Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 lutego 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej.

1.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie

osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one

w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

2

Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując

w tym zakresie z organizacjami społecznymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami,

związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami, pracodawcami oraz osobami fizycznymi

i prawnymi.

3.

Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału w rozwiązywaniu

ich trudnej sytuacji życiowej.

W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. Nr 1,

poz. 1, z 1989 r. Nr 35, poz. 190 i 192, z 1990 r. Nr 10, poz. 58 i 61, Nr 36, poz.

206, Nr 66, poz. 390 i Nr 87, poz. 506, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 80, poz. 350 i Nr

94, poz. 422 oraz z 1992 r. Nr 21, poz. 84) w art. 52 ust. 2 otrzymuje brzmienie

«

2.

W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w ust. 1, dom

pomocy społecznej lub gminę, zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych

kosztów pogrzebu, nie więcej jednak niż w wysokości określonej w ust. 1.

»

1.

Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin

oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc

społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób

i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

2.

Celem pomocy społecznej jest także zapobieganie powstawaniu sytuacji określonych w art.

1 ust. 1.

3.

Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających

udzielenie pomocy. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu

rodziny.

4.

Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli

odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

1.

Ilekroć w dalszych przepisach ustawy jest mowa o

1)

rodzinie - oznacza to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym

związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące,

1a

osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to osobę gospodarującą z dzieckiem

pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu, nawet jeśli otrzymuje alimenty,

2

dochodzie rodziny - oznacza to sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca

poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym

wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną

o miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz o kwotę wysokości

alimentów świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób; do dochodów nie

wlicza się jednorazowych pieniężnych świadczeń socjalnych oraz świadczeń w naturze,

a także różnice między kwotą zasiłku rodzinnego przyznaną na trzecie i dalsze dzieci

a kwotą tego zasiłku przyznaną na pierwsze i drugie dziecko; w odniesieniu do osób

prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących za dochód przyjmuje

się wysokość podaną w oświadczeniu, nie niższą jednak niż zadeklarowana przez te osoby

kwota dochodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli

osoby nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu - nie niższą od kwoty najniższej podstawy

wymiaru składek obowiązujących osoby ubezpieczone na podstawie odrębnych przepisów,

2a

dochodzie na osobę w rodzinie lub kryterium dochodowym na osobę w rodzinie - oznacza

to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w tej rodzinie lub sumę składników,

o których mowa w art. 4 ust. 1, ustalonych zgodnie z wiekiem osób w tej rodzinie,

podzieloną przez liczbę osób w rodzinie,

3)

niepełnosprawności - oznacza to stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy, powodujący

trwałe lub okresowe utrudnienie, ograniczenie bądź uniemożliwienie samodzielnej egzystencji,

4

całkowitej niezdolności do pracy - oznacza to całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu

przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz stopień znaczny

lub umiarkowany niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji

zawodowej osób niepełnosprawnych,

4a

niezdolność do pracy z tytułu wieku - oznacza to ukończone 60 lat przez kobietę i 65

lat przez mężczyznę,

5)

sieroctwie - oznacza to sieroctwo biologiczne lub społeczne,

6)

świadczeniu nienależnie pobranym - oznacza to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie

przedstawionych nieprawdziwych informacji w dokumentach oraz niepoinformowania o zmianie

sytuacji materialnej lub osobistej,

7

jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej - oznacza to wojewódzkie zespoły pomocy

społecznej, ośrodki pomocy społecznej, domy pomocy społecznej, w tym specjalistyczne,

placówki specjalistycznego poradnictwa socjalnego, ośrodki wsparcia,

8)

ośrodkach wsparcia - oznacza to środowiskowe formy pomocy półstacjonarnej służące

utrzymaniu osoby w jej naturalnym środowisku i przeciwdziałaniu instytucjonalizacji,

a w szczególności: środowiskowe domy samopomocy, dzienne domy pomocy, noclegownie,

ośrodki opiekuńcze,

9

mieszkaniu chronionym - oznacza to mieszkanie przeznaczone przede wszystkim dla osób

z zaburzeniami psychicznymi opuszczających na stałe lub okresowo dom pomocy społecznej,

w tym specjalistyczny, które podejmują samodzielnie egzystencję wymagającą jednak

wsparcia ze strony pomocy społecznej,

10

specjalistycznym domu pomocy społecznej - oznacza to ośrodek o zasięgu krajowym dla

osób wymagających rehabilitacji zdrowotnej lub społecznej, świadczący usługi okresowo.

2

Na użytek ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny

w wysokości 125 zł. Dochody uzyskiwane przez rodzinę z gospodarstwa rolnego oraz ze

źródeł pozarolniczych sumuje się.

Prawo do świadczeń pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo

polskie zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz

cudzoziemcom zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

posiadającym zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy, jeżeli umowy międzynarodowe

nie stanowią inaczej.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej wyda przepisy, o których mowa w art. 35 ust. 4

pkt 2 ustawy określonej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie

6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

1.

Kryteria określone w art. 4 ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się do czasu określenia,

w drodze rozporządzenia, przez Radę Ministrów kryteriów i wysokości świadczeń z pomocy

społecznej z wykorzystaniem wyników badań kosztów utrzymania minimum socjalnego.

2.

Realizacja zadania, o którym mowa w ust. 1, następuje w okresie nie dłuższym niż 2

lata od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Pomocy społecznej na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom,

w szczególności z powodu

1)

ubóstwa,

2)

sieroctwa,

3)

bezdomności,

4)

potrzeby ochrony macierzyństwa,

5)

bezrobocia,

6

niepełnosprawności,

7)

długotrwałej choroby,

8)

bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego,

zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,

9)

alkoholizmu lub narkomanii,

10)

trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego,

11)

klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Osoby otrzymujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy

1)

zasiłek stały wyrównawczy na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt

2 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują do niego prawo do dnia 31 grudnia 1997 r.

w wysokości przysługującej przed dniem 14 września 1996 r., chyba że dochód na osobę

w rodzinie przekroczy wysokość najniższej emerytury,

2)

zasiłek stały na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują

do niego prawo do dnia 31 grudnia 1998 r. w wysokości ustalonej niniejszą ustawą,

chyba że nie spełniają kryteriów przewidzianych w art. 27 ust. 2 ustawy, o której

mowa w art. 1, obowiązującej przed dniem 14 września 1996 r.,

3)

zasiłek okresowy na podstawie art. 31 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują do

niego prawo do końca okresu, na który wydana została decyzja, jednak nie dłużej niż

do dnia 31 grudnia 1996 r.

1.

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom,

których dochód na osobę w rodzinie, z zastrzeżeniem art. 27a, nie przekracza

1)

na osobę samotnie gospodarującą - 275 zł,

2)

na pierwszą osobę w rodzinie - 250 zł,

3)

na drugą i dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat - 175 zł,

4)

na każdą osobę w rodzinie poniżej 15 lat - 125 zł,

przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art.

3 pkt 2-11.

2.

Kwoty, o których mowa w ust. 1, podlegają waloryzacji zgodnie z zasadami określonymi

w art. 35a.

Zadania wymienione w art. 11 pkt 1-3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

(Dz. U. Nr 87, poz. 506) pozostają zadaniami zleconymi gminy do dnia 31 grudnia 1992 r.

Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie spełniają warunków określonych

w art. 51a ustawy, o której mowa w art. 1, są obowiązane do uzupełnienia kwalifikacji

w okresie 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

1.

Przepisy ustawy, o której mowa w art. 3, mają zastosowanie do osób, które przed jej

wejściem w życie spełniały warunki określone w niniejszej ustawie, chociażby uzyskały

w tej sprawie decyzję odmowną, jeżeli wystąpiły z wnioskiem o przyznanie świadczenia

lub o opłacenie składki na ubezpieczenie społeczne w terminie 30 dni od dnia wejścia

w życie ustawy.

2.

Termin 30 dni, o którym mowa w art. 31 ust. 4a ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą, nie dotyczy osób, o których mowa w ust. 1.

3.

W przypadku gdy w okresie od 1 stycznia 1997 r. do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy osobom, o których mowa w ust. 1, przyznany został zasiłek okresowy na podstawie

art. 31 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 3, kwoty przyznanego zasiłku zalicza się

na poczet gwarantowanego zasiłku okresowego i nie dokonuje wyrównania.

Osobom i rodzinom, które nie spełniają warunku określonego w art. 4 ust. 1, w szczególnie

uzasadnionych przypadkach może być przyznana pomoc pieniężna lub w naturze pod warunkiem

zwrotu części lub całości wydatków na zasadach określonych w art. 34 i 41.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu

art. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, o której mowa w art.

1, zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą.

1.

Ograniczenie świadczeń pomocy społecznej do niezbędnego minimum lub odmowa ich przyznania

może nastąpić w razie stwierdzenia marnotrawstwa przyznanych świadczeń, ich celowego

niszczenia bądź też marnotrawstwa własnych zasobów materialnych.

1a

Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej

sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną, mogą

stanowić podstawę do odmowy przyznania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy

społecznej. Zakres i formy współdziałania określa kierownik ośrodka pomocy społecznej

lub upoważniony przez niego pracownik socjalny.

2.

Odmowa bądź ograniczenie rozmiaru świadczeń pomocy społecznej nie powinny prowadzić

do pogorszenia sytuacji osób będących na utrzymaniu danej osoby.

3

W uzasadnionych przypadkach, a w szczególności korzystania ze świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej w sposób niezgodny z przeznaczeniem, kierownik ośrodka pomocy

społecznej może przyznać je w formie niepieniężnej.

(skreślony)

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z tym że art. 46 ust.

8 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu ustalonym niniejszą ustawą wchodzi w życie

z dniem 1 stycznia 1998 r.

Zadania w zakresie pomocy społecznej obejmują w szczególności

1)

tworzenie warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej, w tym rozbudowę

niezbędnej infrastruktury socjalnej,

2)

analizę i ocenę zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej,

3)

przyznawanie i wypłacanie przewidzianych ustawą świadczeń,

4)

pobudzanie społecznej aktywności w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób

i rodzin,

5)

pracę socjalną, rozumianą jako działalność zawodową, skierowaną na pomoc osobom i rodzinom

we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie oraz na

tworzenie warunków sprzyjających temu celowi.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1997 r., z wyjątkiem art. 13 ust. 1 pkt

1, 2 i 3 oraz ust. 1a ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., oraz z wyjątkiem art. 3,

art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia ustawy.

1.

Obowiązek wykonania zadań pomocy społecznej spoczywa na gminie oraz na administracji

rządowej w zakresie ustalonym ustawami.

2.

Gmina, obowiązana zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadań pomocy społecznej,

nie może odmówić pomocy osobie potrzebującej, pomimo istniejącego obowiązku osób fizycznych

lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych.

Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu ogłoszenia,

z tym, że

1)

art. 23 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 4, art. 25 ust. 11 i 12, art. 27 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz

art. 40 pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

wchodzą w życie pierwszego dnia siódmego miesiąca następującego po dniu ogłoszenia,

2)

art. 25 ust. 1 pkt 1, 2, i 3 lit. a) ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym

niniejszą ustawą, wchodzi w życie pierwszego dnia czwartego miesiąca następującego

po dniu ogłoszenia,

3)

art. 2 wchodzi w życie z dniem ogłoszenia,

4)

art. 3 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.,

5)

art. 4 z wyłączeniem pkt 8 lit. c), pkt 10 i pkt 14 lit. a) oraz art. 7 wchodzą w życie

z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 14 września 1996 r.,

6)

art. 6 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.

1.

Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, realizowanych przez gminy, należą

1

prowadzenie domów pomocy społecznej, ośrodków wsparcia o zasięgu lokalnym oraz kierowanie

do nich osób wymagających opieki,

2

przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych i specjalnych celowych,

3

przyznawanie pomocy rzeczowej,

3a

przyznawanie pomocy w naturze na ekonomiczne usamodzielnienie,

3b

przyznawanie i wypłacanie zasiłków i pożyczek na ekonomiczne usamodzielnienie,

4)

inne zadania z zakresu pomocy społecznej wynikające z rozeznanych potrzeb gminy.

2.

Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym, realizowanych

przez gminy, należy

1

udzielanie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym,

2

świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania,

3

pokrywanie wydatków na świadczenia zdrowotne,

3a

udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego,

4

praca socjalna,

5

sprawienie pogrzebu,

6)

zapewnienie środków na wynagrodzenia dla pracowników i warunków realizacji zadań wymienionych

w pkt 1-5 i w ust. 1.

Zadania zlecone gminie obejmują

1)

przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych, renty socjalnej, przysługujących dodatków

do świadczeń,

2

przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych, gwarantowanych okresowych i specjalnych

okresowych,

2a

opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne za osoby, o których mowa w art. 27 ust.

1 oraz w art. 31 ust. 4a,

3)

przyznawanie i wypłacanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku

klęski żywiołowej lub ekologicznej,

4)

przyznawanie zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego,

5)

świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych, przysługujących na podstawie przepisów

o ochronie zdrowia psychicznego,

6)

organizowanie i prowadzenie środowiskowych domów samopomocy,

7)

zadania wynikające z rządowych programów pomocy społecznej bądź innych ustaw, mających

na celu ochronę poziomu życia osób i rodzin po zapewnieniu odpowiednich środków,

8)

utworzenie i utrzymanie ośrodka pomocy społecznej i zapewnienie środków na wynagrodzenia

pracowników realizujących zadania określone w pkt 1-7.

Do zadań wojewody w zakresie pomocy społecznej należy w szczególności

1)

sporządzanie bilansu potrzeb i środków w zakresie pomocy społecznej we współpracy

z gminami,

2)

ustalanie sposobu realizacji zadań zleconych,

3)

organizowanie specjalistycznego poradnictwa socjalnego i nadzór nad nim,

4)

opracowywanie i wdrażanie celowych programów służących realizacji zadań pomocy społecznej,

5

organizowanie i finansowanie domów pomocy społecznej i środowiskowych domów samopomocy

o zasięgu ponadlokalnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki; wojewoda

może prowadzić specjalistyczne domy pomocy społecznej,

6

wdrażanie obowiązującego standardu świadczeń w domach pomocy społecznej, w tym specjalistycznych,

prowadzonych przez wojewodę,

7

sprawowanie fachowego nadzoru nad wymaganym standardem usług socjalnych oraz odpowiednim

poziomem fachowym kadr w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, niezależnie

od podmiotu prowadzącego,

8)

organizowanie kształcenia i doskonalenia zawodowego kadr pomocy społecznej,

9

wydawanie i cofanie zezwoleń na prowadzenie domów pomocy społecznej, w tym specjalistycznych,

oraz prowadzenie rejestru domów pomocy społecznej, w tym specjalistycznych,

10)

wspieranie, w tym finansowe, w miarę posiadanych środków, organizacji społecznych,

Kościoła Katolickiego, innych kościołów, związków wyznaniowych, fundacji, stowarzyszeń,

pracodawców oraz osób fizycznych i prawnych w zakresie realizowanych przez nich zadań

pomocy społecznej,

11)

zlecanie, w drodze umowy, podmiotom, o których mowa w pkt 10, zadań z zakresu pomocy

społecznej,

12)

koordynowanie działań w zakresie integracji ze społeczeństwem osób posiadających status

uchodźcy.

Gmina powinna udzielić schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania osobie tego pozbawionej.

1.

Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego.

2.

Schronienia udziela się w noclegowniach, domach dla bezdomnych i innych miejscach.

Przyznanie niezbędnego ubrania następuje przez dostarczenie osobie potrzebującej bielizny,

odzieży i obuwia odpowiednich do jej indywidualnych właściwości oraz pory roku.

1.

Pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym

staraniem nie może go sobie zapewnić.

2.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, może być świadczeniem doraźnym bądź okresowym.

3

Pomoc, o której mowa w ust. 1, przyznana dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole

może być realizowana w formie zakupu posiłków.

1.

Osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy

innych osób, a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych.

2.

Usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobom, które wymagają pomocy innych

osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić.

1

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę

higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości również zapewnienie

kontaktów z otoczeniem.

2.

Gmina, przyznając pomoc w formie usług opiekuńczych, ustala ich zakres.

3

Gmina określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady przyznawania i odpłatności za

usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z zastrzeżeniem ust. 5, oraz

szczegółowe zasady częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb

ich pobierania.

4

Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb

wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze

specjalistycznym przygotowaniem.

5

Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej

określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych, a w

stosunku do usług, o których mowa w art. 11 pkt 5, kwalifikacje osób świadczących

te usługi oraz zasady i tryb ustalania oraz pobierania opłat, jak również warunki

częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat.

1

W razie niemożności zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, osoba potrzebująca

opieki bądź jej przedstawiciel ustawowy może ubiegać się o umieszczenie w domu pomocy

społecznej.

2

Do domów pomocy społecznej, w tym specjalistycznych, mogą być kierowane osoby, które

z uwagi na wiek, sytuację życiową, warunki rodzinne, mieszkaniowe, materialne kwalifikują

się do korzystania z tej formy pomocy. Do domów pomocy społecznej, w tym specjalistycznych,

są kierowane również osoby przewlekle chore, których stan zdrowia nie wymaga leczenia

szpitalnego, natomiast uzasadnia potrzebę stałej opieki.

3

Podjęcie z urzędu lub na wniosek innej osoby działań w sprawie umieszczenia w domu

pomocy społecznej, w tym specjalistycznym, może nastąpić wyłącznie za zgodą osoby

potrzebującej pomocy lub jej przedstawiciela ustawowego. Jeżeli osoba potrzebująca

pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy

społecznej, w tym specjalistycznym, albo po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek

lub dom pomocy społecznej, w tym specjalistyczny, zawiadamia o tym właściwy sąd opiekuńczy

albo prokuratora, jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna.

1.

Dom pomocy społecznej, w tym specjalistyczny, zapewnia całodobową opiekę oraz zaspokaja

niezbędne potrzeby bytowe, zdrowotne, edukacyjne, społeczne i religijne na poziomie

obowiązującego standardu.

2.

Domy pomocy społecznej, w tym specjalistyczne, prowadzone i finansowane przez wojewodę,

które nie osiągają obowiązującego standardu, są obowiązane do opracowania i realizacji

programu naprawczego najpóźniej w ciągu 10 lat.

3.

Wydatki związane z zapewnieniem całodobowej opieki mieszkańcom oraz zaspokajaniem

ich niezbędnych potrzeb bytowych i społecznych w całości pokrywa dom pomocy społecznej,

w tym specjalistyczny; wydatki związane z zaspokajaniem potrzeb zdrowotnych dom pokrywa

na poziomie kosztów uwzględniających uprawnienia mieszkańców, wynikające z odrębnych

przepisów.

4.

Wojewoda wydaje zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej, w tym specjalistycznego,

oraz prowadzi wojewódzki rejestr tych domów, podawany do publicznej wiadomości.

5.

Wojewoda może cofnąć zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej, w tym specjalistycznego,

i wykreślić go z rejestru, jeżeli świadczone usługi są na poziomie niższym niż obowiązujący

standard.

6.

Do prowadzenia domów pomocy społecznej, w tym specjalistycznych, nie mają zastosowania

przepisy o działalności gospodarczej.

7.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia

1 typy domów pomocy społecznej, w tym specjalistycznych, oraz sposób ich funkcjonowania,

2 standard obowiązujących podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej,

w tym specjalistyczne, oraz tryb postępowania przy egzekwowaniu obowiązujących standardów,

podmioty kontrolujące i środki kontroli,

3 szczegółowe zasady, sposób i tryb postępowania w sprawach dotyczących wydawania

i cofania zezwoleń na prowadzenie domów pomocy społecznej, w tym specjalistycznych,

przez inne niż administracja rządowa podmioty, dokumenty wymagane do uzyskania zezwolenia

oraz wzory tych dokumentów,

4 tryb kierowania osób ubiegających się o miejsce w domu pomocy społecznej, w tym

specjalistycznym.

8.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej

określi, w drodze rozporządzenia, poziom obowiązujących świadczeń zdrowotnych w domach

pomocy społecznej, w tym specjalistycznych, uwzględniający uprawnienia osób do opieki

zdrowotnej wynikające z odrębnych przepisów.

1

Usługi opiekuńcze mogą być również świadczone w ośrodkach wsparcia oraz domach pomocy

społecznej, w tym mieszkanie chronione.

2.

Ośrodki wsparcia zapewniają całodzienny pobyt, podstawowe świadczenia opiekuńcze,

rekreacyjno-kulturalne oraz edukacyjne, a także posiłki w czasie pobytu. W ośrodkach

tych może być prowadzona działalność rehabilitacyjna.

1

Osobom, które nie podlegają przepisom o ubezpieczeniu społecznym lub o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin, może zostać przyznana pomoc finansowa na pokrycie

wydatków na świadczenia zdrowotne w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, jeżeli

spełniają kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1. Pomoc ta może zostać przyzna

również członkom rodzin tych osób, jeżeli pozostają na ich wyłącznym utrzymaniu.

2

Osobom, o których mowa w ust. 1, przysługują świadczenia zdrowotne na zasadach określonych

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

3.

Przyznanie pomocy, o której mowa w ust. 1, nie wyklucza przyznania zasiłku celowego

na pokrycie kosztów leczenia.

1

Osobom i rodzinom udziela się pomocy w postaci pracy socjalnej, poradnictwa specjalistycznego,

w szczególności prawnego i psychologicznego.

2.

Osobom i rodzinom może zostać również udzielona pomoc w załatwieniu spraw urzędowych

i innych ważnych spraw bytowych oraz w utrzymaniu kontaktów z otoczeniem.

3

Osobom i rodzinom, które spełniają warunki określone w art. 3, może zostać udzielona

pomoc, o której mowa w ust. 1, bez względu na kryterium dochodowe określone w art.

4 ust. 1.

1.

Gmina może udzielać pomocy mającej na celu ekonomiczne usamodzielnienie osoby lub

rodziny. Świadczenia w celu ekonomicznego usamodzielnienia mogą być przyznawane w naturze

lub w formie pieniężnej.

2.

Pomoc w naturze w celu ekonomicznego usamodzielnienia polega na udostępnieniu maszyn

i narzędzi pracy stwarzających możliwość zorganizowania własnego warsztatu pracy oraz

urządzeń ułatwiających niepełnosprawnym pracę. Przedmioty te i urządzenia są udostępniane

na podstawie umowy użyczenia, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.

3.

Świadczenia pieniężne w celu ekonomicznego usamodzielnienia mogą być przyznawane w formie

jednorazowego zasiłku celowego lub pożyczki nie oprocentowanej. Gmina zawiera umowę,

w której określa warunki udzielenia pożyczki, sposób spłaty i jej zabezpieczenie.

Pożyczka może być umorzona w całości lub w części, jeżeli przyczyni się to do szybszego

osiągnięcia celów pomocy społecznej.

4.

Podstawą odmowy przyznania bądź ograniczenia rozmiarów pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie

może być uchylanie się od podjęcia odpowiedniej - w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu

- pracy bądź poddania się przeszkoleniu zawodowemu przez osobę ubiegającą się.

5.

Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca

się otrzymała już pomoc na ten cel z innego źródła.

6

W sprawach, o których mowa w ust. 1-5, gmina współdziała z rejonowym urzędem pracy.

7

Rada gminy określa, w drodze uchwały, wysokość oraz szczegółowe zasady i tryb przyznawania

i zwrotu zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.

1.

Niepełnosprawnym mającym ograniczone możliwości poruszania się lub komunikowania z otoczeniem

udziela się pomocy w ramach pracy socjalnej w celu umożliwienia im pełnienia społecznie

aktywnej roli i integracji ze środowiskiem. W szczególności może to polegać na pomocy

w uzyskaniu i korzystaniu ze środków łączności oraz przekazu informacji, jak również

w przystosowaniu mieszkań do ograniczeń wynikających z ich niepełnosprawności.

2

Gmina współpracuje z organizacjami społecznymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami,

związkami wyznaniowymi, fundacjami, stowarzyszeniami, pracodawcami oraz osobami fizycznymi

i prawnymi w celu udzielania pomocy i doprowadzenia do integracji osób niepełnosprawnych

ze środowiskiem.

3.

Osoby niepełnosprawne, kobiety z widoczną ciążą, osoby z dziećmi do lat trzech lub

dzieckiem niepełnosprawnym mają prawo do załatwiania swoich spraw poza kolejnością.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów

art. 63-63c ustawy nowelizowanej w art. 1 oraz art. 18-21 ustawy, które wchodzą w życie

z dniem 1 stycznia 1998 r.

Pomoc społeczna obejmuje również obowiązek sprawienia pogrzebu w sposób ustalony przez

gminę, zgodnie z wyznaniem zmarłego.

1

Zasiłek stały przysługuje osobie nie podejmującej pracy lub rezygnującej z pracy w celu

wychowania dziecka wymagającego stałej opieki i pielęgnacji, jeżeli dochód na osobę

w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego na osobę określonego zgodnie z art.

4 ust. 1. Osobie wychowującej dziecko zasiłek przysługuje również wówczas, gdy dziecko

wymagające stałej opieki lub pielęgnacji ukończyło 18 lat i jest niezdolne do samodzielnej

egzystencji.

2.

Osobie, o której mowa w ust. 1, posiadającej równocześnie uprawnienia do wcześniejszej

emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, przysługuje tylko

jedno świadczenie - wybrane przez tę osobę lub korzystniejsze.

3.

Kryteria oceny stanu zdrowia dziecka stosuje się zgodnie z przepisami w sprawie uprawnień

do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej

opieki.

4.

Zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie

1)

2

całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód,

jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę

w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1.

5.

Zasiłek stały, o którym mowa w ust. 1, wynosi 250 zł miesięcznie.

6

Zasiłek stały wyrównawczy, o którym mowa w ust. 4, ustala się w wysokości

1)

w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym

osoby samotnie gospodarującej, określonym w art. 4 ust. 1 a dochodem tej osoby,

2)

w przypadku osoby w rodzinie, jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie,

ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie,

3)

wysokość zasiłku, o którym mowa w pkt 1 i 2, nie może być wyższa od kwoty zasiłku

stałego, o którym mowa w ust. 5. Zasiłek stały wyrównawczy nie może być niższy od

10 zł.

7

Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub do niego kierowaną uznaje się za osobę

samotnie gospodarującą, jeżeli przed skierowaniem do domu pomocy społecznej była uprawniona

do zasiłku stałego wyrównawczego.

1

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu

inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, niezależnie od dochodu, z zastrzeżeniem

ust. 5.

2.

Prawo do renty socjalnej przysługuje również osobie całkowicie niezdolnej do pracy

z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej lub w szkole

wyższej, przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich

lub aspirantury naukowej, niezależnie od dochodu, z zastrzeżeniem ust. 5.

3.

Renta socjalna wynosi 250 zł miesięcznie. Kwota ta podlega waloryzacji zgodnie z zasadami

określonymi w art. 35a.

4

Osobie, o której mowa w ust. 1 i 2, posiadającej równocześnie uprawnienia do świadczeń

z ubezpieczenia społecznego, z wyłączeniem renty rodzinnej, przysługuje tylko jedno

świadczenie - wybrane przez tę osobę lub korzystniejsze.

5.

Osobie, o której mowa w ust. 1 i 2, nie przysługuje renta socjalna za miesiąc, w którym

osiągnęła wynagrodzenie z tytułu pracy przekraczające wysokość renty socjalnej.

6.

Decyzja o przyznaniu renty socjalnej nie wymaga przeprowadzenia wywiadu rodzinnego

(środowiskowego).

Osobie, o której mowa w art. 27 ust. 4 pkt 1 oraz w art. 27a ust. 1 i 2, tymczasowo

aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności, przysługuje 30% przyznanego

świadczenia. Pozostała część zasiłku może być, w razie potrzeby, przeznaczona na pokrycie

wydatków na opłaty mieszkaniowe tej osoby.

1

Kobietom w ciąży otrzymującym zasiłek stały, stały wyrównawczy lub rentę socjalną,

o których mowa w art. 27 lub w art. 27a, przysługuje począwszy od 12 tygodnia ciąży

dodatek w wysokości 65 zł miesięcznie.

2

Osobie uprawnionej do zasiłku stałego, stałego wyrównawczego lub renty socjalnej może

zostać przyznany dodatek, o którym mowa w ust. 1, z powodu długotrwałej choroby na

okres tej choroby.

3

Dodatek, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie przysługuje, jeżeli osoba jest uprawniona

do zasiłku pielęgnacyjnego lub dodatku pielęgnacyjnego.

1.

Osobie uprawnionej do zasiłku stałego i stałego wyrównawczego, a także gwarantowanego

zasiłku okresowego lub renty socjalnej przysługują świadczenia zdrowotne na zasadach

określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; przysługują

one również osobom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu.

2.

Świadczeń zdrowotnych w publicznych zakładach opieki zdrowotnej udziela się na podstawie

wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej lub na podstawie decyzji administracyjnej przyznającej

świadczenie.

1

Zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli

dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego

osoby lub rodziny ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1, a dochody oraz posiadane zasoby

pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności

ze względu na

1)

długotrwałą chorobę,

2)

niepełnosprawność,

3)

brak możliwości zatrudnienia,

4)

brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny,

5)

możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia

społecznego.

2.

Do dochodu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się zasiłku okresowego wypłacanego

w okresie bezpośrednio poprzedzającym jego ponowne przyznanie.

3.

Okres, na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej

na podstawie okoliczności sprawy.

4

Zasiłek okresowy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym

osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowym rodziny, ustalonym zgodnie

z art. 4 ust. 1, a dochodem tej osoby lub rodziny, nie niższej jednak niż 10 zł na

rodzinę.

4a

Osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, pobieranego na podstawie

przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego

pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie

z art. 4 ust. 1 - przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty

prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku

okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do dnia ukończenia szkoły

podstawowej, nie dłużej jednak niż do 15 roku życia, z zastrzeżeniem ust. 4d. Zasiłek

przysługuje, jeżeli osoba uprawniona wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później

niż w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

4b

Gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje przez okres do 36 miesięcy.

4c

Gwarantowany zasiłek okresowy wynosi

1)

kwotę równą kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej, o której mowa w art.

4 ust. 1 pkt 1 - przez okres pierwszych 12 miesięcy,

2)

80% kwoty, o której mowa w pkt 1 - przez okres następnych 24 miesięcy.

4d

Gwarantowany zasiłek okresowy nie przysługuje w przypadku podjęcia zatrudnienia lub

pozarolniczej działalności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu

bezrobociu.

5.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady przyznawania zasiłku okresowego.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium

dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek

okresowy lub celowy, przy czym

1)

miesięczna wysokość zasiłku okresowego nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego

osoby samotnie gospodarującej, określona w art. 4 ust. 1,

2)

wysokość zasiłku celowego nie może być wyższa niż 100% kwoty kryterium dochodowego

osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, ustalonej zgodnie z art. 4 ust. 1.

1

Za osobę, o której mowa w art. 27 ust. 1 oraz w art. 31 ust. 4a, legitymującą się

co najmniej pięcioletnim okresem składkowym lub nieskładkowym w rozumieniu przepisów

o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent, opłaca się

składkę na ubezpieczenie społeczne od kwoty najniższego wynagrodzenia, chyba że osoba

podlega ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu na podstawie odrębnych

przepisów.

2

Składka wynosi 32% kwoty najniższego wynagrodzenia i jest opłacana

a)

za osobę, o której mowa w art. 27 ust. 1, przez okres niezbędny do spełnienia warunku

dotyczącego okresu zatrudnienia (ubezpieczenia) wymaganego do uzyskania prawa do emerytury,

b)

za osobę, o której mowa w art. 31 ust. 4a, przez okres pobierania gwarantowanego zasiłku

okresowego.

2a

Zakład Ubezpieczeń Społecznych obejmuje ubezpieczeniem osobę, za którą ośrodek pomocy

społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie społeczne.

2b

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, tryb obejmowania

ubezpieczeniem, opłacania i rozliczania składek oraz tryb wydawania legitymacji ubezpieczeniowej.

3

Z tytułu opłacania składek, o których mowa w ust. 2, osobom określonym w ust. 1 przysługują

w razie spełnienia wymaganych warunków emerytalne świadczenia pieniężne.

4

Świadczenie pieniężne w postaci składki ubezpieczeniowej nie jest wliczane do dochodu,

o którym mowa w art. 2a ust. 1 pkt 2.

1.

W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy

z pomocy społecznej.

2

Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów

leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub

przedszkolu, a także kosztów pogrzebu.

3

Zasiłek celowy może być przyznany również osobie i rodzinie, które poniosły straty

w wyniku zdarzenia losowego.

4

Zasiłek celowy może być przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty

w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.

4a

Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 3 i 4, może być przyznany niezależnie od dochodu

i może nie podlegać zwrotowi.

5

Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego. Przyznanie biletu

kredytowanego nie wymaga wydania decyzji. Decyzja o odmowie przyznania biletu kredytowanego

nie wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (rodzinnego).

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przyznawania świadczeń

i środków finansowych na pomoc społeczną w ramach programów rządowych w celu ochrony

poziomu życia osób i rodzin.

1.

Obowiązek zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem ust.

3 i 4, spoczywa na

1)

świadczeniobiorcy,

2)

spadkobiercy - z masy spadkowej,

3)

małżonku, zstępnych przed wstępnymi - jedynie wówczas, gdy nie dokonano zwrotu wydatków

w myśl pkt 1 i 2, w wysokości przewidzianej w ustawie dla świadczeniobiorcy.

2

Obowiązek zwrotu wydatków nie istnieje, gdy dochód na osobę w rodzinie, o której mowa

w ust. 1 pkt 3, nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 4 ust.

1.

3

Wydatki na usługi opiekuńcze, lecznicze, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie

i zasiłki celowe podlegają zwrotowi w części lub całości od świadczeniobiorcy, jeżeli

dochód na osobę w rodzinie przekracza wysokość, o której mowa w art. 4 ust. 1.

4.

Wydatki na pokrycie kosztów pogrzebu podlegają zwrotowi w całości lub w części z masy

spadkowej. Jeżeli przysługuje zasiłek pogrzebowy z ubezpieczenia społecznego, wydatki

pokrywa się z tego zasiłku.

4a

Świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny.

5

Gmina - w zakresie zadań własnych - określa w drodze uchwały zasady zwrotu, jak również

ustala, na podstawie wywiadu środowiskowego, sytuację osoby i rodziny oraz ustala,

jaka część wydatków, o których mowa w ust. 3 i 4, podlega zwrotowi.

1.

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny według następujących zasad

1)

miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby pełnoletniej posiadającej

dochód ustala się w wysokości 200% kwoty określonej w art. 4 ust. 1 pkt 1; opłata

ta nie może być jednak wyższa niż 70% dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej,

2)

miesięczną opłatę za pobyt dzieci w domu pomocy społecznej ponoszą rodzice lub opiekunowie

w wysokości 150% kwoty określonej w art. 4 ust. 1 pkt 1, jednak nie wyższej niż kwota

odpowiadająca 70% dochodu na osobę w rodzinie; wlicza się w to dziecko kierowane lub

przebywające w domu,

3)

miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby pełnoletniej nie posiadającej

własnego dochodu ustala się w wysokości odpowiadającej 200% kwoty określonej w art.

4 ust. 1 pkt 1. Miesięczna opłata nie może być wyższa niż 70% dochodu na osobę w rodzinie,

wliczając osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub tam kierowaną. Do dokonania

opłaty zobowiązani są, proporcjonalnie do posiadanego dochodu na osobę w rodzinie,

małżonek przed zstępnymi i wstępnymi,

4)

osoby, o których mowa w pkt 2 i 3, nie ponoszą opłat za pobyt w domu pomocy społecznej,

jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa

w art. 4 ust. 1, w przeliczeniu na osobę w rodzinie.

2.

Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą

kierowaną uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeśli ich

dochód lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego, ustalonego

w art. 4 ust. 1.

3.

Opłata, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, zostaje podwyższona do pełnego kosztu utrzymania,

nie więcej jednak niż do 70% dochodu osoby lub na osobę w rodzinie, po osiągnięciu

przez dom pomocy społecznej standardu, zgodnie z art. 20 ust. 2.

4.

Przepisów ust. 1 pkt 1-3 nie stosuje się do domów pomocy społecznej prowadzonych przez

gminy lub podmioty niepubliczne, jeżeli domy te nie są prowadzone na zlecenie wojewody.

4a

Pobyt w specjalistycznym domu pomocy społecznej jest odpłatny. Wysokość opłaty ustala

organ kierujący w porozumieniu z osobą ubiegającą się o przyjęcie do tego domu, uwzględniając

jej sytuację materialną i zakres usług świadczonych przez dom.

5

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady ustalania opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, w tym specjalistycznym,

szczegółowe zasady ustalania kosztów utrzymania w domach pomocy społecznej, w tym

specjalistycznych, częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, a także tryb

i sposób ich pobierania.

1

Wymienione w ustawie kwoty określające

1)

wartość dochodu odpowiadającą dochodowi z 1 ha przeliczeniowego,

2)

wysokość dochodu uprawniającą do świadczeń z pomocy społecznej,

3)

wysokość zasiłku stałego, renty socjalnej,

4)

wysokość dodatku do zasiłku stałego lub renty socjalnej,

5)

minimalną wysokość zasiłku okresowego oraz zasiłku stałego wyrównawczego

podlegają waloryzacji od dnia 1 marca i 1 września każdego roku, jeżeli średnioroczny

wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem wynosi co najmniej 110%. Dla przeprowadzenia

waloryzacji w tych terminach określa się dwa jednakowe wskaźniki waloryzacji. Kwoty

te waloryzowane są od 1 czerwca, jeśli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług

konsumpcyjnych ogółem jest niższy niż 110%.

2.

Wskaźniki waloryzacji, o których mowa w ust. 1, ustalane są na podstawie wskaźnika

wzrostu cen i usług konsumpcyjnych, przyjętego w ustawie budżetowej na dany rok kalendarzowy,

z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Kwoty te podlegają zaokrągleniu do 1 zł.

3.

Jeżeli faktyczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w danym roku kalendarzowym

różnił się od przyjętego w ustawie budżetowej, wskaźnik kolejnej waloryzacji podlega

pomnożeniu przez wskaźnik weryfikacyjny, o którym mowa w ust. 4.

4.

Wskaźnik weryfikacyjny stanowi iloraz faktycznego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych

w danym roku kalendarzowym oraz wskaźnika wzrostu przyjętego na ten rok kalendarzowy

w ustawie budżetowej, wyrażony w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu.

5.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski” wskaźniki waloryzacji oraz kwoty, o których mowa w ust.

1.

1

Do postępowania w sprawie świadczeń pomocy społecznej, z wyjątkiem przyznawanych na

podstawie umów, o których mowa w art. 24 ust. 2, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego

ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy.

2

W postępowaniu w sprawie świadczeń pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim

dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. W szczególności

nie należy podawać do wiadomości nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz

rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia.

1.

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej

się o świadczenie, a w sprawach nie cierpiących zwłoki - według miejsca pobytu tej

osoby.

2.

Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy jest obowiązana

do zwrotu gminie, która udzieliła pomocy w miejscu pobytu świadczeniobiorcy, poniesionych

wydatków na świadczenia pomocy społecznej.

3

W miejscu pobytu są udzielane świadczenia wymienione w art. 13, 15, 16, 17 ust. 1,

art. 22, 26 i 32.

1.

Świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela

ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela

ustawowego.

2

Pomoc społeczna może być udzielana z urzędu.

Kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego, może w drodze

umowy ustalić z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokość świadczonej przez nich

pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Ustalona w umowie

wielkość pomocy pieniężnej lub w naturze nie może być mniejsza od kwoty stanowiącej

30% świadczenia. W tym przypadku przepis art. 34 ust. 1 pkt 3 nie ma zastosowania.

1

Należności z tytułu wydatków na świadczenia pomocy społecznej oraz nienależnie pobranych

świadczeń podlegają ściągnięciu przymusowemu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

2

Tytułem egzekucyjnym jest wykaz należności, sporządzony przez właściwy organ.

3

Wykaz należności, o którym mowa w ust. 2, właściwy organ doręcza, wraz z upomnieniem

i pouczeniem, zobowiązanemu. Zobowiązany może w terminie 30 dni od dnia doręczenia

wykazu należności i upomnienia złożyć do sądu pozew o ustalenie, że należność nie

istnieje w całości lub w części albo uległa przedawnieniu.

W przypadkach szczególnych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone

świadczenie w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie

lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ na wniosek pracownika

socjalnego lub osoby zainteresowanej może odstąpić od żądania takiego zwrotu.

Sądy, organy państwowe i inne jednostki organizacyjne są obowiązane niezwłocznie,

nie później jednak niż w terminie 7 dni, udostępnić lub udzielić pracownikowi socjalnemu

odpowiednich informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub

odmowie przyznania świadczeń oraz ich rozmiarów.

1.

Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej są wydawane w formie pisemnej. W szczególnych

przypadkach decyzja może być wydana w formie ustnej; nie dotyczy to decyzji o odmowie

przyznania świadczenia.

2

Świadczenia w postaci pracy socjalnej i poradnictwa nie wymagają wydania decyzji.

2a

Właściwy organ może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony

bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji

dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także, jeżeli wystąpiły

przesłanki, o których mowa w ust. 4 i 5 oraz w art. 6 i art. 34 ust. 4a. Zmiana decyzji

na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

3

Decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wymaga przeprowadzenia uprzednio

wywiadu środowiskowego (rodzinnego). Wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny.

4

W razie wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną

przez rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną

przez pracownika socjalnego, kierownik ośrodka pomocy społecznej może odmówić przyznania

świadczenia z pomocy społecznej.

5

Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad rodzinny (środowiskowy) może domagać się

od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie

majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania

świadczenia.

6

Świadczenia pieniężne pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca

kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wysokość

gwarantowanego zasiłku okresowego oraz składki na ubezpieczenie społeczne w miesiącu

złożenia wniosku ustala się dzieląc kwotę przysługującego zasiłku i wysokość składki

przez 30 dni i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych następujących od dnia złożenia

wniosku.

6a

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania

wywiadu środowiskowego, wzór kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym,

rodzaje dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej, a także wzór legitymacji

pracownika socjalnego.

Odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń pomocy społecznej może złożyć również inna

osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie.

Osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej są obowiązane

poinformować właściwy organ o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej,

która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.

1.

Do realizacji zadań pomocy społecznej zleconych gminie tworzy się jednostki organizacyjne

- ośrodki pomocy społecznej.

1a

Ośrodek pomocy społecznej realizuje zadania zlecone gminie zgodnie z ustaleniami przekazanymi

w tej sprawie przez wojewodę.

2

Ośrodki pomocy społecznej realizują również zadania własne gminy w zakresie pomocy

społecznej, chyba że gmina postanowi inaczej.

3

Ośrodek pomocy społecznej wykonuje zadania własne gminy w zakresie pomocy społecznej

zgodnie z ustaleniami rady gminy.

4.

Ośrodek pomocy społecznej może wytaczać na rzecz obywateli powództwa o roszczenia

alimentacyjne. Do ośrodków tych w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio

przepisy o prokuraturze.

4a

Ośrodek pomocy społecznej może kierować wnioski o ustalenie inwalidztwa do organów

określonych odrębnymi przepisami.

5

Rada gminy udziela, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym

(Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 43, Nr 106, poz. 679, Nr 107, poz. 686, Nr 113, poz. 734 i Nr 123, poz. 775), kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych

w zakresie wykonywania zadań zleconych oraz może upoważnić do wydawania decyzji administracyjnych

w celu wykonania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym.

5a

Upoważnienie, o którym mowa w ust. 5, może być także udzielone innej osobie na wniosek

kierownika ośrodka pomocy społecznej.

6.

Kierownik ośrodka pomocy społecznej składa radzie gminy coroczne sprawozdanie z działalności

ośrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy społecznej.

7

Rada gminy w oparciu o potrzeby, o których mowa w ust. 6, opracowuje i wdraża lokalne

programy pomocy społecznej.

8

Ośrodek pomocy społecznej zatrudnia pracowników socjalnych proporcjonalnie do liczby

ludności gminy w stosunku jeden pracownik socjalny na 2 tys. mieszkańców, nie mniej

jednak niż trzech pracowników.

1

Gmina współdziała, w tym może wspierać finansowo, prowadzoną na jej terenie działalność

organizacji społecznych, Kościoła Katolickiego i innych kościołów, związków wyznaniowych,

fundacji, stowarzyszeń, pracodawców oraz osób fizycznych i prawnych w celu realizacji

zadań z zakresu pomocy społecznej.

2.

Gmina może zlecić wymienionym w ust. 1 podmiotom, za ich zgodą, w trybie pisemnego

porozumienia, realizację określonych zadań pomocy społecznej, przyznając na ten cel

środki pieniężne.

3

Minister Pracy i Polityki Socjalnej udziela wsparcia, w tym finansowego, organizacjom

społecznym, Kościołowi Katolickiemu, inny kościołom, związkom wyznaniowym, fundacjom,

stowarzyszeniom, pracodawcom oraz osobom fizycznym i prawnym w celu realizacji zadań

z zakresu pomocy społecznej.

Do wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej wojewoda powołuje bezpośrednio sobie

podległą wyodrębnioną jednostkę budżetową - wojewódzki zespół pomocy społecznej.

1

Pracownikiem socjalnym może być osoba, która posiada dyplom pracownika socjalnego

lub ukończyła studia wyższe o kierunkach: praca socjalna, polityka społeczna, resocjalizacja,

socjologia, pedagogika i psychologia.

2

Osoby posiadające wykształcenie wyższe o kierunkach nie wymienionych w ust. 1, które

przed wejściem w życie niniejszej ustawy ukończyły bądź rozpoczęły specjalizację z zakresu

pracy socjalnej oraz organizacji pomocy społecznej, zachowują lub uzyskują uprawnienia

do wykonywania zawodu pracownika socjalnego.

3

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, stopnie specjalizacji

w zawodzie „pracownik socjalny”, obowiązujące dla specjalizacji minima programowe,

tryb postępowania w nadawaniu stopni specjalizacji i wydawania dyplomów, warunki uzyskiwania

przez pracowników socjalnych stopni specjalizacji zawodowej oraz warunki, jakie powinny

spełniać podmioty ubiegające się o zgodę Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na prowadzenie

szkoleń w zakresie specjalizacji.

Do zadań pracownika socjalnego należy

1)

wspomaganie osób i rodzin wymagających pomocy w osiągnięciu możliwie pełnej aktywności

społecznej,

2)

współdziałanie z grupami i społecznościami lokalnymi, mające na celu rozwijanie w nich

zdolności do samodzielnego rozwiązywania własnych problemów,

3)

organizowanie różnorodnych form pomocy, a także udział w rozwijaniu infrastruktury

odpowiadającej zmieniającym się potrzebom społecznym,

4)

zapobieganie procesowi marginalizacji osób i grup, a także przeciwdziałanie negatywnym

zjawiskom w środowisku lokalnym.

Pracownik socjalny

1)

kieruje się zasadą dobra osób i rodzin, którym służy, poszanowania ich godności i prawa

tych osób do samostanowienia,

2)

ma obowiązek przeciwdziałania praktykom niehumanitarnym i dyskryminującym osobę, rodzinę

lub grupę,

3)

ma obowiązek udzielać osobom, którym służy, pełnej informacji o przysługujących im

świadczeniach i dostępnych formach pomocy,

4)

jest zobowiązany zachować w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynności zawodowych,

także po ustaniu zatrudnienia, chyba że działa to przeciwko dobru osoby lub rodziny,

5)

jest zobowiązany do podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych.

Pracownicy socjalni mogą być również zatrudniani w innych instytucjach, a w szczególności

w urzędach pracy, zakładach pracy, szpitalach, ośrodkach opiekuńczo-wychowawczych,

leczniczych i w zakładach karnych, wykonując zadania tych jednostek w zakresie pomocy

społecznej.

Pracownicy socjalni mogą być również zatrudniani przez podmioty, o których mowa w art.

47 ust. 1, dla wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej.

1

Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszeństwa przy wykonywaniu swoich zadań w urzędach,

instytucjach i innych placówkach. Organy administracji rządowej i samorządowej są

obowiązane do udzielania pracownikowi socjalnemu pomocy w zakresie wykonywania tych

czynności.

2

Pracownikowi socjalnemu przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy

publicznych.

3

Pracownikowi socjalnemu, do którego obowiązków należy praca socjalna oraz przeprowadzanie

wywiadów rodzinnych (środowiskowych i który pracował nieprzerwanie na tym stanowisku

co najmniej 5 lat, przysługuje, raz na dwa lata, dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze

7 dni roboczych.

4

Dzień 21 listopada ustanawia się Dniem Pracownika Socjalnego. Minister Pracy i Polityki

Socjalnej przyznaje za wybitne osiągnięcia nagrody specjalne.

5

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowe zasady

przyznawania nagród.

1

Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej powinny posiadać specjalizację

z zakresu organizacji pomocy społecznej.

2

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, minimum programowe

specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, podmioty uprawnione do prowadzenia

specjalizacji oraz tryb postępowania w nadawaniu specjalizacji.

Prawa i obowiązki pracowników zatrudnionych

1)

w ośrodkach pomocy społecznej - regulują przepisy o pracownikach samorządowych,

2)

w wojewódzkim zespole pomocy społecznej - regulują przepisy o pracownikach urzędów

państwowych.

1.

Przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej tworzy się Radę Pomocy Społecznej jako organ

opiniodawczo-doradczy w sprawach pomocy społecznej.

2.

Do zakresu działania Rady Pomocy Społecznej należy

1)

opiniowanie projektów aktów prawnych oraz inicjowanie zmian przepisów prawa w zakresie

pomocy społecznej,

2)

przygotowywanie ekspertyz dotyczących wybranych obszarów pomocy społecznej,

3)

przedstawianie Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej okresowych informacji o swej

działalności i wniosków z niej wynikających,

4)

zbieranie i opiniowanie dla Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wniosków o nagrody

specjalne za wybitne osiągnięcia w zakresie pomocy społecznej.

1.

Rada Pomocy Społecznej składa się z nie więcej niż 30 osób, reprezentujących zespoły

i ośrodki pomocy społecznej, organizacje społeczne i zawodowe, związki wyznaniowe

oraz środowiska naukowe.

2

Członków Rady Pomocy Społecznej, spośród przedstawicieli określonych w ust. 1, powołuje

Minister Pracy i Polityki Socjalnej. Członkowie Rady Pomocy Społecznej pełnią swoje

funkcje społecznie. Kadencja Rady Pomocy Społecznej trwa 4 lata.

3.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, organizację

oraz tryb działania Rady Pomocy Społecznej.

Świadczenia pomocy społecznej, przyznane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów,

wypłaca się nadal według zasad i w wysokości określonych w niniejszej ustawie.

1.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie, nie dłużej

jednak niż przez okres miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, obowiązują przepisy

dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.

1.

(wygasł)

2.

(skreślony)

W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. Nr 1, poz. 1,

z 1989 r. Nr 35, poz. 190 i 192 oraz z 1990 r. Nr 10, poz. 58 i 61, Nr 36, poz. 206

i Nr 66, poz. 390) w art. 48 dodaje się ust. 3 w brzmieniu

«

3.

Osobie przebywającej w domu pomocy społecznej dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje.

»

(pominięty)

W ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach

szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 i Nr 43, poz. 253) w art. 8

a)

dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,

b)

dodaje się ust. 2 w brzmieniu

«

2.

Zakładanie i utrzymanie żłobków należy do zadań własnych gminy».

”

;

(pominięty)

Traci moc

1)

ustawa z dnia 16 sierpnia 1923 r. o opiece społecznej

(Dz. U. Nr 92, poz. 726, z 1924 r. Nr 56, poz. 576, z 1932 r. Nr 94, poz. 808, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1990 r. Nr 34, poz. 198),

2)

dekret z dnia 22 października 1947 r. w sprawie mocy obowiązującej niektórych przepisów

ustawodawstwa z zakresu opieki społecznej

(Dz. U. Nr 65, poz. 389).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 167 i 168, które

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.