Rozporządzenie Ministrów Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.

§ 1. 1. Rozporządzenie określa znaki i sygnały obowiązujące w

ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres

obowiązywania.

2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1) drodze z pierwszeństwem - rozumie się przez to

drogę oznakowaną jako droga z pierwszeństwem,

na której kierujący zbliżający się do skrzyżowania

ma pierwszeństwo w stosunku do kierujących zbliżających się do skrzyżowania drogą oznakowaną

jako droga podporządkowana,

2) drodze podporządkowanej - rozumie się przez

to drogę oznakowaną jako droga podporządko­

wana, na której kierujący zbliżający się do skrzyżowania jest obowiązany ustąpić pierwszeń­

stwa kierującym zbliżającym się do skrzyżowa­

nia drogą oznakowaną jako droga z pierwszeń­

stwem.

znajdujących się na wszystkich pasach ruchu; jeżeli

jednak znaki umieszczone są nad poszczególnymi pasami ruchu, to znak dotyczy tylko kierujących znajdują­

cych się na pasie, nad którym znak jest umieszczony.

Znak drogowy umieszczony po lewej stronie jezdni lub

pasów ruchu stanowi powtórzenie znaku umieszczonego po prawej stronie, chyba że przepisy szczególne

stanowią inaczej.

2. Kierujący jest obowiązany stosować się do znaku drogowego pionowego umieszczonego na wysyła­

jącym żółte światła błyskowe pojeździe, który wykonuje na drodze prace porządkowe, remontowe lub modernizacyjne.

3. Znaki drogowe wyrażające zakazy lub nakazy odnoszące się do kierunku jazdy oraz znaki zakazu wjazdu

pojazdów o określonych wymiarach, masie lub naciskach osi nie dotyczą kierującego pojazdem szynowym, poruszającego się po wyznaczonej dla niego trasie.

4. Napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod

znakiem drogowym stanowi integralną część znaku.

5. Jeżeli na znaku lub tabliczce podany jest układ

dróg na skrzyżowaniu (schemat skrzyżowania) liniami

o różnej szerokości, to linia szersza oznacza drogę

z pierwszeństwem.

3. Na drogach stosuje się następujące znaki i sygnały drogowe

1) znaki pionowe w postaci tarcz, tablic z napisami lub

symbolami, które występują również w postaci

znaków świetlnych,

2) znaki poziome w postaci linii, napisów i symboli,

umieszczonych na nawierzchni drogi,

3) sygnały świetlne nadawane przez sygnalizatory,

4) sygnały dawane przez osoby do tego uprawnione,

5) sygnały dźwiękowe lub wibracyjne wysyłane przez

urządzenia umieszczone na drodze,

4. Oprócz znaków, o których mowa w ust. 3 pkt 1,

stosuje się znaki związane z oznaczeniem pasa drogowego, obiektów drogowych i oznaczenia w postaci

urządzeń bezpieczeństwa ruchu w związku z zamknię­

ciem drogi lub jej części dla ruchu, a w razie potrzeby

- znaki z napisami wskazującymi sposób korzystania

z drogi, jeżeli nie może on być wyrażony znakami

określonymi w załączniku do niniejszego rozporzą­

dzenia.

§ 2. 1. Znak drogowy pionowy umieszczony po prawej stronie jezdni lub nad jezdnią dotyczy kierujących

...

6. Znaki poziome odzwierciedlające znaki pionowe

ostrzegawcze lub zakazu stanowią powtórzenie zastosowanych znaków pionowych.

7. Przepisy ust. 1 i 4 stosuje się odpowiednio do sygnałów świetlnych do kierowania ruchem.

8. Wzory znaków drogowych, sygnałów drogowych, wzory tabliczek oraz ich spis określa, z zastrzeże­

niem ust. 9, załącznik do rozporządzenia.

9. Znaki i sygnały dotyczące organizacji ruchu oraz

znaki określające prędkość, wymiary, masę i naciski osi

pojazdu podane są przykładowo. Dotyczy to również

tabliczek przedstawiających pojazdy, układ dróg na

skrzyżowaniu i sytuacje na drodze.

Rozdział 2

Znaki drogowe pionowe

Znaki ostrzegawcze

§ 3. 1. Znaki ostrzegawcze uprzedzają o miejscach

na drodze, w których występuje lub może występować

-

3160 -

Poz. 622

niebezpieczeństwo, oraz zobowiązują uczestników ruchu do zachowania szczególnej ostrożności.

2) znak A-6e "wlot drogi jednokierunkowej z lewej

strony"

2. Odległość znaku ostrzegawczego od miejsca niebezpiecznego wynosi od 150 m do 300 m na drogach,

na których dopuszczalna prędkość pojazdów przekracza 60 km/h, a do 100 m - na pozostałych drogach.

ostrzegają o skrzyżowaniu z jednokierunkową drogą

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do znaku A-7, który umieszcza się w odległości do 50 m od skrzyżowa­

nia na drogach, na których dopuszczalna prędkość

pojazdów przekracza 60 km/h, oraz do 25 m od skrzyżowania na pozostałych drogach, z zastrzeżeniem § 5

ust. 5.

4. Umieszczona pod znakiem ostrzegawczym tabliczka T-l wskazuje odległość znaku od miejsca niebezpiecznego.

5. Umieszczona pod znakiem ostrzegawczym tabliczka T-2 wskazuje długość odcinka drogi, na którym

powtarza się lub występuje niebezpieczeństwo, jeżeli

długość odcinka przekracza 500 m; umieszczona pod

znakiem ostrzegawczym tabliczka T-3 oznacza koniec

takiego odcinka.

§ 4. 1. Znaki

1) A-1 "niebezpieczny zakręt w prawo",

2) A-2 "niebezpieczny zakręt w lewo"

ostrzegają o niebezpiecznym

wskazanym na znaku.

zakręcie

w kierunku

podporządkowaną, której wlot występuje po stronie

wskazanej na znaku.

5. Znak A-7 "ustąp pierwszeństwa" ostrzega

o skrzyżowaniu z drogą z pierwszeństwem. Znak A-7

znajdujący się w obrębie skrzyżowania dotyczy tylko

najbliższej jezdni, przed którą został umieszczony.

6. Umieszczona pod znakiem A-7 tabliczka T-6c lub

T-6d wskazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeń­

stwem przez skrzyżowanie.

7. Znak A-8 "skrzyżowanie o ruchu okrężnym"

ostrzega o skrzyżowaniu, na którym ruch odbywa się

dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na

znaku.

§ 6. 1. Znak A-9 "przejazd kolejowy z zaporami"

ostrzega o przejeździe kolejowym wyposażonym w zapory lub półzapory.

2. Znak A-10 "przejazd kolejowy bez zapór" ostrzega o przejeździe kolejowym nie wyposażonym ani

w zapory, ani wpółzapory.

3. Umieszczona pod znakiem A-9 lub A-10 tabliczka

T-7 wskazuje układ torów i drogi na przejeździe.

§ 7. 1. Znak A-l1 "nierówna droga" ostrzega o poprzecznej nierówności jezdni.

2. Znaki

1) A-3 "niebezpieczne zakręty -

pierwszy w prawo",

2) A-4 "niebezpieczne zakręty -

pierwszy w lewo"

ostrzegają

o niebezpiecznych zakrętach, z których

pierwszy jest w kierunku wskazanym na znaku.

3. Umieszczona pod znakiem A-3 lub A-4 tabliczka

T-4 wskazuje liczbę zakrętów większą niż dwa, natomiast tabliczka T-5 wskazuje początek drogi krętej.

§ 5. 1. Znak A-5 "skrzyżowanie dróg" ostrzega

o skrzyżowaniu dróg, na którym pierwszeństwo nie

jest określone znakami.

2. Znak A-ll a "próg zwalniający" ostrzega o wypukłości na jezdni, zastosowanej w celu spowolnienia ru-

chu pojazdów.

3. Znaki

1) A-12a "zwężenie jezdni -

dwustronne",

2) A-12b "zwężenie jezdni -

prawostronne",

3) A-12c "zwężenie jezdni -lewostronne"

ostrzegają o zwężeniu jezdni po stronie wskazanej na

znaku, które może powodować utrudnienia ruchu.

4. Znak A-13 "ruchomy most" ostrzega o wjeździe

na most zwodzony lub obrotowy.

2. Znaki

1) A-6a "skrzyżowanie z drogą podporządkowaną występującą po obu stronach",

2) A-6b "skrzyżowanie z drogą podporządkowaną występującą po prawej stronie",

3) A-6c "skrzyżowanie z drogą podporządkowaną występującą po lewej stronie"

5. Znak A-14 "roboty na drodze" ostrzega o prowadzonych na drodze robotach; umieszczona pod znakiem tabliczka T-19 informuje o malowaniu znaków poziomych.

ostrzegają o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną

występującą po stronie wskazanej na znaku.

6. Znak A-15 "śliska jezdnia" ostrzega o możliwości

pojazdu spowodowanego w szczególności

zmianą nawierzchni jezdni, stałym albo okresowym jej

zawilgoceniem.

3. Umieszczona pod znakami A-6a, A-6b lub A-6c

tabliczka T-6b wskazuje układ dróg na skrzyżowaniu.

§ 8. 1. Znak A-16 "przejście dla pieszych" ostrzega

o przejściu dla pieszych.

4. Znaki

1) znak A-6d "wlot drogi jednokierunkowej z prawej

strony",

..

poślizgu

2. Znak A-17 "dzieci" ostrzega o miejscu na drodze

szczególnie uczęszczanym przez dzieci lub o bliskości

takiego miejsca .

-

3161 -

Poz. 622

ostrzegają o możliwości napotkania na drodze zwie-

2) T-lO - przecięcie drogi z bocznicą kolejową lub torem o podobnym charakterze; w miejscu tak oznakowanym ruch na drodze jest wstrzymywany przez

pracownika kolei podczas przejeżdżania (przetaczania) pociągu,

rząt.

3) T-l1 -

przeprawę promową,

4) T-12 -

podłużny uskok nawierzchni,

§ 9. Znaki

1) A-18a "zwierzęta gospodarskie",

2) A-18b "zwierzęta dzikie"

§ 10. 1. Znak A-19 "boczny wiatr" ostrzega o miejscu, w którym mogą występować silne boczne podmuchy wiatru.

2. Znak A-20 "odcinek jezdni o ruchu dwukierunkowym" ostrzega jadących jezdnią jednokierunkową

o miejscu, w którym rozpoczyna się ruch dwukierunkowy.

3. Znak A-21 "tramwaj" ostrzega o przejeździe

przez tory tramwajowe; umieszczona pod znakiem tabliczka T-7 wskazuje układ torów i drogi na tym przejeździe .

4. Znak A-22 "niebezpieczny zjazd" ostrzega

o znacznym spadku podłuźnym drogi; umieszczona

pod znakiem tabliczka T-9 wskazuje rzeczywistą wielkość spadku.

5. Znak A-23 "stromy podjazd" ostrzega o znacznym wzniesieniu drogi; umieszczona pod znakiem tabliczka T-9 wskazuje rzeczywistą wielkość wzniesienia.

6. Znak A-24 "rowerzyści" ostrzega o miejscu,

w którym rowerzyści wjeżdżają z drogi dla rowerów na

jezdnię lub przez nią przejeżdżają.

5) T-13 - odcinek drogi, na którym występują deformacje nawierzchni w postaci kolein,

6) T-14 - miejsce częstych wypadków o charakterze

wskazanym na tabliczce,

7) T-15 - miejsce częstych wypadków spowodowanych śliską nawierzchnią jezdni ze względu na opady deszczu,

8) T-16 - miejsce wyjazdu pojazdów uprzywilejowanych wskazanych na tabliczce,

9) T-17 -

granicę państwa,

10) T-18 nieoczekiwaną zmianę kierunku ruchu

o przebiegu wskazanym na tabliczce.

3. Tabliczka T-16 może być powtórzona bez znaku

A-30 bezpośrednio przed miejscem wyjazdu na drogę

pojazdów uprzywilejowanych.

§ 12. 1. Znak A-31 "niebezpieczne pobocze" ostrzega o niebezpiecznym poboczu (miękkim lub obniżo­

nym); znak z odwróconym symbolem ostrzega o niebezpiecznym poboczu występującym po lewej stronie

drogi.

7. Znak A-25 "spadające odłamki skalne" ostrzega

o możliwości spadania na drogę lub zalegania na niej

odłamków skalnych.

2. Znak A-32 "oszronienie jezdni" ostrzega o mogą­

cym występować na drodze oszronieniu jezdni lub go-

8. Znak A-26 "Iotnisko" ostrzega o możliwości nanisko przelatującego samolotu

§ 13. 1. Znak A-33 "zator drogowy" ostrzega o czę­

stym występowaniu zablokowania ruchu pojazdów.

głego pojawienia się

lub śmigłowca.

9. Znak A-27 "nabrzeże lub brzeg rzeki" ostrzega

o odcinku drogi prowadzącym bezpośrednio do nabrzeża albo wzdłuż brzegu rzeki lub innego zbiornika

wodnego.

10. Znak A-28 "sypki żwir" ostrzega o odcinku drogi pokrytej żwirem (grysem), który może być wyrzucany spod kół jadących pojazdów.

11. Znak A-29 "sygnały świetlne" ostrzega o miejscu, w którym ruch jest kierowany za pomocą sygnalizacji świetlnej.

§ 11. 1. Znak A-30 "inne niebezpieczeństwo"

ostrzega o niebezpieczeństwie innego rodzaju niż określone pozostałymi znakami ostrzegawczymi. Umieszczona pod znakiem A-30 tabliczka wskazuje rodzaj niebezpieczeństwa za pomocą symbolu lub napisu.

łoledzi.

2. Znak A-34 "wypadek drogowy" ostrzega o miejscu, w którym na skutek wypadku drogowego nastąpi­

ło zablokowanie drogi lub znaczne utrudnienie ruchu

pojazdów.

§ 14. Znaki ostrzegawcze w postaci znaków świetl­

nych, na których symbole barwy białej znajdują się na

czarnym tle, mają takie samo znaczenie jak znaki w postaci tarcz z czarnymi symbolami. Przepis ten stosuje

się odpowiednio do symboli i napisów na tabliczkach

pod znakami.

Znaki zakazu

§ 15. 1. Znaki zakazu obowiązują na drodze, na której są umieszczone, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

2. Umieszczona pod znakiem A-30 tabliczka wskazuje

2. Zakaz wyrażony znakiem obowiązuje od miejsca

jego ustawienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

1) T-8 - miejsce, w którym ruch pojazdów został skierowany na tory tramwajowe,

3. Znak zakazu umieszczony pod znakiem E-17a

oznacza, że zakaz obowiązuje na obszarze całej miej-

-

3162 -

scowości, z wyjątkiem odcinka drogi, na którym został

on zmieniony lub odwołany innym znakiem.

4. Umieszczona pod znakiem zakazu tabliczka

wskazuje

1) T-20 -

długość odcinka

jezdni, na którym zakaz

obowiązuje,

2) T-21 - odległość znaku od miejsca, od którego lub

w którym zakaz obowiązuje.

Poz. 622

6. Znak 8-6 "zakaz wjazdu ciągników rolniczych"

oznacza zakaz ruchu ciągników rolniczych i pojazdów

wolnobieżnych.

7. Znak 8-7 "zakaz wjazdu pojazdów silnikowych

z przyczepą" oznacza zakaz ruchu pojazdów silnikowych z przyczepą (przyczepami); zakaz nie dotyczy pojazdów z przyczepą jednoosiową lub naczepą.

5. Umieszczony na znaku zakazu albo tabliczce napis określający dni lub okres doby oznacza, że zakaz

obowiązuje w tym czasie.

8. Określona na znaku 8-7 albo na tabliczce umieszczonej pod nim masa dotyczy dopuszczalnej masy cał­

kowitej przyczepy, a w razie ciągnięcia dwóch przyczep

- sumy ich mas.

6. Umieszczone na jednej tarczy dwa lub trzy symbole znaków określonych w § 18 i 19 mają takie samo

znaczenie jak znaki pojedyncze.

9. Znak 8-8 "zakaz wjazdu pojazdów zaprzęgo­

wych" oznacza zakaz ruchu pojazdów zaprzęgowych

oraz jeźdźców i poganiaczy.

§ 16. Znak 8-1 "zakaz ruchu w obu kierunkach"

10. Znak 8-9 "zakaz wjazdu rowerów" oznacza zakaz ruchu na jezdni i poboczu rowerów.

oznacza zakaz ruchu na drodze pojazdów, kolumn pieszych oraz jeźdźców i poganiaczy; znak może być ustawiony na jezdni; umieszczona pod znakiem tabliczka

T-22 wskazuje, że zakaz nie dotyczy rowerów jednośla­

dowych.

§ 17. 1. Znak 8-2 "zakaz wjazdu" oznacza zakaz

wjazdu pojazdów na drogę lub jezdnię od strony jego

umieszczenia; zakaz dotyczy również kolumn pieszych

oraz jeźdźców i poganiaczy.

2. Umieszczona pod znakiem 8-2 tabliczka T-22

wskazuje, że znak nie dotyczy rowerów jednoślado­

wych wjeżdżających na wyznaczony na jezdni pas ruchu dla rowerów.

§ 18. 1. Znak 8-3 "zakaz wjazdu pojazdów silnikowych, z wyjątkiem motocykli jednośladowych" oznacza zakaz ruchu pojazdów silnikowych; zakaz nie dotyczy motocykli jednośladowych.

2. Znak 8-3a "zakaz wjazdu autobusów" oznacza

zakaz ruchu autobusów.

3. Znak 8-4 "zakaz wjazdu motocykli" oznacza zakaz ruchu motocykli.

4. Znak 8-5 "zakaz wjazdu samochodów ciężaro­

wych" oznacza zakaz ruchu

1) samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie

całkowitej przekraczającej 3,5 t,

2) ciągników samochodowych,

3) pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t,

4) ciągnikóvv rolniczych,

5) pojazdów wolnobieżnych.

5. Określona na znaku 8-5 albo na tabliczce umieszczonej pod nim masa oznacza, że zakaz dotyczy pojazdu (zespołu pojazdów), którego dopuszczalna masa

całkowita przekracza masę podaną na znaku albo na tabliczce.

11. Znak 8-10 "zakaz wjazdu motorowerów" oznacza zakaz ruchu motorowerów.

12. Znak 8-11 "zakaz wjazdu wózków rowerowych"

oznacza zakaz ruchu rowerów wielośladowych.

13. Znak 8-12 "zakaz wjazdu wózków ręcznych"

oznacza zakaz ruchu na jezdni i poboczu wózków ręcz­

nych przeznaczonych do używania na jezdni, prowadzonych, ciągniętych lub pchanych.

§ 19. 1. Znak 8-13 "zakaz wjazdu pojazdów z materiałami wybuchowymi

lub łatwo zapalnymi" oznacza

zakaz ruchu pojazdów przewożących, określone w odrębnych przepisach, materiały niebezpieczne klas: 1,3,

4.1,4.2,4.3,5.1,5.2 lub gazy palne klasy 2, w ilościach,

dla których wymagane jest oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej.

2. Znak 8-13a "zakaz wjazdu pojazdów z materiała­

mi niebezpiecznymi" oznacza zakaz ruchu pojazdów

przewożących, określone w odrębnych przepisach,

materiały niebezpieczne w ilościach, dla których wymagane jest oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej; tabliczka z odpowiednim napisem umieszczona pod znakiem wskazuje, że zakaz dotyczy tylko określonych klas lub grup materiałów niebezpiecznych albo określonego sposobu

ich przewozu.

3. Znak 8-14 "zakaz wjazdu pojazdów z materiała­

mi, które mogą skazić wodę" oznacza zakaz ruchu pojazdów przewożących materiały niebezpieczne, określone w odrębnych przepisach, klas 3, 4.3, 6.1, 6.2, 8,

gazy trujące lub gazy żrące klasy 2, lub materiały zagrażające środowisku klasy 9, w ilościach, dla których wymagane jest oznakowanie pojazdu tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej.

§ 20. 1. Znak 8-15 "zakaz wjazdu pojazdów o szerokości ponad ... m" oznacza zakaz ruchu pojazdów, których szerokość (również z ładunkiem) jest większa od

wartości podanej na znaku.

-

3163 -

2. Znak B-16 "zakaz wjazdu pojazdów o wysokości

ponad ... m" oznacza zakaz ruchu pojazdów, których

wysokość (również z ładunkiem) jest większa od wartości podanej na znaku.

3. Znak B-17 "zakaz wjazdu pojazdów o długości

ponad ... m" oznacza zakaz ruchu pojazdów lub zespołów pojazdów, których długość (również z ładunkiem)

jest większa od wartości podanej na znaku.

4. Znak B-18 "zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad ... t" oznacza zakaz ruchu

pojazdów, których rzeczywista masa całkowita jest

większa od wartości podanej na znaku; w przypadku

zespołu pojazdów zakaz...dotyczy, ich łącznej masy.

5. Znak B-19 "zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi

3. Znaki B-21 i B-22 znajdujące się w obrębie skrzyżowania dotyczą tylko najbliższej jezdni, przed którą zostały umieszczone.

4. Umieszczona pod znakiem B-21 lub B-22 tabliczka T-22 wskazuje, że znak nie dotyczy rowerów jednośladowych skręcających na drogę dla rowerów lub wyznaczony na jezdni pas ruchu przeznaczony dla tych

pojazdów.

5. Znak B-23 "zakaz zawracania" zabrania kierują­

cym zawracania do najbliższego skrzyżowania włącz­

nie.

6. Znak B-24 "koniec zakazu zawracania" oznacza odwołanie zakazu zawracania przed skrzyżowa­

niem.

większym niż ... t" oznacza zakaz ruchu pojazdów, któ-

rych nacisk osi jest większy od nacisku odpowiadają­

cego masie podanej na znaku; w przypadku osi wielokrotnej nacisk żadnej z osi składowych nie może odpowiadać masie większej niż 80% masy podanej na znaku.

6. Jeżeli na znaku B-19 podano wartość 8 t lub 10 t,

oznacza to dopuszczalny nacisk osi pojedynczej odpowiadający masie do 8 t lub 10 t, a osi wielokrotnej odpowiednio większej masie, zgodnie z przepisami

określającymi warunki techniczne pojazdów poruszających się po drogach.

§ 21. 1. Znak B-20 "stop" oznacza

1) zakaz wjazdu na skrzyżowanie bez zatrzymania się

przed drogą z pierwszeństwem,

2) obowiązek ustąpienia pierwszeństwa uczestnikom

ruchu poruszającym się tą drogą.

2. Zatrzymanie powinno nastąpić w miejscu wyznaczonym w tym celu, a w razie jego braku - w takim miejscu, w którym kierujący może upewnić się, że

nie utrudni ruchu na drodze z pierwszeństwem.

3. Znak B-20 umieszczony w obrębie skrzyżowania

dotyczy tylko najbliższej jezdni, przed którą został ustawiony.

Poz. 622

§ 23. 1. Znak B-25 "zakaz wyprzedzania" zabrania

kierującym

pojazdami silnikowymi wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych.

2. Umieszczona pod znakiem B-25 tabliczka, o której mowa w § 27 ust. 2, wskazuje, że znak B-25 dotyczy

kierującego pojazdem określonym na tabliczce.

3. Znak B-26 "zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe" zabrania wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych kierującemu

1) samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie

całkowitej przekraczającej 3,5 t,

2) ciągnikiem samochodowym,

3) pojazdem specjalnym lub używanym do celów specjalnych - o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t.

4. Znak B-27 "koniec zakazu wyprzedzania" oznacza koniec obowiązywania zakazu określonego znakiem B-25.

5. Znak B-28 "koniec zakazu wyprzedzania przez samochody ciężarowe" oznacza koniec obowiązywania

zakazu określonego znakiem B-26.

§ 24. 1. Znak B-29 "zakaz używania sygnałów

dźwiękowych" zabrania używania tych sygnałów, chy-

4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do

znaku B-20 umieszczonego przed torowiskiem pojazdów szynowych lub w innych miejscach przecinania

się kierunków ruchu.

ba że jest to konieczne w celu ostrzeżenia o bezpośred­

nim zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu.

2. Znak B-30 "koniec zakazu używania sygnałów

dźwiękowych" oznacza koniec obowiązywania zakazu

5. Umieszczona pod znakiem B-20 tabliczka T-6c lub

T-6d wskazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeń­

stwem przez skrzyżowanie.

§ 22. 1. Znaki

1) B-21 "zakaz skręcania w lewo",

2) B-22 "zakaz skręcania w prawo"

zabraniają skręcania w kierunku wskazanym na zna-

ku; ponadto znak B-21 zabrania zawracania.

2. Zakazy wyrażone znakami B-21 i B-22 obowiązu­

ją na najbliższym skrzyżowaniu, z zastrzeżeniem ust. 3.

określonego znakiem B-29.

§ 25. Znak B-31 "pierwszeństwo dla nadjeżdżają­

cych z przeciwka" zabrania kierującym wjazdu lub wejścia na zwężony odcinek jezdni, jeżeli zmusiłoby to kierujących znajdujących się na tym odcinku lub zbliżają­

cych się do niego z przeciwnej strony do zatrzymania

się·

§ 26. 1. Znak B-32 "stój -

kontrola celna" oznacza

zatrzymania się. Zamiast napisu "Cło Zoli" na znaku mogą być umieszczone napisy: "Kontrola graniczna", "Rogatka uszkodzona", "Sygnalizaobowiązek

-

3164-

cja uszkodzona", "Wjazd na prom", "Kontrola drogowa" lub "Pobór opłat" - odpowiednio do przyczyny

zatrzymania.

2. Zatrzymanie powinno nastąpić w miejscu wyznaczonym w tym celu, a jeżeli nie jest ono wyznaczone - przed znakiem. Dalszy ruch może nastąpić za zgodą uprawnionej osoby lub po nadaniu sygnału zezwalającego na ruch.

§ 27. 1. Znak 8-33 "ograniczenie prędkości" oznacza zakaz przekraczania prędkości określonej na znaku

liczbą kilometrów na godzinę. Dopuszczalna prędkość

określona na znaku obowiązuje, z zastrzeżeniem ust. 4

i § 32, do miejsca

1) wprowadzenia innej dopuszczalnej prędkości znakiem 8-33 lub 8-43,

2) umieszczenia znaku oznaczającego początek strefy

zamieszkania,

3) umieszczenia znaku oznaczającego początek lub koniec obszaru zabudowanego.

2. Umieszczona pod znakiem 8-33 tabliczka

1) T-23a -

motocykl,

2) T-23b - samochód ciężarowy, pojazd specjalny,

pojazd używany do celów specjalnych, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, oraz

ciągnik samochodowy,

3) T-23c -

ciągnik rolniczy i pojazd wolnobieżny,

4) T-23d - pojazd silnikowy z przyczepą, z wyjątkiem

pojazdów z przyczepą jednoosiową lub naczepą,

5) T-23e -

pojazd z przyczepą kempingową,

6) T-23f -

autobus,

Poz. 622

5) samochodu ciężarowego przewożącego osoby poza kabiną kierowcy.

4. Znak 8-34 "koniec ograniczenia prędkości" oznacza odwołanie ograniczenia prędkości wprowadzonego znakiem 8-33.

§ 28. 1. Znak 8-35 "zakaz postoju" oznacza zakaz

postoju pojazdu; dopuszczalny czas unieruchomienia

pojazdu dłuższy niż jedna minuta jest wskazany napisem na znaku albo na umieszczonej pod nim tabliczce.

2. Znak 8-36 "zakaz zatrzymywania się" oznacza zakaz zatrzymania pojazdu.

3. Zakaz wyrażony znakiem 8-35 lub 8-36

1) dotyczy tej strony drogi, po której znak się znajduje, z wyjątkiem miejsc, gdzie za pomocą znaku dopuszcza się postój lub zatrzymanie,

2) dotyczy również kolumn pieszych oraz jeźdźców

i poganiaczy,

3) nie dotyczy pojazdów unieruchomionych ze wzglę­

du na warunki lub przepisy ruchu drogowego.

4. Zakaz wyrażony znakiem 8-36 obowiązuje, z zastrzeżeniem § 32 ust. 2, do odwołania lub do miejsca

umieszczenia znaku 8-35.

5. Umieszczona pod znakiem 8-35 lub 8-36 tabliczka T-24 wskazuje, że pojazd pozostawiony w miejscu,

w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem, zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela.

6. Znaki

1) 8-37 "zakaz postoju w dni nieparzyste" ,

2) 8-38 "zakaz postoju w dni parzyste"

8) T-23h - pojazd przewożący materiały niebezpieczne określone w § 19 ust. 2,

oznaczają zakaz postoju pojazdów odpowiednio

w nieparzyste lub parzyste dni miesiąca; zakaz nie

obowiązuje od godziny 21 do 24; przepisy ust. 1

i 3-5 stosuje się odpowiednio do tych znaków.

9) T-23i - pojazd przewożący materiały wybuchowe

lub łatwo zapalne określone w § 19 ust. 1,

7. Umieszczone pod znakiem 8-35, 8-36, 8-37 lub

8-38 tabliczki wskazują

7) T-23g - trolejbus,

10) T-23j -

pojazd przewożący materiały, które mogą

skazić wodę, określone w § 19 ust. 3

wskazuje, że ograniczenie prędkości odnosi się do pojazdu, którego symbol znajduje się na tabliczce.

3. Znak 8-33 określający dopuszczalną prędkość

większą niż 60 km/h, umieszczony na obszarze zabudowanym, dotyczy samochodu osobowego, motocykla

i samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie cał­

kowitej nie przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem

1) pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne,

2) pojazdu z urządzeniem wystającym do przodu wię­

cej niż 1,5 m od siedzenia kierującego,

3) pojazdu holującego pojazd silnikowy,

4) motocykla, którym przewozi się dziecko w wieku do

lat 7,

1) T-25a -

początek zakazu wyrażonego znakiem,

2) T-25b -

kontynuację zakazu wyrażonego znakiem,

3) T-25c -

odwołanie zakazu wyrażonego znakiem.

8. Znak 8-35, 8-36, 8-37 lub 8-38 wraz z tabliczką

T-26, umieszczony na placu równolegle do krawędzi

jezdni, oznacza, że zakaz wyrażony tym znakiem dotyczy strony placu, przy której został on ustawiony.

§ 29. 1. Znak 8-39 "strefa ograniczonego postoju"

oznacza wjazd do strefy, w której obowiązuje zakaz postoju pojazdów na wszystkich drogach; dopuszczalny

czas unieruchomienia pojazdu dłuższy niż jedna minuta jest wskazany napisem na znaku.

2. Znak 8-39 nie dotyczy pojazdów

1) komunikacji publicznej zatrzymujących się na wyznaczonych dla nich miejscach,

-

3165 -

2) zatrzymujących się w miejscach oznaczonych znakami 0-18, D-18b lub 0-44,

3) unieruchomionych ze względu na warunki lub przepisy ruchu drogowego.

3. Znak 8-40 "koniec strefy ograniczonego postoju" oznacza wyjazd ze strefyograniczonego postoju.

§ 30. Znak 8-41 "zakaz ruchu pieszych" oznacza za-

kaz ruchu pieszych po tej stronie drogi, po której znak

jest umieszczony.

§ 31. 1. Znak 8-43 "strefa ograniczonej prędkości"

oznacza wjazd do strefy, w której obowiązuje zakaz

przekraczania prędkości określonej na znaku liczbą kilometrów na godzinę.

4) C-4 "nakaz jazdy w lewo (za znakiem)",

5) C-5 "nakaz jazdy prosto",

6) C-6 "nakaz jazdy prosto lub w prawo",

7) C-7 "nakaz jazdy prosto lub w lewo",

8) C-8 "nakaz jazdy w prawo lub w lewo",

9) C-9 "nakaz jazdy z prawej strony znaku",

10) C-10 "nakaz jazdy z lewej strony znaku",

11) C-11 "nakaz jazdy z prawej lub lewej strony znaku'l.

zobowiązują kierującego do ruchu w kierunku zgod-

nym ze strzałkami; znaki te mogą być umieszczone na

przedłużeniu osi drogi (jezdni) lub na samej jezdni.

2~ Znaki, o których mowa w ust. 1, obowiązują na

2. Znak 8-43 określający dopuszczalną prędkość

najbliższym skrzyżowaniu lub w miejscu, gdzie wystę­

mniejszą lub równą 30 km/h oznacza ponadto; że '

puje możliwość zmiany kierunku jazdy.

umieszczone w strefie urządzenia i rozwiązania wymuszające powolną jazdę mogą nie być oznakowane zna§ 36. 1. Znak C-12 "ruch okrężny" oznacza, że na

kami ostrzegawczymi.

skrzyżowaniu ruch odbywa się dookoła wyspy lub pla-

3. Znak 8-44 "koniec strefy ograniczonej prędko­

ści" oznacza wyjazd ze strefy ograniczonej prędkości.

§ 32. 1. Znak 8-42 "koniec zakazów" oznacza odwołanie zakazów wyrażonych znakami: 8-23, 8-25, .8-26,

8-29 i 8-33.

cu w kierunku wskazanym na znaku.

2. Znak C-12 występujący łącznie ze znakiem A-7

oznacza pierwszeństwo kierującego znajdującego się

na skrzyżowaniu, przed kierującym wjeżdżającym

(wchodzącym) na to skrzyżowanie.

2. Jeżeli zakaz wyrażony ' przez znaki 8-25, 8-26,

8-29, 8-33, 8-35, 8-36, 8-37i 8-38 nie jest uprzednio odwołany znakiem oznaczającym koniec zakazu, to obowiązuje on do najbliższego skrzyżowania; nie dotyczy

to skrzyżowania na drodze dwujezdniowej, na którym

wlot drogi poprzecznej znajduje się tylko z lewej strony i nie ma połączenia z prawą jezdnią.

3. Kierujący, zmieniając pas ruchu na skrzyżowaniu

oznaczonym znakiem C-12, jest obowiązany ustąpić

pierwszeństwa kierującemu poruszającemu się po pasie ruchu, na który zamierza wjechać (wejść).

§ 33. 1. Kierujący pojazdami wykonującymi na drodze prace porządkowe, remontowe lub modernizacyjne mogą nie stosować się do zakazów wyrażonych znakami 8-1,8-3,8-5,8-6 i 8-7 podczas wykonywania prac

na drodze lub dojazdu do miejsca ich wykonywania

znajdującego się na obszarze lub na drodze objętej zakazem, pod warunkiem używania żółtych sygnałów

błyskowych i zachowania szczególnej ostrożności.

drogi.

2. Osoby niepełnosprawne kierujące pojazdami

i kierujący przewożący osoby niepełnosprawne mają­

ce trudności w poruszaniu się mogą pod warunkiem

zachowania szczególnej ostrożności nie stosować się

do zakazów wyrażonych znakami: 8-1, 8-3, 8-3a, 8-4,

8-10,8-35,8-37,8-38 i 8-39.

§ 34. Przepis § 14 stosuje się odpowiednio do znaków zakazu.

Znaki nakazu

§ 35. 1. Znaki

1) C-1 "nakaz jazdy w prawo (przed znakiem)",

2) C-2 "nakaz jazdy w prawo (za znakiem)",

3) C-3 "nakaz jazdy w lewo (przed znakiem)",

§ 37. 1. Znak C-13 "droga dla rowerów" oznacza

drogę przeznaczoną dla kierujących

rowerami jedno-

śladowymi, którzy są obowiązani do korzystania z tej

2. Znak C-13a "koniec drogi dla rowerów" oznacza

koniec drogi przeznaczonej dla kierujących rowerami

jednośladowymi.

§ 38. 1. Znak C-14 "pręąkość minimalna" oznacza,

że kierujący,

przy zachowaniu ograniczeń prędkości

wynikających z przepisów szczegółowych, obowiązany

jest jechać z prędkością nie mniejszą niż określona na

znaku liczbą kilometrów na godzinę, chyba że warunki

ruchu lub jego bezpieczeństwo wymagają zmniejszenia prędkości.

2. Znak C-15 "koniec minimalnej prędkości" oznacza miejsce, w którym prędkość minimalna określona

znakiem C-14 przestaje obowiązywać.

§ 39. 1. Znak C-16 "droga dla pieszych" oznacza

drogę lub jej część przeznaczoną dla pieszych, którzy są

obowiązani z niej korzystać.

2. Znak C-16a "koniec drogi dla pieszych" oznacza

koniec drogi przeznaczonej dla pieszych.

§ 40. 1. Umieszczone na jednej tarczy symbole znaków C-13 i C-16 oznaczają, że droga jest przeznaczona

-

3166 -

dla pieszych i kierujących rowerami jednośladowymi;

ruch pieszych i rowerzystów odbywa się

1) na całej powierzchni, jeżeli symbole oddzielone są

kreską poziomą,

2) odpowiednio po stronach drogi wskazanych na

znaku, jeżeli symbole oddzielone są kreską pionową·

2. Przepisy ust. 1 oraz § 37 ust. 2 i § 39 ust. 2 stosuje się odpowiednio dla oznaczania końca drogi przeznaczonej dla pieszych i kierujących rowerami jednośladowymi.

§ 41. Znak C-17 "nakazany kierunek jazdy dla pojazdów z materiałami niebezpiecznymi" oznacza obowią­

zujący, wskazany znakami C-2, C-4, C-5, C-6, C-7 lub

C-8, kierunek jazdy na skrzyżowaniu pojazdów przewożących materiały niebezpieczne określone w § 19

ust. 2.

§ 42. 1. Znak C-18 "nakaz używania łańcuchów

przeciwpoślizgowych" oznacza, że na drodze, na której

znak został umieszczony, kierujący pojazdem silnikowym obowiązany jest stosować łańcuchy przeciwpoślizgowe na co najmniej dwóch kołach napędowych;

umieszczona pod znakiem tabliczka, o której mowa

w § 27 ust. 2, oznacza, iż znak dotyczy pojazdów określonych na tabliczce.

chodzą) przed kierującymi zbliżającymi się z kierunku

przeciwnego.

§ 47. 1. Znak 0-6 "przejście dla pieszych" oznacza

miejsce przeznaczone do przechodzenia pieszych

w poprzek drogi.

2. Znak 0-6a "przejazd dla rowerzystów" oznacza

miejsce przeznaczone do przejeżdżania rowerzystów

w poprzek drogi.

3. Znak 0-6b "przejście dla pieszych i przejazd dla

rowerzystów" oznacza występujące obok siebie miejsca, o których mowa w ust. 1 i 2.

4. Kierujący pojazdem zbliżający się do miejsca

oznaczonego znakiem 0-6, 0-6a albo 0-6b jest obowią­

zany zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszych lub rowerzystów znajdują­

cych się w tych miejscach lub na nie wchodzących

(wjeżdżających).

5. Umieszczona pod znakiem 0-6 lub 0-6b tabliczka

T-27 wskazuje, że przejście dla pieszych jest szczególnie uczęszczane przez dzieci.

§ 48. 1. Znak 0-7 "droga ekspresowa" oznacza początek lub kontynuację drogi ekspresowej; koniec dro-

gi ekspresowej oznaczony jest znakiem 0-8 "koniec

drogi ekspresowej".

przeciwpoślizgowych"

2. Znak C-19 "koniec nakazu używania łańcuchów

oznacza miejsce, w którym

nakaz określony znakiem C-18 przestaje obowiązy­

2. Znak 0-9 "autostrada" oznacza początek lub kontynuację autostrady; koniec autostrady oznaczony jest

wać.

znakiem 0-10 "koniec autostrady".

Znaki informacyjne

§ 43. 1. Znak 0-1 "droga z pierwszeństwem" oznacza początek lub kontynuację drogi z pierwszeństwem.

2. Umieszczona pod znakiem 0-1 tabliczka T-6a albo T-6b wskazuje odpowiednio rzeczywisty przebieg

drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie lub układ

dróg podporządkowanych.

3. Znak 0-2 "koniec drogi z pierwszeństwem" oznacza koniec drogi z pierwszeństwem.

§ 44. 1. Znak 0-3 "droga jednokierunkowa" oznacza początek lub kontynuację drogi (jezdni), na której

ruch odbywa się w jednym kierunku.

2. Umieszczona pod znakiem 0-3 tabliczka T-22

wskazuje, że ruch rowerów jednośladowych na wyznaczonym na jezdni pasie ruchu przeznaczonym dla tych

pojazdów odbywa się w kierunku przeciwnym do

wskazanego na znaku.

§ 45. 1. Znak 0-4a "droga bez przejazdu" oznacza

początek drogi bez przejazdu.

2. Znak 0-4b "wjazd na drogę bez przejazdu" oznacza, że droga za skrzyżowaniem po stronie wskazanej

na znaku jest drogą bez przejazdu.

§ 46. Znak 0-5 "pierwszeństwo na zwężonym od-

cinku jezdni" oznacza, że kierujący przejeżdżają (prze-

3. Umieszczona pod znakiem 0-7 lub 0-9 tabliczka

T-28 wskazuje, że za przejazd drogą ekspresową lub autostradą pobierana jest opłata.

§ 49. 1. Znaki

1) 0-11 "początek pasa ruchu dla autobusów",

2) 0-12 "pas ruchu dla autobusów"

oznaczają odpowiednio początek lub kontynuację pasa ruchu przeznaczonego tylko dla autobusów (trolejbusów) oraz innych pojazdów wykonujących odpłat­

ny przewóz osób na regularnych liniach.

2. Umieszczony na znakach 0-11 lub 0-12 napis

"TAXI" oznacza, że na pasie oznaczonym tym znakiem

jest dopuszczony ruch taksówek.

3. Znak 0-13 "początek pasa ruchu powolnego"

oznacza początek pasa ruchu, z którego są obowiązani

korzystać kierujący pojazdami nie osiągającymi na

wzniesieniu minimalnej prędkości określonej na znaku

liczbą kilometrów na godzinę.

4. Znak 0-14 "koniec pasa ruchu" oznacza koniec

skrajnego pasa ruchu, znajdującego się po stronie

wskazanej na znaku; znak 0-14 umieszczony przy pasie

ruchu powolnego oznacza koniec tego pasa ruchu.

§ 50. Umieszczona pod znakiem 0-7, 0-8, 0-9, 0-10,

0-131ub 0-14 tabliczka T-la wskazuje odległość do początku (końca) drogi lub pasa ruchu.

-

3167 -

§ 51.1. Znaki

Poz. 622

3) 0-22 "punkt opatrunkowy",

1) 0-15 "przystanek autobusowy",

4) 0-23 "stacja paliwowa",

2) 0-16 "przystanek trolejbusowy",

5) 0-23a "stacja paliwowa tylko z gazem do napędu

pojazdów",

3) 0-17 "przystanek tramwajowy"

oznaczają miejsce zatrzymywania się wskazanych na

znaku pojazdów wykonujących

osób na regularnych liniach.

odpłatny

przewóz

2. Znak 0-15 oznacza ponadto miejsce do zatrzymywania się innych niż autobus pojazdów samochodowych wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach i pojazdów przeznaczonych do przewozu dzieci do szkół i przedszkoli.

§ 52. 1. Znak 0-18 "parking" oznacza miejsce prze-

znaczone na postój pojazdów (zespołów pojazdów),

z wyjątkiem przyczep kempingowych; umieszczona

pod znakiem tabliczka T-23e oznacza, że na parkingu

dopuszczony jest także postój przyczep kempingowych.

2. Umieszczona pod znakiem 0-18 tabliczka T-30

wskazuje sposób ustawienia pojazdu względem krawędzi jezdni oznaczonej na tabliczce barwą szarą oraz

że miejsce przeznaczone jest dla pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 2,5 t.

3. Umieszczona pod znakiem 0-18 tabliczka T-3a

wskazuje koniec miejsca przeznaczonego na postój.

4. Znak 0-18a "parking - miejsce zastrzeżone"

oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdu

uprawnionej osoby.

5. Znak 0 -18b "parking zadaszony" oznacza miejsce przeznaczone do postoju pojazdów znajdujące się

w budynku lub pod wiatą.

6. Umieszczona pod znakiem 0-18 lub 0-18b tabliczka T-29 informuje o miejscach przeznaczonych dla

pojazdów przewożących lub kierowanych przez osoby

niepełnosprawne mające trudności w poruszaniu się.

§ 53.1. Znak 0-19 "postój taksówek" oznacza miej-

sce przeznaczone na postój taksówek osobowych,

z wyjątkiem taksówek zajętych.

2. Znak 0-20 "koniec postoju taksówek" oznacza

miejsce, w którym kończy się postój taksówek; jeżeli na

postoju taksówek nie umieszczono znaku 0-20, to koń­

czy się on w odległości nie większej niż 20 m przed znakiem 0-19.

3. Umieszczony dodatkowo na znakach 0-19 i 0-20

napis "Bagażowe" wskazuje, że znaki te dotyczą taksówek bagażowych. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

§ 54. 1. Znaki

1) 0-21 "szpital",

2) 0-21a "policja",

6) 0-24 "telefon",

7) 0-25 "poczta",

8) 0-26 "stacja obsługi technicznej",

9) 0-26a "wulkanizacja",

10) 0-26b "myjnia" ,

11) 0-26c "toaleta publiczna",

12) 0-26d "natrysk",

13) 0-27 "bufet lub kawiarnia",

14) 0 -28 "restauracja",

15) 0 -29 "hotel (motel)",

16) 0-30 "obozowisko (kemping)",

17) 0-31 "obozowisko (kemping) wyposażone w podłączenia elektryczne do przyczep",

18) 0-32 "pole biwakowe",

19) 0-33 "schronisko młodzieżowe",

20) 0-34 "punkt informacji turystycznej"

informują o wskazanych na znaku obiektach znajdują­

cych się przy drodze.

2. Umieszczony w dolnej części znaku 0-23 napis

"LPG GAZ" informuje, że stacja prowadzi także sprzedaż gazu do napędu pojazdów.

3. Umieszczony w dolnej części znaku 0-26c napis

"BUS" informuje o możliwości opróżniania toalet zainstalowanych w pojazdach.

4. Znak 0-34a "informacja radiowa o ruchu drogowym" informuje o stacjach radiowych podających informacje o warunkach ruchu drogowego.

§ 55. Znaki

1) 0-35 "przejście podziemne dla pieszych",

2) 0-35a "schody ruchome w dół",

3) 0-36 "przejście nadziemne dla pieszych",

4) 0-36a "schody ruchome w górę"

informują o możliwości przechodzenia pieszych pod

jezdnią lub nad jezdnią w sposób wskazany na znaku.

§ 56. Znak 0-37 "tunel" oznacza wjazd do tunelu;

wyjazd z tunelu oznaczony jest znakiem 0-38 "koniec

tunelu".

§ 57. 1. Znak 0-39 "dopuszczalne prędkości" informuje o dopuszczalnych prędkościach obowiązujących

na terytorium Polski.

2. Na przejściu granicznym mogą być umieszczone

tablice z napisami lub symbolami podające informacje

o obowiązujących na terytorium Polski przepisach ruchu drogowego.

Oziennik Ustaw Nr 58

-

3168-

§ 58. 1. Znak 0-40 "strefa zamieszkania" oznacza

wjazd do strefy zamieszkania. Znak 0-41 "koniec strefy zamieszkania" oznacza wyjazd ze strefy zamieszkania.

2. Znak 0-40 informuje ponadto, że umieszczone

w strefie urządzenia i rozwiązania wymuszające powolną jazdę mogą nie być oznakowane znakami ostrzegawczymi.

3. Znak 0-42 "obszar zabudowany" oznacza wjazd

na obszar zabudowany. Znak 0-43 "koniec obszaru zabudowanego" oznacza wyjazd z obszaru zabudowanego.

4. Znak 0-44 "strefa parkowania" oznacza wjazd do

strefy, w której za postój pojazdu pobierana jest opła­

ta. Znak 0-45 "koniec strefy parkowania" oznacza wyjazd z takiej strefy.

5. Znak 0-46 "droga wewnętrzna" oznacza począ­

tek ogólnodostępnej drogi niepublicznej; napis

umieszczony na znaku wskazuje zarządcę drogi. Znak

0-47 "koniec drogi wewnętrznej" oznacza wyjazd z takiej drogi na drogę publiczną.

§ 59. Znak 0-48 "zmiana pierwszeństwa" uprzedza

o mającej nastąpić lub niedawno wprowadzonej zmianie obowiązujących dotychczas zasad pierwszeństwa

na najbliższym skrzyżowaniu; umieszczony pod znakiem napis określa datę wprowadzenia nowej zasady

pierwszeństwa pokazanej znakiem A-5 lub A-7.

§ 60. Znak 0-49 "pobór opłat" uprzedza o miejscu,

w którym pobierane są opłaty za przejazd.

§ 61. Znaki określone w § 52, 53, 54 i 58 ust. 1 i 5

mogą być umieszczone w innym miejscu niż po prawej

stronie jezdni.

Poz. 622

4) E-2d "drogowskaz tablicowy umieszczany nad jezdnią na autostradzie",

5) E-2e "drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni przed wjazdem na autostradę",

6) E-2f "drogowskaz tablicowy umieszczany nad jezdnią przed wjazdem na autostradę",

7) E-3 "drogowskaz w kształcie strzały do miejscowości wskazujący numer drogi",

8) E-4 "drogowskaz w kształcie strzały do miejscowości podający od niej odległość",

9) E-5 "drogowskaz do dzielnicy miasta"

wskazują ną skrzyżowaniu lub bezpośrednio przed

nim kierunki do miejscowości lub dzielnic miast.

2. Znaki

1) E-6 "drogowskaz do lotniska",

2) E-6a "drogowskaz do dworca lub stacji kolejowej",

3) E-6b "drogowskaz do dworca autobusowego",

,4) E-6c "drogowskaz do przystani promowej"

wskazują

kierunek do obiektu

komunikacyjnego

wskazańego na znaku; znak E-6c może oznaczać po-

nadto dworzec morski.

3. Na drogowskazach według wzoru znaku E-6 mogą być podawane odpowiednim napisem lub symbolem kierunki do jednostek policji, pogotowia ratunkowego, urzędów administracji publicznej, zarządów

drogi oraz jednostek prowadzących odprawę celną.

4.Zn"aki

1) E-7 "drogowskaz do przystani wodnej lub żeglugi",

2) E-8 "drogowskaz do plaży lub miejsca kąpielowe­

go",

3) E-9 "drogowskaz do muzeum",

Znaki kierunku i miejscowości

4) E-lO "drogowskaz do zabytku jako dobra kultury",

§ 62. 1. Znak E-l "tablica przeddrogowskazowa"

uprzedza o skrzyżowaniu.

5) E-ll "drogowskaz do zabytku przyrody",

2. Znak E-la "tablica przeddrogowskazowa na autostradzie" uprzedza o wyjeździe z autostrady.

7) E-12a "drogowskaz do szlaku rowerowego"

3. Znak E-lb "tablica przeddrogowskazowa przed

wjazdem na autostradę" uprzedza o skrzyżowaniu

z wjazdem na autostradę lub drogą prowadzącą do autostrady.

poczynkowego wskazanego na znaku.

6) E-12 "drogowskaz do punktu widokowego",

wskazują kierunek do obiektu turystycznego lub wy-

§ 64. 1. Znak E-13 "tablica kierunkowa" wskazuje

kierunek i odległość do głównych miejscowości poło­

żonych przy danej drodze; znak E-13 o tle barwy białej

4. Umieszczone na znakach, o których mowa oraz obrzeżu i napisie "Centrum" barwy niebieskiej

w ust. 1-3, wzory innych znaków informują o występo­ . wskazuje kierunek i odległość do centrum miasta.

waniu tych znaków na drogach, wskazanych na znaku.

2. Znaki E-14 "tablica szlaku drogowego" i E-14a

"tablica szlaku drogow~go na autostradzie" wskazują

§ 63. 1. Znaki

numer drogi i odległość do głównych miejscowości

1) E-2a "drogowskaz tablicowy umieszczany obok położonych przy danym szlaku drogowym.

jezdni",

§ 65. 1. Znaki

2) E-2b "drogowskaz tablicowy umieszczany nad jezdnią",

3) E-2c "drogowskaz tablicowy umieszczany obok

jezdni na autostradzie",

1) E-15a "numer drogi",

2) E-15b "trzycyfrowy numer drogi, na której dopuszcza się zwiększony do 1O t nacisk osi pojazdu",

-

3169 -

3) E-15c "numer autostrady",

4) E-15d "numer drogi ekspresowej",

Poz. 622

§ 71. 1. Znak F-7 "sposób jazdy w związku z zakazem skręcania w lewo" wskazuje dojazd do drogi,

w którą skręcanie jest zabronione.

5) E-16 "numer szlaku międzynarodowego"

wskazują numer (rodzaj) drogi.

2. Znaki E-15a z numerem jednocyfrowym lub dwucyfrowym, E-15b, E-15c, E-15d oraz E-16 oznaczają także, że drogą mogą poruszać się pojazdy o nacisku osi

pojedynczej nie przekraczającym 10 t i odpowiednio

większym nacisku osi wielokrotnej, zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów poruszających się po drogach.

3. Znaki E-15a i E-15b o tle barwy żółtej i napisie

barwy czarnej wskazują drogi, których zarządcą jest organ samorządu terytorialnego.

§ 66. 1. Znak E-17a "miejscowość" oznacza wjazd

do miejscowości.

2. Znak E-18a "koniec miejscowości" oznacza wyjazd z miejscowości.

§ 67 . 1. Znak E-19a "obwodnica" wskazuje na skrzyżowaniu kierunek do obwodnicy miasta.

2. Znak F-8 "objazd w związku z zamknięciem drogi" wskazuje wyznaczony objazd; umieszczony na znaku F-8 znak zakazu wskazuje pojazdy, dla których objazd został wyznaczony.

3. Znak F-9 "znak prowadzący na drodze objazdowej" wskazuje kierunek ruchu pojazdów na wyznaczonym objeździe.

§ 72.1. Umieszczony obok jezdni znak F-10 "kierunki na pasach ruchu" wskazuje dozwolone, zgodnie ze

strzałkami umieszczonymi na znaku, kierunki jazdy

z poszczególnych pasów ruchu.

2. Umieszczony nad pasem ruchu znak F-11 "kierunki na pasie ruchu" wskazuje dozwolone, zgodnie ze

strzałkami umieszczonymi na znaku, kierunki jazdy

z pasa ruchu, nad którym został umieszczony.

3. Umieszczona na znaku F-10 lub Fe11 strzałka zezwalająca na skręcanie w lewo ze skrajnego lewego pasa ruchu oznacza także zezwolenie na zawracanie, chyba że jest to zabronione znakiem pionowym 8-23 lub

ruch kierowany jest sygnalizatorem S-3.

2. Znak E-20 "tablica węzła drogowego na autostradzie" informuje o zbliżaniu się do wyjazdu z autostrady; liczby umieszczone na znaku wskazują: górna numer wyjazdu, dolna - odległość tablicy od wyjazdu.

3. Znak E-21 "dzielnica (osiedle)" informuje o wjeź­

dzie do dzielnicy lub osiedla.

§ 68. Znaki określone w § 63, § 64 ust. 1, § 66 ust. 2

i § 67 ust. 1 mogą nie być umieszczone po prawej stronie jezdni.

Znaki uzupełniające

§ 69. 1. Znak F-1 "przejście graniczne" informuje

o czynnym przejściu granicznym.

2. Znak F-2 "przekraczanie granicy zabronione" informuje, że ruch przez granicę jest zamknięty.

3. Znak F-3 "granica obszaru administracyjnego"

z napisami "województwo", "powiat" lub "gmina"

i umieszczonymi nazwami, informuje o wjeździe odpowiednio na obszar województwa, powiatu i gminy, powiatu i gminy albo gminy.

4. Znak F-4 "nazwa rzeki" podaje nazwę rzeki lub innego cieku wodnego, nad którym przebiega droga.

§ 70. 1. Znak F-5 "uprzedzenie o zakazie" uprzedza

o znaku zakazu umieszczonym na drodze w odległości

wskazanej na znaku.

2. Znak F-6 "znak uprzedzający umieszczany przed

skrzyżowaniem" uprzedza o wskazanym na nim odpowiednim znakiem niebezpieczeństwie lub zakazie występującym za skrzyżowaniem na wskazanej drodze.

§ 73. Znaki

1) F-12 "znak wskazujący przejazd tranzytowy umieszczany przed skrzyżowaniem",

2) F-13 "przejazd tranzytowy"

wskazują zgodnie ze strzałką kierunek przejazdu

tranzytowego pojazdów wskazanych umieszczonym

na znaku symbolem pojazdu, określonym w § 27

ust. 2.

§ 74. Znaki

1) F-14a "tablica wskaźnikowa na autostradzie

umieszczana w odległości 300 m przed pasem wyłączania",

2) F-14b "tablica wskaźnikowa na autostradzie

umieszczana w odległości 200 m przed pasem wyłączania",

3) F-14c "tablica wskaźnikowa na autostradzie

umieszczana w odległości 100 m przed pasem wyłączania"

informują o zbliżaniu się do początku pasa prowadzą­

cego do wyjazdu z autostrady (pasa wyłączania).

§ 75. 1. Znak F-15 "niesymetryczny podział jezdni

dla przeciwnych kierunków ruchu" wskazuje pasy ruchu przeznaczone do jazdy w podanych kierunkach.

2. Znaki

1) F-16 "koniec pasa ruchu na jezdni dwukierunkowej",

2) F-17 "koniec pasa ruchu na jezdni jednokierunkowej"

uprzedzają o końcu wewnętrznego pasa ruchu na

.

jezdni wskazanej na znaku.

-

3170-

3. Znak F-18 "przeciwny kierunek dla określonych

pojazdów" wskazuje lewy pas ruchu przeznaczony tylko dla pojazdów określonych na znaku, poruszających

się w kierunku przeciwnym.

4. Znak G-2 "sieć pod napięciem" oznacza, że nad

przejazdem kolejowym zawieszona jest sieć trakcyjna

pod napięciem.

4. Znak F-19 "pas ruchu dla rowerów" wskazuje

wyznaczony na jezdni pas ruchu dla rowerów jednośla­

dowych.

1) G-3 "krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym",

5. Znaki

§ 76. Znak F-20 "część drogi (pas ruchu) dla okre-

2) G-4 "krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym"

ślonych pojazdów" wskazuje drogę lub jej część prze-

wyznaczają miejsce zatrzymania się w związku z ru-

znaczoną dla pojazdów, których symbol umieszczony

lub innego pojazdu szynowego na

kolejowym bez zapór lub bez półzapór;

znaki te informują, że na przejeździe występuje odpowiednio jeden lub więcej torów.

został na znaku.

chem

pociągu

przejeździe

§ 77. 1. Znak F-21 "ruch skierowany na sąsiednią

jezdnię" wskazuje zjazd na sąsiednią jezdnię w związ­

ku z tymczasową organizacją ruchu.

Dodatkowe znaki dla kierujących tramwajami

2. Znak F-22 "ograniczenia na pasie ruchu" wskazuje pas ruchu, na którym zabroniony jest ruch pojazdów określonych symbolem znaku zakazu.

§ 79. 1. Znak AT-1 "sygnalizacja świetlna" ostrzega

o zbliżaniu się do miejsca, w którym ruch tramwajów

jest kierowany za pomocą trójbarwnej sygnalizacji

świetlnej.

Rozdział 3

Dodatkowe znaki pionowe

Dodatkowe znaki przed przejazdami kolejowymi

§ 78. 1. Znaki

1) G-1a "słupek wskaźnikowy z trzema kreskami

umieszczany po prawej stronie jezdni",

2) G-1b "słupek wskaźnikowy z dwiema kreskami

umieszczany po prawej stronie jezdni",

3) G-1c "słupek wskaźnikowy z jedną kreską umieszczany po prawej stronie jezdni",

4) G-1d "słupek wskaźnikowy z trzema kreskami

umieszczany po lewej stronie jezdni",

5) G-1e "słupek wskaźnikowy z dwiema kreskami

umieszczany po lewej stronie jezdni",

6) G-1f "słupek wskaźnikowy z jedną kreską umieszczany po lewej stronie jezdni"

informują o zbliżaniu się do przejazdu kolejowego.

2. Słupek z trzema kreskami jest umieszczany pod

znakiem A-9 lub A-10, słupek z dwiema kreskami - na

2/3 odległości znaku ostrzegawczego od przejazdu,

a słupek z jedną kreską - na 1/3 tej odległości.

3. Jeżeli ze względu na warunki lokalne znaki

ostrzegawcze umieszczono bliżej niż w odległości,

o której mowa w § 3 ust. 2, to pod znakiem ostrzegawczym umieszcza się słupek z dwiema kreskami, a słu­

pek z jedną kreską na 1/2 odległości znaku ostrzegawczego. Jeżeli znak ostrzegawczy umieszczono w bezpośredniej bliskości przejazdu, to stosuje się tylko słupek

z jedną kreską umieszczony pod znakiem ostrzegawczym.

2. Znak AT-2 "sygnalizacja świetlna wzbudzana"

ostrzega o zbliżaniu się do skrzyżowania, na którym

tramwaj wzbudza wydzieloną dla siebie fazę.

3. Znak AT-3 "niebezpieczny zjazd" ostrzega

o znacznym spadku podłużnym toru tramwajowego,

o wartości podanej na znaku.

4. Znak AT-4 "stromy podjazd" ostrzega o znacznym wzniesieniu toru tramwajowego, o wartości podanej na znaku.

5. Znak AT-5 "ruch kolizyjny" ostrzega o zbliżaniu

się do skrzyżowania z sygnalizacją świetlną, na którym

skręcający motorniczy, opuszczając skrzyżowanie, jest

obowiązany

ustąpić

pierwszeństwa

pozostałym

uczestnikom ruchu.

§ 80. Znaki, o których mowa w § 79

1) są umieszczane po prawej stronie toru, nad torem

przeznaczonym dla danego kierunku ruchu albo

między torami na słupach sieci trakcyjnej - w odległości od 50 do 200 m od miejsca niebezpiecznego,

2) zobowiązują kierujących tramwajami jadących torem, przy którym są umieszczone, do zachowania

szczególnej ostrożności.

§ 81. 1. Znak 8T-1 "ograniczenie prędkości" ozna-

cza zakaz przekraczania prędkości określonej na znaku

liczbą kilometrów na godzinę przez kierującego tramwajem jadącego torem, przy którym jest on umieszczony.

2. Zakaz wyrażony znakiem 8T-1 obowiązuje od

miejsca umieszczenia znaku do najbliższego skrzyżo­

wania (rozwidlenia) torów lub miejsca ustawienia

znaku 8T-2 "koniec ograniczenia prędkości".

-

3171 -

3. Znak BT-3 "blokada zwrotnicy" oznacza zakaz

wjazdu kierującego tramwajem pod urządzenie sterujące zwrotnicą, aż poprzedni tramwaj nie opuści zwrotnicy.

Poz. 622

7) znak W-7 "wysokość skrajni pionowej na moście

lub w tunelu".

2. Znaczenie znaków, o których mowa w ust. l,

określają odrębne przepisy.

4. Znak BT-4 "stop - zwrotnica eksploatowana jednostronnie" oznacza zakaz wjazdu kierującego tramwajem na zwrotnicę bez zatrzymania się przed zwrotnicą i obowiązek sprawdzenia, czy położenie iglicy jest

prawidłowe.

§ 82. Znaki, o których mowa w § 81, są umieszcza-

ne nad torem lub po prawej stronie toru przeznaczonego dla danego kierunku ruchu.

Dodatkowe znaki szlaków rowerowych

§ 83. 1. Znaki

1) R-l "szlak rowerowy krajowy",

Znaki drogowe poziome

§ 85. 1. Znakami drogowymi poziomymi są umieszczone na nawierzchni linie ciągłe lub przerywane, pojedyncze lub podwójne, strzałki, napisy, symbole) inne

linie związane z oznaczaniem określonych miejsc na

drodze oraz punktowe elementy odblaskowe.

2. Znaki drogowe poziome są barwy białej lub żół­

tej, z zastrzeżeniem ust. 4.

3. Jeżeli na drodze umieszczone są znaki barwy bia-

2) R-la "początek (koniec) szlaku rowerowego krajowego",

3) R-lb "zmiana kierunku szlaku rowerowego krajowego"

oznaczają odpowiednio przebieg szlaku rowerowego

krajowego.

2. Znaki

1) R-2 "szlak rowerowy międzynarodowy",

2) R-2a "zmiana kierunku szlaku rowerowego między­

narodowego"

oznaczają odpowiednio przebieg szlaku rowerowego

międzynarodowego o numerze wskazanym na znaku.

3. Znak R-3 "tablica szlaku rowerowego" wskazuje

odległość do głównych miejscowości położonych przy

szlaku rowerowym.

łej i żółtej wskazujące różny sposób zachowania, to kierujący jest obowiązany stosować się do znaków barwy

żółtej.

4. Umieszczone na jezdni punktowe elementy odblaskowe barwy czerwonej wyznaczają prawą krawędź

jezdni, a barwy białej - lewą krawędź jezdni. Pasy ruchu mogą być oznaczone punktowymi elementami odblaskowymi barwy białej lub żółtej; przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.

§ 86. 1. Znak P-l "linia pojedyncza przerywana",

w którym kreski są krótsze od przerw lub równe przerwom, wyznacza pasy ruchu.

2. Znak P-lo podwójnej szerokości, w którym kreski i przerwy są równe, infor:muje ponadto, że wyznaczony pas ruchu jest pasem

1) ruchu powolnego,

2) zanikającym albo

Dodatkowe znaki dla kierujących pojazdami

wojskowymi

§ 84. 1. Znakami

wojskowymi są

Rozdział 4

dla

kierujących

pojazdami

1) znak W-l "klasa obciążenia mostu o ruchu jednokierunkowym",

2) znak W-2 "klasa obciążenia mostu o ruchu dwukierunkowym",

3) znak W-3 "klasa obciążenia mostu o ruchu jednokierunkowym dla pojazdów kołowych i gąsienico­

wych",

4) znak W-4 "klasa obciążenia mostu o ruchu dwukierunkowym dla pojazdów kołowych",

5) znak W-5 "klasa obciążenia mostu o ruchu dwukierunkowym dla pojazdów gąsienicowych",

6) znąk W-6 "szerokość mostu lub środka przeprawowego",

3) przeznaczonym wyłącznie dla pojazdów wyjeżdża­

jących na inną drogę lub jezdnię.

3. Znak P-2 "linia pojedyncza ciągła" oddziela pasy

ruchu o tym samym kierunku i oznacza ponadto zakaz

przejeżdżania (najeżdżania) przez linię.

4. Znak P-3 "linia jednostronnie przekraczalna"

oznacza zakaz przejeżdżania (najeżdżania) przez tę linię

z pasa ruchu położonego przy linii ciągłej, z wyjątkiem

powrotu po wyprzedzaniu na pas ruchu zajmowany

przed wyprzedzaniem.

5. Znak P-4 "linia podwójna ciągła" rozdziela pasy

ruchu o kierunkach przeciwnych i oznacza zakaz najeż­

dżania (przejeżdżania) przez tę linię.

6. Znak P-5 "linia podwójna przerywana" (znajdująca się między skrzyżowaniami po obu stronach pasa

ruchu) oznacza pas o zmiennym kierunku ruchu otwieranym i zamykanym sygnałami świetlnymi nadawanymi przez sygnalizator S-4.

-

3172 -

7. Znak P-6 "linia ostrzegawcza", w której kreski są

od przerw, rozdziela pasy ruchu i uprzedza

o zbliżaniu się do linii, przez którą przejeżdżanie jest zabronione, lub do miejsca niebezpiecznego.

dłuższe

8. Umieszczone przy krawędzi jezdni znaki

1) P-7a "Iinia krawędziowa przerywana",

2) P-7b "linia krawędziowa ciągła"

wyznaczają krawędż jezdni; znak P-7b oznacza ponad-

to zakaz wjazdu na pobocze.

§ 87 . 1. Znaki

1) P-8a "strzałka kierunkowa na wprost",

2) P-8b " strzałka kierunkowa do skręcania",

3) P-8c "strzałka kierunkowa do zawracania"

Poz. 622

płatny przewóz osób na regularnych liniach i oznacza,

że zakaz zatrzymywania się innych pojazdów na przystanku obowiązuje na całej długości linii.

2. Znak P-18 "stanowisko postojowe" wyznacza

miejsce przeznaczone do postoju pojazdów.

3. Znak P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy"

wyznacza pas przeznaczony na postój pojazdów

wzdłuż krawędzi jezdni lub oddziela od niej zatokę postojową·

4. Znak P-20 "koperta" wyznacza stanowisko po~

stojowe zastrzeżone dla określonego rodzaju pojazdów.

5. Znaki P-21 "powierzchnia wyłączona" oznacza

powierzchnię drogi, na którą wjazd i zatrzymanie są zabronione.

że jazda z pasa ruchu, na którym są

umieszczone, jest dozwolona tylko w kierunkach

wskazanych strzałką kierunkową; połączone symbole

znaków P-8a, P-8b lub P-8c oznaczają zezwolenie na

ruch w kierunkach wskazanych strzałkami kierunkowymi.

§ 91. 1. Znak P-22 ,,8US" oznacza pas ruchu przeznaczony dla ruchu pojazdów wykonujących odpłatny

przewóz osób na regularnych liniach.

2. Strzałka kierunkowa zezwalająca na skręcanie

w lewo, umieszczona na skrajnym lewym pasie, oznacza także zezwolenie na zawracanie, chyba że jest to zabronione znakiem pionowym 8-23 lub ruch kierowany

jest sygnalizatorem S-3.

3. Na pasie ruchu mogą być umieszczone inne niż

określone w ust. 1 i 2 napisy lub symbole oznaczające

oznaczają,

3. Znak P-9 "strzałka naprowadzająca" oznacza nakaz wjazdu na sąsiedni pas ruchu wskazany strzałką;

nie dotyczy to kierujących pojazdami, dla których przeznaczony jest dalszy odcinek pasa ruchu.

§ 88.1. Znak P-lO "przejście dla pieszych" oznacza

miejsce przejścia dla pieszych .

2. Znak P-ll "przejazd dla rowerzystów" oznacza

miejsce przejazdu dla rowerzystów.

§ 89. 1. Znak P-12 "linia bezwzględnego zatrzyma-

2. Znak P-23 "rower" oznacza drogę lub jej część

(pas ruchu) przeznaczoną dla ruchu rowerów jednośla­

dowych.

jego przeznaczenie.

§ 92. Znak P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepeł­

nosprawnej" oznacza, że stanowisko postojowe, na

którym znak umieszczono, przeznaczone jest dla pojazdów przewożących lub kierowanych przez osoby niepełnosprawne mające trudności w poruszaniu się.

§ 93. Znak P-25 "próg zwalniający" oznacza wypukłość na jezdni zastosowaną w celu spowolnienia ru-

chu pojazdów.

§ 94. 1. Przepisy § 85-87,89 i 90 stosuje się odpowiednio do kolumn pieszych, jeźdźców i poganiaczy.

2. Umieszczona na pasie ruchu liczba określa ograniczenie prędkości, wyrażone w kilometrach na godzinę.

nia - stop" wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu

w związku ze znakami pionowymi 8-20 lub 8-32.

2. Znak P-13 " Iinia warunkowego zatrzymania zło­

żona z trójkątów" wskazuje miejsce zatrzymania pojaz-

du w celu ustąpienia pierwszeństwa wynikającego ze

znaku pionowego A-7.

3. Znak P-14 "Iinia warunkowego zatrzymania zło­

żona z prostokątów" wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu na skrzyżowaniu, przed przejściem dla pieszych

lub przed sygnałem świetlnym.

4. Znaki P-15 "trójkąt podporządkowania" i P-16

"napis stop" potwierdzają oznakowanie wlotu na

skrzyżowanie znakami pionowymi odpowiednio A-7

albo 8-20.

§ 90. 1. Znak P-17 "linia przystankowa" wyznacza

na jezdni miejsce przystanku tramwajów, autobusów

(trolejbusów) lub innych pojazdów wykonujących od-

Rozdział 5

Sygnały świetlne nadawane przez urządzenia

umieszczone na drodze

Sygnały świet l ne

dla kierujących i pieszych

§ 95. 1. Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator S-l oznaczają

1) sygnał zielony - zezwolenie na wjazd za sygnalizator,

2) sygnał żółty - zakaz wjazdu za sygnalizator, chyba

że w chwili zapalenia się tego sygnału pojazd znajduje się tak blisko sygnalizatora, że nie może być

zatrzymany przed nim bez gwałtownego hamowania; sygnał ten oznacza jednocześnie, iż za chwilę

zapali się sygnał czerwony,

3) sygnał czerwony -

zakaz wjazdu za sygnalizator,

-

3173 -

4) sygnały czerwony i żółty nadawane jednocześnie

- zakaz wjazdu za sygnalizator; sygnały te oznaczają także, że za chwilę zapali się sygnał zielony.

2. Sygnał zielony nie zezwala na wjazd za sygnalizator, jeżeli

1) ruch pojazdu utrudniłby opuszczenie jezdni pieszym lub rowerzystom,

2) ze względu na warunki ruchu na skrzyżowaniu lub

za nim opuszczenie skrzyżowania nie byłoby moż­

liwe przed zakończeniem nadawania sygnału zielonego.

3. W sygnalizatorach używanych poza skrzyżowa­

niem mogą być nadawane sygnały tylko o dwóch barwach - zielonej i czerwonej.

4. Kierujący pojazdem, który wjechał na skrzyżowa­

nie o ruchu kierowanym sygnałami świetlnymi, może

je opuścić, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 2-4, pod warunkiem że nie spowoduje utrudnienia ruchu innym jego

uczestnikom. Kierujący pojazdem szynowym skręcają­

cy na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym sygnałami

świetlnymi może je opuścić pod warunkiem ustąpienia

pierwszeństwa innym uczestnikom ruchu.

§ 96. 1. Nadawany przez sygnalizator S-2 sygnał

czerwony wraz z sygnałem w kształcie zielonej strzałki

oznacza, że dozwolone jest skręcanie w kierunku wskazanym strzałką w najbliższą jezdnię na skrzyżowaniu,

z zastrzeżeniem ust. 3.

2. Sygnał w kształcie zielonej strzałki, nadawany

przez sygnalizator S-2, zezwalający na skręcanie w lewo, zezwala również na zawracanie z lewego skrajnego

pasa ruchu, chyba że jest to zabronione znakiem 8-23.

3. Skręcanie lub zawracanie, o których mowa w

ust. 1 i 2, jest dozwolone pod warunkiem, że kierujący

zatrzyma się przed sygnalizatorem i nie spowoduje

utrudnienia ruchu innym jego uczestnikom.

§ 97. 1. Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator 'kierunkowy S-3 dotyczą kierujących jadących

w kierunkach wskazanych strzałką (strzałkami).

2. Przepisy § 95 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio

do sygnałów nadawanych przez sygnalizator kierunkowy S-3.

Poz. 622

2) sygnał czerwony - zakaz wjazdu na pas ruchu, nad

którym sygnalizator jest umieszczony.

2. Sygnały świetlne dla pieszych nadawane przez

sygnalizator S-5 oznaczają

1) sygnał zielony - zezwolenie na wejście na przejście dla pieszych, przy czym sygnał zielony migają­

cy oznacza, że za chwilę zapali się sygnał czerwony

i pieszy jest obowiązany jak najszybciej opuścić

przejście,

2) sygnał czerwony - zakaz wejścia na przejście.

3. Sygnały świetlne dla rowerzystów nadawane

przez sygnalizator S-6 oznaczają

1) sygnał zielony - zezwolenie na wjazd na przejazd

dla rowerów, przy czym sygnał zielony migający

oznacza, że za chwilę zapali się sygnał czerwony

i rowerzysta jest obowiązany jak najszybciej opuścić przejazd,

2) sygnał czerwony - zakaz wjazdu na przejazd.

4. Sygnał świetlny nadawany przez sygnalizator

S-7 oznacza nakaz opuszczenia pasa ruchu, nad którym

sygnalizator jest umieszczony, i wjazdu na część jezdni

znajdującą się po stronie wskazanej strzałką.

5. Sygnał czerwony migający lub dwa na przemian migające sygnały czerwone oznaczają zakaz

wjazdu za sygnalizator lub inne urządzenie nadające

te sygnały.

6. Migający lub stały sygnał żółty umieszczony na

przeszkodzie albo migający sygnał żółty nadawany

przez sygnalizator ostrzegają o występującym niebezpieczeństwie lub utrudnieniu ruchu oraz nakazują zachowanie szczególnej ostrożności.

§ 99. 1. Zatrzymanie pojazdu wynikające z nadawanego sygnału powinno nastąpić przed linią zatrzymania, a w razie jej braku - przed sygnalizatorem.

2. Jeżeli sygnalizator umieszczony jest nad jezdnią,

to zatrzymanie pojazdu wynikające z nadawanego sygnału powinno nastąpić przed linią zatrzymania,

a w razie jej braku - przed jezdnią, nad którą sygnalizator został umieszczony.

§ 100. Sygnały świetlne, o których mowa w § 95 -

3. Sygnał zielony nadawany przez sygnalizator kierunkowy S-3 oznacza ponadto, że podczas jazdy na

wskazanym kierunku nie występuje kolizja z innymi

uczestnikami ruchu.

4. Sygnalizatory kierunkowe S-3 nadające sygnały przeznaczone tylko dla pojazdów skręcających w le-

wo mogą nie być umieszczone po prawej stronie drogi.

§ 98. 1. Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator S-4 oznaczają

1) sygnał zielony - zezwolenie na wjazd na pas ruchu, nad którym sygnalizator jest umieszczony,

97,

dotyczą także kolumn pieszych, jeźdźców i poganiaczy.

§ 101. Sygnał świetlny w postaci białych cyfr na tablicy lub sygnalizatorze oznacza wjazd na odcinek jezdni, na którym zaleca się jazdę z prędkością wyrażoną

w km/h.

Sygnały świetlne

dla kierujących pojazdami

przewóz osób na regularnych liniach

wykonującymi odpłatny

§ 102. 1. Sygnały świetlne dla kierujących autobusami oraz innymi pojazdami wykonującymi odpłatny

przewóz osób na regularnych liniach, poruszającymi

się po wydzielonych dla nich pasach ruchu, są barwy

białej.

2. Sygnały świetlne, o których mowa w ust. 1,

nadawane przez sygnalizator SB oznaczają

1) sygnał w kształcie kreski pionowej - zezwolenie na

wjazd za sygnalizator,

2) sygnał w kształcie dwóch kropek - zakaz wjazdu za

sygnalizator; zakaz nie dotyczy kierujących pojazdami, które w chwili zapalenia się tego sygnału

znajdują się tak blisko sygnalizatora, że nie mogą

być zatrzymane przed nim bez gwałtownego hamowania; sygnał ten oznacza jednocześnie, iż za

chwilę zapali się sygnał w kształcie kreski poziomej,

3) sygnał w kształcie kreski poziomej - zakaz wjazdu

za sygnalizator; takie samo znaczenie mają wyświetlane jednocześnie sygnały w kształcie kreski

poziomej i dwóch kropek oznaczające także, że za

chwilę zapali się sygnał w kształcie kreski pionowej.

Poz. 622

§ 105. Sygnały świetlne nadawane przez sygnalizator SB, o którym mowa w § 102 ust. 2 i 3, bez tabliczki

z napisem BUS, dotyczą kierujących tramwajami.

§ 106. 1. Sygnały nadawane przez sygnalizatory

kierunkowe STK dotyczą tramwajów jadących w kierunkach wskazanych przez strzałki umieszczone na tabliczce nad sygnalizatorem; przepis § 104 ust. 1 pkt 1

i 3 stosuje się odpowiednio.

2. Sygnały kierunkowe dla kierujących tramwajami

nadawane przez sygnalizator STT oznaczają

1) STT-1 - zakaz wjazdu za sygnalizator,

2) STT-2 - zezwolenie na jazdę we wskazanym kierunku (kierunkach); kierunki oznaczone są kropkami wyświetlanymi w górnej części sygnalizatora

wraz z wyświetlaną kropką w dolnej jego części (lewa górna kropka oznacza kierunek w lewo, środko­

wa górna kropka kierunek na wprost, a prawa górna kropka w prawo).

3. Nadawany przez sygnalizatory kierunkowe sygnał zezwalający na wjazd oznacza, że przejazd nie ma

3. Sygnał w kształcie kreski pionowej nie zezwala

na wjazd za sygnalizator, jeżeli

1) ruch pojazdu utrudniłby opuszczenie jezdni pieszym lub rowerzystom,

2) ze względu na warunki ruchu na skrzyżowaniu lub

za nim opuszczenie skrzyżowania nie byłoby moż­

liwe przed zakończeniem nadawania sygnału zezwalającego na ruch.

kolizji z innymi kierunkami ruchu.

4. Przepisy § 104 ust. 2 stosuje się do sygnałów

nadawanych przez sygnalizatory kierunkowe.

§ 107. Przepisy § 95 ust. 4 i § 99 stosuje się odpowiednio do sygnałów świetlnych dla kierujących tramwajami.

Rozdział 6

4. Przepis § 99 stosuje się odpowiednio.

§ 103. Sygnały świetlne dla kierujących tramwaja-

mi są barwy białej.

§ 104. 1. Sygnały świetlne dla kierujących tramwajami nadawane przez sygnalizator ST oznaczają

1) sygnał w kształcie kreski pionowej - zezwolenie na

wjazd za sygnalizator,

2) sygnał w kształcie kreski pionowej migający - zakaz wjazdu za sygnalizator; zakaz nie dotyczy kierujących tramwajami, które w chwili zapalenia się tego sygnału znajdują się tak blisko sygnalizatora, że

nie mogą być zatrzymane przed nim bez gwałtow­

nego hamowania; sygnał ten oznacza jednocześnie, że za chwilę zapali się sygnał w kształcie kreski poziomej,

Sygnały dawane przez uprawnione osoby

§ 108. 1. Kierujący ruchem daje sygnały za pomocą

postawy i ruchu rąk.

2. Postawa, w której kierujący ruchem zwrócony

jest bokiem do nadjeżdżających pojazdów, oznacza zezwolenie na wjazd na skrzyżowanie lub odcinek drogi

za osobą kierującą ruchem, a dla pieszych - zezwolenie na wejście na jezdnię.

3. Postawa, w której kierujący ruchem zwrócony

jest przodem lub tyłem do nadjeżdżających pojazdów,

oznacza zakaz wjazdu na skrzyżowanie lub odcinek

drogi za osobą kierującą ruchem, a dla pieszych - zakaz wejścia na jezdnię.

1) ruch tramwaju utrudniałby opuszczenie jezdni pieszym lub rowerzystom,

4. Podniesienie ręki do góry przez osobę kierującą

ruchem oznacza mającą nastąpić zmianę dotychczas

nadawanego sygnału. Dla uczestników ruchu, dla których ruch był zamknięty, oznacza, że za chwilę będzie

dawany sygnał zezwalający na wjazd lub wejście, a dla

uczestników ruchu, dla których ruch był otwarty, oznacza, że za chwilę będzie dawany sygnał zakazujący

wjazdu lub wejścia.

2) ze względu na warunki ruchu na skrzyżowaniu lub

za nim opuszczenie skrzyżowania nie byłoby moż­

liwe przed zakończeniem nadawania sygnału zezwalającego na wjazd na skrzyżowanie.

5. Ręka osoby kierującej ruchem wyciągnięta poziomo, poprzecznie do kierunku jazdy zbliżających się

pojazdów, oznacza zakaz wjazdu na skrzyżowanie lub

odcinek drogi za osobą kierującą ruchem.

3) sygnał w kształcie kreski poziomej za sygnalizator.

zakaz wjazdu

2. Sygnał w kształcie kreski pionowej nie zezwala

na wjazd za sygnalizator, jeżeli

-

§ 109. 1. Sygnał oznaczający nakaz zatrzymania pojazdu dawany jest

1) w warunkach dostatecznej widoczności zatrzymywania pojazdów,

Poz. 622

3175 -

tarczą do

2) w warunkach niedostatecznej widoczności - tarczą

do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym albo latarką ze

światłem czerwonym.

2. Tarcza do zatrzymywania pojazdów, o której mowa w ust. 1, ma kształt czerwonego koła z białym obrzeżem.

3. Policjant umundurowany i żołnierz wojskowych

organów porządkowych mogą w warunkach dostatecznej widoczności dawać sygnał do zatrzymania pojazdu samą ręką.

4. Osoby nadzorujące bezpieczne przejście dzieci

przez jezdnię dają sygnał do zatrzymania pojazdu przez

uniesienie w górę kwadratowej tarczy barwy żółtej ze

znakiem B-20 z żółtym napisem i obrzeżem.

§ 110. 1. Sygnał dźwiękowy dawany przez osobę

kierującą ruchem lub uprawnioną do jego kontroli jest

sygnałem ostrzegającym uczestników ruchu lub zwracającym uwagę na inne sygnały albo polecenia.

2. Jadący pojazdem samochodowym policjant lub

żołnierz Żandarmerii Wojskowej może dawać kierują­

cemu pojazdem polecenia do

1) określonego zachowania - za pomocą urządzeń

nagłaśniających, sygnalizacyjnych lub świetlnych,

2) zatrzymania - w przypadku jazdy za kierującym, do

którego skierowane jest polecenie - przez krótkotrwałe włączenie niebieskiego światła błyskowego

i sygnału dźwiękowego o zmiennym tonie.

3. Przepis ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio do

policjanta lub żołnierza Żandarmerii Wojskowej poruszającego się statkiem powietrznym.

§ 111. Przepisy § 108 -11 O stosuje się odpowied-

nio do kolumn pieszych, jeźdźców i poganiaczy.

Rozdział 7

Sygnały dźwiękowe lub wibracyjne wysyłane przez

urządzenia umieszczone na drodze

§ 112. 1. Sygnał dźwiękowy nadawany w postaci

dzwonu na przejeździe kolejowym ostrzega o zbliżaniu

się pociągu lub innego pojazdu szynowego albo

o opuszczaniu zapór (półzapór).

2. Sygnały dźwiękowe nadawane w postaci brzę­

czyków lub buczków albo komunikatów słownych na

przejściach dla pieszych o ruchu kierowanym sygnała­

mi świetlnymi informują osoby o upośledzonym wzroku, że dla pieszych nadawany jest sygnał zielony.

3. Działanie urządzenia wibracyjnego znajdującego

się na sygnalizatorze informuje osoby o upośledzonym

wzroku i słuchu, że dla pieszych nadawany jest sygnał

zielony.

Rozdział 8

Przepisy przejściowe i końcowe

§ 113. 1. Do dnia 31 grudnia 2005 r.

1) tablica z białym tłem oraz czarnym obrzeżem i napisem określającym nazwę miejscowości ma takie

samo znaczenie jak znak 0-42; przepis § 15 ust. 3

stosuje się odpowiednio,

2) tablica, o której mowa w pkt 1, przekreślona ukośnie czerwoną linią ma takie samo znaczenie jak

znak 0-43,

3) znak A-30 z tabliczką zawierającą symbol umieszczony na znaku A-31 ma takie samo znaczenie jak

znak A-31,

4) znak A-30 z tabliczką zawierającą symbol umieszczony na znaku A-32 ma takie samo znaczenie jak

znak A-32,

5) umieszczona przed przejazdem kolejowym tablica

z białym tłem, na której umieszczono symbol

czaszki i napis "Baczność! Nie dotykać przewodów", ma takie samo znaczenie jak znak G-2.

2. Do dnia 31 grudnia 2000 r.

1) znaki B-35, B-36, B-37 i B-38 umieszczone na obszarze zabudowanym nie dotyczą chodnika (pobocza),

chyba że pod znakiem umieszczona jest tabliczka

określająca w sposób odmienny ich znaczenie,

2) dopuszcza się stosowanie znaków E-15a i E-15b o

tle barwy czerwonej i napisie barwy białej do oznakowania dróg, których zarządcą jest organ samorządu terytorialnego,

3) tabliczka z zieloną strzałką umieszczona pod sygnalizatorem S-1 ma takie samo znaczenie jak sygnał

świetlny w postaci zielonej strzałki nadawany przez

sygnalizator S-2; przepis § 96 ust. 2 i 3 stosuje się

odpowiednio,

4) kierujący pojazdem, który wjechał na skrzyżowanie

o ruchu kierowanym sygnalizacją świetlną, może

je opuścić przy" sygnale czerwonym nadawanym

przez sygnalizator S-1 umieszczony za jezdnią, pod

warunkiem nie utrudnienia ruchu pojazdów i pieszych, dla których ruch jest otwarty.

§ 114. 1. Traci moc rozporządzenie Ministrów

Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych z dnia 11 stycznia 1993 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 32, poz. 145

i z 1996 r. Nr 129 poz. 609).

2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca

1999 r., z wyjątkiem § 36 ust. 3 i § 47 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem 1 października 1999 r.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej

T. Syryjczyk

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

J. Tomaszewski

.-

3159 -

Poz. 622

622

ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ ORAZ SPRAW WEWNĘTRZNYCH

I ADMINISTRACJI

z dnia 21 czerwca 1999 r.

w sprawie znaków i sygnałów drogowych.

Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98,

poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086 oraz

z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872) zarządza

się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne