Ustawa z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego

1.

Ustawa normuje odpowiedzialność majątkową funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej,

Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i Urzędu Ochrony Państwa za szkody wyrządzone

przez nich, wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków służbowych,

w mieniu Skarbu Państwa znajdującym się w dyspozycji organów lub jednostek organizacyjnych

podległych, podporządkowanych albo nadzorowanych przez ministrów właściwych do spraw

wewnętrznych, sprawiedliwości oraz Szefa Urzędu Ochrony Państwa.

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

funkcjonariuszu - należy przez to rozumieć: policjanta, funkcjonariusza Straży Granicznej,

strażaka Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariusza Służby Więziennej oraz funkcjonariusza

Urzędu Ochrony Państwa,

2)

uposażeniu przysługującym funkcjonariuszowi - należy przez to rozumieć uposażenie

zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne funkcjonariuszowi w dniu

wyrządzenia szkody, po odliczeniu składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne

i rentowe.

Funkcjonariusz, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków

służbowych ze swej winy wyrządził szkodę w mieniu, o którym mowa w art. 1 ust. 1,

ponosi odpowiedzialność majątkową w granicach rzeczywistej straty i tylko za normalne

następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.

Organy lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, obowiązane są wykazać okoliczności

uzasadniające odpowiedzialność funkcjonariusza oraz wysokość wyrządzonej szkody.

Funkcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za szkodę

1)

w takim zakresie, w jakim organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, albo

inna osoba przyczyniły się do powstania szkody lub jej zwiększenia,

2)

wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.

W razie wyrządzenia nieumyślnie szkody przez kilku funkcjonariuszy, każdy z nich ponosi

odpowiedzialność za część szkody, stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia

winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych

funkcjonariuszy do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.

Funkcjonariusz odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną nieumyślnie jest obowiązany do

zapłaty odszkodowania w wysokości wyrządzonej szkody, jednak odszkodowanie nie może

przewyższać kwoty trzymiesięcznego uposażenia przysługującego funkcjonariuszowi.

Jeżeli naprawienie szkody wyrządzonej nieumyślnie następuje na podstawie ugody między

organem lub jednostką, o których mowa w art. 1 ust. 1, a funkcjonariuszem, który wyrządził

szkodę, wysokość odszkodowania może być obniżona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności

sprawy, a w szczególności stopnia winy funkcjonariusza i jego stosunku do obowiązków

służbowych.

Jeżeli funkcjonariusz umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia

w pełnej wysokości.

1.

W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez funkcjonariusza przy wykonywaniu

obowiązków służbowych, wyłącznie obowiązany do naprawienia szkody, na zasadach określonych

przepisami Kodeksu cywilnego, jest Skarb Państwa reprezentowany przez organ lub jednostkę, o których mowa w art.

1 ust. 1, w których funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wyrządzenia szkody.

2.

Funkcjonariusz ponosi przewidzianą w przepisach ustawy odpowiedzialność wobec Skarbu

Państwa, który naprawił szkodę, o której mowa w ust. 1.

1.

Funkcjonariusz odpowiada, z zastrzeżeniem art. 2, w pełnej wysokości za szkodę w mieniu

powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się, zwanym dalej „mieniem powierzonym”.

2.

Funkcjonariusz może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym,

jeżeli wykaże, że powstała ona z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności

wskutek niezapewnienia przez właściwą jednostkę organizacyjną warunków umożliwiających

prawidłowe zabezpieczenie powierzonego mienia.

3.

Prezes Rady Ministrów oraz ministrowie, o których mowa w art. 1 ust. 1, każdy w zakresie

swojej właściwości, określą, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb powierzania funkcjonariuszom

mienia, o którym mowa w ust. 1.

1.

Na zasadach określonych w art. 10 funkcjonariusze mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność

majątkową za mienie powierzone im łącznie. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest

umowa o wspólnej odpowiedzialności majątkowej, zawarta, pod rygorem nieważności, na

piśmie przez funkcjonariuszy z kierownikiem jednostki organizacyjnej, w której dyspozycji

znajduje się powierzone mienie.

2.

Funkcjonariusze ponoszący wspólną odpowiedzialność majątkową odpowiadają w częściach

określonych w umowie, a jeżeli umowa nie określa tych części - w częściach równych.

3.

W razie ustalenia, że szkoda w całości albo w części została spowodowana przez niektórych

funkcjonariuszy, za całość szkody albo za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy

szkody.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe zasady i tryb zawierania umowy o wspólnej odpowiedzialności majątkowej

funkcjonariuszy,

2)

szczegółowe zasady i tryb łącznego powierzania mienia funkcjonariuszom,

3)

szczegółowe warunki wspólnej odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym łącznie

funkcjonariuszom.

Do odpowiedzialności określonej w art. 10 i 11 stosuje się odpowiednio przepisy art.

4, 7 i 8.

1.

Organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, po stwierdzeniu zaistnienia szkody

i ustaleniu jej wysokości wzywa funkcjonariusza do dobrowolnej zapłaty odszkodowania

w określonym terminie lub złożenia pisemnego zobowiązania do zapłaty odszkodowania.

Wysokość odszkodowania oraz sposób jego uiszczenia mogą być ustalone w drodze pisemnej

ugody.

2.

Prezes Rady Ministrów oraz ministrowie, o których mowa w art. 1 ust. 1, każdy w zakresie

swojej właściwości, określą, w drodze rozporządzenia, podmioty właściwe do ustalania

wysokości szkód, zawierania ugód oraz podejmowania innych decyzji dotyczących szkód

wyrządzonych przez funkcjonariuszy.

1.

Do przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez funkcjonariusza stosuje

się, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu czternastego Kodeksu pracy.

2.

W razie wyrządzenia przez funkcjonariusza szkody osobie trzeciej, terminy przedawnienia

liczą się od zaspokojenia roszczenia tej osoby.

Spory dotyczące odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy rozpoznają sądy pracy

oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.

W dekrecie z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za

szkody wyrządzone jednostce wojskowej

(Dz. U. Nr 40, poz. 247, z 1967 r. Nr 44, poz. 220 i z 1974 r. Nr 24, poz. 142) skreśla się art. 19.

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa

(Dz. U. z 1999 r. Nr 51, poz. 526) skreśla się art. 55a.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak

niż przez 6 miesięcy, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie

dekretu, o którym mowa w art. 16, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.

Do spraw o odszkodowanie wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie

ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że zostanie zawarta ugoda.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie do odpowiedzialności majątkowej

funkcjonariuszy za szkody wyrządzone przez nich wskutek niewykonania lub nienależytego

wykonania obowiązków służbowych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.