Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Table of Provisions (129)
Statutory Text (129 Articles)
Ubezpieczenia społeczne obejmują
1)
ubezpieczenie emerytalne,
2)
ubezpieczenia rentowe,
3)
ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa, zwane dalej „ubezpieczeniem chorobowym”,
4)
ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwane dalej „ubezpieczeniem
wypadkowym”.
1.
Ustawa określa
1)
zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym,
2)
zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru,
3)
zasady, tryb i terminy
a)
zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych,
b)
prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i płatników składek,
c)
rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasiłków z ubezpieczeń chorobowego
i wypadkowego,
d)
opłacania składek na ubezpieczenia społeczne,
4)
zasady prowadzenia kont ubezpieczonych oraz kont płatników składek,
5)
zasady działania Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „FUS”,
6)
organizację, zasady działania i finansowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego
dalej „Zakładem”,
7)
zasady działania Funduszu Rezerwy Demograficznej, zwanego dalej „FRD”, oraz zasady
zarządzania tym funduszem,
8)
zasady kontroli wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.
2.
Rodzaje świadczeń z ubezpieczeń społecznych, warunki nabywania prawa do nich oraz
zasady i tryb ich przyznawania określają odrębne przepisy.
3.
Wypłacalność świadczeń z ubezpieczeń społecznych gwarantowana jest przez państwo.
1.
Zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą wykonują
1)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
2)
otwarte fundusze emerytalne, określone w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu
funduszy emerytalnych,
3)
zakłady emerytalne, określone w przepisach o zakładach emerytalnych,
4)
płatnicy składek.
2.
Zadania związane z ustalaniem prawa do świadczeń i ich wysokości oraz wypłatą świadczeń
z ubezpieczenia chorobowego płatnicy składek wykonują odpłatnie. Wynagrodzenia płatników
składek określa się jako procent kwoty tych świadczeń. Wysokość stopy procentowej
oraz tryb rozliczenia tego wynagrodzenia określi, w drodze rozporządzenia, minister
właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Pozostałe zadania z zakresu ubezpieczeń
społecznych płatnicy składek są zobowiązani wykonywać nieodpłatnie.
3.
Zakres zadań z ubezpieczeń społecznych wykonywanych przez otwarte fundusze emerytalne
i zakłady emerytalne określają przepisy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
oraz o zakładach emerytalnych.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
ubezpieczeni - osoby fizyczne podlegające chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych,
o których mowa w art. 1,
2)
płatnik składek
a)
pracodawca - w stosunku do pracowników oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna
pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby
ubezpieczeniami społecznymi,
b)
jednostka wypłacająca świadczenia socjalne i zasiłki socjalne - w stosunku do osób
pobierających świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osób pobierających
zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego
zatrudnienia,
c)
podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania kary
pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - w stosunku do osób, które ją
wykonują, na podstawie skierowania do pracy,
d)
ubezpieczony wyłącznie zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne,
e)
Kancelaria Sejmu i Kancelaria Senatu - w stosunku do posłów i senatorów,
f)
duchowny diecezjalny albo przełożony domu zakonnego lub klasztoru - w stosunku do
członków swych zakonów,
g)
jednostka organizacyjna podległa ministrowi właściwemu do spraw obrony narodowej w
stosunku do
-
żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej lub osób odbywających zastępcze formy służby
wojskowej,
-
żołnierzy zawodowych,
h)
jednostka organizacyjna podległa Komendzie Głównej Policji - w stosunku do funkcjonariuszy
Policji,
i)
jednostka organizacyjna podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - w stosunku
do funkcjonariuszy oraz żołnierzy,
j)
jednostka organizacyjna podległa ministrowi właściwemu do spraw sprawiedliwości -
w stosunku do funkcjonariuszy Służby Więziennej,
k)
ośrodek pomocy społecznej - w stosunku do osób pobierających zasiłki stałe lub gwarantowane
zasiłki okresowe z pomocy społecznej,
l)
Urząd Ochrony Państwa - w stosunku do funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa,
ł)
powiatowy urząd pracy - w stosunku do osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych
lub stypendium,
m)
Zakład - w stosunku do osób przebywających na urlopach wychowawczych lub pobierających
zasiłek macierzyński,
n)
podmiot wypłacający stypendium sportowe - w stosunku do osób pobierających te stypendia,
3)
składki - składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1,
4)
zasiłki - zasiłki i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia
wypadkowego,
5)
deklaracja rozliczeniowa - zestawienie informacji o należnych składkach na fundusze,
na które składki pobiera Zakład, kwot rozliczanych w ciężar składek oraz kwot należnych
do zapłaty,
6)
imienny raport miesięczny - informacje o osobie podlegającej ubezpieczeniom społecznym
przedkładane Zakładowi przez płatnika składek za dany miesiąc kalendarzowy,
7)
konto ubezpieczonego - konto, na którym ewidencjonowane są składki oraz informacje
dotyczące przebiegu ubezpieczeń społecznych danego ubezpieczonego,
8)
konto płatnika - konto, na którym ewidencjonowana jest kwota zobowiązań z tytułu składek
oraz innych składek danego płatnika zbieranych przez Zakład, kwoty zapłaconych składek,
stan rozliczeń oraz inne informacje dotyczące płatnika składek,
9)
przychód - przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych
z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania
mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia
wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium
wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej
działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy
przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy,
10)
przychód z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni
kółek rolniczych - przychody z tytułu pracy w spółdzielni i z tytułu wytwarzania na
jej rzecz produktów rolnych,
11)
otwarty fundusz emerytalny - fundusz wybrany przez ubezpieczonego spośród funduszy
emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych,
12)
zakład emerytalny - wybrany przez ubezpieczonego zakład emerytalny, wypłacający emeryturę
dożywotnią, działający na podstawie przepisów o zakładach emerytalnych.
1.
Ubezpieczenie społeczne rolników, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń
społecznych na podstawie ustawy, regulują odrębne przepisy.
2.
Nie podlegają ubezpieczeniom społecznym określonym w ustawie obywatele państw obcych,
których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy
są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych,
misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe
stanowią inaczej.
1.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem ust.
3 oraz art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są
1)
pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów,
2)
osobami wykonującymi pracę nakładczą,
3)
członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi
dalej „członkami spółdzielni”,
4)
osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jeżeli
zostały zawarte z jednym zleceniodawcą na czas dłuższy niż 14 dni, a okres przerwy
między nimi wynosi mniej niż 60 dni, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami
z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4,
5)
osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi,
6)
posłami i senatorami pobierającymi uposażenie, zwanymi dalej „posłami i senatorami”,
7)
osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej „stypendystami sportowymi”,
8)
osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie
odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
9)
osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych oraz absolwentami pobierającymi stypendium
w okresie odbywania szkolenia lub stażu, na które zostali skierowani przez powiatowy
urząd pracy, zwanymi dalej „bezrobotnymi”,
10)
duchownymi,
11)
żołnierzami niezawodowymi w służbie czynnej,
12)
osobami odbywającymi zastępcze formy służby wojskowej,
13)
żołnierzami zawodowymi,
14)
funkcjonariuszami Policji,
15)
funkcjonariuszami Urzędu Ochrony Państwa,
16)
funkcjonariuszami Straży Granicznej,
17)
funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej,
18)
funkcjonariuszami Służby Więziennej,
19)
osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński,
20)
osobami pobierającymi świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osobami
pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania
nowego zatrudnienia, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy.
2.
Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób pobierających zasiłek
stały lub gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej regulują odrębne przepisy.
3.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby wymienione w ust.
1 pkt 13-18, które podjęły służbę po dniu wejścia w życie ustawy.
4.
Osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym, jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia
26 lat.
Prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje
1)
małżonkom pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych,
urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych
i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury
za granicą,
2)
osobom, które z powodu sprawowania opieki nad członkiem rodziny spełniającym warunki
do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i
rentowym z tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2,
3)
obywatelom polskim wykonującym pracę za granicą w podmiotach zagranicznych oraz obywatelom
polskim wykonującym pracę w podmiotach zagranicznych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, jeżeli podmioty te nie posiadają w Polsce swojej siedziby ani przedstawicielstwa,
4)
studentom oraz uczestnikom dziennych studiów doktoranckich, jeżeli nie podlegają ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym z innego tytułu,
5)
alumnom seminariów duchownych, nowicjuszom, postulantom i juniorystom do ukończenia
25 roku życia.
1.
Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa
w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.
3.
Za osobę wykonującą pracę nakładczą uważa się osobę zatrudnioną na podstawie umowy
o pracę nakładczą.
4.
Za członka spółdzielni uważa się członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, innej
spółdzielni zajmującej się produkcją rolną oraz spółdzielni kółek rolniczych, zajmujących
się produkcją rolną, działających zgodnie z art. 138-178 oraz art. 180 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
(Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 5, poz. 32, Nr 24, poz. 110 i Nr 43, poz. 189 oraz 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 111, poz. 723 i Nr 121, poz. 769 i 770), który wykonuje pracę na rzecz spółdzielni na innej podstawie niż stosunek pracy
lub wytwarza na jej rzecz produkty rolne w prowadzonym przez siebie gospodarstwie.
5.
Na równi z członkiem spółdzielni, o którym mowa w ust. 4, traktuje się inne osoby,
które wykonują pracę w spółdzielni lub w gospodarstwie rolnym spółdzielni na innej
podstawie niż stosunek pracy, nie będące jej członkami i wynagradzane według zasad
obowiązujących członków spółdzielni, w tym kandydatów na członka spółdzielni.
6.
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się
1)
osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności
gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,
2)
twórcę i artystę,
3)
osobę wykonującą wolny zawód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
7.
Za twórcę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę, która tworzy dzieła w zakresie
architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury
pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, choreografii
i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego.
8.
Za artystę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę wykonującą zarobkowo działalność
artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej,
sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki,
kostiumografii, scenografii, a także w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów,
scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów i kaskaderów.
9.
Uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje
w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy
ministrze właściwym do spraw kultury.
10.
Minister właściwy do spraw kultury w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia
społecznego powołuje, w drodze rozporządzenia, komisję, o której mowa w ust. 9, oraz
szczegółowo określa jej zadania, a także skład i tryb działania.
11.
Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami,
o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci
drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby
przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują
przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia;
nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania
zawodowego.
12.
Za stypendystę sportowego uważa się osobę pobierającą stypendium sportowe, z wyjątkiem
osób uczących się lub studiujących, jeśli nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym z innego tytułu.
13.
Za osobę duchowną uważa się duchownego oraz członków zakonów męskich i żeńskich Kościoła
Katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych, z wyjątkiem alumnów seminariów
duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów, którzy nie ukończyli 25 roku życia.
14.
Na równi z zatrudnieniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej uważa się zatrudnienie
obywateli polskich za granicą w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzędach
konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych
i innych misjach lub misjach specjalnych, a także w innych polskich placówkach, instytucjach
lub przedsiębiorstwach, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
15.
Za osobę w stosunku służby uważa się żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy
1)
Policji,
2)
Urzędu Ochrony Państwa,
3)
Straży Granicznej,
4)
Państwowej Straży Pożarnej,
5)
Służby Więziennej.
1.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 10 i 12-18, spełniające jednocześnie
warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów,
są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni
lub służby. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym
i rentowymi również z innych tytułów.
2.
Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi
z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo
ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie,
na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych,
wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust.
7.
3.
Osoba prowadząca kilka rodzajów działalności pozarolniczej jest objęta obowiązkowo
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności.
4.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 13-18, mające ustalone prawo do emerytury
lub renty, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
5.
Osoby, o których mowa w art. 6, nie wymienione w ust. 4, mające ustalone prawo do
emerytury lub renty, podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
6.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 19, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i
nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.
7.
Duchowni spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i
rentowymi z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegają ubezpieczeniom
z tytułu tej działalności.
Osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi oraz osoby, o których
mowa w art. 7 pkt 3, mogą po ustaniu tych ubezpieczeń kontynuować je dobrowolnie,
jednakże wówczas, gdy okres tego ubezpieczenia przekracza 10 lat, nie obowiązuje gwarancja
wypłaty minimalnego świadczenia, w wypadku gdy stan własnego konta ubezpieczonego
nie będzie go zapewniał.
1.
Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt
1, 3 i 12.
2.
Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8
i 10.
1.
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, osoby
podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
2.
Nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu bezrobotni pobierający zasiłek dla bezrobotnych
oraz osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 11 i 13-20 oraz art. 7 i 10.
3.
Nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt
4, jeżeli wykonują pracę poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają
osoby fizyczne w następujących okresach
1)
pracownicy - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku,
2)
osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie
jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy,
3)
członkowie spółdzielni - od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy na rzecz spółdzielni
do dnia zakończenia jej wykonywania,
4)
osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności
do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności,
5)
osoby współpracujące - od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej
działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia do dnia zakończenia
tej współpracy,
6)
posłowie i senatorowie - od dnia nabycia prawa do uposażenia do dnia utraty tego prawa,
7)
stypendyści sportowi - od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 8 ust. 12,
do dnia zaprzestania spełniania tych warunków,
8)
osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania
kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - od dnia rozpoczęcia wykonywania
pracy do dnia zakończenia wykonywania tej pracy,
9)
bezrobotni - od dnia nabycia prawa do zasiłku lub stypendium do dnia utraty prawa
do nich,
10)
duchowni - od dnia przyjęcia do stanu duchownego do dnia wystąpienia z tego stanu,
11)
żołnierze niezawodowi w służbie czynnej oraz osoby odbywające zastępcze formy służby
wojskowej - od dnia powołania lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia z tej
służby,
12)
osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 13-18 - od dnia nawiązania stosunku służbowego
do dnia zwolnienia ze służby,
13)
osoby pozostające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński -
od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 9 ust. 6, do dnia zaprzestania
spełniania tych warunków,
14)
osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - od dnia nabycia prawa do świadczenia
socjalnego lub zasiłku socjalnego do dnia utraty tego prawa.
1.
Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje
od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak
niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony.
2.
Ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe, o których mowa w ust. 1, ustają
1)
od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tych ubezpieczeń, nie wcześniej jednak
niż od dnia, w który wniosek został złożony,
2)
z powodu nieopłacenia składek na te ubezpieczenia należnych za jeden pełny miesiąc;
w uzasadnionych przypadkach, na wniosek zainteresowanego, Zakład może przywrócić termin
do opłacenia składki,
3)
od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom.
3.
Za okres opłacania składek uważa się także okres pobierania wynagrodzenia za czas
niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną
oraz zasiłków.
1.
Wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe wyrażone są w formie
stopy procentowej, jednakowej dla wszystkich ubezpieczonych.
2.
Stopa procentowa składek na ubezpieczenie wypadkowe jest zróżnicowana dla poszczególnych
płatników składek i ustalana w zależności od poziomu zagrożeń zawodowych i skutków
tych zagrożeń.
1.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
1)
pracowników,
2)
osób wykonujących pracę nakładczą,
3)
członków spółdzielni,
4)
zleceniobiorców,
5)
posłów i senatorów,
6)
stypendystów sportowych,
7)
osób wykonujących odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania
kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
8)
osób współpracujących,
9)
żołnierzy zawodowych,
10)
funkcjonariuszy Policji,
11)
funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa,
12)
funkcjonariuszy Straży Granicznej,
13)
funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej,
14)
funkcjonariuszy Służby Więziennej
finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek,
z zastrzeżeniem ust. 7.
2.
Składki na ubezpieczenie chorobowe podlegających temu ubezpieczeniu osób wymienionych
w ust. 1 pkt 1-4, 7 i 8 finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni.
3.
Składki na ubezpieczenie wypadkowe osób wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3-8, osób współpracujących
z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz bezrobotnych pobierających stypendium
finansują w całości, z własnych środków, płatnicy składek.
4.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe
1)
osób prowadzących pozarolniczą działalność,
2)
osób, o których mowa w art. 7 i 10,
finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni.
5.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej
oraz osób odbywających zastępcze formy służby wojskowej oraz składki na ubezpieczenie
chorobowe i wypadkowe osób odbywających zastępcze formy służby wojskowej finansuje
w całości minister właściwy do spraw obrony narodowej, ze środków będących w jego
dyspozycji.
6.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających zasiłek stały lub
gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej finansują w całości ośrodki pomocy
społecznej.
7.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej
oraz Państwowej Straży Pożarnej, pełniących służbę kandydacką, finansują w całości
właściwe komendy główne ze środków będących w ich dyspozycji.
8.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych
lub pobierających zasiłek macierzyński finansuje w całości budżet państwa.
9.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bezrobotnych finansują w całości powiatowe
urzędy pracy z Funduszu Pracy.
10.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osób, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 10, finansują
1)
duchowni - w wysokości 20% składki oraz Fundusz Kościelny - w wysokości 80% składki,
2)
Fundusz Kościelny - w wysokości 100% składki za członków zakonów kontemplacyjnych
klauzurowych, misjonarzy w okresach pracy na terenach misyjnych.
11.
Składki na ubezpieczenie chorobowe duchownych finansują w całości, z własnych środków,
ubezpieczeni.
12.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 20 i ust. 2, finansuje w całości budżet państwa.
13.
Składki na ubezpieczenia społeczne niektórych zatrudnionych osób niepełnosprawnych
finansowane są zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082 oraz z 1998 r. Nr 99, poz. 628 i Nr 106, poz. 668).
14.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw budżetu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj dokumentacji będącej podstawą
rozliczeń finansowania składek, o którym mowa w ust. 13.
1.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych,
o których mowa w art. 16 ust. 1-3 i 5-13, obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc
do Zakładu w całości płatnicy składek.
2.
Płatnicy składek, o których mowa w ust. 1, obliczają części składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu
ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu.
3.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ubezpieczeni nie
wymienieni w ust. 1 sami obliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu.
1.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych
w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 8 i pkt 13-18 stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt
9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 13.
2.
W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności
do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.
3.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala
się zgodnie z ust. 1, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia określono odpłatność
za jej wykonywanie kwotowo albo w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej.
4.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
1)
posłów i senatorów - stanowi kwota uposażenia,
2)
stypendystów sportowych - stanowi kwota stypendium,
3)
bezrobotnych - stanowi kwota zasiłku lub stypendium,
4)
osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - stanowi kwota świadczenia socjalnego
lub zasiłku socjalnego,
5)
żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej, z zastrzeżeniem pkt 6, i ubezpieczonych
odbywających zastępcze formy służby wojskowej, a także pozostających w służbie kandydackiej
funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz duchownych
- stanowi kwota najniższego wynagrodzenia, ustalana przez ministra właściwego do spraw
pracy na podstawie art. 77Kodeksu pracy, zwana dalej „kwotą najniższego wynagrodzenia”,
6)
żołnierzy odbywających nadterminową służbę wojskową - stanowi kwota uposażenia
łącznie z kosztami uzyskania i kwotą podatku, o których mowa w przepisach o podatku
dochodowym od osób fizycznych.
5.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających
zasiłek stały lub gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej oraz osób przebywających
na urlopie wychowawczym stanowi kwora najniższego wynagrodzenia.
6.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających
zasiłek macierzyński stanowi kwota tego zasiłku.
7.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, oraz ubezpieczonych podlegających dobrowolnie tym ubezpieczeniom,
o których mowa w art. 7 i 10, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż kwota
najniższego wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 3, 9 i 10.
8.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60%
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, z zastrzeżeniem ust.
9 i 10. Składka w nowej wysokości obowiązuje od trzeciego miesiąca następnego kwartału.
9.
Za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi
lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy
wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych
tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu.
10.
Zasady zmniejszenia najniższej podstawy wymiaru składek, o których mowa w ust. 9,
stosuje się odpowiednio w przypadku pobierania przez część miesiąca zasiłków.
11.
Na wniosek ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, podstawa wymiaru
może być wyższa niż określona w ust. 4 pkt 5. Składkę od podstawy wymiaru w części
przewyższającej kwotę najniższego wynagrodzenia finansują duchowni, instytucje diecezjalne
lub zakonne.
12.
Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe
pracowników skierowanych do pracy lub służby w przedstawicielstwach dyplomatycznych,
urzędach konsularnych, stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych
i innych misjach specjalnych za granicą stanowi kwota odpowiadająca kwocie ekwiwalentu
pieniężnego za urlop wypoczynkowy, przysługującego na podstawie odrębnych przepisów.
13.
Za przychód, o którym mowa w ust. 1, w przypadku pracowników, których wynagrodzenie
finansowane jest ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, rozumie
się wynagrodzenie należne pracownikowi za okres, którego dotyczy to finansowanie.
1.
Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których
mowa w art. 6, 7 i 10, w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej
trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce
narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium
budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone - z
zastrzeżeniem ust. 2 i 9.
2.
Jeżeli brak jest podstaw, o których mowa w ust. 1, dla ustalenia przeciętnego prognozowanego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, wynagrodzenie to ustala się na
podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z trzeciego kwartału roku poprzedniego.
3.
Do osiągnięcia kwoty, o której mowa w ust. 1, składki na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe oblicza się i przekazuje do Zakładu od podstawy wymiaru ustalonej zgodnie
z art. 18. Od nadwyżki ponad kwotę, o której mowa w ust. 1, nie pobiera się składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
4.
W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, objęta jest ubezpieczeniami emerytalnym
i rentowymi z kilku tytułów, o osiągnięciu kwoty, o której mowa w ust. 1, Zakład informuje
niezwłocznie płatników składek i tę osobę za pośrednictwem płatników składek.
5.
W przypadku gdy do opłacania składek za osobę, o której mowa w ust. 1, zobowiązany
jest płatnik oraz z innego tytułu sam ubezpieczony, ubezpieczony po przekroczeniu
rocznej podstawy wymiaru składek może złożyć oświadczenie o zaprzestaniu potrącania
składek, zawiadamiając o tym Zakład za pośrednictwem płatnika. Za skutki błędnego
oświadczenia odpowiada ubezpieczony.
6.
Zakład dokonuje na bieżąco sprawdzenia wysokości rocznej podstawy wymiaru składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jeżeli roczna podstawa wymiaru składek została
przekroczona w stosunku do kwoty, o której mowa w ust. 1, Zakład zwraca składki obliczone
i przekazane od nadwyżki ponad tę kwotę. Nie dokonuje się zwrotu składek przekazanych
do otwartych funduszy emerytalnych.
7.
Okres nieopłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z powodu przekroczenia
w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek, o której mowa
w ust. 1, traktuje się jak okres ubezpieczenia w rozumieniu przepisów o emeryturach
i rentach z FUS.
8.
Przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio do osób, których podleganie ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym w myśl art. 13 i art. 14 ust. 2 w danym roku kalendarzowym
ustało po opłaceniu składek od rocznej podstawy wymiaru, o której mowa w ust. 1.
9.
Przepisu ust. 8 nie stosuje się przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniom chorobowemu
i wypadkowemu.
10.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do końca poprzedniego roku kalendarzowego,
w drodze obwieszczenia, kwotę ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składki, o której
mowa w ust. 1.
1.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie
wypadkowe nie stosuje się ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek, z uwzględnieniem ograniczenia,
o którym mowa w art. 19 ust. 1, oraz wyłączenia z podstawy wymiaru składek niektórych
rodzajów przychodów.
1.
Stopy procentowe składek wynoszą
1)
19,52% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie emerytalne, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4,
2)
13,00% podstawy wymiaru - na ubezpieczenia rentowe,
3)
2,45% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie chorobowe,
4)
od 0,40% do 8,12% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie wypadkowe.
2.
Wysokość stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe, dla każdego płatnika
składek, określa, z zastrzeżeniem art. 121, na okres nie dłuższy niż trzy lata w formie
decyzji Zakład. Zasady różnicowania stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe
określają przepisy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych.
3.
Część składki na ubezpieczenie emerytalne pochodząca ze składki ubezpieczonego, wynosząca
7,3% podstawy wymiaru składki, odprowadzana jest przez Zakład do wybranego przez ubezpieczonego
otwartego funduszu emerytalnego, z uwzględnieniem art. 111.
4.
Część składki na ubezpieczenie emerytalne, wynosząca 1% podstawy wymiaru składki,
odprowadzana jest przez Zakład do FRD, z uwzględnieniem art. 112 ust. 2.
1.
Od nie opłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę,
na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. Nr 137, poz. 926 i Nr 160, poz. 1083 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668).
2.
Wyegzekwowane odsetki od części składki na ubezpieczenie emerytalne, o której mowa
w art. 22 ust. 3, są odprowadzane do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu
emerytalnego na jego konto.
3.
Składki ściągnięte w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
lub egzekucji sądowej oraz składki wpłacone w ramach układu ratalnego, z należnymi
waloryzacjami, są ewidencjonowane na koncie ubezpieczonego, jeżeli konto to nie zostało
wcześniej uzupełnione w trybie art. 40.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się do składek przekazanych z Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych.
1.
W razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości, Zakład może
wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nie opłaconych składek.
Od decyzji w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty przysługuje odwołanie do sądu według
zasad określonych w art. 83.
2.
Składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, dodatkowa opłata i opłata prolongacyjna,
zwane dalej „należnościami z tytułu składek”, nie opłacone w terminie, podlegają ściągnięciu
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.
3.
Należności z tytułu składek podlegają zaspokojeniu w drodze postępowania egzekucyjnego
w administracji przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem kosztów egzekucyjnych,
należności za pracę, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za
wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również kosztów
ostatniej choroby i kosztów pogrzebu dłużnika, w wysokości odpowiadającej miejscowym
zwyczajom.
4.
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku
przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od
dnia, w którym stały się wymagalne.
5.
Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek,
rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia
tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.
6.
Bieg przedawnienia terminów określonych w ust. 4 i 5 ulega zawieszeniu od dnia śmierci
spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia
spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.
7.
Zwrotu od Zakładu nienależnie opłaconych składek nie można dochodzić, jeżeli od daty
ich opłacenia upłynęło 5 lat.
8.
Nienależnie opłacone składki odprowadzone do otwartego funduszu emerytalnego podlegają
zaliczeniu na poczet przyszłej składki.
9.
Odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne oraz dodatkowa opłata finansowane są w całości
z własnych środków przez płatnika składek.
Należności z tytułu składek są wyłączone z postępowania układowego, określonego prawem
o postępowaniu układowym.
1.
Składki na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego
lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zatrudnionych u pracodawcy zatrudniającego
mniej niż 25 osób, w przeliczeniu na pełny etat, oraz niepełnosprawnych zatrudnionych
w zakładach pracy chronionej i zakładach aktywizacji zawodowej, nalicza się na zasadach
określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887), z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2.
W zakładach pracy zatrudniających mniej niż 25 osób, w stosunku do zatrudnionych osób
niepełnosprawnych, zaliczonych do znacznego lub do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności
1)
część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od zatrudnionego na ubezpieczenie
emerytalne finansuje Państwowy Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
2)
część kosztów osobowych pracodawcy, odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenie
emerytalne od pracodawcy, finansuje budżet państwa.
3.
W zakładach pracy chronionej i zakładach aktywizacji zawodowej w stosunku do zatrudnionych
osób niepełnosprawnych
1)
część wynagrodzenia, odpowiadającą należnej składce pracownika na ubezpieczenia emerytalne
i chorobowe, finansuje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
2)
część kosztów osobowych pracodawcy, odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe pracodawcy, finansuje budżet państwa, a w części odpowiadającej
należnej składce na ubezpieczenie wypadkowe finansuje Państwowy Fundusz Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych.
4.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych powiadamia zakłady, o których mowa w ust. 2 i 3, o
przekazaniu części wynagrodzenia pracownika odpowiadającej należnej składce na ubezpieczenia
społeczne, finansowanej przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
w terminie 7 dni od daty otrzymania.
5.
Przez osoby zatrudnione, o których mowa w ust. 2 i 3, rozumie się pracowników oraz
osoby wykonujące pracę nakładczą.
6.
Szczegółowe zasady i tryb rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne, z uwzględnieniem
dotacji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i budżetu państwa,
określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
7.
Różnica między składką na ubezpieczenia społeczne, potrącaną osobie niepełnosprawnej
pracującej w zakładach pracy, o których mowa w ust. 2 i 3, a częścią składki na ubezpieczenia
społeczne odprowadzoną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostaje w tych zakładach
pracy.
1.
Zakład ma prawo do występowania z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości
dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek także wtedy, gdy dłużnikiem
jest państwowa jednostka organizacyjna nie będąca jednostką budżetową.
2.
Wystawione przez Zakład dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek
oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej
własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie
jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.
3.
Należności z tytułu składek są zabezpieczane hipoteką ustawową na wszystkich nieruchomościach
dłużnika. Hipoteka powstaje z dniem wydania przez Zakład decyzji określającej wysokość
należności z tytułu składek.
4.
Do hipoteki, o której mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja
podatkowa, dotyczące hipoteki ustawowej.
Koszty poboru i ewidencjonowania składek na ubezpieczenie zdrowotne potrącane są przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 0,5% oraz przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego w wysokości 0,25% kwoty składek przekazanych do Kas Chorych.
1.
Należności z tytułu składek są zabezpieczane ustawowym prawem zastawu na ruchomościach
i prawach zbywalnych dłużnika.
2.
Do zastawu, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja
podatkowa, dotyczące zastawów skarbowych.
3.
Wypis z rejestru zastawów, o którym mowa w art. 46 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa,
wydawany jest na wniosek Zakładu nieodpłatnie.
1.
Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład,
z uwzględnieniem ust. 2-4.
2.
Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
3.
Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy
1)
dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające
egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego
użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność
przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności
na osoby trzecie,
2)
sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe
z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 218 § 1 pkt 1 i § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej
z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe
(Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr 6, poz. 43, Nr 43, poz. 189, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 54, poz. 349, Nr 117, poz. 751, Nr 121, poz. 770 i Nr 140, poz. 940 oraz z 1998 r. Nr 117, poz. 756),
3)
w przypadku dłużników - osób prawnych nastąpiło wykreślenie dłużnika z właściwego
rejestru osób prawnych, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować
należność, i jednocześnie nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby
trzecie,
4)
nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
5)
całkowitą nieściągalność stwierdził urząd skarbowy, właściwy do prowadzenia postępowania
egzekucyjnego,
6)
jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających
koszty egzekucji.
4.
Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, dodatkowej opłaty i
należnych Zakładowi kosztów egzekucyjnych oraz opłaty prolongacyjnej.
1.
Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład
może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz
rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan
finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie
należności finansowanej przez płatnika składek.
2.
Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od
daty wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.
3.
Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota
staje się natychmiast wymagalna wraz odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych
w ustawie - Ordynacja podatkowa.
4.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach
i w wysokości przewidzianej w ustawie - Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących
dochód budżetu państwa.
Do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie
stosuje się art. 28 i 29.
Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 26, art. 29 § 1 i 2,
art. 33 § 1-4 i § 6-7, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1 i 3, art. 60 § 1, art.
61 § 1, art. 62, art. 72 § 1 pkt 1, art. 74 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1 pkt
1 lit. c) i e) oraz § 2 i 3, art. 77 § 1, § 2 pkt 1 i 2 i § 4, art. 91, art. 93 §
1-3, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1, § 2 pkt 1-2 i 4-5 oraz § 3, art. 100 § 1,
art. 101 § 1 i 3, art. 105 § 1-3, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4, art.
108 § 1 i 3, art. 110 § 1 i 2 pkt 2, art. 111 § 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1-4, §
5 pkt 2 i § 6-9, art. 113 oraz art. 115-119 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie
zdrowotne oraz wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w zakresie
ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów
karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i
prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
1.
Zakład prowadzi
1)
konta ubezpieczonych, z których każde jest oznaczone numerem ewidencyjnym nadanym
osobie ubezpieczonej przez Rządowe Centrum Informatyczne Powszechnego Elektronicznego
Systemu Ewidencji Ludności (RCI PESEL),
2)
konta płatników składek, oznaczone numerem identyfikacji podatkowej NIP nadanym przez
urząd skarbowy,
3)
Centralny Rejestr Ubezpieczonych,
4)
Centralny Rejestr Płatników Składek,
5)
Centralny Rejestr Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych,
6)
Centralny Rejestr Otrzymujących Emerytury z Zakładów Emerytalnych,
7)
inne rejestry niezbędne do realizacji zadań określonych odrębnymi przepisami.
2.
Jeżeli osoba ubezpieczona, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie posiada numeru PESEL,
nie podała go lub podany numer budzi wątpliwości co do jego prawidłowości, konto ubezpieczonego
oznacza się numerem NIP lub serią i numerem dowodu osobistego albo paszportu.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do płatników składek, z tym że ich konta oznacza
się: numerem z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON)
lub numerem PESEL bądź serią i numerem dowodu osobistego albo paszportu.
4.
Zakład jest uprawniony do nieodpłatnego korzystania z
1)
Centralnej Bazy Danych RCI PESEL,
2)
danych zgromadzonych w Krajowej Ewidencji Podatników na zasadach przewidzianych w
przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników,
3)
danych zgromadzonych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej
(REGON), prowadzonym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
5.
Szczegółowy zakres danych zawartych w rejestrach, o których mowa w ust. 1 pkt 3-7,
określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego,
uwzględniając w nich również dane dotyczące wykształcenia oraz wykonywanego zawodu.
1.
Zakład zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych
i na kontach płatników składek w sposób uregulowany niniejszą ustawą.
2.
Informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych
w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo
elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z
zakresu ubezpieczeń społecznych.
3.
Do informacji zawartych na kontach ubezpieczonych i kontach płatników składek oraz
danych źródłowych będących podstawą zapisów na tych kontach stosuje się przepisy o
ochronie danych osobowych.
4.
Wykorzystywanie danych osobowych i innych informacji zgromadzonych na kontach ubezpieczonych
dopuszczalne jest jedynie w przypadkach określonych w ustawie.
Ubezpieczeni i płatnicy składek są zobowiązani podawać nadane im numery, o których
mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3, na wszystkich dokumentach związanych
z ubezpieczeniami społecznymi, w tym z rozliczaniem i opłacaniem składek oraz przyznawaniem
i wypłatą świadczeń określonych odrębnymi przepisami.
1.
Każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu
do ubezpieczeń społecznych.
2.
Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt
1-4, 6-9, 11-18, 20 i ust. 2, duchownych będących członkami zakonów lub klasztorów
oraz osób współpracujących, o których mowa w art. 8 ust. 11, należy do płatnika składek.
3.
Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób, o których mowa w art. 6 ust.
1 pkt 5, 10 i 19, z zastrzeżeniem ust. 2, należy do tych osób.
4.
Zgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania
obowiązku ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 5.
5.
Osoby, które obejmowane są ubezpieczeniami społecznymi na zasadach dobrowolności,
z wyłączeniem osób, które zamierzają kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
zgłaszają wniosek o objęcie ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Przepisy
ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
6.
Osoby, które zamierzają kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zgłaszają
wniosek o objęcie tymi ubezpieczeniami w terminie 30 dni od ustania ubezpieczeń społecznych.
7.
Prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych osoba zgłaszana
potwierdza własnoręcznym podpisem.
8.
W przypadku przekazywania do Zakładu zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych w postaci
dokumentu elektronicznego, zgłoszenie w postaci dokumentu pisemnego z własnoręcznym
podpisem osoby zgłaszanej płatnik przechowuje przez okres 5 lat.
9.
Zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych według ustalonego wzoru dokonuje się w jednostce
organizacyjnej Zakładu. Na podstawie pierwszego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych
zakładane jest konto, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1.
10.
Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zawiera w szczególności następujące dane dotyczące
osoby zgłaszanej: PESEL, NIP lub inny numer, o którym mowa w art. 33 ust. 2, nazwisko,
imię pierwsze i drugie, datę urodzenia, nazwisko rodowe, obywatelstwo i płeć, w przypadku
cudzoziemca - posiadanie karty stałego lub czasowego pobytu wydanej w związku z udzieleniem
statusu uchodźcy, tytuł ubezpieczenia, wymiar czasu pracy, stopień pokrewieństwa lub
powinowactwa oraz pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym z pracodawcą, zleceniodawcą,
osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, stopień niepełnosprawności, stopień niezdolności
do pracy, wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,
posiadanie ustalonego prawa do emerytury lub renty, adres zameldowania na stałe miejsce
pobytu, adres zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres zameldowania na stałe miejsce
pobytu, adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres zameldowania na stałe
miejsce pobytu i adres zamieszkania.
11.
Każda osoba, w stosunku do której wygasł tytuł do ubezpieczeń społecznych, podlega
wyrejestrowaniu z tych ubezpieczeń. Zgłoszenie wyrejestrowania płatnik składek jest
zobowiązany złożyć w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego faktu. Przepisy ust.
2, 3 i 9 stosuje się odpowiednio.
1.
W przypadku niedokonania zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w myśl art. 36 ust.
2-4 zgłoszenia dokonuje z urzędu Zakład.
2.
Organy właściwe do wydawania uprawnień na prowadzenie działalności pozarolniczej,
o której mowa w art. 8 ust. 6, przekazują jednostce organizacyjnej Zakładu kopie uprawnień
udzielonych osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości
prawnej, jak również kopie decyzji cofających te uprawnienia, jeżeli nie mają one
obowiązku uzyskiwania wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki
narodowej (REGON).
1.
W razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję
osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek.
2.
Zakład wydaje również decyzję o objęciu ubezpieczeniami społecznymi, w razie gdy zgłoszenie
do ubezpieczeń społecznych nastąpiło przez Zakład.
1.
Nie później niż w terminie, o którym mowa w art. 36 ust. 4, ubezpieczony jest zobowiązany
do zawarcia umowy z otwartym funduszem emerytalnym, z zastrzeżeniem art. 111.
2.
W przypadku gdy ubezpieczony nie dopełni obowiązku określonego w ust. 1 w ciągu 14
dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia, Zakład wzywa ubezpieczonego na piśmie
do zawarcia umowy z otwartym funduszem emerytalnym nie później niż do przedostatniego
dnia roboczego danego kwartału. Jeżeli od daty otrzymania wezwania do przedostatniego
dnia roboczego danego kwartału jest mniej niż 30 dni, termin, o którym mowa, mija
w przedostatnim dniu następnego kwartału kalendarzowego. Jeżeli ubezpieczony nie dopełni
obowiązku zawarcia umowy w tych terminach, Zakład wyznacza otwarty fundusz emerytalny
w drodze losowania.
3.
Zakład przeprowadza losowanie, o którym mowa w ust. 2, w ostatnim dniu roboczym każdego
kwartału kalendarzowego, przy czym liczba ubezpieczonych uzyskujących członkostwo
w poszczególnych otwartych funduszach, określanych w wyniku losowania, powinna być
proporcjonalna do liczby członków tych funduszy na koniec kwartału poprzedzającego
kwartał, w którym przeprowadzane jest losowanie.
4.
Do dnia przeprowadzenia losowania, o którym mowa w ust. 2 i 3, część składki, o której
mowa w art. 22 ust. 3, jest zdeponowana na odrębnym rachunku prowadzonym przez Zakład.
Nominalną wartość składki przekazuje się na rachunek ubezpieczonego w wylosowanym
otwartym funduszu emerytalnym.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady przeprowadzania przez Zakład losowania, o którym mowa w ust. 2
i 3.
1.
Na koncie ubezpieczonego gromadzi się informacje o wysokości wpłaconych i zwaloryzowanych
składek na ubezpieczenie emerytalne, po odprowadzeniu składki na otwarte fundusze
emerytalne.
2.
Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się informacje
1)
wymienione w drukach: zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, imiennym raporcie miesięcznym
i w deklaracji rozliczeniowej,
2)
o członkostwie w otwartym funduszu emerytalnym i o terminach przekazania składek do
tego funduszu,
3)
o członkostwie w kasie chorych i o terminach przekazania składek do tej kasy,
4)
o wysokości należnych i wpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe,
wypadkowe i zdrowotne oraz o wysokości należnej i odprowadzonej składki na otwarty
fundusz emerytalny,
5)
o faktach pozaubezpieczeniowych, mających wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczeń
społecznych i na ich wysokość,
6)
o wysokości emerytury dożywotniej wypłacanej przez zakład emerytalny,
7)
niezbędne do przyznania i wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a także świadczeń
finansowanych z budżetu państwa oraz o dokonanych wypłatach,
8)
niezbędne do ustalenia kapitału początkowego,
9)
o kapitale początkowym oraz zwaloryzowanym kapitale początkowym,
10)
niezbędne do realizacji przez Zakład zadań zleconych na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Ubezpieczony, który w ciągu 3 miesięcy od otrzymania wynagrodzenia stwierdził, że
płatnik składki nie płacił należnej składki na ubezpieczenie emerytalne, może wystąpić
z wnioskiem o uzupełnienie tej składki.
4.
Zakład na wniosek ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 3, dokonuje na koncie ubezpieczonego
uzupełnienia kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne do wysokości składek należnych
wraz z waloryzacją.
5.
W przypadku gdy Zakład stwierdzi, że od 6 miesięcy składka na ubezpieczenie emerytalne
jest nie opłacona bądź wpłacona w wysokości niższej niż należna, powinien niezwłocznie
zawiadomić ubezpieczonego.
6.
Ubezpieczony w terminie 2 miesięcy od otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust.
5, powinien wystąpić z wnioskiem o uzupełnienie składki.
7.
Zakład na wniosek ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 6, dokonuje na koncie ubezpieczonego
uzupełnienia kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne do wysokości składek należnych
od ubezpieczonego wraz z waloryzacją.
8.
Zakład może odmówić uzupełnienia kwoty składki, o której mowa w ust. 4 i 7, w razie
współdziałania ubezpieczonego z płatnikiem składek w celu uniknięcia obowiązku opłacania
składek.
9.
Zakład uzupełnia konto ubezpieczonego z urzędu, jeżeli nieopłacenie składki na ubezpieczenie
emerytalne było wynikiem umorzenia należności, o którym mowa w art. 28, z uwzględnieniem
art. 30, lub przedawnienia, o którym mowa w art. 24, jeżeli konto ubezpieczonego nie
zostało wcześniej uzupełnione.
10.
Przepisów ust. 3-9 nie stosuje się do ubezpieczonych, którzy opłacają składki na ubezpieczenie
emerytalne w całości z własnych środków.
1.
Płatnik składek przekazuje do Zakładu imienne raporty miesięczne, po upływie każdego
miesiąca kalendarzowego, w terminie ustalonym dla rozliczania składek.
2.
Jeżeli obowiązek ubezpieczeń społecznych wygasł w ciągu miesiąca kalendarzowego, płatnik
składek przekazuje do Zakładu raport, o którym mowa w ust. 1, za okres ubezpieczenia
w danym miesiącu, w terminie 7 dni od zaistnienia tego faktu.
3.
Imienny raport miesięczny zawiera informacje dotyczące płatnika składek określone
w art. 43 ust. 4 i 5, miesiąc i rok, których raport dotyczy, oraz
1)
numery identyfikacyjne ubezpieczonego (PESEL, NIP lub inny numer, o którym mowa w
art. 33 ust. 2),
2)
nazwisko i imię,
3)
wymiar czasu pracy,
4)
zestawienie należnych składek na ubezpieczenia społeczne w podziale na ubezpieczenie
emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zawierające dane o
a)
tytule ubezpieczenia,
b)
podstawie wymiaru składek,
c)
kwocie składki w podziale na należną od ubezpieczonego i płatnika składek,
d)
kwocie obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe
i wypadkowe, wynikającego z ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych
(Dz. U. Nr 139, poz. 932 i z 1998 r. Nr 98, poz. 610),
5)
podstawę wymiaru i kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne,
6)
informacje niezbędne do uznania okresów pracy za okresy pracy górniczej,
7)
rodzaje i okresy przerw w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne,
8)
informacje o wypłaconych zasiłkach oraz wynagrodzeniach z tytułu niezdolności do pracy
wypłaconych na podstawie Kodeksu pracy oraz o zasiłkach finansowanych z budżetu państwa,
9)
oświadczenie płatnika składek, że dane zawarte w raporcie są zgodne ze stanem faktycznym,
potwierdzone podpisem płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej.
4.
Imienny raport miesięczny zawiera również zestawienie wypłaconych składników wynagrodzenia
w zakresie niezbędnym do określenia wysokości zasiłków oraz datę sporządzenia raportu
miesięcznego, podpis płatnika składek albo osoby przez niego upoważnionej.
5.
Imienne raporty miesięczne mogą zawierać informacje o złożeniu przez ubezpieczonego
zawiadomienia o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe, o którym mowa w art. 19 ust. 5.
6.
Płatnik składek zobowiązany jest do złożenia imiennego raportu miesięcznego korygującego,
w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie dane określone w ust. 3-5, z uwzględnieniem
zaistniałych zmian, w każdym przypadku, gdy po złożeniu imiennego raportu miesięcznego
1)
występuje konieczność korekty danych wykazanych w imiennym raporcie miesięcznym w
związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 38,
2)
zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 42,
3)
nieprawidłowości w opłacaniu składek ustalił w drodze kontroli Zakład.
7.
Imienny raport miesięczny korygujący w przypadkach, o których mowa w ust. 6 pkt 1
i 2, płatnik przekazuje w terminie 7 dni odpowiednio od daty wystąpienia tych okoliczności
lub otrzymania decyzji; w przypadku, o którym mowa w ust. 6 pkt 3 - w terminie 30
dni od otrzymania ustaleń kontroli.
8.
Informacje zawarte w raportach, o których mowa w ust. 1-6, płatnik składek przekazuje
ubezpieczonemu na piśmie w celu ich weryfikacji.
9.
Przepisy ust. 1-8 stosuje się odpowiednio do składek na ubezpieczenie zdrowotne, z
zastrzeżeniem ust. 10.
10.
W przypadku pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne z emerytur i rent, płatnik
składek przekazuje co miesiąc emerytowi lub renciście informację o pobranej składce
na dowodzie potwierdzającym kwotę przekazanej emerytury lub renty.
11.
Ubezpieczony zgłasza na piśmie lub do protokołu do płatnika składek wniosek o sprostowanie
informacji zawartych w imiennym raporcie miesięcznym w terminie 3 miesięcy od otrzymania
informacji, o których mowa w ust. 8, jeżeli, jego zdaniem, nie są one zgodne ze stanem
faktycznym. O fakcie tym informuje Zakład. W razie nieuwzględnienia przez płatnika
składek reklamacji w terminie jednego miesiąca od daty jej wpływu, na wniosek ubezpieczonego,
Zakład po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję.
12.
Jeżeli ubezpieczony nie zakwestionuje informacji zawartych w imiennym raporcie miesięcznym
w terminie określonym w ust. 11, to informacje te uznaje się za zgodne ze stanem faktycznym,
chyba że informacje dotyczące okresu objętego raportem zakwestionuje Zakład, wydając
decyzję.
13.
Jeżeli Zakład zakwestionuje i zmieni informacje przekazane przez płatnika składek,
zawiadamia o tym ubezpieczonego i płatnika składek. Jeżeli w terminie określonym w
ust. 11 osoba ubezpieczona i płatnik składek nie złożą wniosku o zmianę stanowiska
Zakładu, informacje uznane przez Zakład traktuje się jako prawdziwe. W razie złożenia
takiego wniosku, Zakład po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję.
14.
Przepisy ust. 11-13 mają zastosowanie do raportów, o których mowa w ust. 6.
O wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w
art. 36, oraz w raportach, o których mowa w art. 41, płatnik składek zawiadamia Zakład
w terminie 7 dni od daty zaistnienia tych zmian.
1.
Płatnicy składek są zobowiązani do złożenia druku - zgłoszenie płatnika składek w
Zakładzie w terminie 7 dni od
1)
daty zatrudnienia pierwszego pracownika lub powstania stosunku prawnego uzasadniającego
objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi pierwszej osoby,
2)
daty powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dla ubezpieczonych wyłącznie
zobowiązanych do płacenia składek na własne ubezpieczenie albo składek na ubezpieczenie
osób z nimi współpracujących.
2.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, oraz osoby podlegające dobrowolnie ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym, z wyłączeniem osób wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 5, wyłącznie
zobowiązane do opłacania składek na własne ubezpieczenia, dokonują zgłoszenia płatnika
składek łącznie ze zgłoszeniem do ubezpieczeń społecznych.
3.
Zgłoszenia według ustalonego wzoru płatnicy składek dokonują w jednostce organizacyjnej
Zakładu.
4.
Zgłoszenie płatnika składek - osoby fizycznej zawiera w szczególności następujące
dane: NIP, REGON, PESEL lub inny numer, który zapewnia prawidłową identyfikację, nazwisko,
imię pierwsze i drugie, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo, rodzaj i numer uprawnienia,
na podstawie którego prowadzona jest pozarolnicza działalność, nazwę organu wydającego
uprawnienie oraz datę jego wydania, datę rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności,
nazwę skróconą firmy, pod którą prowadzona jest pozarolnicza działalność, datę powstania
obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, wykaz rachunków bankowych,
posiadanie statusu zakładu pracy chronionej lub aktywności zawodowej, adres siedziby,
adres zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres siedziby, adres do korespondencji,
adres prowadzenia działalności.
5.
Zgłoszenie płatnika składek - osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej
osobowości prawnej zawiera w szczególności następujące dane: NIP, REGON, nazwę skróconą
płatnika, nazwę zgodną z aktem prawnym konstytuującym płatnika, nazwę organu założycielskiego
płatnika, występowanie obowiązku wpisu do rejestru lub ewidencji, nazwę organu rejestrowego
lub ewidencyjnego, datę i numer wpisu do rejestru lub ewidencji, datę rozpoczęcia
wykonywania działalności, z którą łączy się obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia
społeczne, datę powstania obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne,
wykaz rachunków bankowych, posiadanie statusu zakładu pracy chronionej lub aktywności
zawodowej, adres siedziby i adres do korespondencji, adres prowadzenia działalności.
O wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w
art. 43, płatnik składek zawiadamia Zakład w terminie 14 dni od zaistnienia tych zmian.
Na koncie płatnika składek
1)
ewidencjonuje się dane identyfikacyjne, numery NIP, REGON oraz ewentualnie PESEL,
nazwy i numery rachunków bankowych płatnika, dane informacyjne płatnika składek, w
tym szczególną formę prawną według krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki
narodowej (REGON), numer według Europejskiej Klasyfikacji Działalności (EKD), numer
według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) oraz wszelkie inne dane konieczne
dla obsługi konta, a w szczególności dla celów rozliczania należności z tytułu składek
oraz dla celów prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym informacje dotyczące
wspólników spółek cywilnych, jawnych i komandytowych, w zakresie rejestrowanym w Krajowej
Ewidencji Podatników,
2)
prowadzone są rozliczenia należnych składek, wypłacanych przez płatnika zasiłków oraz
zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych podlegających zaliczeniu na poczet składek oraz
innych składek pobieranych przez Zakład,
3)
ewidencjonuje się dane niezbędne do realizacji przez Zakład zadań zleconych odrębnymi
przepisami.
1.
Płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać,
potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy
miesiąc kalendarzowy.
2.
Rozliczenie składek, o których mowa w ust. 1, oraz wypłaconych przez płatnika w tym
samym miesiącu zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych podlegających rozliczeniu
na poczet składek następuje w deklaracji rozliczeniowej według ustalonego wzoru. Nie
podlegają rozliczeniu w deklaracji rozliczeniowej zasiłki wypłacone przez płatnika
bezpodstawnie.
3.
Deklarację rozliczeniową oraz imienne raporty miesięczne płatnik składek przekazuje
bezpośrednio do wskazanej przez Zakład jednostki organizacyjnej.
4.
Deklaracja rozliczeniowa zawiera
1)
dane identyfikacyjne płatnika składek, a w szczególności numery NIP, REGON, PESEL
lub inny numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 33 ust. 3, nazwę skróconą firmy,
a w przypadku płatników składek - osób fizycznych - nazwisko i imię,
2)
informacje o liczbie ubezpieczonych,
3)
zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych, z uwzględnieniem
podziału na składki finansowane przez ubezpieczonego i przez płatnika oraz budżet
państwa i Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
4)
kwoty wypłaconych zasiłków oraz zasiłków finansowanych z budżetu państwa, podlegających
rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne,
5)
kwoty przysługujących płatnikowi wynagrodzeń w myśl art. 3 ust. 2 ustawy oraz art. 25a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu
zdrowotnym
(Dz. U. Nr 23, poz. 153 i Nr 75, poz. 468 oraz z 1998 r. Nr 117, poz. 756),
6)
zestawienie należnych składek na
a)
ubezpieczenie zdrowotne,
b)
Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
7)
zestawienie zbiorcze i wynikowe należnych składek i składek na ubezpieczenie zdrowotne
oraz kwot do zapłaty,
8)
dla osób, które w całości opłacają składki na ubezpieczenia z własnych środków - tytuł
ubezpieczenia, podstawę wymiaru i ewentualne pomniejszenia wynikające z art. 19 ust.
1,
9)
oświadczenie płatnika składek, że dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym,
potwierdzone podpisem płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej.
1.
Płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty
miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, nie później niż
1)
do 12 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie
za siebie,
2)
do 8 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych, jednostek gospodarki pozabudżetowej
w rozumieniu art. 14-17 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe
(Dz. U. z 1993 r. Nr 72, poz. 344, z 1994 r. Nr 76, poz. 344, Nr 121, poz. 591 i Nr 133, poz. 685, z 1995 r. Nr 78, poz. 390, Nr 124, poz. 601 i Nr 132, poz. 640, z 1996 r. Nr 89, poz. 402, Nr 106, poz. 496, Nr 132, poz. 621 i Nr 139, poz. 647 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 348, Nr 79, poz. 484, Nr 121, poz. 770, Nr 123, poz. 775 i 778, Nr 133, poz. 883, Nr 137, poz. 926, Nr 141, poz. 943 i Nr 158, poz. 1042),
3)
do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.
2.
Płatnik składek, który opłaca składki wyłącznie za siebie, przesyła jedynie deklarację
rozliczeniową.
3.
Płatnik składek zobowiązany jest złożyć deklarację rozliczeniową korygującą, w której
zmiana danych następuje w formie całego dokumentu zawierającego nowe, skorygowane
dane, w każdym przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 6, łącznie z raportem miesięcznym
korygującym. W przypadku gdy korekta dotyczy danych wykazanych wyłącznie w deklaracji
rozliczeniowej, deklarację rozliczeniową korygującą składa się w ciągu 7 dni od stwierdzenia
nieprawidłowości. W takim wypadku raportów, o których mowa w art. 41 ust. 6, nie składa
się.
4.
Składki lub wpłaty opłaca się na wskazane przez Zakład rachunki bankowe odrębnymi
wpłatami, w podziale na
1)
ubezpieczenia społeczne,
2)
ubezpieczenie zdrowotne,
3)
Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
4)
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
przy użyciu dokumentów płatniczych określonych w art. 49 ust. 3.
5.
Informacje zawarte w dokumentach płatniczych przekazywane są poprzez międzybankowy
system elektroniczny jako zlecenie płatnicze dla Zakładu. Zlecenie to powinno w szczególności
zawierać datę obciążenia rachunku bankowego płatnika, jeżeli wpłata dokonana jest
w formie polecenia przelewu, lub datę dokonania wpłaty, jeżeli wpłata dokonana jest
w formie gotówkowej.
6.
Dokument płatniczy musi zawierać w szczególności informacje o numerze identyfikacji
podatkowej NIP płatnika oraz o jego numerze PESEL lub REGON bądź innym identyfikatorze,
o którym mowa w art. 33 ust. 3, a także o tytule wpłaty oraz okresie, za jaki jest
dokonywana.
7.
Brak możliwości zidentyfikowania wpłaty nie obciąża Zakładu.
8.
Instytucje obsługujące wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne są zobowiązane do
niezwłocznego transferu za pośrednictwem międzybankowego systemu rozliczeń elektronicznych.
9.
Przekazanie składki do otwartego funduszu emerytalnego przez Zakład następuje niezwłocznie,
nie później jednak niż w ciągu 2 dni roboczych, licząc od otrzymania składki opłaconej
przy użyciu dokumentu płatniczego określonego w art. 49 ust. 3, raportów miesięcznych
i deklaracji, z zastrzeżeniem ust. 11 oraz art. 118.
10.
Jeżeli Zakład nie jest w stanie przekazać składki do otwartego funduszu emerytalnego
z uwagi na błędy w przekazanych mu informacjach, kwoty składek gromadzone są na odrębnym
rachunku bankowym do czasu ich identyfikacji.
11.
Płatnik składek jest zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej oraz
imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli nie nastąpiły żadne zmiany
w stosunku do miesiąca poprzedniego, a wpłaty dokonywane są w terminie w nie zmienionej
wysokości, z zastrzeżeniem ust. 12. Zwolnienie nie dotyczy deklaracji rozliczeniowej
oraz raportów za miesiąc grudzień.
12.
Płatnik składek jest zobowiązany przekazać ubezpieczonemu informacje, o których mowa
w art. 41 ust. 8, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym był zwolniony z obowiązku
przedkładania imiennego raportu miesięcznego do Zakładu.
13.
Jeżeli płatnik, o którym mowa w ust. 11, nie ureguluje składek za określony miesiąc,
Zakład dokonuje przypisu składek z urzędu w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej
deklaracji rozliczeniowej i zawiadamia o tym fakcie płatnika. Postanowienia art. 48
ust. 2 stosuje się odpowiednio.
14.
Przepisy niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy,
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i ubezpieczenie zdrowotne oraz wpłat
na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 15.
15.
Deklarację rozliczeniową i składki na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
przekazuje się i opłaca w terminie do dnia 20 następnego miesiąca.
1.
Jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z
tego obowiązku zwolniony, Zakład dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej
z ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej, bez uwzględnienia wypłaconych zasiłków
oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych, zawiadamiając o tym płatnika.
2.
Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik składek złoży deklarację rozliczeniową,
Zakład koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji rozliczeniowej,
z uwzględnieniem wykazanych w deklaracji zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych.
1.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia
1)
kolejność zaliczania wpłat składek na FUS oraz innych należności, do których poboru
jest zobowiązany Zakład, jeżeli płatnik opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami
ustawy,
2)
szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek i wypłaconych
zasiłków, zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz kolejność zaliczania wpłat składek
na poszczególne fundusze,
z uwzględnieniem pierwszeństwa zaspokojenia należności funduszu emerytalnego.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze rozporządzenia, określa
wzory
1)
zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych,
2)
imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących,
3)
zgłoszeń płatnika składek,
4)
deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących,
5)
innych dokumentów niezbędnych do prowadzenia kont płatników składek i kont ubezpieczonych.
3.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zabezpieczenia społecznego określi, po zaopiniowaniu przez Prezesa Narodowego
Banku Polskiego, w drodze rozporządzenia, wzory bankowych dokumentów płatniczych stosowanych
przez płatników składających dyspozycje płatności składek na ubezpieczenia społeczne
w postaci dokumentu pisemnego.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do innych należności, do których poboru
jest zobowiązany Zakład.
1.
W terminie do dnia 31 marca każdego roku Zakład zobowiązany jest przesłać ubezpieczonemu
informacje dotyczące danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego, a w szczególności
o wysokości zaewidencjonowanych na koncie zwaloryzowanych kwot na dzień 31 grudnia
poprzedniego roku kalendarzowego oraz o wysokości hipotetycznej emerytury, jaką ubezpieczony
uzyskałby w wieku emerytalnym określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
2.
W celu oszacowania hipotetycznej emerytury, o której mowa w ust. 1, zaewidencjonowane
na koncie ubezpieczonego na dzień 31 grudnia poprzedniego roku zwaloryzowane składki
i kapitał początkowy dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia w wieku emerytalnym,
określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
ustalone dla ubezpieczonego na dzień 31 grudnia poprzedniego roku. Kwotę tę dzieli
się również przez średnie dalsze trwanie życia w wieku przekraczającym wiek emerytalny
o rok, a także dwa, trzy i cztery lata. W przypadku gdy ubezpieczony przekroczył wiek
emerytalny, hipotetyczną emeryturę oblicza się dla jego faktycznego wieku oraz dla
kolejnych pięciu lat.
3.
Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika
składek, o których mowa w art. 45, mogą być udostępniane sądom, prokuratorom, organom
kontroli skarbowej oraz Urzędowi Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi, z uwzględnieniem
przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.
4.
Dane, o których mowa w ust. 3, udostępnia się także na wniosek osób fizycznych i płatników
składek, których dotyczą informacje zawarte na kontach.
1.
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych jest państwowym funduszem celowym, powołanym w celu
realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.
2.
Dysponentem FUS jest Zakład.
1.
Przychody FUS pochodzą
1)
ze składek na ubezpieczenia społeczne, nie podlegających przekazaniu na rzecz otwartych
funduszy emerytalnych,
2)
z dotacji na sfinansowanie składek osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 19,
3)
z wpłat z budżetu państwa oraz z innych instytucji, przekazanych na świadczenia, których
wypłatę zlecono Zakładowi, z wyjątkiem wpłat z instytucji zagranicznych,
4)
z oprocentowania rachunków bankowych FUS,
5)
z odsetek od nieterminowo regulowanych zobowiązań wobec FUS,
6)
ze zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, wraz z odsetkami,
7)
z dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 24 ust. 1, i z opłaty prolongacyjnej,
8)
z dotacji z budżetu państwa,
9)
ze środków FRD, o których mowa w art. 59.
2.
Składkę na ubezpieczenia społeczne zalicza się do przychodów FUS w miesiącu następującym
po miesiącu, za który składka jest należna.
3.
Na należności wątpliwe FUS nie tworzy rezerw w ciężar wyniku finansowego, o których
mowa w przepisach o rachunkowości.
1.
W granicach określonych w ustawie budżetowej FUS może otrzymywać z budżetu państwa
dotacje.
2.
Dotacje, o których mowa w ust. 1, mogą być przeznaczone wyłącznie na uzupełnienie
środków na wypłaty świadczeń gwarantowanych przez państwo, jeśli przychody przekazywane
na rachunki funduszy określonych w art. 55 pkt 1-4 oraz środki zgromadzone na funduszach
rezerwowych nie zapewniają pełnej i terminowej wypłaty świadczeń finansowanych z przychodów
FUS.
3.
Za zgodą ministra właściwego do spraw finansów publicznych FUS może zaciągać kredyty
i pożyczki.
Ze środków zgromadzonych w FUS finansowane są
1)
wypłaty świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego,
2)
wydatki na prewencję rentową,
3)
spłaty kredytów i pożyczek wraz z odsetkami, zaciąganych w celu wypłaty świadczeń
z FUS,
4)
odsetki za nieterminowe wypłaty świadczeń,
5)
należności dla płatników składek, o których mowa w art. 3 ust. 2,
6)
wydatki związane z realizacją zadań, o których mowa w art. 52 ust. 1 pkt 3,
7)
składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 19,
8)
odpisy stanowiące przychody Zakładu, o których mowa w art. 76 ust. 1 pkt 1.
W ramach FUS wyodrębnia się fundusze
1)
emerytalny, z którego finansowane są wypłaty emerytur,
2)
rentowy, z którego finansowane są wypłaty rent z tytułu niezdolności do pracy, rent
szkoleniowych, rent rodzinnych, dodatków do rent rodzinnych dla sierot zupełnych,
dodatków pielęgnacyjnych, zasiłków pogrzebowych oraz świadczenia zlecone Zakładowi
do wypłaty podlegające finansowaniu z budżetu państwa, a także koszty prewencji rentowej,
3)
chorobowy, z którego finansowane są świadczenia określone w odrębnych przepisach,
4)
wypadkowy, z którego finansowane są świadczenia określone w odrębnych przepisach,
5)
rezerwowe dla
a)
ubezpieczeń rentowych oraz chorobowego,
b)
ubezpieczenia wypadkowego.
1.
Fundusze rezerwowe tworzy się
1)
dla ubezpieczeń rentowych oraz chorobowego ze środków pozostających w dniu 31 grudnia
każdego roku na rachunkach funduszy, o których mowa w art. 55 pkt 2 i 3, pomniejszonych
o kwoty niezbędne do zapewnienia wypłat świadczeń przypadających na pierwszy miesiąc
kolejnego roku,
2)
dla ubezpieczenia wypadkowego ze środków pozostających w dniu 31 grudnia każdego roku
na rachunku funduszu wypadkowego, pomniejszonych o kwoty niezbędne do zapewnienia
wypłat świadczeń przypadających na pierwszy miesiąc kolejnego roku,
3)
z odsetek od ulokowanych środków funduszy rezerwowych.
2.
Środki funduszy rezerwowych mogą być wykorzystane jedynie na uzupełnienie niedoborów
funduszy: rentowego, chorobowego i wypadkowego.
3.
Środki funduszy rezerwowych mogą być lokowane jedynie na lokatach bankowych oraz w
papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa, chyba że Rada Ministrów,
na wniosek Prezesa Zakładu, zezwoli na ulokowanie środków w inny sposób.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw finansów publicznych, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady gospodarki finansowej oraz zasady lokowania środków FUS.
W ustawie budżetowej określa się corocznie kwotę wydatków na prewencję rentową.
1.
Dla ubezpieczeń emerytalnych ze środków pozostających w dniu 31 grudnia każdego roku
na rachunku funduszu emerytalnego, pomniejszonych o kwotę niezbędną na zapewnienie
wypłat świadczeń przypadających na pierwszy miesiąc kolejnego roku - tworzy się Fundusz
Rezerwy Demograficznej.
2.
FRD zasilany jest także
1)
ze środków, o których mowa w art. 22 ust. 4,
2)
ze środków z prywatyzacji mienia Skarbu Państwa, na podstawie odrębnych przepisów,
3)
z przychodów od środków FRD ulokowanych zgodnie z art. 63 ust. 2 i art. 65 ust. 2
i 4,
4)
z odsetek uzyskanych z lokat na rachunkach prowadzonych przez Zakład, a nie stanowiących
przychodów FUS i Zakładu,
5)
z innych źródeł.
1.
Środki FRD mogą być wykorzystane wyłącznie na uzupełnienie wynikającego z przyczyn
demograficznych niedoboru funduszu emerytalnego, o którym mowa w art. 55 pkt 1, z
zastrzeżeniem art. 112 ust. 1.
2.
Rada Ministrów na wniosek Zakładu, w drodze rozporządzenia, zarządza wykorzystanie
środków FRD.
1.
FRD posiada osobowość prawną.
2.
Statut FRD nadaje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze
rozporządzenia.
3.
Organem FRD jest Zakład.
4.
Środkami FRD dysponuje Zakład, z zastrzeżeniem art. 59 i 64.
5.
Zakład reprezentuje FRD w sposób określony dla reprezentacji Zakładu w jego statucie.
6.
Siedzibą FRD jest siedziba Zakładu.
7.
Nazwa FRD jest prawnie chroniona.
1.
Gospodarka finansowa FRD odbywa się na podstawie wieloletniej prognozy kroczącej dochodów
i wydatków funduszu emerytalnego.
2.
Podstawą prognozy, o której mowa w ust. 1, są w szczególności założenia dotyczące
sytuacji demograficznej i społeczno-ekonomicznej kraju, a zwłaszcza założenia dotyczące
płodności, umieralności, wzrostu gospodarczego, wysokości zarobków, migracji, inflacji,
stopy bezrobocia, struktury populacji w podziale na poszczególne grupy zawodowe oraz
grupy znajdujące się poza siłą roboczą, oraz wskaźniki waloryzacji składek i świadczeń
wypłacanych z ubezpieczeń społecznych.
3.
Prognoza sporządzona może być jedynie przez licencjonowanego aktuariusza działającego
na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej. Wyboru aktuariusza dokonuje
Zarząd Zakładu w drodze konkursu.
4.
Prognoza, o której mowa w ust. 1 i 3, jest przedstawiana Radzie Ministrów corocznie
do dnia 31 marca.
5.
Prognoza publikowana jest corocznie w Biuletynie Informacyjnym. Zakres publikacji
określi minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze rozporządzenia.
FRD nie może zaciągać pożyczek lub kredytów. Budżet państwa gwarantuje wypłatę świadczeń
emerytalnych z FUS.
1.
FRD lokuje swoje środki w celu osiągnięcia ich maksymalnego bezpieczeństwa i rentowności.
2.
Do dnia 31 grudnia 2001 r. FRD lokuje swoje środki w bonach i obligacjach skarbowych
oraz innych papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa.
1.
Po 1 stycznia 2002 r. zarządzanie środkami FRD może być powierzone przez Zakład uprawnionemu
podmiotowi zewnętrznemu na zasadach określonych w ustawie i umowie o zarządzaniu.
2.
Wybór zarządzającego środkami FRD odbywa się w trybie przetargu dwustopniowego lub
negocjacji z zachowaniem konkurencji. Przepisy o zamówieniach publicznych stosuje
się odpowiednio.
1.
Żadnemu podmiotowi lub grupie podmiotów związanych w rozumieniu przepisów o organizacji
i finansowaniu otwartych funduszy emerytalnych nie może być powierzone w zarządzanie
więcej niż 15% środków FRD.
2.
Zarządzający jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, lokować środki FRD tylko
w kraju i wyłącznie w
1)
bonach, obligacjach skarbowych i innych papierach wartościowych Skarbu Państwa,
2)
papierach wartościowych emitowanych przez gminy, związki gmin i miasto stołeczne Warszawa,
3)
dłużnych papierach wartościowych gwarantowanych przez Skarb Państwa,
4)
akcjach dopuszczonych do publicznego obrotu,
5)
zabezpieczonych całkowicie obligacjach dopuszczonych do publicznego obrotu,
6)
zabezpieczonych całkowicie obligacjach emitowanych przez spółki, których akcje zostały
dopuszczone do publicznego obrotu.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw finansów publicznych, określa, w drodze rozporządzenia, wzór umowy
o zarządzanie oraz dopuszczalne proporcje udziału poszczególnych lokat, a także może
określić inne dopuszczalne formy lokowania środków FRD, z uwzględnieniem ryzyka inwestycyjnego
oraz celów powołania FRD.
4.
Środki FRD mogą być lokowane przez Zakład także bezpośrednio w jednostkach uczestnictwa
funduszy inwestycyjnych wybranych w trybie, o którym mowa w art. 64, jeżeli ich polityka
inwestycyjna określona w statucie i faktycznie realizowana nie jest sprzeczna z wymogami
określonymi w ust. 2 i 3.
1.
Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą
Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa.
2.
Nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister
właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
3.
Zakład działa na podstawie niniejszej ustawy oraz innych ustaw regulujących poszczególne
zakresy jego działalności.
4.
W zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68-71, Zakładowi przysługują
środki prawne właściwe organom administracji państwowej.
1.
W skład Zakładu wchodzą
1)
centrala,
2)
terenowe jednostki organizacyjne.
2.
W skład centrali Zakładu wchodzi także Biuro Rent Zagranicznych powołane do realizacji
umów międzynarodowych w zakresie ubezpieczeń społecznych.
Do zakresu działania Zakładu należy między innymi
1)
realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności
a)
stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
b)
ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń,
chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek,
c)
wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne,
Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz wpłat na Państwowy
Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
d)
prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych
przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych
lub innych źródeł,
e)
prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek,
f)
orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń
z ubezpieczeń społecznych,
2)
realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
3)
dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami
Funduszu Alimentacyjnego,
4)
opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych,
5)
kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy,
6)
kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie
ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi,
7)
wydawanie Biuletynu Informacyjnego,
8)
popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych.
1.
Do zakresu działania Zakładu należy także prowadzenie prewencji rentowej, obejmującej
1)
rehabilitację leczniczą osób zagrożonych całkowitą lub częściową niezdolnością do
pracy albo osób pobierających rentę okresową,
2)
badania i analizy przyczyn niezdolności do pracy,
3)
inne działania prewencyjne.
2.
W ramach prewencji rentowej Zakład może
1)
kierować osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1, do ośrodków rehabilitacyjnych,
2)
prowadzić własne ośrodki rehabilitacyjne,
3)
udzielać zamówień na świadczenia i usługi rehabilitacyjne w innych ośrodkach,
4)
dofinansowywać rozwój bazy leczniczo-technicznej ośrodków wymienionych w pkt 3,
5)
prowadzić we własnym zakresie badania i analizy przyczyn niezdolności do pracy lub
zamawiać ich przeprowadzenie przez inne podmioty,
6)
finansować inne działania dotyczące prewencji rentowej.
3.
Do zamówień, o których mowa w ust. 2 pkt 3, nie stosuje się przepisów o zamówieniach
publicznych.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb
1)
kierowania na rehabilitację leczniczą,
2)
finansowania bazy leczniczo-technicznej ośrodków rehabilitacyjnych,
3)
udzielania zamówień na świadczenia i usługi rehabilitacyjne.
1.
Zakład sporządza dla każdego funduszu wymienionego w art. 55 pkt 1-4 prognozę sytuacji
finansowej na najbliższy rok obrotowy. Rachunek jest zestawieniem przewidywanych zobowiązań
i wpływów na dany rok z tytułu składek i innych źródeł.
2.
Dla kolejnych 5 lat obrotowych Zakład sporządza dla każdego z funduszy uproszczony
rachunek ubezpieczeń. Przepis art. 61 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1.
Zakład wykonuje również zadania powierzone na podstawie innych ustaw.
2.
Zakład może wykonywać inne zlecone zadania z dziedziny ubezpieczeń lub zabezpieczenia
społecznego.
3.
Zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, Zakład wykonuje odpłatnie, na zasadach określonych
w przepisach lub w umowach albo w porozumieniach zawartych z jednostką zlecającą.
Organami Zakładu są
1)
Prezes Zakładu,
2)
Zarząd, którego przewodniczącym jest z urzędu Prezes Zakładu,
3)
Rada Nadzorcza Zakładu.
1.
Działalnością Zakładu kieruje Prezes Zakładu, który reprezentuje Zakład na zewnątrz.
2.
Prezesa Zakładu powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego złożony po zasięgnięciu opinii Rady Nadzorczej
Zakładu, a także określa jego wynagrodzenie.
3.
Do zakresu działania Prezesa Zakładu należy w szczególności
1)
kierowanie pracami Zarządu,
2)
koordynowanie współpracy Zakładu z urzędami administracji rządowej, w tym w szczególności
z Urzędem Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi, Państwowym Urzędem Nadzoru Ubezpieczeniowego,
a także z innymi organami rentowymi,
3)
tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie
ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej,
4)
powoływanie i odwoływanie kierowników jednostek organizacyjnych Zakładu, ich zastępców
oraz głównych księgowych,
5)
zwierzchni nadzór nad orzecznictwem lekarskim dla celów ubezpieczeń społecznych,
6)
przyznawanie świadczeń w drodze wyjątku,
7)
spełnianie funkcji pracodawcy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy,
8)
zatwierdzanie projektów dotyczących administrowania środkami FRD.
1.
Zarząd Zakładu składa się z Prezesa Zakładu oraz z 2-4 osób, powoływanych i odwoływanych
przez Radę Nadzorczą Zakładu, na wniosek Prezesa Zakładu.
2.
Zarząd kieruje działaniami Zakładu w zakresie nie zastrzeżonym dla Prezesa Zakładu.
3.
Do zadań Zarządu należy w szczególności
1)
bieżące zarządzanie funduszami, których dysponentem jest Zakład,
2)
przygotowywanie projektów dotyczących administrowania środkami FRD,
3)
prowadzenie gospodarki finansowej Zakładu,
4)
opracowywanie projektu rocznego planu finansowego FUS i FRD oraz przekazywanie go
w trybie określonym w przepisach dotyczących prac nad projektem budżetu państwa -
po zaopiniowaniu przez dwóch niezależnych aktuariuszy nie będących pracownikami Zakładu,
a następnie przez Radę Nadzorczą Zakładu - ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego,
5)
sporządzanie rocznych sprawozdań finansowych FUS i FRD i przedkładanie ich - po zaopiniowaniu
w trybie określonym w pkt 4 - ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego,
6)
przedstawianie Radzie Nadzorczej Zakładu informacji o pracy Zakładu - w formie, zakresie
i terminach określonych przez Radę Nadzorczą Zakładu,
7)
przedstawianie Radzie Nadzorczej Zakładu wniosków w sprawie ustalenia i zmian systemu
wynagradzania i premiowania pracowników Zakładu,
8)
sporządzanie planu finansowego Zakładu i sprawozdań z jego wykonania oraz przedkładanie
ich - po zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą Zakładu - ministrowi właściwemu do spraw
zabezpieczenia społecznego,
9)
opracowywanie rocznych sprawozdań z działalności Zakładu i przedkładanie ich - po
zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą Zakładu - ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego.
4.
Tryb pracy Zarządu określa regulamin uchwalany przez Radę Nadzorczą Zakładu.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, na wniosek Prezesa Zakładu,
po zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje, w drodze rozporządzenia, statut
Zakładu, w którym określa w szczególności
1)
strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych
jednostek organizacyjnych Zakładu,
2)
tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.
6.
Projekty i sprawozdania, o których mowa w ust. 3 pkt 4, 5 i 9, minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego kieruje do publikacji w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski” w formie komunikatu oraz w dwóch dziennikach o zasięgu ogólnokrajowym.
1.
Rada Nadzorcza Zakładu składa się z 15 osób i jest powoływana przez Prezesa Rady Ministrów
na pięcioletnią kadencję, przy czym
1)
5 członków, w tym przewodniczący Rady, powoływanych jest na wniosek ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego, złożony w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw finansów publicznych,
2)
5 członków powoływanych jest na wniosek ogólnokrajowych organizacji pracodawców,
3)
5 członków powoływanych jest na wniosek ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej
i ogólnokrajowego związku zawodowego reprezentatywnych dla pracowników większości
pracodawców oraz ogólnokrajowej organizacji emerytów i rencistów.
2.
Do zadań Rady Nadzorczej Zakładu należy w szczególności
1)
uchwalanie regulaminu działania Zarządu Zakładu,
2)
ustalanie wynagrodzenia członków Zarządu, z wyłączeniem Prezesa Zakładu,
3)
okresowa ocena - w przyjętym przez siebie trybie - pracy Zarządu,
4)
zatwierdzanie projektu rocznego planu finansowego Zakładu i sprawozdania z jego wykonania,
a także rocznego sprawozdania z działalności Zakładu,
5)
opiniowanie projektów planów finansowych FUS i FRD oraz sprawozdań z ich wykonania,
6)
opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz zgłaszanie
inicjatyw w tym zakresie kierowanych do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego,
7)
opiniowanie zasad wynagradzania i premiowania pracowników Zakładu,
8)
wybór biegłego rewidenta wykonującego badanie rocznego sprawozdania finansowego Zakładu,
9)
opiniowanie kandydata na Prezesa Zakładu,
10)
opiniowanie projektu statutu Zakładu.
3.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb zgłaszania kandydatów na członków Rady Nadzorczej Zakładu,
2)
regulamin i zasady wynagradzania członków Rady Nadzorczej Zakładu.
1.
Zakład uzyskuje przychody z
1)
odpisów z funduszy, o których mowa w art. 55; wysokość odpisu ustala się corocznie
w ustawie budżetowej na podstawie planu finansowego FUS, zatwierdzonego, po zaopiniowaniu
przez niezależnego audytora, przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu,
2)
należności z tytułu poniesionych kosztów poboru i dochodzenia składek lub wpłat na
a)
ubezpieczenie zdrowotne od Kas Chorych,
b)
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
c)
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
d)
Fundusz Pracy
których wysokość określają odrębne przepisy,
3)
należności z tytułu poniesionych kosztów poboru i dochodzenia składek na otwarte fundusze
emerytalne w wysokości nie wyższej niż 0,8% przypisu składek na to ubezpieczenie oraz
wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w wysokości nie wyższej
niż 0,6% należnej kwoty wpłat, z tym że wysokość należności i wpłat ustala się corocznie
w ustawie budżetowej,
4)
wpływów z tytułu wykonywania innych zadań zlecanych Zakładowi,
5)
dotacji z budżetu państwa,
6)
należności z tytułu poniesionych kosztów bieżącej działalności Zakładu związanych
z
a)
działalnością Funduszu Alimentacyjnego,
b)
obsługą świadczeń wypłacanych z FUS, podlegających finansowaniu ze środków budżetu
państwa,
7)
innych dochodów.
2.
Należności z tytułu poniesionych kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 6, podlegają
refundacji z Funduszu Alimentacyjnego i budżetu państwa w części proporcjonalnej do
liczby świadczeń finansowanych z tych źródeł.
3.
Koszty działalności Zakładu w zakresie weryfikacji błędów związanych z przekazywaniem
składki do otwartych funduszy emerytalnych pokrywają podmioty odpowiedzialne za prawidłowość
przekazanych informacji, w wysokości określonej ryczałtowo w tabeli opłat. Tabelę
opłat określa, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia
społecznego, na wniosek Rady Nadzorczej Zakładu.
4.
Koszty związane z teletransmisją, obsługą bankową, zakupami licencji oraz amortyzacją
ustalane są w każdym roku odrębnie na podstawie aktualnych potrzeb i cen.
1.
Zakład gospodaruje swoim mieniem oraz prowadzi samodzielną gospodarkę finansową w
ramach posiadanych środków.
2.
Z przychodów, o których mowa w art. 76, pokrywa się w szczególności
1)
wydatki na wynagrodzenia i składki naliczane od wynagrodzeń,
2)
wydatki na zakup towarów i usług,
3)
koszty bieżącej działalności Rady Nadzorczej Zakładu,
4)
pozostałe koszty bieżącej działalności Zakładu,
5)
wydatki na inwestycje,
6)
wydatki na działalność szkoleniową i popularyzatorską w zakresie ubezpieczeń społecznych,
7)
koszty obsługi świadczeń finansowanych z FUS, a realizowanych przez Kasę Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego,
8)
koszty wypłaty świadczeń, w tym realizowanych na mocy umów międzynarodowych.
3.
Zakład dysponuje środkami finansowymi w walutach obcych pochodzących z wpłat instytucji
zagranicznych przekazywanych na pokrycie wypłat świadczeń zagranicznych osobom uprawnionym
zamieszkałym w Polsce.
Sprawozdanie finansowe Zakładu podlega badaniu i ogłoszeniu na zasadach określonych
w przepisach o rachunkowości.
Indywidualne dane uzyskane przez Zakład od ubezpieczonych oraz płatników składek są
objęte tajemnicą służbową Zakładu. Do przestrzegania tej tajemnicy obowiązani są
1)
pracownicy Zakładu,
2)
członkowie Rady Nadzorczej Zakładu.
W celu ustalenia prawa do świadczeń oraz ich wysokości ubezpieczeni zobowiązani są
do
1)
przedstawiania stanów faktycznych mających wpływ na prawo lub wysokość świadczeń,
2)
informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na świadczenie,
3)
przedkładania na żądanie środków dowodowych,
4)
osobistego stawiennictwa, jeżeli okoliczności sprawy tego wymagają,
5)
poddania się badaniom lekarskim, a także leczeniu lub rehabilitacji, jeżeli oczekuje
się, że leczenie lub rehabilitacja przywróci zdolność do pracy lub spowoduje, że zdolność
do pracy zostanie zachowana.
Przepisu art. 80 nie stosuje się, jeżeli
1)
Zakład ma możliwości mniejszym nakładem niż ubezpieczony ustalić okoliczności niezbędne
do przyznania i wypłaty świadczenia,
2)
badanie mogłoby narazić ubezpieczonego na pogorszenie stanu zdrowia lub zagrażać jego
życiu.
W przypadku gdy ubezpieczony utrudnia możliwość wyjaśnienia wszystkich okoliczności
sprawy, Zakład może, w drodze decyzji, wstrzymać wypłatę świadczenia lub zawiesić
postępowanie do chwili podjęcia współpracy.
1.
Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności
1)
zgłaszania do ubezpieczeń społecznych,
2)
przebiegu ubezpieczeń,
3)
ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek,
4)
ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
5)
wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
2.
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad
określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
3.
Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy,
licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
4.
Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmownej odwołanie
nie przysługuje.
5.
Odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Zakładu, która wydała decyzję,
lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę.
6.
Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję w terminie 14
dni od wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.
7.
Jeżeli odwołanie nie zostało w całości lub w części uwzględnione, Zakład przekazuje
niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od wniesienia odwołania, sprawę do
sądu wraz z uzasadnieniem.
1.
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana
do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami
prawa cywilnego.
2.
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się
1)
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do
świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca
świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania,
2)
świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych
dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego
świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
3.
Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych
za okres dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła
organ wypłacający świadczenia o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do
świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane,
a w pozostałych przypadkach - za okres dłuższy niż ostatnie 3 lata.
4.
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń, ustalone prawomocną decyzją, podlegają potrąceniu
z wypłacanych świadczeń, a jeżeli prawo do świadczeń nie istnieje - ściągnięciu w
trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.
5.
Przepisów ust. 2-4 i 8 nie stosuje się, jeżeli przepisy szczególne określające zasady
przyznawania i wypłacania świadczeń stanowią inaczej.
6.
Jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez pracodawcę
nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek
zwrotu tych świadczeń obciąża pracodawcę.
7.
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych ulegają
przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej
należność.
8.
Zakład może odstąpić od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń w całości
lub części, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.
9.
Przepisy ust. 1-8 stosuje się także do pieniężnych świadczeń innych niż z ubezpieczeń
społecznych, wypłacanych przez Zakład na mocy odrębnych przepisów.
10.
Przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio do świadczeń wypłaconych bezpośrednio przez
pracodawcę.
1.
Jeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania
i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych
do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych - nie ustalił prawa
do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek
od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego.
Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest
następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady
wypłacania odsetek.
1.
Kontrolę wykonywania zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych przez płatników
składek przeprowadzają inspektorzy kontroli Zakładu.
2.
Kontrola może obejmować w szczególności
1)
zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych,
2)
prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek
i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest Zakład,
3)
ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń
oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu,
4)
prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe,
5)
wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych.
1.
W trakcie przeprowadzania kontroli inspektor kontroli Zakładu ma prawo
1)
badać wszelkie księgi, dokumenty finansowo-księgowe i osobowe oraz inne nośniki informacji
związane z zakresem kontroli,
2)
zabezpieczać zebrane dowody,
3)
żądać udzielania informacji przez płatnika składek i ubezpieczonego,
4)
legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości, jeśli jest to niezbędne dla potrzeb
kontroli,
5)
przesłuchiwać świadków,
6)
przesłuchiwać płatnika składek i ubezpieczonego, jeżeli z powodu braku lub po wyczerpaniu
innych środków dowodowych pozostały nie wyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla
postępowania kontrolnego.
2.
Inspektor kontroli Zakładu wykorzystuje dla celów kontroli informacje zawarte na kontach
ubezpieczonych i na kontach płatników składek.
1.
Płatnicy składek są zobowiązani
1)
udostępnić wszelkie księgi, dokumenty i inne nośniki informacji związane z zakresem
kontroli, które są przechowywane u płatnika oraz u osób trzecich w związku z powierzeniem
tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów,
2)
sporządzić i wydać kopie dokumentów związanych z zakresem kontroli i określonych przez
inspektora kontroli Zakładu,
3)
zapewnić niezbędne warunki do przeprowadzenia czynności kontrolnych, w tym udostępnić
środki łączności, z wyjątkiem środków transportowych, oraz inne niezbędne środki techniczne
do wykonania czynności kontrolnych, którymi dysponuje płatnik,
4)
udzielać wyjaśnień kontrolującemu,
5)
przedstawić tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji finansowo-księgowej
i osobowej przedłożonej przez płatnika składek.
2.
Czynności określonych w ust. 1 płatnik składek jest obowiązany dokonać nieodpłatnie.
3.
W sprawach objętych zakresem kontroli płatnik składek ma obowiązek, w wyznaczonym
terminie, dostarczyć inspektorowi kontroli Zakładu żądane dokumenty.
1.
Inspektor kontroli Zakładu podejmuje czynności kontrolne u płatnika składek po okazaniu
legitymacji służbowej i upoważnienia do kontroli, z równoczesnym zawiadomieniem o
wszczęciu postępowania kontrolnego.
2.
Inspektor kontroli Zakładu ma obowiązek zapoznania płatnika składek z jego prawami
i obowiązkami wynikającymi z ustawy. Płatnik składek potwierdza podpisem na zawiadomieniu
o wszczęciu postępowania kontrolnego, że zapoznał się z tymi prawami i obowiązkami.
3.
W przypadku nieobecności płatnika składek czynności kontrolne mogą być wszczęte po
okazaniu dokumentów, o których mowa w ust. 1, osobie upoważnionej do reprezentowania
lub prowadzenia spraw płatnika składek. Z czynności tych sporządza się protokół i
doręcza niezwłocznie płatnikowi składek.
4.
Obecny w czasie kontroli płatnik składek, a także osoba przez niego wskazana, mają
prawo uczestniczyć w czynnościach kontrolnych.
5.
Płatnik składek powinien być zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu
z zeznań świadków, w sposób umożliwiający mu udział w przeprowadzaniu tego dowodu,
nie później niż bezpośrednio przed podjęciem tych czynności.
6.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się, jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniają natychmiastowe
podjęcie czynności, a płatnik jest nieobecny. Fakt nieobecności płatnika odnotowuje
się w protokole przeprowadzonej kontroli.
1.
Czynności kontrolne prowadzone są w siedzibie płatnika składek oraz w miejscach prowadzenia
przez niego działalności, a także w miejscu prowadzenia działalności przez osoby trzecie
w związku z powierzeniem tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów.
2.
Inspektor kontroli Zakładu jest uprawniony do wstępu i poruszania się po terenie siedziby
płatnika oraz miejsc prowadzenia przez niego działalności, na podstawie dokumentów,
o których mowa w art. 89 ust. 1, bez potrzeby uzyskiwania przepustki oraz nie podlega
rewizji osobistej przewidzianej w wewnętrznym regulaminie określonym przez płatnika
składek.
3.
Inspektor kontroli Zakładu podlega przepisom o bezpieczeństwie i higienie pracy obowiązującym
na terenie, gdzie wykonuje czynności kontrolne.
4.
Czynności kontrolne mogą być wykonywane poza miejscami określonymi w ust. 1 w razie
niezapewnienia przez płatnika składek warunków, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt
3, a także w przypadkach, gdy charakter czynności tego wymaga.
5.
W przypadkach określonych w ust. 4 płatnik składek jest obowiązany, na żądanie inspektora
kontroli Zakładu, wydać określone przez niego dokumenty wymienione w art. 88 ust.
1 pkt 1 na czas niezbędny do przeprowadzenia czynności kontrolnych, nie dłuższy jednak
niż 3 tygodnie. Czynności w tym zakresie są prowadzone w terenowej jednostce organizacyjnej
Zakładu. Z wydania dokumentów sporządza się protokół, który podpisuje również płatnik
składek.
6.
Zakład zapewnia płatnikowi składek, na jego żądanie, dostęp do wydanych dokumentów.
1.
Ustalenia kontroli opisuje się w protokole kontroli, który powinien zawierać
1)
oznaczenie terytorialnej jednostki organizacyjnej Zakładu,
2)
oznaczenie kontrolowanego płatnika składek,
3)
oznaczenie inspektorów kontroli Zakładu wykonujących kontrolę,
4)
określenie zakresu kontroli,
5)
datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli,
6)
opis dokonanych ustaleń z podaniem podstaw prawnych,
7)
przedstawienie dowodów,
8)
pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń,
9)
pieczęć i podpis inspektora kontroli Zakładu.
2.
Protokół sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden doręcza
się kontrolowanemu płatnikowi składek lub osobie upoważnionej do reprezentowania lub
prowadzenia jego spraw.
3.
Płatnik składek ma prawo w terminie 14 dni od daty otrzymania protokołu złożyć pisemne
zastrzeżenia do jego ustaleń, wskazując równocześnie stosowne środki dowodowe.
4.
Inspektor kontroli Zakładu ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone zastrzeżenia i w razie
potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne. O sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń
płatnika składek informuje się na piśmie.
5.
Protokół kontroli stanowi podstawę do wydania decyzji w zakresie i trybie określonym
w art. 83.
1.
Inspektor kontroli Zakładu podlega wyłączeniu z udziału w kontroli w razie stwierdzenia
okoliczności, które mogą mieć wpływ na bezstronność w jego postępowaniu.
2.
Inspektor kontroli Zakładu jest obowiązany zachować w tajemnicy informacje, które
uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Obowiązek zachowania tajemnicy
trwa również po ustaniu zatrudnienia na stanowisku inspektora kontroli Zakładu.
1.
Inspektorem kontroli Zakładu może być pracownik Zakładu, który
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich,
2)
ma nienaganną opinię i nie był karany za przestępstwo z winy umyślnej,
3)
posiada wyższe wykształcenie,
4)
jest zatrudniony w centrali lub w terenowej jednostce organizacyjnej Zakładu co najmniej
dwa lata,
5)
złożył egzamin kwalifikacyjny na stanowisko inspektora kontroli Zakładu z wynikiem
pozytywnym przed komisją powołaną przez głównego inspektora kontroli Zakładu.
2.
Inspektora kontroli Zakładu powołuje Prezes Zakładu na wniosek głównego inspektora
kontroli Zakładu.
3.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes Zakładu, na wniosek głównego inspektora
kontroli Zakładu, może powołać na stanowisko inspektora kontroli Zakładu osobę nie
spełniającą warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4.
4.
Prezes Zakładu, na wniosek głównego inspektora kontroli Zakładu, odwołuje ze stanowiska
inspektora kontroli Zakładu osobę, która
1)
złożyła rezygnację ze stanowiska,
2)
nie spełnia warunków określonych w ust. 1 pkt 1 i 2,
3)
utraciła zdolność fizyczną lub psychiczną do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzoną
orzeczeniem lekarskim,
4)
otrzymała ujemną ocenę kwalifikacyjną, potwierdzoną ponowną ujemną oceną dokonaną
nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy i nie później niż w ciągu roku od poprzedniej
oceny,
5)
ma ustalone prawo do emerytury lub renty.
5.
Pracownicy Zakładu uprawnieni do wykonywania czynności kontrolnych przed wejściem
w życie ustawy, którzy spełniają warunki określone w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, zachowują
uprawnienia do prowadzenia kontroli płatników składek, jeżeli w okresie 18 miesięcy
złożą egzamin, o którym mowa w ust. 1 pkt 5.
1.
Prezes Zakładu powołuje i odwołuje głównego inspektora kontroli Zakładu po zasięgnięciu
opinii Rady Nadzorczej Zakładu.
2.
Główny inspektor kontroli Zakładu oraz upoważnieni przez niego inspektorzy kontroli
Zakładu zarządzają kontrole płatników składek, a w imieniu Prezesa Zakładu nadzór
nad ich przeprowadzeniem sprawuje główny inspektor kontroli Zakładu.
Inspektorzy kontroli Zakładu w związku z wykonywaniem czynności kontrolnych korzystają
z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.
1.
Izby i urzędy skarbowe są obowiązane przekazywać Zakładowi informacje o stwierdzonych
przypadkach naruszenia przepisów o ubezpieczeniach społecznych.
2.
Organy kontroli, rewizji i inspekcji działające w administracji rządowej i samorządzie
terytorialnym są zobowiązane do udostępniania Zakładowi, na jego wniosek, wyników
kontroli przeprowadzonych przez te organy.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania
kontroli płatników składek.
1.
Kto, jako płatnik składek albo osoba obowiązana do działania w imieniu płatnika
1)
nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym
przepisami terminie,
2)
nie zgłasza wymaganych ustawą danych lub zgłasza nieprawdziwe dane mające wpływ na
wymiar składek albo udziela w tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich
udzielenia,
3)
udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli,
4)
nie dopełnia obowiązku wypłacania świadczeń z ubezpieczeń społecznych albo wypłaca
je nienależnie,
5)
nie prowadzi dokumentacji związanej z obliczaniem składek oraz z wypłatą świadczeń
z ubezpieczeń społecznych,
6)
nie dopełnia obowiązku przesyłania deklaracji rozliczeniowych oraz imiennych raportów
miesięcznych w przewidzianym terminie,
podlega karze grzywny do 5 000 złotych.
2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynów określonych w ust. 1 przy opłacaniu
składek lub dokonywaniu wpłat z innych tytułów, do których poboru obowiązany jest
Zakład.
W ustawie z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu
proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego
(Dz. U. Nr 9, poz. 87 i Nr 10, poz. 111, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 oraz z 1975 r. Nr 17, poz. 94) wprowadza się następujące zmiany w art. 9 w ust. 1
1)
skreśla się pkt 3,
2)
pkt 4 otrzymuje brzmienie
„
4)
opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne duchownych w wymiarze określonym w ustawie
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137,
poz. 887)
”
.
W ustawie z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności
(Dz. U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 106, poz. 675, Nr 121, poz. 770 i Nr 137, poz. 926) w art. 60a po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu
„
3.
Przepis ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do należności z tytułu składek na ubezpieczenia
społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i na ubezpieczenie
zdrowotne oraz wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
”
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 43, poz. 163, Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602 i Nr 126, poz. 626, z 1995 r. Nr 5, poz. 25 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 87, poz. 395, Nr 137, poz. 638, Nr 147, poz. 686 i Nr 156, poz. 776, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 30, poz. 164, Nr 71, poz. 449, Nr 85, poz. 538, Nr 96, poz. 592, Nr 121, poz. 770, Nr 123, poz. 776, Nr 137, poz. 926, Nr 139, poz. 932, 933i 934 i Nr 141, poz. 943 i 945 oraz z 1998 r. Nr 66, poz. 430, Nr 74, poz. 471, Nr 108, poz. 685 i Nr 117, poz. 756) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 26 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie
„
2)
zapłaconych przez podatnika lub potrąconych przez płatnika składek na ubezpieczenia
emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń
społecznych, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów,
”
;
2)
w art. 32 w ust. 2 po wyrazach „2a” dodaje się wyrazy „oraz po odliczeniu potrąconych przez płatnika w danym miesiącu składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1
pkt 2”;
3)
w art. 33 w ust. 3 w zdaniu pierwszym kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się
wyrazy „pomniejszoną o składki potrącone przez płatnika w danym miesiącu na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust.
1 pkt 2.”;
4)
w art. 35 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie
„
3)
organy zatrudnienia - od świadczeń wypłacanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych, pomniejszonych o składki potrącone przez płatnika w danym miesiącu
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, a także od
świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy.
”
;
5)
w art. 37 w ust. 1a po wyrazie „płatnik” dodaje się wyrazy „odlicza od dochodu potrącone w ciągu roku składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2,”;
6)
w art. 39 w ust. 1 po wyrazach „dochodów oraz” dodaje się wyrazy „potrąconych przez płatnika w roku podatkowym składek na ubezpieczenia emerytalne,
rentowe i chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2,”.
W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
(Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 1, poz. 2, Nr 43, poz. 163, Nr 80, poz. 368, Nr 87, poz. 406, Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602 i Nr 127, poz. 627, z 1995 r. Nr 5, poz. 25, Nr 86, poz. 433, Nr 96, poz. 478, Nr 133, poz. 654 i Nr 142, poz. 704, z 1996 r. Nr 25, poz. 113, Nr 34, poz. 146, Nr 90, poz. 405, Nr 137, poz. 639 i Nr 147, poz. 686, z 1997 r. Nr 9, poz. 44, Nr 28, poz. 153, Nr 79, poz. 484, Nr 96, poz. 592, Nr 107, poz. 685, Nr 118, poz. 754, Nr 121, poz. 770 i Nr 123, poz. 776 i 777, Nr 137, poz. 926, Nr 139, poz. 932, 933i 934, Nr 140, poz. 939 i Nr 141, poz. 945 oraz z 1998 r. Nr 60, poz. 383, Nr 108, poz. 685 i Nr 117, poz. 756) w art. 6 w ust. 1 w pkt 11 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 12 w
brzmieniu
„
12)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887).
”
W ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności
pracodawcy
(Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 4
a)
w ust. 1 po wyrazach „nie wypłaconego wynagrodzenia za pracę” dodaje się wyrazy „za okres nie dłuższy niż 1 miesiąc, zarządzając jednocześnie udzielenie pracodawcy
pożyczki w wysokości odpowiadającej kwocie składki na ubezpieczenia społeczne od należnych
pracownikom, a nie wypłaconych wynagrodzeń za ten okres.”,
b)
w ust. 1a wyrazy „określa się warunki jego zwrotu przez pracodawcę” zastępuje się wyrazami „i o udzieleniu pożyczki pracodawcy, określa się warunki ich zwrotu przez pracodawcę”,
c)
w ust. 2 dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu
„
Art. 6a ust. 2a stosuje się odpowiednio.
”
;
2)
w art. 6
a)
w ust. 2 po pkt 3 dodaje się pkt 4 w brzmieniu
„
4)
składki na ubezpieczenia społeczne należne od pracodawców, o których mowa w ustawie
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137,
poz. 887).
”
,
b)
w ust. 4 po wyrazach „lit. a)-d)” dodaje się wyrazy „oraz pkt 4”;
3)
w art. 6a
a)
w ust. 2 po wyrazach „art. 4 ust. 2” dodaje się wyrazy „, z zastrzeżeniem ust. 2a”,
b)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu
„
2a.
W przypadku gdy wynagrodzenie należne pracownikowi przekracza kwotę, o której mowa
w ust. 2, przy obliczaniu należności z tego tytułu uwzględnia się również kwotę składki
na ubezpieczenia społeczne, finansowanej ze środków pracownika, od różnicy pomiędzy
wynagrodzeniem należnym pracownikowi a wysokością przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia,
o którym mowa w art. 4 ust. 2.
”
;
4)
w art. 18 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Składki na Fundusz ustala się od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych.
”
W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
(Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, Nr 28, poz. 153, Nr 41, poz. 255, Nr 63, poz. 403, Nr 93, poz. 569, Nr 107, poz. 692, Nr 121, poz. 770 i Nr 123, poz. 776 oraz z 1998 r. Nr 66, poz. 431, Nr 106, poz. 668 i Nr 108, poz. 684) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 31
a)
w ust. 1 w pkt 1 skreśla się wyrazy „i pogrzebowe”,
b)
skreśla się ust. 5;
2)
w art. 37m
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu
„
1a.
Osobom pobierającym zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne przysługują
zasiłki pogrzebowe, na zasadach przewidzianych dla pracowników.
”
,
b)
w ust. 2 po wyrazach „o których mowa w” dodaje się wyrazy „ust. 1a oraz”;
3)
w art. 48 w ust. 2 skreśla się pkt 2;
4)
w art. 49 w ust. 1 skreśla się pkt 2;
5)
w art. 53
a)
w ust. 1 wyrazy „ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne” zastępuje się wyrazami „ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art.
19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887)”,
b)
w ust. 3 wyrazy „na ubezpieczenie społeczne wynosi” zastępuje się wyrazami „ustalona zgodnie z ust. 1 wynosi”;
6)
w art. 56 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania ubezpieczeń emerytalnego i rentowych
w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
”
W ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
(Dz. U. Nr 28, poz. 153 i Nr 75, poz. 468 oraz z 1998 r. Nr 117, poz. 756) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 7
a)
w pkt 21 w zdaniu wstępnym po wyrazach „przez to” dodaje się wyrazy „, z zastrzeżeniem pkt 21a,”
b)
po pkt 21 dodaje się pkt 21a w brzmieniu
„
21a)
za członka rodziny uważa się także dzieci uprawnione do renty rodzinnej,
”
;
2)
w art. 8 w pkt 10 po wyrazach „lub rentę” dodaje się wyrazy „z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 7 pkt 21a”;
3)
w art. 8a po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu
„
3a.
Członkostwo w Kasie Chorych osoby, o której mowa w ust. 2, nie wygasa w okresie pobierania
przez tę osobę zasiłków, przyznanych na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym
lub wypadkowym, których nie zalicza się do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie
zdrowotne.
”
;
4)
w art. 21
a)
ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie
„
1.
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa
w art. 8 pkt 1 lit. a), c)-h), stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniem ust. 2b, 2c i 3a.
2.
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa
w art. 8 pkt 2-7, objętych ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, stosuje się przepisy
określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób,
z zastrzeżeniem ust. 2b, 2c i 3a.
”
,
b)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2c w brzmieniu
„
2a.
Podstawę wymiaru składek dla osób, o których mowa w art. 8 pkt 2-7, nie objętych ubezpieczeniami
emerytalnym i rentowymi, stanowi kwota odpowiadająca uposażeniu tych osób.
2b.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których
mowa w ust. 1, nie stosuje się wyłączeń wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy
wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz nie stosuje się
ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887).
2c.
Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek
na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, potrąconych przez płatników ze środków
ubezpieczonego, zgodnie przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.
”
,
c)
w ust. 3 w pkt 1 skreśla się przecinek i dodaje się wyrazy „pomniejszona o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe potrąconych przez
płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych,”;
5)
art. 26a otrzymuje brzmienie
„
Art. 26a.
Koszty poboru i ewidencjonowania składek na ubezpieczenie zdrowotne potrącane są przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 0,5% oraz przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego w wysokości 0,25% kwoty składek przekazanych do Kas Chorych.
”
;
6)
w art. 169c dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 oraz dodaje się ust. 2 i 3
w brzmieniu
„
2.
Do dnia 30 czerwca 1999 r. nie stosuje się przepisów art. 26 ust. 4. Zakład Ubezpieczeń
Społecznych i Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dokonują rozdysponowania pomiędzy
Kasy Chorych środków finansowych pochodzących z pobranych składek na ubezpieczenie
zdrowotne na podstawie planu finansowego sporządzonego przez Pełnomocnika.
3.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przekazują
środki, o których mowa w ust. 2, do właściwej Kasy Chorych, nie później niż w ciągu
3 dni roboczych od dnia wpływu składek na ubezpieczenie zdrowotne.
”
W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082 oraz z 1998 r. Nr 99, poz. 628 i Nr 106, poz. 668) wprowadza się następujące zmiany
1)
art. 25 otrzymuje brzmienie
„
Art. 25.
1.
Składki na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego
lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zatrudnionych u pracodawcy zatrudniającego
mniej niż 25 osób, w przeliczeniu na pełny etat, oraz niepełnosprawnych zatrudnionych
w zakładach pracy chronionej i zakładach aktywizacji zawodowej, nalicza się na zasadach
określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887), z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2.
W zakładach pracy zatrudniających mniej niż 25 osób, w stosunku do zatrudnionych osób
niepełnosprawnych, zaliczonych do znacznego lub do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności
1)
część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od zatrudnionego na ubezpieczenie
emerytalne finansuje Państwowy Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
2)
część kosztów osobowych pracodawcy, odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenie
emerytalne od pracodawcy, finansuje budżet państwa.
3.
W zakładach pracy chronionej i zakładach aktywizacji zawodowej w stosunku do zatrudnionych
osób niepełnosprawnych
1)
część wynagrodzenia, odpowiadającą należnej składce pracownika na ubezpieczenia emerytalne
i chorobowe, finansuje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
2)
część kosztów osobowych pracodawcy, odpowiadającą należnej składce na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe pracodawcy, finansuje budżet państwa, a w części odpowiadającej
należnej składce na ubezpieczenie wypadkowe finansuje Państwowy Fundusz Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych.
4.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych powiadamia zakłady, o których mowa w ust. 2 i 3, o
przekazaniu części wynagrodzenia pracownika odpowiadającej należnej składce na ubezpieczenia
społeczne, finansowanej przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
w terminie 7 dni od daty otrzymania.
5.
Przez osoby zatrudnione, o których mowa w ust. 2 i 3, rozumie się pracowników oraz
osoby wykonujące pracę nakładczą.
6.
Szczegółowe zasady i tryb rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne, z uwzględnieniem
dotacji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i budżetu państwa,
określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
7.
Różnica między składką na ubezpieczenia społeczne, potrącaną osobie niepełnosprawnej
pracującej w zakładach pracy, o których mowa w ust. 2 i 3, a częścią składki na ubezpieczenia
społeczne odprowadzoną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostaje w tych zakładach
pracy.
”
;
2)
w art. 31
a)
w ust. 3 w pkt 1 lit. a) po wyrazach „w wysokości 10%” dodaje się wyrazy „z zastrzeżeniem ust. 3a,”
b)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu
„
3a.
Prowadzący zakład pracy chronionej może uzyskać zwolnienie z wpłat na Państwowy Fundusz
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w trybie określonym w art. 49 również w przypadku,
gdy środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie wystarczają
na sfinansowanie składki, o której mowa w art. 25 ust. 3 pkt 2.
”
1.
Płatnicy składek zobowiązani są dokonać imiennych zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych
wszystkich osób, za które są zobowiązani opłacać składki na ubezpieczenia społeczne
za dzień 31 grudnia 1998 r. i dzień 1 stycznia 1999 r., w terminie do dnia 31 stycznia
1999 r.
2.
Zgłoszeń, o których mowa w ust. 1, zobowiązani są dokonać również płatnicy składek
opłacający składki na własne ubezpieczenia społeczne za dzień 31 grudnia 1998 r. i
dzień 1 stycznia 1999 r., w terminie do dnia 31 stycznia 1999 r.
3.
Płatnicy składek, o których mowa w ust. 1 i 2, zobowiązani są dokonać zgłoszenia płatnika
składek w terminie do dnia 31 stycznia 1999 r.
Płatnicy składek na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, którzy nie
posiadają, jako podatnicy, numeru identyfikacji podatkowej NIP lub nie złożyli wniosku
o nadanie tego numeru, obowiązani są dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego, w celu
otrzymania NIP, w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, w trybie
określonym w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników.
Składki na ubezpieczenie społeczne i zasiłki oraz zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne
należne za okres do dnia 31 grudnia 1998 r. płatnicy składek są zobowiązani rozliczać
i opłacać na podstawie przepisów dotychczasowych.
1.
Pracodawcy podwyższą pracownikom wynagrodzenie należne od dnia 1 stycznia 1999 r.,
przeliczając je w taki sposób, aby po potrąceniu składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe nie było ono niższe niż przed przeliczeniem.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do uposażeń i innych dochodów z tytułu służby.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
sposób przeliczania wynagrodzeń, uposażeń i innych dochodów, o których mowa w ust.
1 i 2.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłosi wysokość najniższego
wynagrodzenia pracowników po przeliczeniu w sposób określony w rozporządzeniu, o którym
mowa w ust. 3.
1.
Podział składki, o którym mowa w art. 22 ust. 3, jest obowiązkowy dla ubezpieczonych
urodzonych po dniu 31 grudnia 1968 r.
2.
Ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1, są zobowiązani do zawarcia umowy z otwartym
funduszem emerytalnym w terminie do dnia 30 września 1999 r. Przepis art. 39 ust.
2 stosuje się odpowiednio.
3.
Ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., mogą
na swój wniosek przystąpić - poprzez zawarcie umowy - do wybranego otwartego funduszu
emerytalnego.
4.
Ubezpieczeni, o których mowa w ust. 3, mogą zawrzeć umowę z otwartym funduszem emerytalnym
w terminie do dnia 31 grudnia 1999 r., z zastrzeżeniem ust. 6.
5.
Przystąpienie przez ubezpieczonych, o których mowa w ust. 3, do otwartego funduszu
emerytalnego jest nieodwołalnym oświadczeniem woli o wyborze ubezpieczenia emerytalnego
na zasadach określonych dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1968 r.
6.
Termin, o którym mowa w ust. 4, uważa się za zachowany, jeżeli osoba urodzona w okresie
określonym w ust. 3 nie podlegała obowiązkowi ubezpieczeń społecznych w 1999 r., lecz
przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku
ubezpieczenia po dniu 31 grudnia 1999 r. oraz w dniu powstania tego obowiązku nie
ukończyła 50 lat.
7.
Cała składka na ubezpieczenie emerytalne ubezpieczonych, którzy nie przystąpili do
otwartego funduszu emerytalnego, przekazywana jest na FUS.
8.
Składka, o której mowa w art. 22 ust. 3, podlega przekazaniu na rzecz otwartego funduszu
emerytalnego, począwszy od najbliższej płatności składek na ubezpieczenie emerytalne,
dokonanej po otrzymaniu przez Zakład od otwartego funduszu emerytalnego zawiadomienia
o zawarciu umowy członkowskiej przez ubezpieczonego.
9.
Składka ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1, podlega przekazaniu do otwartych
funduszy emerytalnych na zasadach określonych w ust. 8, jednakże w przypadku, gdyby
ubezpieczony nie zawarł umowy w terminie, o którym mowa w ust. 2, składka, począwszy
od składki z tytułu zatrudnienia w październiku 1999 r., przeznaczona na otwarty fundusz
emerytalny podlega przekazaniu do otwartego funduszu emerytalnego niezwłocznie po
nabyciu członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym. Przepis art. 39 ust. 4 zdanie
drugie stosuje się odpowiednio.
1.
Uruchomienie środków FRD może nastąpić nie wcześniej niż w 2009 r.
2.
Stopa procentowa, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, ulega obniżce o 1%
podstawy wymiaru składki od roku kalendarzowego, o którym mowa w ust. 1.
Kadencja dotychczasowych rad nadzorczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołanych
na podstawie art. 20 i 21 ustawy, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1, ustaje z
dniem powołania Rady Nadzorczej Zakładu, o której mowa w art. 75.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy majątek pozostający w zarządzie Zakładu, stanowiący
własność Skarbu Państwa, staje się nieodpłatnie własnością Zakładu.
2.
Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości w ramach majątku, o którym mowa w ust.
1, stwierdza w formie decyzji wojewoda.
3.
Ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowi podstawę
wpisu w księdze wieczystej.
4.
W zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład nie podlega opodatkowaniu
podatkiem od nieruchomości, nie ponosi opłat skarbowych i sądowych.
Zakład jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych
i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to praw osób trzecich, do występowania o zwrot
nieruchomości stanowiących w podanym okresie własności tych osób prawnych.
1.
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, utworzony na podstawie ustawy, o której mowa w art.
122 ust. 1 pkt 1, z dniem 1 stycznia 1999 r. likwiduje się, a jego środki pieniężne,
wierzytelności i zobowiązania przejmuje fundusz emerytalny wyodrębniony z FUS zgodnie
z art. 55.
2.
Aktywa i pasywa w zakresie działalności bieżącej i inwestycyjnej Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, działającego na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1, stają się z
dniem 1 stycznia 1999 r. aktywami i pasywami Zakładu.
3.
Fundusz emerytalny sfinansuje przejściowo koszty Zakładu. Zwrot kosztów funduszowi
emerytalnemu następuje po uzyskaniu przez fundusze, o których mowa w art. 55, przychodów
ze składek na ubezpieczenia społeczne.
1.
Zakład przejmuje kolejowe jednostki organizacyjne właściwe do ustalenia i wypłaty
świadczeń, działające na podstawie ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych
i ich rodzin
(Dz. U. Nr 23, poz. 99, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i z 1998 r. Nr 66, poz. 431).
2.
Kolejowe jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1, dokonają wypłaty świadczeń
w 1998 r. oraz przekażą dokumentację niezbędną Zakładowi do wypłaty świadczeń za okres
od dnia wejścia w życie ustawy i dokumentację wymaganą do przyznania lub przeliczenia
świadczeń, a także dokumentację niezbędną do dokonania rocznego rozliczenia podatku
dochodowego od osób fizycznych za rok 1998.
3.
Minister właściwy do spraw transportu przekaże Zakładowi prawa majątkowe i środki
rzeczowe w zakresie niezbędnym do przejęcia zadań, o których mowa w ust. 1.
4.
Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i
tryb przejęcia jednostek, o których mowa w ust. 1.
W 1999 r. termin, o którym mowa w art. 47 ust. 9, wynosi 5 dni roboczych, w 2000 r.
- 4 dni robocze, a w 2001 r. - 3 dni robocze.
Banki są zobowiązane przygotować i zapewnić płatnikom składek dostęp do formularzy
dokumentów płatniczych określonych ustawą, nie później niż do dnia 15 grudnia 1998 r.
Zadania określone w ustawie, niezbędne do funkcjonowania Zakładu od dnia 1 stycznia
1999 r., przed tym dniem wykonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych wymieniony w art.
7 ustawy, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1.
Stopa procentowa składek na ubezpieczenie wypadkowe za okres od dnia 1 stycznia do
dnia 31 grudnia 1999 r. wynosi 2,03% podstawy wymiaru.
1.
Tracą moc
1)
ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 i Nr 74, poz. 441, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474, z 1994 r. Nr 84, poz. 385, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 85, poz. 426, z 1997 r. Nr 121, poz. 770 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 108, poz. 684),
2)
ustawa z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin
(Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 145, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1989 r. Nr 35, poz. 190, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153),
3)
art. 1-5 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu
społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
(Dz. U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 i Nr 128, poz. 617, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153),
4)
art. 1-4 oraz art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu
społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin
(Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 i Nr 124, poz. 585, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668),
5)
rozdział 8 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych
i ich rodzin
(Dz. U. Nr 23, poz. 99, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i z 1998 r. Nr 66, poz. 431),
6)
ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych
(Dz. U. Nr 29, poz. 156, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 i z 1997 r. Nr 28, poz. 153).
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy
przepisy aktów wykonawczych wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 1,
jeżeli nie są sprzeczne z przepisami ustawy.
3.
Ilekroć przepisy
1)
odsyłają do przepisów o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, do przepisów
o ubezpieczeniach społecznych lub do przepisów o ubezpieczeniach społecznych pracowników
- należy przez to rozumieć odesłanie do przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych,
2)
określają jako organ właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Biuro Rent
Zagranicznych - należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną Zakładu.
W sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Przepisy art. 50 ust. 1 w części dotyczącej informowania o danych zgromadzonych na
koncie stosuje się od dnia 1 stycznia 2000 r.
Przepisy art. 32, art. 47 ust. 4 pkt 4, ust. 14 i 15, art. 68 pkt 1 lit. c) oraz art.
76 ust. 1 pkt 2 lit. c) i pkt 3 w części dotyczącej pobierania wpłat na Państwowy
Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych stosuje się od dnia 1 stycznia 2000 r.
Przepisy art. 50 ust. 1 w części dotyczącej emerytury hipotetycznej stosuje się od
dnia 1 stycznia 2004 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem
1)
art. 24-31, 33, 73 ust. 2, art. 74 ust. 1 i 5, art. 75 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2, 9
i 10 oraz ust. 3, art. 109, 117 ust. 2-4, art. 119 i 120, które wchodzą w życie po
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 108, który wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 1998 r.,
3)
art. 39 ust. 1-4, który wchodzi w życie z dniem 1 października 1999 r.,
4)
art. 15 ust. 2, art. 22 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2000 r.,
5)
art. 22 ust. 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.