Oświadczenie rządowe z dnia 20 września 1999 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci, sporządzonej w Strasburgu dnia 24 kwietnia 1967 r.

§ 1. Ustala się wykaz placówek naukowych uprawnionych do przeprowadzania doświadczeń na zwierzę­

tach, stanowiący załącznik do rozporządzenia.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w źycie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: J. Buzek

-

5360-

Poz. 1157 i 1158

Po zapoznaniu się z powyższą konwencją w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

konwencja została uznana za słuszną,

-

Rzeczpospolita Polska ratyfikuje konwencję, zgłaszając jednocześnie zastrzeżenie w trybie art. 25 ust. 1 według treści zamieszczonej w oddzielnym piśmie,

-

konwencja ze zgłoszonym zastrzeżeniem będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 24 kwietnia 1996 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: D. Rosati

1158

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 20 września 1999 r.

w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci, sporzą­

dzonej w Strasburgu dnia 24 kwietnia 1967 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodnie

z artykułem 21 ustęp 1 Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci, sporządzonej w Strasburgu dnia

24 kwietnia 1967 r., został złożony dnia 21 czerwca

1996 r. Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy, jako

depozytariuszowi, dokument ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską powyższej konwencji.

W trakcie składania dokumentu ratyfikacji dokonano, zgodnie z artykułem 25 ustęp 1 Konwencji, zgłosze­

nia zastrzeżenia do artykułu 7 ustęp 1 Konwencji w następującym brzmieniu

"Na podstawie artykułu 25 ustęp 1 Konwencji

Rzeczpospolita Polska zastrzega, że w miejsce

przewidzianego w artykule 7 ustęp 1 Konwencji

wymogu osiągnięcia przez przysposabiającego

wieku minimalnego będzie stosować obowiązują­

cy w prawie polskim wymóg uzyskania pełnej

zdolności do czynności prawnych, co oznacza, że

przysposobić może przynajmniej teoretycznie

- także osoba, która nie ukończyła 21 lat."

Równocześnie przekazano Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy, zgodnie z artykułem 26 Konwencji,

oświadczenie dotyczące artykułu 14 Konwencji w następującym brzmieniu

"Organem, do którego należy kierować wnioski w trybie artykułu 14 Konwencji, jest

Ministerstwo Sprawiedliwości

Aleje Ujazdowskie 11

00-950 Warszawa."

Zgodnie z artykułem 21 ustęp 3 Konwencji weszła

ona w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej

dnia 22 września 1996 r.

Jednocześnie podaje się do wiadomości, co nastę­

puje

1. Europejska konwencja o przysposobieniu dzieci,

sporządzona w Strasburgu dnia 24 kwietnia 1967 r.,

weszła w życie, zgodnie z jej artykułem 21 ustęp 2, dnia

26 kwietnia 1968 r.

2. Następujące państwa stały się stronami Konwencji w niżej podanych datach

29 sierpnia 1980 r.

Austria

13 stycznia 1979 r.

Dania

Grecja

24 października 1980 r.

Irlandia

26 kwietnia 1968 r.

Liechtenstei n

26 grudnia 1981 r.

26 kwietnia 1968 r.

Malta

Niemcy

11 lutego 1981 r.

Norwegia

14 kwietnia 1972 r.

Portugalia

24 lipca 1990 r.

19 sierpnia 1993 r.

Rumunia

Szwajcaria

1 kwietnia 1973 r.

Szwecja

2 października 1968 r.

26 sierpnia 1976 r.

Włochy

Zjednoczone Królestwo Wielkiej

Brytanii i Irlandii Północnej

26 kwietnia 1968 r.

3. Podczas składania dokumentów ratyfikacji, przyjęcia lub przystąpienia oraz w terminach późniejszych

złożone zostały przez następujące państwa podane niżej zastrzeżenia i oświadczenia, przy czym daty za-

mieszczone w nawiasach oznaczają dzień przekazania

dokumentu lub pisma zawierającego zastrzeżenia

i oświadczenia. Nazwy organów sądowych lub administracyjnych cytowane są w brzmieniu oryginalnym.

AUSTRIA

Zastrzeżenia (28 maja 1980 r.)

Republika Austrii zastrzega sobie prawo, na mocy artykułu 25 ustęp 1 Europejskiej konwencji o przysposo-

-

5361 -

Poz. 1158

bieniu dzieci, niestosowania wymogu w artykule 5 ustęp

4 tej Konwencji, aby zgoda matki na przysposobienie jej

dziecka była uznana dopiero po upływie określonego minimalnego czasu po jego urodzeniu lub dopiero w chwili, kiedy, zdaniem właściwego organu, matka odzyska

dostatecznie dobry stan po urodzeniu dziecka.

Wien

Republika Austrii na mocy artykułu 25 ustęp 1 Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci zastrzega sobie prawo niestosowania, w przeciwieństwie do

artykułu 10 ustęp 2 Konwencji, wygaśnięcia wszelkich

obowiązków alimentacyjnych i spadkowych dziecka

w stosunku do jego ojca i jego matki.

Zastrzeżenia (12 października 1978 r., odnowione

29 listopada 1983 r., 22 grudnia 1988 r., 7 grudnia

1993 r. i 20 stycznia 1999 r.)

Oświadczenie (8 września 1986 r., odnowione 17 sierpnia 1990 r. i 20 lipca 1995 r.)

Republika Austrii oświadcza na mocy artykułu 25

Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci, że

ponawia swoje zastrzeżenia odnośnie do niestosowania przewidzianego w artykule 10 ustęp 2 Konwencji

wygaśnięcia wszelkich obowiązków alimentacyjnych

i spadkowych dziecka w stosunku do jego ojca i jego

matki.

Oświadczenie (13 kwietnia 1984 r.)

Mam zaszczyt przekazać Panu, zgodnie z artykułem

26 Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci, listę austriackich organów, do których kierowane mogą

być wnioski przewidziane w artykule 14 wspominanej

konwencji

Burgeniand

Karnten

Amt der Burgenlandischen Landesregierung

Landhaus

A-7000 EISENSTADT

Amt der Kartner Landesregierung

Arnulfplatz 2

A-9020 KLAGENFURT

Niederosterreich

Amt der Niederosterreichischen

Landesregierung

Herrengasse 9-13

A-10100 WIEN

Oberosterreich

Amt der Oberosterreichischen Landesregierung

Klosterstrasse 7

A-4010 LlNZ

Salzburg

Amt der Salzburger Landesregierung

Chiemseehof

A-5010 SALZBURG

Steiermark

Amt der Steiermarkischen Landesregierung

Hofgasse

A-8011 GRAZ

TIrol

Amt der TIroler Landesregierung

Maria Theresienstrasse, 43

A- 6020 INNSBRUCK

Vorarlberg

Amt der Vorarlberger Landesregierung

Montfortstrasse, 12

A-6900 BREGENZ

Magistrat der Stadt Wien

Magistratsabteilung 11/Jugendamt

Schottenring, 24

A-1010 WIEN

DANIA

Rząd Danii, korzystając z możliwości przewidzianych w artykule 25 Konwencji, oświadcza, że nie będzie

stosował postanowień artykułu 6 ustęp 1 i artykułu 12

ustęp 1.

Oświadczenie (12 października 1978 r.)

Rząd Danii, zgodnie z postanowieniami artykułu 23,

oświadcza, że Konwencja nie będzie miała zastosowa-

nia do Wysp Owczych i Grenlandii.

Oświadczenie (29 listopada 1983 r.)

W odniesieniu do artykułu 23 ustęp 2

Konwencja będzie odtąd miała zastosowanie do Wysp

Owczych.

Oświadczenie (6 czerwca 1988 r.)

W odniesieniu do artykułu 26

Organy duńskie, do których mogą być kierowane

wnioski przewidziane w artykule 14 Konwencji, to

Familieretsdirektoratet, Holmens Kanal 20, DK-1060 Copenhagen K, Denmark.

GRECJA

Oświadczenie (1 kwietnia 1986 r.)

Organ grecki, do którego mogą być kierowane

wnioski przewidziane w artykule 14 Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci

Ministere de la Santa et de la Pravoyance

Division de la Protection Infantile

17, rue Aristotelous

GR-10433 ATHENES

IRLANDIA

Oświadczenie (25 stycznia 1968 r.)

Zgodnie z postanowieniami artykułu 2, Irlandia nadaje moc wiążącą postanowieniom części III Konwencji

.

Oświadczenie (22 listopada 1983 r.)

Nazwy i adresy organów irlandzkich, do których

mogą być kierowane wnioski w wykonaniu artykułu 14

Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci

W sprawach ustawodawstwa o przysposobieniu

Department of Health

-

5362-

Wszelkie informacje w sprawie przysposobienia

i prawa dotyczącego przysposobienia

Mr. J. Hurley

Principal Officer

Child Care Services Section

Department of Health

Hawkins House

DUBLIN 2

Tel. (01) 71-47-11

Dla wniosków indywidualnych

Mr. J. Cronin (Registrar)

Adoption Board

65 Merrion Square

DUBLIN 2

Tel. (01) 76-20-04

LIECHTENSTEIN

Oświadczenie (4 grudnia 1981 r.)

Zgodnie z artykułem 26 Europejskiej konwencji

o przysposobieniu dzieci, rytyfikowanej przez Księstwo

Liechtensteinu, mam zaszczyt przedłożyć poniżej adres

organu, do którego mogą być kierowane wnioski przewidziane w artykule 14

Furstlich-Liechtensteinisches Landgericht

FL-9490 VADUZ

MALTA

Oświadczenie (12 stycznia 1984 r.)

W odniesieniu do Malty właściwym organem, do

którego mogą być kierowane wnioski przewidziane

w artykule 26 Konwencji, jest

The Registrar of the Superior Courts

The Courts of Law

Republic Street

VALLETTA

NIEMCY

Berlin

Saarland

Poz. 1158

Landschaftsverband Westfallen-Lippe

Landesjugendamt

Warendorfer Strasse 25

Postfach 61-25

D-4400 MONSTER

Senator fUr Schule, Jugend und

Sport

Zentrale Adoptionsstelle

Alte-Jakob-Strasse 12-13

D-1000 BERLIN

Landesjugendamt des Saarlandes

Dudweiler Strasse 53

D-6600 SAARBROCKEN 3

Baden-Wurttemberg Landeswohlfahrtsverband

Wurttemberg-Hohenzollern

Landesjugendamt

Lindenspurstrasse 39

Postfach 26-13

D-7000 STUTTGART 1

Free Hanseatic City of Bremen, Hamburg, Niedersachsen, Schleswig-Holstein

Gemeinsamme Zentrale Adoptionsstelle der Lander

Bremen, Hamburg, Niedersachsen und Schleswig-Holstein

Kaiser-Wilhelm Strasse 100

D-2000 HAMBURG 36

Zentrale Adoptionsstelle des

Bayern

Bayerischen Landesjugendamtes

Pilgersheimer Strasse 20

D-MONCHEN 90

NORWEGIA

Zastrzeżenie

(24 kwietnia

13 stycznia 1972 r.)

1967 r.,

potwierdzone

Norwegia nie będzie związana postanowieniami

artykułu 12 ustęp 3.

Oświadczenie (22 grudnia 1982 r.)

Właściwym

organem, stosownie do artykułu 14

Konwencji, są

Rheinland-Pfalz

Landesamt fUr Jugend und Soziales

Rheinland-Pfalz

Zentrale Adoptionsstelle

Rheinallee 97-101

Postfach 2964

D-6500 MAI NZ

Landesjugendamt

Hessen

Zentrale Adoptionsstelle

Bismarckinng 9

D-6200 WIESBADEN

Nordrhein-Westfalen Landschaftsverband Rheinland

Landesjugendamt

Kennedy-Ufer 2

Postfach 21-07-20

D-5000 KÓLN

Oświadczenie (13 stycznia 1972 r.)

(w wykonaniu artykułu 26 Konwencji)

Fylkesmannen i Oslo Akershus H. Heyerdahlsgt. 1, N-OSLO DEP.

Fylkesmannen Ostfold, N-1500 MOSS

Fylkesmannen Hedmark, N-2300 HAMAR

Fyl kesma n nen Oppland, N-2600 LlLLEHAMMER

Fyl kesma n nen Buskerud, N-3000 DRAMMEN

Fylkesmannen Vestfold, N-3100 TONSBERG

Fyl kesma n nen Telemark, N-3700 SKIEN

Fyl kesma n nen Aust-Agder, N-4800 ARENDAL

Fyl kesma n nen Vest-Agder, N-4600 KRISTIANSAND

Fylkesmannen Rogaland, N-4000 STAVANGER

Bergen og Hordaland, N-5000

Fylkesmannen

BERGEN

Sogn

og Fjordane, N-5840

Fylkesmannen

HERMANSVERK

Fylkesmannen

Fylkesmannen

Fylkesmannen

Fylkesmannen

Fylkesmannen

Fylkesmannen

-

5363-

More og Romsdal. N-6400 MOLDE

Sor-Trondelag, N-7700 TRONDHEIN

Nord-Trondelag, N-7700 STEINKJER

Nordland, N-8000 8000

Troms, N-9000 TROMSO

Finnmark, N-9800 VADSO

Wnioski mogą też być składane do: the Royal Ministry of Justice and Police, Akersgaten 42, N-OSLO DEP.

Ministerstwo przekaże taki wniosek właściwemu Gubernatorowi (Fylkesmannen) Regionalnemu.

Oświadczenie (13 stycznia 1972 r.J

Wprowadzenie Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci do prawa norweskiego

Poz. 1158

Artykuł 6

Artykuł ten odpowiada paragrafom 3 i 4 Aktu

o przysposobieniu. W myśl tych postanowień osoba

pozostająca w związku małżeńskim może przysposobić

dziecko jedynie wespół ze swoim współmałżonkiem,

jeżeli ten ostatni nie jest chory psychicznie lub niedorozwinięty umysłowo albo zaginiony. Współmałżonek

może wszakże za zgodą drugiego współmałżonka przysposobić jego dziecko lub dziecko przezeń przysposobione. Dwie osoby nie będące ze sobą w związku mał­

żeńskim nie mogą przysposobić dziecka wspólnie. Niemożliwe jest też drugie przysposobienie dziecka przysposobionego, jeżeli osoba przysposabiająca żyje

(a przysposobienie nie zostało unieważnione lub odwołane), chyba że jest nią współmałżonek osoby przysposabiającej.

Przegląd

Artykuł 7

Część

Postanowienia zasadnicze

W myśl paragrafu 1 Aktu o przysposobieniu osoba

przysposabiająca musi mieć ukończone 25 lat. Ten wymóg określonego wieku jest bezwzględny.

Artykuł 4

Artykuł 8

Zgodnie z paragrafem 1 Aktu z 2 kwietnia 1917 r.

nr 1 w sprawie przysposobienia (zwanym dalej Aktem

o przysposobieniu) władza ustanowienia przysposobienia przysługuje Królowi. Królewskim dekretem

z dnia 13 lipca 1933 r. władza ta została przekazana naczelnemu urzędnikowi administracji regionalnej - Gubernatorowi Regionalnemu (Fylkesmannen).

Zgodnie z paragrafem 8 Aktu o przysposobieniu,

zgoda na przysposobienie nie może być udzielona, jeżeli nie istnieją powody, aby sądzić, że przysposobienie

będzie korzystne dla dziecka, zaś jego wychowanie

przez przysposabiającego będzie wskazane bądź już

było realizowane przez niego samego lub jego współ­

małżonka albo też że inne ważne powody przemawiają na rzecz przysposobienia. Tylko w drodze wyjątku

zgoda na przysposobienie może być udzielona w wypadku występowania różnicy wieku między przysposabiającym a dzieckiem, mniejszej od normalnej różnicy

wiekowej między rodzicami i ich dziećmi. Może się to

jednak zdarzyć w przypadku przysposobienia pasierba

lub pasierbicy, lecz ten rodzaj przysposobienia jest także poddawany dokładnemu sprawdzeniu.

II

Artykuł 5

Paragraf 6 Aktu o przysposobieniu stanowi, że

osoba w wieku poniżej 20 roku życia nie może być zasadniczo przysposobiona bez zgody jej rodziców.

W wypadku śmierci lub zaginięcia jednego z rodziców

albo w razie jego choroby czy niewydolności umysło­

wej lub też przy braku praw rodzicielskich wodniesieniu do dziecka wystarczającą jest zgoda drugiego z rodziców. Jeżeli oboje rodzice podlegają jakiemukolwiek

z wyżej wymienionych ograniczeń, niezbędna jest zgoda ustawowego opiekuna dziecka. Niemniej jednak rodzic nie posiadający praw rodzicielskich w stosunku

do dziecka będzie miał zapewnioną, w miarę możliwo­

ści, sposobność wyrażenia swojej opinii przed podję­

ciem decyzji.

Artykuł 9

Jeśli przysposobienie jest podmiotem działań publicznego biura pośrednictwa, wywiady wymienione

w ustępie 2 tego artykułu Konwencji są dokonywane

przez samo biuro. Na czele wielu publicznych biur pośrednictwa stoi sekretarz do spraw dobrobytu dzieci

przy urzędzie Gubernatora Regionalnego (patrz poniżej).

Akt o przysposobieniu nie zawiera postanowień

odnoszących się bezpośrednio do artykułu 5 ustęp 4

Konwencji. W praktyce jednak regułą jest, że zgoda

matki na przysposobienie dziecka powinna być

udzielona w takim czasie po jego urodzeniu, że są

powody sądzić, iż miała dość czasu na wnikliwe rozważenie sprawy przysposobienia. Z reguły więc ponad 6 tygodni musi upłynąć, aby jej zgoda mogła

być przyjęta. Mając na względzie ratyfikację konwencji, Gubernatorzy Regionalni (Fylkesmannene)

otrzymali zalecenie nieudzielenia zgody na przysposobienie, jeżeli zgoda matki nie została wyrażona

w terminie dłuższym niż sześć tygodni po urodzeniu

dziecka.

Żadna zgoda na przysposobienie nie zostanie

udzielona przed uzyskaniem opinii miejscowego komitetu do spraw dobrobytu dzieci, ustanowionego zgodnie z Aktem o dobrobycie dziecka z dnia 17 lipca

1953 r. nr 14.

W urzędzie Gubernatora Regionalnego (Fylkesmannen) wnioski o przysposobienie należą do kompetencji osoby posiadającej specjalną wiedzę w zakresie spraw dziecka, z pierwszeństwem dla sekretarza do

spraw dobrobytu dziecka, pod warunkiem jednak, że

nie bierze on udziału w pracach publicznego biura pośrednictwa. Osoba załatwiająca wniosek może, w razie

-

5364-

potrzeby, dokonać bardziej szczegółowego wywiadu

w sprawach, o których mowa w artykule 9 Konwencji.

Zgodnie z paragrafem 5 Aktu o przysposobieniu,

dziecko, które osiągnęło wiek 12 lat życia, nie może,

według zasady, być przysposobione bez wyrażenia

własnej zgody na to przysposobienie. Jeśli osiągnęło

16 rok życia, jego zgoda na przysposobienie jest bezwzględnie wymagana.

W piśmie okólnym do Gubernatorów Regionalnych (Fylkesmannene) zwrócono uwagę m.in. na artykuł 9 Konwencji i podkreślono wagę, jaką powinny

mieć wyczerpujące wywiady środowiskowe przed

udzieleniem zgody na przysposobienie.

Artykuł 10

Postanowienia ustępów 1-3 są wykonywane

w myśl paragrafów 10, 11, 12 Aktu o przysposobieniu,

łącznie z paragrafem 3 Aktu z dnia 29 maja 1964 r. nr 1

o nazwiskach osób. W prawie norweskim nie ma przepisów odpowiadających ustępowi 2 zdanie 2 oraz ustę­

powi 4 artykułu 10 Konwencji.

Ustęp 5 tego artykułu odpowiada paragrafowi 14

Aktu o przysposobieniu, przyznając dziecku przysposo-

bionemu lub jego potomstwu takie samo prawo dziedziczenia jak biologicznemu dziecku osoby przysposabiającej. Dziedziczenie po dziecku przysposobionym

lub jego potomstwie odbywa się w podobny sposób.

Jest jednak ograniczony wyjątek od tej zasady,

oparty o paragraf 17 Aktu o przysposobieniu, gdzie istnieje tzw. Asetesrett (pierworództwo), to jest prawo nabycia rodzinnej farmy na dogodnych warunkach oraz

prawo dziedziczenia dziecka przysposobionego i jego

potomstwa w kolejności po biologicznym dziecku osoby przysposabiającej i jego potomstwie. W tym kontekście odsyła się do ustępu 44 Raportu wyjaśniającego

do Konwencji i do tego, co powiedziano tam na temat

możliwości

wprowadzenia pewnego rozróżnienia

w zakresie dziedziczenia ziemi między dzieckiem urodzonym z małżeństwa a dzieckiem przysposobionym.

Artykuł 11

Akt z dnia 8 grudnia 1950 r. nr 3 o obywatelstwie

norweskim stosuje się zgodnie z artykułem 11 Konwencji wobec dzieci przysposobionych.

Poz. 1158

Stosunek przysposobienia może być rozwiązany

przez Ministerstwo Sprawiedliwości na żądanie osoby

przysposabiającej i przysposobionego dziecka, jeżeli

dziecko nie jest nieletnie (porównaj paragraf 21 punkt

1 Aktu o przysposobieniu). W razie śmierci przysposabiającego, zgodnie z paragrafem 21 punkt 2, przysposobienie może ulec rozwiązaniu na mocy decyzji tej

samej władzy, jeżeli byłoby to w interesie dziecka,

a przysposobione dziecko (lub jego opiekun) bądź jego naturalni rodzice lub jedno z nich wystąpi z takim

żądaniem.

Wraz z wyżej wymienionymi wyjątkami, przysposobienie może być rozwiązane jedynie na mocy orzeczenia sądu i jedynie, jeżeli występuje jedna z następu­

jących okoliczności

1. Jeżeli osoba przysposabiająca jest winna ciężkie­

go przewinienia wobec przysposobionego dziecka lub

ciężkiego zaniedbania swoich obowiązków wobec niego albo jeżeli rozwiązanie zostanie uznane za konieczne ze względu na osobisty interes dziecka (paragraf 22).

2. Jeżeli przysposobione dziecko jest winne ciężkie­

go przewinienia wobec przysposabiającego lub jego

rodziny albo jeżeli złe zachowanie przysposobionego

dziecka powoduje, że dalsze trwanie stosunku przysposobienia stało się w sposób oczywisty niepożądane

(paragraf 23 punkt 2).

3. Jeżeli okaże się, że przysposobione dziecko jest

psychicznie ułomne lub chore albo cierpiące na inną

poważną fizyczną lub psychiczną ułomność, czy złośli­

wą i długotrwałą chorobę uznaną za nabytą przed przysposobieniem, a o której osoba przysposabiająca nie

miała wówczas wiadomości. Podjęcie działań w celu

rozwiązania przysposobienia powinno jednak nastąpić

w okresie pięciu lat od chwili przysposobienia (paragraf 23 punkt 1).

Artykuł 14

Odsyła się do informacji podanej poniżej, odnoszą­

cej się do artykułu 26 Konwencji.

Artykuł 15

Artykuł 13

Zgodnie z paragrafem 9 Aktu o przysposobieniu,

informacje powinny być zebrane przed uzyskaniem

zgody na przysposobienie pod kątem sprawdzenia, czy

nastąpiło lub ma nastąpić uzyskanie korzyści majątko­

wej przez którąkolwiek ze stron, oraz, w przypadku pozytywnej odpowiedzi, jaki jest jej wymiar. Jeśli korzyść

majątkowa została lub ma być świadczona osobie

przysposabiającej, udzielenie zgody na przysposobienie może być uwarunkowane uzyskaniem gwarancji,

że korzyść ta zostanie w pełni lub częściowo przeznaczona na użytek przysposobionego dziecka. Jest więc

możliwość zapobieżenia nieuzasadnionej korzyści finansowej wynikającej z przysposobienia dziecka.

Postanowienia dotyczące rozwiązania (zakończe­

nia) stosunku przysposobienia znajdują się w paragrafach 21-25 Aktu o przysposobieniu.

W tym kontekście należy także podnieść, że postanowienie paragrafu 26 Aktu o dobrobycie dziecka

z dnia 17 lipca 1953 r. nr 14 uznaje za sprzeczne z pra-

Artykuł 12

Ustępy 1 i 2 tego artykułu są zgodne z prawem aktualnie obowiązującym i stosowanym. W odniesieniu

do ustępu 3 Norwegia zgłosiła zastrzeżenie w chwili

podpisywania Konwencji ze względu na postanowienie paragrafu 17 pkt 4 Aktu o przysposobieniu, w łącz­

ności z paragrafem 1 punkt 2 Aktu. Zastrzeżenie to bę­

dzie ponowione w chwili ratyfikacji Konwencji.

-

5365-

wem, by osoby prywatne zajmowały się pośrednic­

twem w przekazywaniu dzieci, bez względu na to, czy

chodzi o przysposobienie. Wykroczenie przeciwko temu postanowieniu jest karalne. Podobnie organizacjom zabronione jest podejmowanie tego rodzaju działalności, jeżeli nie uzyskały zezwolenia Ministerstwa

Spraw Socjalnych, które w takich przypadkach sprawuje nadzór nad taką działalnością.

Część

III

Postanowienia dodatkowe

Poz. 1158

Wnioski o przysposobienie należą w Norwegii do

spraw administracyjnych (porównaj powyżej, co powiedziano na temat w związku z artykułem 4). Osoby

postronne nie mają dostępu do tych spraw, a na urzęd ­

nikach zajmujących się sprawami przysposobienia

spoczywa obowiązek zachowania tajemnicy służbo­

wej.

Zasada wyrażona w ustępie 3 jest w Norwegii praktykowana od 1960 r.

Wymogi ustępu 4 są przestrzegane w Norwegii od

wielu lat.

Artykuł 17

Oświadczenie (1 kwietnia 1977 r.J

Nie ma w Akcie o przysposobieniu żadnego przepisu nakazującego, by dziecko było pod opieką osoby

przysposabiającej przez określony czas, zanim zostanie

udzielona zgoda na przysposobienie.

Jeśli przysposobienie jest przedmiotem działania

podjętego przez publiczne biuro pośrednictwa, dziecko

z reguły jest oddawane do stosownej instytucji na obserwację trwającą co najmniej dwa miesiące. Nie dotyczy to jednakże przypadku, kiedy dziecko zostało przed

przysposobieniem oddane do domu przysposabiające­

W wykonaniu artykułu 25 ustęp 1 pkt 3 zastrzeżenie

moc wiążącą przez okres pięciu lat od

dnia wejścia w życie niniejszej konwencji w stosunku

do Strony, o której mowa. Konwencja dla Norwegii weszła w życie 14 kwietnia 1972 r.

będzie miało

(... ) Niniejszym oświadczam, że Królestwo Norwegii odnawia ważność swego zastrzeżenia na dalszy,

pięcioletni okres.

go na wychowanie. Okres,w którym dziecko ma pozo-

PORTUGALIA

stać pod opieką przysposabiającego, po okresie wskazanej wyżej obserwacji, a przed uzyskaniem zgody na

Zastrzeżenia (23 kwietnia 1990 r.J

przysposobienie, podlega raczej znacznym wahaniom.

Artykuł 18

Zgodnie z paragrafem 26 punkt (b) Aktu o dobrobycie dziecka z dnia 17 lipca 1953 r. nr 14, osobom prywatnym zakazuje się w Norwegii działalności w zakresie pośrednictwa w przekazywaniu dzieci, a organizacje mogą podejmować taką działalność tylko w wypadku, gdy uzyskają zezwolenie Ministerstwa Spraw Socjalnych. Obecnie działa osiem publicznych biur pośrednictwa w Norwegii, a czynione są starania, aby powstało przynajmniej jedno w każdym regionie (fylke).

Plany ustanowienia i działalności takiego biura wymagają zatwierdzenia ze strony Ministerstwa Spraw Socjalnych. Zatwierdzenie takie zostało uwarunkowane

zapewnieniem nadzoru nad działalnością biura ze strony rady ekspertów.

Portugalia nie będzie stosowała terminu określo­

nego w artykule 5 ustęp 4 wymaganego dla wyrażenia

zgody przez matkę.

Portugalia nie będzie związana postanowieniem artykułu 10 ustęp 5.

Oświadczenie (23 kwietnia 1990 r.J

Korzystając z prawa przewidzianego w artykule 24

Konwencji, Portugalia uważa, że postanowienia ustę­

pów 1 i 2 artykułu 10 będą stosowały się jedynie do

"adop\(ao plena" (pełnego przysposobienia).

RUMUNIA

Zastrzeżenie (18 maja

1993 r., odnowione 2 września

1998 r.J

Artykuł 19

Szkolenie dotyczące socjalnych i prawnych aspektów przysposobienia odbywa się we wszystkich szkołach dla pracowników służb socjalnych. W ostatnim

planie szkolenia przysłanym niedawno do zatwierdzenia Ministerstwu Kościoła i Edukacji, który będzie obowiązywał wszystkie szkoły spraw socjalnych, rozszerzono część odnoszącą się do spraw przysposobienia.

Zgodnie z możliwościami przewidzianymi w artykule 25 ustęp 1 Konwencji, iż można będzie sformuło­

wać najwyżej dwa zastrzeżenia odnośnie do II części

Konwencji, Rumunia oświadcza, że nie zamierza stosować postanowień artykułu 7, według których minimalny wiek osoby przysposabiającej nie może być mniejszy niż 21 lat, ani wyższy niż 35 lat, gdyż w ustawodawstwie rumuńskim wiek minimalny wynosi 18 lat, a nie

ustalono żadnego wieku maksymalnego.

Artykuł 20

Oświadczenia (18 maja 1993 r.J

Nie ma w Akcie o przysposobieniu przepisu uniemożliwiającego dojście przysposobienia do skutku, jeżeli nie zostanie ujawniona rodzinie dziecka tożsamość

osoby przysposabiającej (i vice versa). Takie anonimowe przysposobienia stanowią w Norwegii regułę.

Zgodnie z uprawnieniami przewidzianymi w artykule 2 Konwencji, dotyczącymi rozważania zastosowania postanowień jej części III, Rumunia oświadcza, że

stosować będzie artykuły 18, 19 i 20.

-

5366-

Zgodnie z artykułem 26 Konwencji, organem rudo którego mogą być kierowane wnioski

przewidziane w artykule 14, jest: Ministere de la Justice, Boulevard Kogalniceanu No. 33, Bucarest.

Poz. 1158

Artykuł 4

muńskim,

Na mocy artykułów 1 i 2 Konwencji, Ministerstwo

notyfikuje Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy, jakie środki zostały podjęte w celu zapewnienia zgodności ustawodawstwa rumuńskiego

z postanowieniami Konwencji.

Sprawiedliwości

Oświadczenie (17 września 1993 r.J

I. Rumunia przystąpiła do Europejskiej konwencji

o przysposobieniu dzieci na podstawie ustawy nr 15

z dnia 25 marca 1993 r. (opublikowana w Dzienniku

Ustaw nr 67 z dnia 31 marca 1993 r.).

Zgodnie z artykułem 2 tej ustawy przystąpienie nastąpiło z zastrzeżeniem niestosowania artykułu 7 Konwencji dotyczącego granicy wieku osoby przysposabiającej, albowiem minimalny wiek wynosi w Rumunii

18 lat, nie ma zaś ograniczeń wieku maksymalnego.

Na mocy artykułu 11 Konwencji państwo rumuń­

skie zobowiązuje się do ścisłego i w dobrej wierze wykonywania zobowiązań wynikających dla niego

z umów międzynarodowych, których jest stroną, a które, po ich ratyfikacji przez parlament, stają się częścią

prawa wewnętrznego.

II. Na mocy artykułu 3 punkt 2 ustawy nr 15/1993 r.

i zgodnie z postanowieniami artykułu 1 Europejskiej

konwencji o przysposobieniu dzieci, notyfikuje się Sekretariatowi Generalnemu Rady Europy stan ustawodawstwa rumuńskiego w zakresie przysposobienia

dzieci, zwłaszcza w odniesieniu do postanowień Konwencji, w myśl punktu'" niniejszego oświadczenia.

III. Ustawodawstwo rumuńskie nie zawiera przepisów sprzecznych z Europejską konwencją o przysposobieniu dzieci. Przepisy są w tej materii zgodne z zasadami zawartymi w Konstytucji, mianowicie takimi, jak

zagwarantowanie i przestrzeganie podstawowych

praw odnoszących się do życia osobistego, rodzinnego

i prywatnego (artykuł 26) oraz, odpowiednio, do rodziny (artykuł 44). Przysposobienie uregulowane zostało

przez kodeks rodzinny oraz przez ustawę nr 11/1990 r.

o zezwoleniu na przysposobienie.

W stosunku do postanowień Konwencji ustawodawstwo rumuńskie przedstawia się, jak następuje

Artykuł 3

Kodeks rodzinny w swoim artykule 67 ustanawia

zasadę, że "jedynie dzieci małoletnie mogą podlegać

przysposobieniu". Wzmianka w tym samym artykule,

"osoba pełnoletnia będzie mogła być przysposobiona, jeżeli w okresie swojej niepełnoletności była

wychowywana przez tego, kto zamierza ją przysposobić", nie przeczy postanowieniom Europejskiej konwencji, gdyż jej stosowanie wykracza poza granice

określone w pierwszej części.

że

Ustawa nr 11/1990 r. o zezwoleniu na przysposobienie przyznaje instancjom sądowym kompetencję w zakresie przysposobienia (artykuł 1).

Artykuł 5

1. Wśród warunków wymaganych przez ustawodawstwo rumuńskie w odniesieniu do zezwolenia na

przysposobienie (artykuł 4 ustawy nr 11/1990 r.) figurują także "poświadczone oświadczenie zgody na przysposobienie, wyrażone przez jednego z rodziców (matkę lub ojca) albo przez obojga rodziców, opiekuna lub

opiekunów prawnych, albo też, w zależności od przypadku, przez władzę opiekuńczą".

W odniesieniu do wyrażenia zgody przez inne instytucje należy wymienić również postanowienia artykułu 7 ustawy nr 11/1990 r.

Artykuł 7: "W wypadku gdy przysposobienie dotyczy dziecka, dla którego nadzór opiekuńczy jest konieczny, lecz nie został jeszcze ustanowiony, właściwy

organ sądowy wyda zgodę na przysposobienie na

wniosek organu opiekuńczego właściwego dla przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W przypadkach przewidzianych w art. 109 kodeksu

rodzinnego, kiedy dziecko przebywa w ośrodku pomocy społecznej lub w placówce sanitarno-leczniczej,

wniosek w sprawie pozbawienia władzy rodzicielskiej

może pochodzić od kierownictwa ośrodka lub placówki leczniczej.

Jeżeli dziecko znajduje się w ośrodku pomocy społecznej lub, w zależności od przypadku, w placówce sa-

nitarno-leczniczej, jego rodzice mogą oświadczyć na

piśmie, w formie poświadczonej notarialnie sześć miesięcy po dacie oświadczenia, swoją zgodę na przysposobienie dziecka przez osobę wskazaną przez rumuński

Komitet do Spraw Przysposobienia; przy czym nie wymagana jest żadna inna zgoda".

Artykuł 69 ustęp 2 kodeksu rodzinnego nakazuje

uzyskanie zgody współmałżonka, jeżeli osoba przysposabiająca pozostaje w związku małżeńskim. Wprowadza też wyjątek, kiedy zgoda współmałżonka nie jest

wymagana, a to w przypadku, gdy został on pozbawiony zdolności do działań prawnych, pozbawiony władzy

rodzicielskiej lub jeżeli znajduje się w innej sytuacji

uniemożliwiającej mu oświadczenie woli.

2. Wobec braku wyrażnego przepisu w ustawodawstwie o przysposobieniu, osoba poszkodowana na skutek działań właściwego organu sprzecznych z postanowieniami artykułu 5 Konwencji może powołać się na

artykuł 21 Konstytucji, a także artykuł 1 ustawy

nr 29/1990 r. dotyczącej sporów administracyjnych.

Artykuł 21 Konstytucji

,,1. Każdy może w drodze sądowej bronić swoich

praw, swobód i uzasadnionych interesów.

-

5367-

2. Żadna ustawa nie może ograniczać wykonania

tego prawa."

Artykuł 1 ustawy nr 29/1990 r.

"Każda osoba fizyczna lub prawna, uważająca, że

naruszono jej prawa uznane przez prawo, wskutek aktu administracyjnego lub wskutek nieuzasadnionej odmowy ze strony władzy administracyjnej wyrażenia

zgody na wniosek dotyczący prawa uznanego przez

ustawodawstwo, może zwrócić się do właściwej instancji sądowej w celu unieważnienia tego aktu, uznania określonego prawa i naprawienia szkody, jaka została jej wyrządzona.

3. Do artykułu 5 ustęp 3 Konwencji odnoszą się poniższe komentarze, przy czym odpowiednie przypadki

są wyszczególnione w przytoczonych tekstach ustaw.

4. Ustawodawstwo rumuńskie nie przewiduje

w sposób wyraźny przypadku, aby w celu przysposobienia zgoda matki mogła być udzielona jedynie po

urodzeniu dziecka. Jednakże z analizy tekstów normujących tę materię wynika, że zgoda ta może być udzielona jedynie po urodzeniu dziecka.

Argumentacja: Zgody na przysposobienie udziela

się w formie notarialnego oświadczenia (artykuł 4 ustawy nr 11/1990 r.). W tym celu osoba składająca oświad­

czenie powinna zgłosić się do notariusza. Zgodnie z de-

kretem nr 377/1969 o organizacji i funkcjonowaniu notariatów, notariusz nadaje cechy autentyczności skła­

danym przed nim oświadczeniom, poświadczając peł­

nię zdolności umysłowych i swobodne wyrażanie woli przez daną osobę. W praktyce rodzic udzielający zgody na przysposobienie swego dziecka przedstawia notariuszowi akt urodzenia dziecka, które w oświadczeniu

autentycznym stanowi poświadczenie tożsamości

dziecka.

Artykuł 6

W myśl artykułu 69 kodeksu rodzinnego "przysposobienie dziecka przez kilka osób jest niedozwolone,

z wyjątkiem przypadku, gdy jest ono dokonywane

przez dwoje współmałżonków równocześnie lub kolejno". Ustawodawstwo rumuńskie dopuszcza możli­

wość przysposobienia przez jednego ze współmałżon­

ków dziecka małżeńskiego lub przysposobionego drugiego z nich (artykuły 69 i 78 kodeksu rodzinnego) i nie

zabrania przysposobienia dziecka, które było już wcześniej przysposobione po śmierci swoich przybranych

rodziców lub w wypadku unieważnienia lub rozwiąza­

nia przysposobienia.

Artykuł 7

Zgodnie z tym, o czym była mowa w zastrzeżeniu

sformułowanym przez Rumunię, postanowienia odnoszące się do wieku osoby przysposabiającej są uregulowane w kodeksie rodzinnym. Zgodnie z jego artykułem 68 przysposabiać mogą jedynie osoby pełnoletnie

spełniające warunki wymagane dla opiekunów, mają­

ce co najmniej 18 lat, i starsze od tych osób, które zamierzają przysposobić". Z uzasadnionych względów

Poz. 1158

organ sądowy może zezwolić na przysposobienie nawet w przypadku, gdy różnica wieku jest mniejsza niż

przewidziano wyżej. Postanowienia artykułu 7 ustęp

2b Konwencji zostały zredagowane w tym samym sensie.

Ustawodawstwo rumuńskie nie przewiduje żadnej

granicy maksymalnego wieku dla przysposabiających.

Artykuł 8 i 9

W myśl artykułu 5 ustawy nr 11/1990 r. o przysposobieniu orzeka organ sądowy, przestrzegając podstawowych warunków wymienionych w kodeksie rodzinnym i mając możliwość żądania wszelkich dowodów

dopuszczonych przez prawo. Wywiad środowiskowy

jest obowiązkowy.

Kodeks rodzinny w artykule 66 stanowi, że przysposobienie może dojść do skutku jedynie w interesie

przysposobionego. Artykuł 72 tegoż kodeksu uzależnia

przysposobienie od stwierdzenia, że osoba przysposabiająca może zapewnić przysposobionemu normalny

rozwój psychiczny i moralny, oraz stanowi, że przysposobienie nie może mieć na celu wykorzystania przysposobionego lub innego interesu sprzecznego z prawem. Jednocześnie, w przypadku przysposobienia zagranicznego, na warunkach określonych w artykule 9

ustawy nr 11/1990 r., organ sądowy podejmie decyzję

co do wniosku o zgodę na przysposobienie, jeżeli

dziecko małoletnie będzie mogło korzystać w obcym

kraju z podobnych gwarancji i standardów jak w wypadku przysposobienia krajowego.

Ustawa nr 11/1990 r. w artykule 6 określa wyraźnie

gdy przysposabiający lub przysposobiony

jest cudzoziemcem: "odnośnie do podstawowych warunków dla przysposobienia każdy podlega swojemu

ustawodawstwu krajowemu, o ile prawo obce nie jest

sprzeczne z porządkiem publicznym rumuńskiego mię­

dzynarodowego prawa prywatnego".

sytuację,

Ponadto artykuł 4b ustawy nr 11/1990 r. stanowi, że

osoby przysposabiające zobowiązane są przedstawić

między innymi: świadectwo niekaralności, świadectwo

lekarskie o stanie zdrowia, dokument wydany przez

właściwe organy zagraniczne stwierdzający, że są zdolni do przysposobienia w myśl ustawodawstwa odnośnego kraju, oraz wywiad środowiskowy przeprowadzony przez organy zagraniczne właściwe ze względu

na miejsce zamieszkania osoby przysposabiającej, wyrażający ich opinię na temat przysposobienia.

W celu uniknięcia wszelkiej sytuacji, która mogłaby

stworzyć obraz niezgodny z rzeczywistością, prawo rumuńskie zezwala na interwencję w postępowanie dotyczące przysposobienia, na warunkach określonych

w prawie, wszystkim, którzy wykażą swój interes prawny (artykuł 8 ustawy nr 11/1990 r.).

Jednocześnie w uregulowaniach dotyczących zgody wymaganej dla przysposobienia ustawodawstwo

rumuńskie, w artykule 70 kodeksu rodzinnego, wymienia także zgodę dziecka małoletniego, jeżeli ukończyło

lat 10.

-

5368-

Artykuł 10

dziny, tak jak gdyby był dzieckiem pochodzącym

z małżeństwa osoby przysposabiającej;

Prawa przyznane osobie przysposabiającej przez

instancję sądową

Zgodnie z ustawodawstwem rumuńskim (kodeks

rodzinny, artykuły 75-79) przysposobienie może dojść

do skutku w następujący sposób

a. przysposobienie z ograniczonymi skutkami;

b. przysposobienie z pełnymi skutkami.

Osoba przysposabiająca

powinna przedstawić

wraz z wnioskiem o przysposobienie oświadczenie poświadczone notarialnie, wskazujące na rodzaj przysposobienia, o jakie wnosi (artykuł 4b).

a. Skutki prawne przysposobienia o ograniczonych

skutkach są określone w artykułach 75-78 kodeksu rodzinnego w następujący sposób

-

-

-

przysposobiony ma takie same prawa i obowiązki względem przysposabiającego, jakie może mieć dziecko z małżeństwa wobec swoich rodziców;

zstępni przysposobionego mają takie same prawa i obowiązki względem przysposabiającego,

jakie mogą mieć zstępni dziecka z małżeństwa

wobec jego wstępnych;

przysposobiony, jak również jego zstępni zachowszystkie prawa i obowiązki wynikające

z naturalnego pochodzenia i więzów rodzinnych;

wują

-

prawa i obowiązki rodzicielskie przechodzą na

osobę przysposabiającą.

W wypadku gdy osobą przysposabiającą

jest małżonek naturalnego ojca lub naturalnej

matki przysposobionego, prawa i obowiązki

przysługują im w równej mierze (osoba przysposabiająca i pozostający z nią w związku mał­

żeńskim naturalny ojciec lub naturalna matka

przysposobionego);

-

przysposobienie nie rodzi więzów rodzinnych

między przysposobionym a członkami rodziny

osoby przysposabiającej;

-

przysposobiony

przyjmuje

nazwisko

osoby

przysposabiającej; jeżeli małżonkowie przysposabiający nie noszą takiego samego nazwiska,

muszą we wniosku o przysposobienie wskazać

nazwisko, jakie będzie nosić przysposobiony.

Sąd będzie mógł udzielić zgody przysposobio-

nemu na dodanie swojego nazwiska rodowego

do nazwiska uzyskanego w następstwie przysposobienia.

b. Prawne skutki przysposobienia z pełnymi skutkami

(lub jak określa to kodeks rodzinny, ze wszystkimi

skutkami pochodzenia naturalnego) reguluje artykuł 79 kodeksu rodzinnego

-

Poz. 1158

przysposobiony związany jest więzami rodzinnymi z przysposabiającym i członkami jego ro-

-

prawa i obowiązki wynikające z pochodzenia

między przysposobionym a jego naturalnymi

rodzicami i ich rodzinami ustają. Niemniej, mię­

dzy przysposobionym a wszystkimi członkami

jego naturalnej rodziny stosuje się zakaz zawierania związków małżeńskich do czwartego stopnia pokrewieństwa włącznie;

- w wypadku przysposobienia z pełnymi skutkami

skutki w odniesieniu do nazwiska są takie same

jak powyżej.

Postanowienia ustawodawstwa rumuńskiego odnoszące się do sytuacji prawnej dziecka (prawa i obowiązki) nie czynią rozróżnienia między dzieckiem pochodzącym z małżeństwa, dzieckiem pozamałżeńskim

i dzieckiem przysposobionym.

Artykuł 11

1. Zgodnie z artykułem 9 ostatni akapit ustawy

nr 11/1990 r. "obywatelstwo przysposobionego podlega ustawie o obywatelstwie rumuńskim". Wśród okoliczności do nabycia obywatelstwa (artykuł 4b) ustawa

o obywatelstwie rumuńskim (nr 21/1991 r.) wymienia

również przysposobienie, co zostało uregulowane

w artykule 6 tej ustawy, jak następuje

Artykuł 6: "Obywatelstwo rumuńskie może być

przyznane dziecku z obcym obywatelstwem lub bez

obywatelstwa w drodze przysposobienia, jeżeli osoby

przysposabiające są obywatelami rumuńskimi, a przysposobiony nie ma ukończonych 18 lat życia.

W przypadku gdy tylko jeden przysposabiający jest

obywatelem rumuńskim, o obywatelstwie małoletnie­

go przysposobionego zadecydują wspólnie oboje przysposabiający. Jeżeli przysposabiający nie będą w tej

mierze zgodni, o obywatelstwie nieletniego rozstrzyga

organ sądowy właściwy do orzekania o przysposobieniu, mając na względzie interes dziecka. Jeżeli dziecko

ukończyło 14 rok życia, niezbędna jest jego zgoda."

2. Dziecko małoletnie będące obywatelem rumuń­

skim, przysposobione przez obywatela obcego, traci

obywatelstwo rumuńskie, jeżeli przysposabiający wystąpi z takim wyraźnym wnioskiem, a prawo obce stanowi, że przysposobiony nabywa obywatelstwo przysposabiającego. W wypadku nieważności lub unieważ­

nienia przysposobienia, dziecko, które nie ukończyło

18 roku życia, jest traktowane jak gdyby nigdy nie utraciło obywatelstwa rumuńskiego.

Artykuł 12

Żadne obowiązujące uregulowania prawa rumuń­

skiego nie ograniczają liczby dzieci, które mogą być

przysposobione przez tę samą osobę przysposabiają­

cą; fakt nieposiadania własnych dzieci nie stanowi warunku zdolności do przysposobienia.

Odnośnie do ustępu 3 tego artykułu, tak jak wskazano wyżej, ustawa stosowana jest wobec wszystkich dzie-

-

5369-

Poz. 1158

ci bez dyskryminacji pod względem ich statusu prawnego (dzieci z małżeństwa, pozamałżeńskich czy przysposobionych). Wszystkie dzieci mają te same prawa.

-

opracowanie propozycji aktów normatywnych

w celu doskonalenia uregulowań prawnych w zakresie ochrony dziecka;

Artykuł 13

-

współdziałanie z Ministerstwem Szkolnictwa w ce-

Kodeks rodzinny stanowi o możliwości odwołania

przysposobienia jako kroku, który mógłby być podjęty

przez organ sądowy na wniosek jednego z rodziców

(matki lub ojca) przy braku jego zgody na przysposobienie oraz na wniosek przysposobionego, naturalnych rodziców, instytucji pomocy społecznej, władzy

opiekuńczej i organów administracyjnych, jeśli leżało­

by to w interesie dziecka małoletniego. Jeżeli przysposobiony ukończył 14 rok życia, jego zgoda jest również

Szczegółowe zadania otrzymał rumuński Komitet

do Spraw Przysposobienia zgodnie z artykułem 3 rozporządzenia Rządu Rumunii nr 63/1991 r.

niezbędna.

Artykuł 14

Rumuński Komitet do Spraw Przysposobienia został powołany do życia rozporządzeniem Rządu Rumunii nr 63 z dnia 22 stycznia 1991 r. Ten organ rządowy

ma na celu współdziałanie na rzecz ochrony małolet­

lu opracowania programów szkolenia i zawodowego doskonalenia personelu działającego w dziedzinie pomocy dzieciom.

Artykuł 20

Sytuacje wskazane w ustępach 1, 3 i 4 możliwe są

do osiągnięcia, zważywszy, że wniosek w tym sensie

złożony przez osobę przysposabiającą jest oceniany

przez ten organ, który zezwolił na przysposobienie

i który we wszelkich okolicznościach powinien podejmować decyzje wyłącznie w interesie dziecka przysposobionego.

nich dzieci przysposobionych oraz współpracy między­

narodowej w zakresie przysposobienia (artykuł 1). Ponadto, zgodnie z artykułem 5, Rumuński Komitet do

Spraw Przysposobienia jest uprawniony do żądania od

ministerstw, centralnych wyspecjalizowanych organów państwowej administracji i innych instytucji publicznych dokumentacji danych i informacji niezbęd­

nych dla wykonywania jego zadań, a także do przekazywania im tych materiałów.

Na mocy postanowień artykułu 79 kodeksu rodzinnego, w wypadku przysposobienia z pełnymi skutkami

i w warunkach, gdy więzy rodzinne przysposobionego

ze wszystkimi członkami jego naturalnej rodziny ustają, wydany zostanie nowy akt urodzenia przysposobionego, w którym osoby przysposabiające będą figurować jako naturalni rodzice. Poprzedni akt urodzenia zostanie zachowany i będzie zawierał wzmiankę, że wydano nowy akt urodzenia.

Artykuł 15

W tym samym duchu są zredagowane postanowienia artykułu 9 ustęp 3 ustawy nr 11/1991 r. Takie same

postanowienia szczegółowe zawiera artykuł 20 dekretu nr 278/1960 r. dotyczącego aktów stanu cywilnego,

który nakazuje ponadto, by jako miejsce urodzenia podawać miejsce zamieszkania przysposabiających.

Artykuł 11 ustawy nr 11/1990 r. nakłada na rodzica,

opiekuna lub opiekuna prawnego, który domaga się tego lub otrzymuje dla siebie lub dla kogoś innego pieniądze lub inne korzyści materialne w związku z przysposobieniem dziecka, karę od jednego do pięciu lat

więzienia. Taką samą karę stosuje się wobec osoby,

która w celu uzyskania nienależnych korzyści materialnych ułatwia lub pośredniczy w przysposobieniu dziecka.

W myśl artykułu 26 Konstytucji władze publiczne

szanują i chronią życie intymne, rodzinne i prywatne.

Artykuły 18 i 19

Tak więc urzędy stanu cywilnego, uprawnione do

udzielania odpowiedzi na wnioski dotyczące przysposobienia, są zobowiązane do dokonania oceny

interesu osoby składającej wniosek, przestrzegając

fundamentalnych praw zagwarantowanych w Konstytucji. W konsekwencji postanowienia dekretu dotyczącego aktów stanu cywilnego są stosowane

w związku z treścią artykułu 150 Konstytucji, zgodnie

z którym ustawy i wszelkie inne akty normatywne

obowiązują w zakresie, w jakim nie są sprzeczne

z Konstytucją.

W postanowieniach zawartych w tych artykułach,

rozporządzeniem Rządu Rumunii nr 103 z dnia 18 mar-

Przypadek przewidziany w ustępie 2 jest treścią

gwarancji zawartej w artykule 5 ustawy nr 11/1990 r.

Na mocy uprawnień przewidzianych w artykule 2

Europejskiej konwencji o przysposobieniu dzieci, Rumunia oświadczyła, zgodnie z artykułem 2 ustęp 2 ustawy nr 15 z dnia 25 marca 1993 r. dotyczącej przystąpie­

nia Rumunii do tej konwencji, że stosuje postanowienia

artykułów 18, 19 i 20 części III tejże Konwencji.

ca 1993 r. utworzono Krajowy Komitet Ochrony Dziecka, który jest organem rządowym, wyposażonym w następujące kompetencje

-

opracowanie strategicznych projektów rządowych

oraz programów zmierzających do polepszenia

warunków życia dzieci znajdujących się w ośrod­

kach pomocy dzieciom, a także innych kategorii

dzieci;

Posiedzenie sądu nie jest jawne; właściwa instancja podejmuje zatem decyzję w sprawie przysposobienia w pokoju narad sędziowskich, a nie na sali sądowej

otwartej dla publiczności.

Ponadto artykuł 121 kodeksu postępowania cywilnego zezwala organowi sądowemu na rozpatrywanie

spraw na posiedzeniu niejawnym.

-

5370-

SZWAJCARIA

Oświadczenie (20 grudnia 1983 r.)

Mam przyjemność zawiadomić Pana, że dla Szwajcarii wnioski dotyczące informacji, o których mowa

w artykule 14 Konwencji, powinny być kierowane do

Office Federal de la Justice, CH-3003 BERNE

mierza stosować postanowienia, o których mowa

w ustępie 1 artykułu 24, jedynie do przysposobienia

mającego moc pełnej legitymacji dziecka pod wzglę­

dem prawnym, wprowadzonej do ustawodawstwa

włoskiego ustawą nr 184 z dnia 4 maja 1983 r.

Oświadczenie (20 marca 1984 r.)

Wnioski, o których mowa w artykule 14 Konwencji

o przysposobieniu dzieci, mogą być składane we Wło­

szech do właściwych ze względu na ich terytorialną

właściwość sądów dla dzieci.

SZWECJA

Oświadczenie (9 grudnia 1983 r.)

Mam zaszczyt przekazać Panu nazwę i adres organu przewidzianego w artykule 14 Konwencji. Jest nim

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII

I IRLANDII PÓŁNOCNEJ

Oświadczenie (5 września 1977 r.)

Socjalstyrelsen (National Board of Health and Social Welfare/Commission Nationale de la Sante et I' Assistance Sociale) S-100630 STOCKHOLM

WŁOCHY

Zastrzeżenie

(25 maja 1976 r., ponowione 24 maja

1982 r., 5 sierpnia 1986 r. i 21 sierpnia 1996 r.)

Rząd włoski, na podstawie uprawnienia przewidzianego w artykule 25 Konwencji, oświadcza, że nie

zamierza stosować postanowień artykułu 12 ustęp 3

zezwalających każdemu na przysposobienie własnego

dziecka pozamałżeńskiego, jeżeli przysposobienie to

polepsza sytuację prawną małoletniego.

Zgodnie z postanowieniami artykułu 23 ustęp 2

Konwencji oświadczam, w imieniu Rządu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, że

Konwencja ta będzie miała zastosowanie do następu­

jących terytoriów: Isle of Man, okręgu administracyjnego Jersey, okręgu administracyjnego Guernsey (z wyjątkiem Sark).

4. Informacje o państwach, które w terminie póź­

niejszym staną się stronami Europejskiej konwencji

o przysposobieniu dzieci, a także o zgłoszonych zastrzeżeniach i oświadczeniach do tej konwencji bądź

o wycofaniu zastrzeżeń i oświadczeń, można uzyskać

w Departamencie Taktatowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Zastrzeżenie (5 sierpnia 1986 r., ponowione 21 sierpnia

1996 r.)

Rząd włoski, na podstawie uprawnienia przewidzianego w artykule 24 Konwencji, oświadcza, że za-

Minister Spraw Zagranicznych: B. Geremek

1159

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 listopada 1999 r.

w sprawie wykazu placówek naukowych uprawnionych do przeprowadzania doświadczeń na zwierzętach.

Na podstawie art. 32 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. Nr 111, poz. 724

oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 715) zarzą­

dza się, co następuje