Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 kwietnia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne.
Table of Provisions (61)
Statutory Text (61 Articles)
Sądem właściwym do orzekania o zgodności z prawdą oświadczeń dotyczących pracy lub
służby w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w ustawie lub współpracy z tymi
organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 10 maja 1990 r. jest Sąd Apelacyjny
w Warszawie, zwany dalej „Sądem”.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.
W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr
31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4,
poz. 24, Nr 34, poz. 178 i 182, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, z 1991 r. Nr 55, poz. 234,
Nr 88, poz. 400, Nr 95, poz. 425, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, Nr 90, poz. 451, z 1994 r.
Nr 136, poz. 704, z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1996 r. Nr 89, poz. 402 i Nr 106,
poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 98, poz. 604, Nr 133, poz. 882 i 883 i Nr 141, poz. 943)
wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu
«
9a)
Biurze Rzecznika Interesu Publicznego,
»
;
2)
w art. 36 w ust. 5 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu
«
9a)
Rzeczniku Interesu Publicznego - dla urzędników Biura Rzecznika Interesu Publicznego,
»
.
1.
Organami bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy są
1)
Resort Bezpieczeństwa Publicznego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego,
2)
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego,
3)
Komitet do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego,
4)
jednostki organizacyjne podległe organom, o których mowa w pkt 1-3,
5)
instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe
im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji
Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych,
6)
Zwiad Wojsk Ochrony Pogranicza,
7)
Zarząd Główny Służby Wewnętrznej jednostek wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
oraz podległe mu komórki,
8)
Informacja Wojskowa,
9)
Wojskowa Służba Wewnętrzna,
10)
Zarząd II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,
11)
inne służby Sił Zbrojnych prowadzące działania operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze,
w tym w rodzajach broni oraz w okręgach wojskowych.
2.
Do organów bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy należą także organy i instytucje
cywilne i wojskowe państw obcych o zadaniach podobnych do zadań organów, o których
mowa w ust. 1.
3.
Jednostkami Służby Bezpieczeństwa w rozumieniu ustawy, są te jednostki Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania
Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30, poz.
180, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i Nr 107, poz. 461, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1994 r.
Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515, z 1996 r.
Nr 59, poz. 269, Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153,
Nr 70, poz. 443, Nr 88, poz. 554 i Nr 141, poz. 943) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 11b
a)
w ust. 2 w zdaniu drugim wyrazy «niezbędnych Sądowi Lustracyjnemu w postępowaniu lustracyjnym»
zastępuje się wyrazami «, które Sąd Apelacyjny w Warszawie lub Rzecznik Interesu Publicznego
uznają za niezbędne w związku z wykonywaniem przez nich zadań określonych w ustawie
z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa
państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne
(Dz. U. Nr 70, poz. 443 i z 1998 r. Nr 131, poz. 860)»,
b)
ust. 5 otrzymuje brzmienie
«
5.
Szef Urzędu Ochrony Państwa na żądanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie lub Rzecznika
Interesu Publicznego udostępnia wszelkie posiadane dokumenty i materiały, o których
mowa w ust. 2.
»
;
2)
w art. 12 w ust. 1 wyrazy «lub przeprowadzenia postępowania lustracyjnego» zastępuje
się wyrazami «lub w celu wykonania przez Sąd Apelacyjny w Warszawie i Rzecznika Interesu
Publicznego zadań, o których mowa w art. 11b ust. 2».
1
Osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu ustawy są: Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej, poseł, senator oraz osoba powołana, wybrana lub mianowana na określone w innych
ustawach kierownicze stanowisko państwowe, przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
Sejm, Prezydium Sejmu, Senat, Sejm i Senat, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu lub
Prezesa Rady Ministrów, a także Szef Służby Cywilnej, dyrektor generalny w ministerstwie,
urzędzie centralnym lub urzędzie wojewódzkim oraz sędzia, prokurator i adwokat.
2.
Osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu ustawy są również: członkowie rad
nadzorczych, członkowie zarządów, dyrektorzy programów oraz dyrektorzy ośrodków regionalnych
i agencji „Telewizji Polskiej - Spółka Akcyjna” i „Polskiego Radia - Spółka Akcyjna”,
dyrektor generalny Polskiej Agencji Prasowej, dyrektorzy biur, redaktorzy naczelni
oraz kierownicy oddziałów regionalnych Polskiej Agencji Prasowej, prezes Polskiej
Agencji Informacyjnej, wiceprezesi, członkowie zarządu oraz dyrektorzy - redaktorzy
naczelni Polskiej Agencji Informacyjnej.
W ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
(Dz. U. Nr 106, poz. 491 oraz z 1997 r. Nr 70, poz. 443 i Nr 141, poz. 943) w art.
9 w ust. 1 w zdaniu drugim wyrazy «niezbędnych Sądowi Lustracyjnemu w postępowaniu
lustracyjnym» zastępuje się wyrazami «, które Sąd Apelacyjny w Warszawie lub Rzecznik
Interesu Publicznego uznają za niezbędne w związku z wykonywaniem ich zadań, określonych
w ustawie z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa
państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne
(Dz. U. Nr 70, poz. 443 i z 1998 r. Nr 131, poz. 860)».
1.
Współpracą w rozumieniu ustawy jest świadoma i tajna współpraca z ogniwami operacyjnymi
lub śledczymi organów bezpieczeństwa państwa w charakterze tajnego informatora lub
pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji.
2.
Współpracą w rozumieniu niniejszej ustawy nie jest działanie, którego obowiązek wynikał
z ustawy obowiązującej w czasie tego działania.
Osoba, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu
pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach
1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 70, poz. 443), składa do Sądu
Apelacyjnego w Warszawie oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 powołanej ustawy,
w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
(skreślony).
1.
Podmioty, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy otrzymały, na podstawie
art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach
bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje
publiczne (Dz. U. Nr 70, poz. 443), oświadczenia określone w art. 6 ust. 1 powołanej
ustawy, obowiązane są do przesłania ich w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy do Sądu Apelacyjnego w Warszawie.
2.
Postępowanie z oświadczeniami określonymi w ust. 1 toczy się według przepisów ustawy,
o której mowa w art. 1.
1.
Obowiązek złożenia oświadczenia, dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa
państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia
10 maja 1990 r., zwanego dalej „oświadczeniem”, mają osoby, o których mowa w art.
7.
2.
Oświadczenia osób, o których mowa w art. 7, składane są w chwili wyrażenia zgody na
kandydowanie lub zgody na objęcie funkcji.
1.
Oświadczenia składają
1)
kandydat na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - Państwowej Komisji Wyborczej,
2)
kandydat na posła lub senatora - Państwowej Komisji Wyborczej za pośrednictwem okręgowej
komisji wyborczej,
3)
osoba desygnowana na stanowisko Prezesa Rady Ministrów - Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej,
4)
kandydat na kierownicze stanowisko państwowe, na które powołuje lub mianuje Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej lub Prezes Rady Ministrów - powołującemu lub mianującemu,
5
kandydat na kierownicze stanowisko państwowe, na które powołuje, wybiera lub mianuje
Sejm, Prezydium Sejmu, Sejm i Senat lub Marszałek Sejmu - Marszałkowi Sejmu,
6
kandydat na kierownicze stanowisko państwowe, na które powołuje lub mianuje Senat
lub Marszałek Senatu - Marszałkowi Senatu,
7)
kandydat na stanowisko Szefa Służby Cywilnej lub dyrektora generalnego w ministerstwie,
urzędzie centralnym lub urzędzie wojewódzkim - Prezesowi Rady Ministrów,
8
kandydat na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego lub sędziego Trybunału Stanu
- Marszałkowi Sejmu,
8a
osoba nie będąca sędzią, ubiegająca się o stanowisko sędziego Sądu Najwyższego - Pierwszemu
Prezesowi Sądu Najwyższego,
8b
osoba nie będąca sędzią, ubiegająca się o stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego
- Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego,
9)
osoba ubiegająca się o nominację sędziowską - ministrowi właściwemu do spraw sprawiedliwości
10)
osoba ubiegająca się o nominację prokuratorską - Prokuratorowi Generalnemu,
10a
osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów - ministrowi właściwemu do spraw sprawiedliwości
11)
kandydaci na stanowiska w „Telewizji Polskiej - Spółka Akcyjna” oraz w „Polskim Radiu
- Spółka Akcyjna” - Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,
12)
kandydaci na stanowiska w Polskiej Agencji Prasowej i Polskiej Agencji Informacyjnej
- Prezesowi Rady Ministrów.
2.
Oświadczeń nie składają osoby, które urodziły się po dniu 10 maja 1972 r.
2a
Złożenie oświadczenia powoduje wygaśnięcie obowiązku jego powtórnego złożenia w przypadku
późniejszego kandydowania na funkcję publiczną, z którą związany jest obowiązek złożenia
oświadczenia.
3.
Tryb składania oświadczeń przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, określają
przepisy odpowiednich ordynacji wyborczych.
4
Organy, którym składane są oświadczenia, przekazują je niezwłocznie, z zastrzeżeniem
ust. 5, do Sądu celem rozpoznania w trybie określonym w rozdziale 4.
5
Oświadczenie kandydata na posła albo senatora przekazuje się jedynie w przypadku,
gdy zostanie on wybrany.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Oświadczenie, o którym mowa w art. 6, może złożyć do Sądu również osoba, która przed
dniem wejścia w życie ustawy pełniła funkcję publiczną, a która została publicznie
pomówiona o fakt pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy
z nimi w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 10 maja 1990 r.
Osoby składające oświadczenie, w zakresie jego treści, są zwolnione z mocy prawa z obowiązku
zachowania tajemnicy państwowej i służbowej.
Wzór oświadczenia stanowi załącznik do ustawy.
1
Treść oświadczenia osoby, o której mowa w art. 7, stwierdzającego fakt jej pracy lub
służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi, w części A określonej
wzorem stanowiącym załącznik do ustawy, podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” organ, któremu oświadczenie
zostało złożone, z zastrzeżeniem ust. 2.
2
Treść oświadczenia kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, posła lub senatora
stwierdzającego fakt ich pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy
z nimi, w części A określonej wzorem stanowiącym załącznik do ustawy, podaje się do
publicznej wiadomości w obwieszczeniu wyborczym.
(skreślone).
Urząd Ochrony Państwa nie może przy wykonywaniu swoich zadań korzystać z tajnej współpracy
osób, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy
lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990
osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 70, poz. 443).
1.
Stroną reprezentującą interes publiczny, w postępowaniu lustracyjnym i w postępowaniu
kasacyjnym przewidzianym w art. 24 ust. 5, jest Rzecznik Interesu Publicznego, zwany
dalej „Rzecznikiem”.
2.
Rzecznika i jego zastępców powołuje i odwołuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
3.
Na stanowisko Rzecznika lub jego zastępcy może być powołany ten, kto łącznie spełnia
następujące warunki
1)
ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sędziego,
2)
wyróżnia się wiedzą prawniczą,
3)
nie pracował w organach bezpieczeństwa państwa, nie pełnił w nich służby ani nie współpracował
z nimi w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 10 maja 1990 r.,
4)
nie jest tajnym współpracownikiem Urzędu Ochrony Państwa lub Wojskowych Służb Informacyjnych.
4.
Na stanowisko Rzecznika lub jego zastępcy można powołać sędziego w stanie spoczynku
lub prokuratora w stanie spoczynku. W przypadku powołania na te stanowiska sędziego
lub prokuratora pełniących czynną służbę, są oni delegowani do pełnienia tych funkcji
przez organy właściwe według przepisów o ustroju sądów i o prokuraturze.
5.
Niezwłocznie po wyrażeniu zgody na powołanie kandydat na stanowisko Rzecznika lub
jego zastępcy składa Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego oświadczenie; przepis art.
7 ust. 4 ma zastosowanie. W celu sprawdzenia warunku, o którym mowa w ust. 3 pkt 3,
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zasięga informacji organów, o których mowa w art.
17e.
Rzecznik i jego zastępcy w zakresie wykonywania swoich zadań podlegają tylko Konstytucji
i ustawom.
1.
Rzecznik i jego zastępcy nie mogą zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska
profesora szkoły wyższej, ani wykonywać innych zajęć zawodowych.
2.
Rzecznik i jego zastępcy nie mogą należeć do partii politycznej, związku zawodowego
ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością ich urzędu.
1.
Kadencja Rzecznika i jego zastępców trwa 6 lat, licząc od dnia powołania; po upływie
kadencji Rzecznik pełni swoje obowiązki do czasu powołania nowego Rzecznika.
2.
Kadencja Rzecznika i jego zastępców ustaje z chwilą ich śmierci lub odwołania.
3.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego odwołuje Rzecznika lub jego zastępcę w przypadku
1)
zrzeczenia się stanowiska,
2)
stwierdzenia prawomocnym orzeczeniem Sądu niezgodności z prawdą jego oświadczenia,
3)
długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków związanych ze stanowiskiem,
4)
skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo.
1.
Do zadań Rzecznika i jego zastępców należą w szczególności
1)
analiza oświadczeń wpływających do Sądu,
2)
zbieranie informacji niezbędnych do prawidłowej oceny oświadczeń,
3)
składanie wniosków do Sądu o wszczęcie postępowania lustracyjnego,
4)
sygnalizowanie odpowiednim organom o niewywiązywaniu się organów pozasądowych z obowiązków
nałożonych przez ustawę,
5)
przedstawianie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi, Senatowi, Prezesowi
Rady Ministrów i Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego corocznej informacji o swojej
działalności, wraz z wnioskami wynikającymi ze stanu przestrzegania przepisów niniejszej
ustawy.
2.
Rzecznik, w zakresie wykonywania zadań określonych w ust. 1 pkt 2, może żądać nadesłania
lub przedstawienia akt oraz dokumentów i pisemnych wyjaśnień, a w razie potrzeby przesłuchiwać
świadków, zasięgać opinii biegłych oraz dokonywać przeszukań; w tym zakresie, a także
w zakresie zadań określonych w art. 17 ust. 1 do Rzecznika stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące prokuratora.
Rzecznik, jego zastępcy oraz upoważnieni pracownicy Bura Rzecznika Interesu Publicznego
mają pełny dostęp do dokumentacji, ewidencji i pomocy informacyjnych, bez względu
na formę ich utrwalenia, zgromadzonych lub wytworzonych do dnia 10 maja 1990 r. przez
1)
Ministra Obrony Narodowej, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Sprawiedliwości
oraz Ministra Spraw Zagranicznych, a także przez podległe, podporządkowane lub nadzorowane
przez nich organy i jednostki organizacyjne,
2)
Szefa Urzędu Ochrony Państwa.
1.
Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy Biura Rzecznika Interesu Publicznego,
zwanego dalej „Biurem”.
2.
W Biurze mogą być zatrudnione wyłącznie osoby, które zostały dopuszczone do tajemnicy
państwowej w rozumieniu przepisów wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej
(Dz. U. Nr 40, poz. 271, z 1989 r. Nr 34, poz. 178, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i z 1997 r. Nr 110, poz. 714).
3.
Do pracowników Biura stosuje się odpowiednio przepisy o pracownikach urzędów państwowych.
4.
Organizację oraz zasady działania Biura określa statut nadany, w drodze rozporządzenia,
przez Prezesa Rady Ministrów w uzgodnieniu z Pierwszym Prezesem Sądu Najwyższego.
5.
Działalność Biura finansowana jest ze środków budżetowych Sądu Najwyższego.
W sprawach wynagrodzeń Rzecznika oraz jego zastępców stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące wynagrodzenia sędziów Sądu Najwyższego.
Dostęp do akt i innych materiałów związanych z postępowaniem lustracyjnym i postępowaniem
kasacyjnym, o którym mowa w art. 24 ust. 5, mają wyłącznie pracownicy Sądu oraz Sądu
Najwyższego, którzy zostali dopuszczeni do tajemnicy państwowej w rozumieniu przepisów
wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.
1.
Postępowanie lustracyjne wszczyna się na wniosek Rzecznika lub jego zastępcy, z zastrzeżeniem
ust. 2, 3 i 4 oraz art. 18b ust. 4, po ustaleniu, że przedłożone materiały wskazują
na możliwość złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia.
2.
Postępowanie wobec Rzecznika i jego zastępców Sąd wszczyna z urzędu.
3.
Sąd wszczyna postępowanie z urzędu w przypadku złożenia oświadczenia przez osobę wymienioną
w art. 8, a także w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach.
4.
Sąd wszczyna postępowanie również na wniosek osoby, która złożyła oświadczenie stwierdzające
fakt jej pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi,
a domaga się ustalenia, że jej praca, służba lub współpraca była wymuszona poprzez
groźbę utraty życia lub zdrowia przez nią lub osoby dla niej najbliższe w rozumieniu
przepisów Kodeksu karnego.
1.
Poseł lub senator może zwrócić się pisemnie do Rzecznika lub jego zastępcy o wystąpienie
przez niego z wnioskiem o wszczęcie postępowania lustracyjnego w stosunku do wskazanej
osoby, która złożyła oświadczenie.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Rzecznik lub jego zastępca występuje do sądu
z wnioskiem o wszczęcie postępowania lustracyjnego, o czym informuje posła lub senatora,
albo wydaje postanowienie o odmowie wystąpienia z wnioskiem.
3.
Poseł lub senator może złożyć do Sądu zażalenie na postanowienie, o którym mowa w ust.
2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia.
4.
Sąd po rozpatrzeniu zażalenia wydaje orzeczenie o utrzymaniu postanowienia w mocy
albo o jego uchyleniu; w przypadku uchylenia postanowienia Rzecznika, Sąd wszczyna
postępowanie z urzędu.
W postępowaniu lustracyjnym, kasacyjnym oraz w postępowaniu, o którym mowa w art.
18b, w zakresie nie uregulowanym przepisami niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Do osoby poddanej postępowaniu lustracyjnemu, zwanej dalej „osobą lustrowaną”, mają
zastosowanie przepisy dotyczące oskarżonego w postępowaniu karnym.
1.
W celu rozpatrzenia sprawy Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyznacza rozprawę.
2.
Sprawę rozpoznaje 3 sędziów z udziałem protokolanta.
3.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie może zarządzić rozpoznanie sprawy przez 3 sędziów
sądu wojewódzkiego delegowanych do Sądu.
4.
Na wniosek strony lub z urzędu Sąd wyłącza w całości lub w części jawność postępowania.
1.
Postępowanie lustracyjne kończy się wydaniem orzeczenia na piśmie. Do orzeczenia stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące wyroku.
2.
Sąd wydaje orzeczenie stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego
z prawdą oświadczenia lub stwierdzające, że oświadczenie było prawdziwe. W przypadku
braku dostatecznych dowodów pozwalających na ocenę prawdziwości oświadczenia Sąd orzeka
o umorzeniu postępowania. Orzeczenia Sądu wymagają uzasadnienia.
3.
W przypadku gdy w trakcie postępowania lustracyjnego zostanie stwierdzone, iż osoba
lustrowana, podejmując pracę lub służbę w organach bezpieczeństwa państwa albo współpracę
z nimi, działała pod przymusem w obawie utraty życia lub zdrowia przez nią lub przez
osoby dla niej najbliższe w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, fakt ten podawany jest w orzeczeniu Sądu.
4.
Prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające zgodność z prawdą oświadczenia osoby określonej
w art. 8 podaje się do publicznej wiadomości na wniosek tej osoby, w trybie określonym
w art. 28.
1
Orzeczenie Sądu wraz w uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie stronie.
2
W terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia stronie przysługuje prawo złożenia
odwołania, w którym może ona również złożyć wnioski dowodowe.
1
Sąd rozpoznaje odwołanie w składzie 3 sędziów, z wyłączeniem tych sędziów, którzy
uczestniczyli w wydaniu orzeczenia w pierwszej instancji. W składzie tym zasiada co
najmniej 2 sędziów sądu apelacyjnego, w tym przewodniczący.
2.
Odwołanie rozpoznaje się na rozprawie.
3
Sąd wyznacza termin rozprawy nie później niż na 30 dzień od dnia otrzymania odwołania.
4
Orzeczenie Sądu wydane w drugiej instancji jest prawomocne.
5
Od orzeczenia Sądu wydanego w drugiej instancji przysługuje kasacja. Kasacja wniesiona
przez Rzecznika jest zwolniona od opłaty.
(skreślony).
W stosunku do osoby kandydującej na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Sąd wydaje
orzeczenie w pierwszej instancji najpóźniej w terminie do 21 dnia przed dniem wyborów
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a w drugiej instancji najpóźniej w terminie
do 3 dnia przed dniem tych wyborów.
1.
Do wznowienia postępowania lustracyjnego, w zakresie nie uregulowanym przepisami niniejszej
ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
2.
Postępowanie lustracyjne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli
1)
w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, które zostało stwierdzone
prawomocnym wyrokiem, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że przestępstwo
to mogło mieć wpływ na treść orzeczenia,
2)
po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody nie znane przedtem sądowi,
wskazujące na to, że
a)
osoba lustrowana w oświadczeniu podała prawdę, a została błędnie uznana za oświadczającą
nieprawdę,
b)
osoba lustrowana w oświadczeniu podała nieprawdę, a została błędnie uznana za oświadczającą
prawdę.
3
Postępowanie lustracyjne może być wznowione z urzędu, na wniosek osoby, w sprawie
której wydano prawomocne orzeczenie, Rzecznika lub Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie
4.
W razie śmierci osoby, w sprawie której wydano prawomocne orzeczenie, wniosek o wznowienie
postępowania lustracyjnego na jej korzyść może także złożyć jej krewny w linii prostej,
przysposabiający lub przysposobiony, rodzeństwo oraz małżonek.
Prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające niezgodność z prawdą oświadczenia osoby
lustrowanej, podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
(skreślony).
1
Prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego
z prawdą oświadczenia, jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych niezbędnych
do zajmowania funkcji publicznych określanych w odpowiednich ustawach jako: nieskazitelność
charakteru, nieposzlakowana opinia, nienaganna opinia, dobra opinia obywatelska bądź
przestrzeganie podstawowych zasad moralnych. Po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia,
orzeczenie Sądu uznaje się za niebyłe.
2
Prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego
z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których
pełnienia wymagane są cechy określone w ust. 1; nie dotyczy to sędziów, którzy w tym
zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu.
1
Minister właściwy do spraw obrony narodowej
2
Na żądanie Sądu lub Rzecznika organy wymienione w ust. 1 zwolnią z obowiązku zachowania
tajemnicy państwowej podległych im funkcjonariuszy, żołnierzy, pracowników oraz inne
osoby obowiązane do jej zachowania, umożliwiając przesłuchanie ich w charakterze świadków
lub biegłych.
3
Instytucje i organy państwowe obowiązane są na żądanie Sądu lub Rzecznika udzielić
niezbędnej pomocy w związku z wykonywaniem nich zadań określonych w ustawie. Jeżeli
instytucje i organy państwowe dysponują materiałami, które według ich oceny mogą mieć
istotne znaczenie dowodowe w związku z wykonywanymi przez Sąd lub Rzecznika zadaniami,
mają obowiązek poinformować ich o tym oraz niezwłocznie udostępnić im te materiały.
4
Inni niż wymienieni w ust. 1 i 3 dysponenci dokumentów bądź informacji, określonych
w tych przepisach, obowiązani są do powiadomienia o fakcie ich posiadania Sądu lub
Rzecznika oraz do udostępnienia im tych dokumentów, materiałów bądź informacji.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie i Rzecznik uzgadniają z ministrem właściwym do
spraw obrony narodowej
1.
W razie potrzeby Sąd, Rzecznik i jego zastępcy mają prawo, także z udziałem biegłych,
wstępu do tych pomieszczeń organów wymienionych w art. 31, w których materiały lub
dokumenty, określone w powołanym przepisie, są przechowywane bądź archiwizowane.
2.
Biegłych powołanych przez Sąd lub Rzecznika dopuszcza się do tajemnicy państwowej,
w rozumieniu przepisów wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej
(skreślony).
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30, poz.
180, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i Nr 107, poz. 461, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1994 r.
Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515, z 1996 r.
Nr 59, poz. 269, Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153)
wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 11b
a)
w ust. 2 w zdaniu drugim kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy «z wyjątkiem
dokumentów i materiałów niezbędnych Sądowi Lustracyjnemu w postępowaniu lustracyjnym.»,
b)
po ust. 4 dodaje się ust. 5 w brzmieniu
«
5.
Szef Urzędu Ochrony Państwa na żądanie Sądu Lustracyjnego przekazuje wszelkie posiadane
dokumenty i materiały niezbędne w postępowaniu lustracyjnym, dotyczące osób objętych
tym postępowaniem,
»
;
2)
w art. 12 w ust. 1 na końcu skreśla się kropkę i dodaje wyrazy «lub przeprowadzenia
postępowania lustracyjnego.»;
3)
w art. 13 w ust. 1 w zdaniu pierwszym kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się
wyrazy «z zastrzeżeniem art. 13a.»;
4)
po art. 13 dodaje się art. 13a w brzmieniu
«
Art. 13a.
Urząd Ochrony Państwa nie może przy wykonywaniu swoich zadań korzystać z tajnej współpracy
osób, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy
lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990
osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 70, poz. 443).
»
(pominięty).
W ustawie z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. Nr 67, poz. 398 i Nr 79, poz. 465, z 1993 r. Nr 45, poz. 205 oraz z 1995 r.
Nr 95, poz. 472) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 41 po ust. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu
«
4.
Do zgłoszenia należy również dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1
ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa
państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne
(Dz. U. Nr 70, poz. 443).
»
;
2)
w art. 43 w ust. 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu
«
Na liście zamieszcza się również treść oświadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1
ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa
państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne
(Dz. U. Nr 70, poz. 443), w części określonej w art. 11 ust. 2 tejże ustawy.
»
;
3)
w art. 44 wyrazy «lub utracili prawo wybieralności» zastępuje się wyrazami «,utracili
prawo wybieralności lub złożyli niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art.
41 ust. 4».
(pominięty).
W ustawie z dnia 10 maja 1991 r. - Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 1994 r. Nr 54, poz. 224) w art. 19 w ust. 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się
przecinkiem, a po pkt 5 dodaje się pkt 6 w brzmieniu
«
6)
złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z
dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa
lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U.
Nr 70, poz. 443).
»
(pominięty).
W ustawie z dnia 28 maja 1993 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. Nr 45, poz. 205, z 1995 r. Nr 132, poz. 640 i z 1997 r. Nr 47, poz. 297) wprowadza
się następujące zmiany
1)
w art. 81 w ust. 5 pkt 4 otrzymuje brzmienie
«
4)
oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu
pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach
1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 70, poz. 443).
»
;
2)
w art. 86 w ust. 1 kropkę zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się wyrazy «w tym
treść oświadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r.
o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi
w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 70, poz. 443), w części
określonej w art. 11 ust. 2 tajże ustawy.»;
3)
w art. 93 w ust. 1 po wyrazach «z każdej listy» dodaje się wyrazy «, w szczególności
treść oświadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r.
o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi
w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 70, poz. 443), w części
określonej w art. 11 ust. 2 tajże ustawy»;
4)
w art. 131 w ust. 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się przecinkiem, a po pkt 5 dodaje się
pkt 6 w brzmieniu
«
6)
złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 81 ust. 5 pkt 4.
»
(pominięty).
W ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
(Dz. U. Nr 106, poz. 491) w art. 9 w ust. 1 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje
się wyrazy «z wyjątkiem dokumentów i materiałów niezbędnych Sądowi Lustracyjnemu w postępowaniu
lustracyjnym.
(pominięty).
1.
Obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 6, mają również osoby pełniące
w dniu wejścia w życie ustawy funkcje publiczne; przepis art. 7 ust. 2 stosuje się
odpowiednio.
2.
(skreślony).
3
Sąd podaje do wiadomości publicznej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” treść oświadczenia osoby, o której mowa w ust. 1, stwierdzającego
fakt jej pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi,
w części A określonej wzorem stanowiącym załącznik do ustawy.
4
Postępowanie w stosunku do osoby, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się na zasadach
i w trybie przewidzianym w niniejszej ustawie.
(skreślony).
(skreślony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.