­

cej się Strony lub w umowach międzynarodowych istniejących lub podpisanych w przyszłości przez Umawiające się Strony, inwestorzy drugiej Umawiającej się

Strony mogą wybrać postanowienia bardziej dla nich

korzystne.

1. Każda z Umawiających się Stron, na której terytorium dokonane zostały inwestycje przez inwestorów

drugiej Umawiającej się Strony, przyzna tym inwestorom, po wykonaniu przez nich zobowiązań podatkowych, swobodnytransferwwalucie wymienialnej i bez

zbędnej

zwłoki

kwot uzyskanych z inwestycji,

a w szczególności

a) kapitału i kwot niezbędnych do utrzymania i rozszerzenia inwestycji;

b) zysków, dywidend, odsetek, należności licencyjnych i innych bieżących dochodów;

c) kwot niezbędnych na spłatę pożyczek związanych

z konkretną inwestycją;

d) kwot pochodzących z całkowitej lub częściowej likwidacji inwestycji;

e) kwot pochodzących z tytułu odszkodowań przewidzianych w artykule 4 i 5;

f) odpowiedniej części zarobków obywateli jednej

Umawiającej się Strony, którzy uzyskali zezwolenie

na pracę w związku z inwestycją dokonaną na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

2. Transfery, o których mowa w ustępie 1, będą dokonywane według kursu wymiany stosowanego

w dniu transferu i według obowiązujących przepisów

dewizowych.

3. Gwarancje przewidziane w tym artykule będą co

najmniej równe gwarancjom przyznanym inwestorom

z państwa najbardziej uprzywilejowanego, którzy znajdują się w analogicznej sytuacji.

Artykuł 7

Subrogacja

1. Jeżeli na mocy gwarancji udzielonej w związku

z inwestycją z mocy prawa lub umowy na pokrycie ryzyka niehandlowego będzie wypłacone odszkodowanie inwestorowi jednej Umawiającej się Strony, to druga Umawiająca się Strona uzna przejęcie przez ubezpieczyciela praw inwestora, któremu wypłacono odszkodowanie.

2. Zgodnie z gwarancją udzieloną danemu inwestorowi ubezpieczyciel może oszacować wszystkie prawa,

jakie przysługiwałyby inwestorowi, gdyby ubezpieczyciel nie przejął jego praw.

Artykuł 9

Rozstrzyganie sporów związanych z inwestycjami

1. Każdy spór inwestycyjny między Umawiającą się

Stroną a inwestorem drugiej Umawiającej się Strony

będzie rozstrzygany w miarę możliwości polubownie

w drodze konsultacji i negocjacji między stronami sporu.

2. W przypadku nierozstrzygnięcia polubownego

w drodze bezpośredniego porozumienia między stronami sporu w ciągu sześciu miesięcy od daty pisemnego zawiadomienia o sporze, spór będzie przedłożony

przez inwestora według jego wyboru

a) właściwemu sądowi Umawiającej się Strony, na

której terytorium inwestycja została dokonana;

bądź

b) Międzynarodowemu

Centrum

Rozstrzygania

Sporów Inwestycyjnych (CIRDI) utworzonemu na

mocy "Konwencji w sprawie rozstrzygania sporów inwestycyjnych między Państwami a obywatelami państw drugich", wyłożonej do podpisu

w Waszyngtonie dnia 18 marca 1965 r., jeżeli oba

Państwa Strony niniejszej umowy przystąpią

do Konwencji. Dopóki ten warunek nie zostanie

spełniony, każda z Umawiających się Stron wyraża zgodę na przedkładanie sporu do arbitrażu

zgodnie z Regulaminem procedury dodatkowej

Centrum (CIRDI). Każda z Umawiających się

Stron wyraża nieodwołalną zgodę na przedkłada­

nie każdego sporu zgodnie z tą procedurą arbitrażową·

3. Żadna z Umawiających się Stron będąca stroną

sporu nie może w żadnym stadium postępowania arbitrażowego lub wykonywania orzeczenia powoływać

się na fakt, że inwestor - druga strona sporu otrzymał

w wyniku polisy ubezpieczeniowej odszkodowanie

obejmujące całość lub część doznanej straty.

4. Trybunał arbitrażowy będzie rozstrzygał na podstawie prawa wewnętrznego Umawiającej się Strony

-

4106 -

- będącej stroną sporu, na której terytorium inwestycja została dokonana, włącznie z normami kolizyjnymi,

postanowień niniejszej umowy, postanowień umów

oddzielnych, zawartych w sprawie inwestycji, jak

również na podstawie zasad prawa międzynarodowe­

go.

Poz. 858

7. Trybunał ustali tryb własnego postępowania.

8. Każda Umawiająca się Strona ponosi koszty mianowanego przez nią arbitra oraz koszty swojego udziału w postępowaniu arbitrażowym. Koszty przewodniczącego, jak również inne koszty pokrywają w równych

częściach Umawiające się Strony.

5. Orzeczenia arbitrażowe będą ostateczne i wiążą­

ce strony sporu. Każda Umawiająca się Strona zobowiązuje się wykonać orzeczenia zgodnie z jej wewnętrznym ustawodawstwem.

Artykuł 11

Zakres stosowania

Artykuł 10

Spory między Umawiającymi się Stronami

1. Każdy spór między Umawiającymi się Stronami

Niniejsza umowa obejmuje również inwestycje dokonane w wolnych walutach przed jej wejściem w ży­

cie przez inwestorów jednej Umawiającej się Strony na

terytorium drugiej Umawiającej się Strony zgodnie

z jej ustawodawstwem i przepisami.

dotyczący interpretacji lub stosowania niniejszej umo-

wy będzie rozstrzygany w miarę możliwości w drodze

dyplomatycznej.

2. Jeżeli spór nie może być rozstrzygnięty w ten

sposób, to będzie on przedłożony komisji mieszanej

złożonej z przedstawicieli Stron. Komisja zbierze się

niezwłocznie na wniosek jednej ze Stron.

3. Jeżeli komisja mieszana nie może rozstrzygnąć

sporu w ciągu sześciu miesięcy od daty rozpoczęcia

negocjacji, to spór będzie przedłożony, na wniosek jednej z Umawiających się Stron, trybunałowi arbitrażo­

wemu.

4. Trybunał będzie utworzony w sposób następują­

cy: Każda Umawiająca się Strona wyznaczy jednego

arbitra, a ci dwaj arbitrzy wybiorą na przewodniczące­

go trybunału obywatela państwa trzeciego. Arbitrzy

będą wyznaczeni w ciągu trzech miesięcy, a przewodniczący w ciągu pięciu miesięcy od dnia, w którym jedna z Umawiających się Stron poinformowała drugą

Umawiającą się Stronę o intencji przedłożenia przez

nią sporu trybunałowi arbitrażowemu.

5. Jeżeli terminy określone w ustępie 4 nie zostaną

dochowane, wówczas jedna z Umawiających się Stron

może zwrócić się z prośbą o dokonanie niezbędnej nominacji do Prezesa Międzynarodowego Trybunału

Sprawiedliwości. Jeżeli Prezes Międzynarodowego

Trybunału Sprawiedliwości jest obywatelem jednej

z Umawiających się Stron lub nie może spełnić wymienionej funkcji, wówczas o dokonanie wymaganych nominacji będzie poproszony Wiceprezes. Jeżeli Wiceprezes jest obywatelem jednej z Umawiających się

Stron lub nie może spełnić tej funkcji, to o dokonanie

wymaganych nominacji będzie poproszony najstarszy

rangą sędzia Trybunału, który nie jest obywatelem żad­

nej z Umawiających się Stron.

6. Trybunał arbitrażowy orzeka w oparciu o niniejszą umowę i o normy i zasady prawa międzynarodo­

wego. Orzeczenie trybunału zapada większością gło­

sów. Jest ono ostateczne i obowiązujące Umawiające

się Strony.

Artykuł 12

Wejście w życie.

Okres ważności i wygaśnięcie

1. Niniejsza umowa podlega ratyfikacji i wejdzie

w życie po upływie 30 dni, licząc od daty otrzymania

noty późniejszej, w której jedna Umawiająca się Strona poinformuje drugą Umawiającą się Stronę o zakoń­

czeniu jej wewnętrznej procedury ratyfikacyjnej. Umowa pozostanie w mocy przez okres dziesięciu lat. Jeże­

li jedna z Umawiających się Stron nie wypowie jej co

najmniej sześć miesięcy przed wygaśnięciem okresu

jej ważności, umowa ulega milczącemu przedłużeniu

na dalszy okres dziesięciu lat, przy czym każda Umawiająca się Strona zastrzega sobie prawo pisemnego

wypowiedzenia w terminie sześciu miesięcy przed wygaśnięciem bieżącego okresu ważności.

2. Inwestycje dokonane przed datą wygaśnięcia niniejszej umowy podlegają jej postanowieniom przez

okres dziesięciu lat od daty jej wygaśnięcia.

Na dowód czego, niżej podpisani i należycie upoważnieni przez ich odnośne Rządy podpisali niniejszą

umowę·

Sporządzono w Rabacie dnia 24 października

1994 r. w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim, arabskim i francuskim, przy czym wszystkie trzy

teksty są jednakowo autentyczne. W przypadku rozbieżności przy interpretacji tekst francuski będzie rozstrzygający.

Z upoważnienia

Rządu Rzeczypospolitej

Polskiej

L. Podkański

Z upoważnienia

Rządu Królestwa

Maroka

M. Cherif

Minister Finansów

-

4107 -

Poz. 858, 859 i 860

Po zapoznaniu się z powyższą umową, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

została ona uznana za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych,

-

jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona,

-

będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 18 maja 1995 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Wałęsa

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: W. Bartoszewski

859

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 5 lipca 1999 r.

w sprawie wejścia w życie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Maroka

o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji, sporządzonej w Rabacie dnia 24 października 1994 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodnie

z artykułem 12 ustęp 1 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Królestwa Maroka o popieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji, sporządzo-

nej w Rabacie dnia 24 października 1994 r., dokonane

zostały przewidziane w tym artykule notyfikacje.

Umowa wchodzi w życie dnia 8 lipca 1999 r.

Minister Spraw Zagranicznych: B. Geremek

860

UMOWA

między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o wzajemnej pomocy prawnej w spra-

wach karnych,

sporządzona w Waszyngtonie dnia 10 lipca 1996 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 10 lipca 1996 r. została sporządzona w Waszyngtonie Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych w następującym brzmieniu

UMOWA

nia karnego i zapobiegania przestępstwom przez

i wzajemną pomoc prawną w sprawach

karnych,

współpracę

między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczo-

nymi Ameryki o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych

uzgodniły, co następuje

Artykuł 1

Rzeczpospolita Polska oraz Stany Zjednoczone

Ameryki,

Zakres pomocy

pragnąc zwiększyć skuteczność organów ścigania

w obu państwach w zakresie dochodzenia, postępowa-

1. Umawiające się Strony udzielają sobie wzajemnie pomocy zgodnie z postanowieniami niniejszej