Umowa międzynarodowa Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r.

§ 2. Dni, w których upływają terminy wykonania

poszczególnych czynności związanych z przeprowadzeniem wyborów, określa terminarz stanowiący załącznik do rozporządzenia.

§ 1.1. Zarządza się ponowne wybory walnego zgromadzenia izby rolniczej w województwie ciechanowskim.

szenia.

2. Dzień wyborów wyznacza się na niedzielę 24 maja 1998 r.

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

J. Janiszewski

Warszawa, dnia 23 kwietnia 1998r.

Nr 51

TREŚĆ

Poz.

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

318 -

Konkordat między S t olic ą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską , podpisany w Warsza wie dnia 28 lipca 1993 r. .

2045

319 -

Oświadczenie rządowe z dnia 3 kwietn ia 1998 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfi kacyjnych Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską , podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. .

2055

ROZPORZĄDZENIE

320 -

Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 15 kwietnia 1998 r. w sprawie zarządzenia ponownych wyborów walnego zgromadzenia izby rolniczej w województwie

ciechanowskim

2055

318

KONKORDAT

między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską,

podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 28 lipca 1993 r. został podpisany w Warszawie Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospo ­

litą Polską w następującym brzmieniu

KONKORDAT

CONCORDATO

między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską

fra la Santa Sede e la Repubbli.ca di Polonia

La Santa Sede e la Repubbl ica di Polonia

Stolica Apostolska i Rzeczpospolita Polska

-

dążąc do trwałego i harmonijnego uregulowania

-

wzajemnych stosunków;

nell'inten'to di regolare in maniera stabile ed armonica le mutue relazioni;

-

biorąc pod uwagę fakt, że religia katolicka jest wyznawana przez większość społeczeństwa polskiego;

- tenendo conto che la religione cattolica e professa ta dalia maggioranza dei cittadini delia Nazione

Polacca;

-

podkreślając posłannictwo Kościoła Katolickiego,

-

rolę odegraną przez Kościół w tysiącletnich dzie-

rilevando la missione delia Ch iesa Cattolica, il ru010 che la Chiesa ha svolto nella storia millenaria

-

2046 -

jach Państwa Polskiego oraz znaczenie pontyfikatu

Jego Świątobliwości Papieża Jana Pawła II dla

współczesnych dziejów Polski;

-

zważywszy przełomowe znaczenie odzyskania nie-

Poz. 318

delio Stato Polacco, nonche il significato dei pontificato di Sua Santita Giovanni Paolo II per la storia contemporanea delia Polonia;

-

considerando I'importanza decisiva delia riconquista dell'indipendenza e delia sovranita per lo Stato Polacco, e avendo sollecitudine dei suo sviluppo;

w rozwój

-

costatando iI contributo rilevante delia Chiesa allo

sviluppo delia persona umana e al consolidamento delia moralita;

-

kierując się wymienionymi wartościami oraz powszechnymi zasadami prawa międzynarodowego,

łącznie z normami dotyczącymi poszanowania

praw człowieka i podstawowych swobód oraz wyeliminowania wszelkich form nietolera ncji i dyskryminacji z powodów religijnych;

-

guidati dai suddetti valori e dai principi comuni dei

diritto internazionale, nonche dai principi riguardanti il rispetto dei diritti dell'uomo e delie liberta

fondamentali, e I'eliminazione di tutte le forme

d'intolleranza e di discriminazione per motivo di

religione;

-

uznając, że fundamentem

rozwoju wolnego i demokratycznego społeczeństwa jest poszanowanie

godności osoby ludzkiej i jej praw;

-

ritenendo che lo sviluppo di una societa libera

e democratica e fondata sui rispetto delia dignita

delia persona umana e dei suoi diritti ;

uwzględniając nową strukturę administracyjną Ko-

-

prenclendo atto delia nuova struttura organizzativa

delia Chiesa in Polonia, sancita eon la Bolla Pontificia "Totus Tuus Poloniae populus" ;

podległości i suwerenności przez Państwo Polskie

oraz w trosce o jego pomyślny rozwój;

-

stwierd zając doniosły wkład

Kościoła

osoby ludzkiej i umacnianie moralności;

-

ścioła w

Polsce, ustanowioną Bullą papieską "Totus Tuus Poloniae populus ";

postanowiły zawrzeć niniejszy Konkordat, przy

czym Rzeczpospolita Polska uwzględniła swe zasady

konstytucyjne i ustawy, a Stolica Apostolska - dokumenty Soboru Watyk ańskiego II dotyczące wolności

religijnej i stosunków pomiędzy Ko ściołem a wspólnotą polityczną oraz przepisy prawa kanonicznego .

avendo la Repubblica di Polonia preso in considerazione i suoi principi costituzionali e leggi, e la Santa Sede i doeumenti dei Concilio Vaticano II riguardanti la liberta religiosa ed i rapporti tra la Chiesa e la

comunita politica, nonche le norme dei diritto canonico, hanno deciso di stipulare il presente Coneordato.

W tym celu Stol ica Apostolska, reprezentowana

przez Jego Ekscelencję Księdza Józefa Kowalczyka, Arcybiskupa Tytularnego Heraklei, Nuncjusza Apostol skiego w Warszawie, i Rzeczpospolita Polska, repreze ntowana przez Jego Ekscelencję Pana Krzysztofa

Skubiszewskiego, Ministra Spraw Zagranicznych,

uzgodniły, co następuje

A tal fine, la Santa Sede, rappresentata da Sua Eccellenza Monsignor Józef Kowalczyk, Arcivescovo titolare di Eraclea e Nunzio Apostolico a Varsavia, e la Repubblica di Polonia, rappresentata da Sua Eccellenza il

Signor Krzysztof Skubiszewski, Ministro degli Esteri,

hanno stabilito di comune intesa, quanto segue

Artykuł 1

Articolo 1

Rzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska pow swej dziedzinie - niezależne i autonomiczne oraz

zobowiązują się do pełnego poszanowania tej zasady

we wzajemnych stosunkach i we współdziałaniu dla

rozwoju człowieka i dobra wspólnego.

La Repubblica di Polonia e la Santa Sede riaffermano che lo Stato e la Chiesa Cattolica sono, ciascu no nel

proprio ordine, indipendenti e autonomi, e si impegnano al pieno rispetto di tale principio nei loro rapporti reeiproci e alla collaborazione per la promozione

dell'uomo e ciel bene comune .

Artykuł 2

Articolo 2

W celu utrzymania i umacniania więzi pomiędzy

Stronami oraz w celu wypełniania

powierzonej każdemu z nich misji Nuncjusz Apostolski

rezyduje, jak dotychczas, w stolicy Polski, a polski Ambasador nadzwyczajny i pełnomocny - przy Stolicy

Apostolskiej w Rzymi e.

Al fine di mantenere e rafforzare i rapporti tra le

Parti Contraenti e per compiere la missione loro affidata, un Nunzio Apostolico risiedera come finora nella

capitale delia Polonia , e un Ambasciatore straordinario e plenipotenziario delia Polonia presso la Santa Sede risiedera a Roma.

twierdzają, że Państwo i Kościół Katolicki są -

Układającymi się

każde

-

2047-

Poz. 318

Artykuł 3

Articolo 3

Rzeczpospolita Polska zapewnia Kościołowi Katolickiemu oraz jego osobom prawnym i fizycznym swobodę utrzymywania stosunków i komunikowania się

ze Stolicą Apostolską, z Konferencjami Episkopatów,

z Kościołami partykularnymi, a także między sobą

i z innymi wspólnotami, instytucjami, organizacjami

i osobami w kraju i za granicą.

La Repubblica di Polonia garantisce alla Chiesa

Cattolica e alle sue persone giuridiche e fisiche la liberta di contatti e di comunicazione con la Santa Sede, con le Conferenze Episcopali, con le Chiese particolari, nonche tra di esse e con altre comunita, istitu zioni, organizzazioni e persone, sia nel Paese sia all'estero.

Artykuł 4

Articolo 4

1. Rzeczpospolita Polska uznaje osobowość prawną Kościoła Katolickiego.

2. Rzeczpospolita Polska uznaje również osobo-

1. La Repubblica di Polonia riconosce la personalita giuridica delia Chiesa Cattolica.

rialnych i personalnych, które uzyskały taką osobona podstawie przepisów prawa kanonicznego.

Władza kościelna dokonuje stosownego powiadomienia kompetentnych organów państwowych.

2. La Repubblica di Polonia riconosce anche la personalita giuridica di tutte le istituzioni ecclesiastiche,

territoriali e personali, che hanno tale personalita in

conformita alle norme dei diritto canonico. L'autorita

ecclesiastica ne fa debita notifica ai competenti organi

delio Stato.

3. Inne instytucje kościelne mogą na wniosek wła­

dzy kościelnej uzyskać osobowość prawną na podstawie prawa polskiego.

3. Su richiesta dell'autorita ecclesiastica, altri enti

ecclesiastici possono ottenere la personalita giuridica

in base alla legge polacca.

Artykuł 5

Articolo 5

Przestrzegając prawa do wolności religijnej, Pań­

stwo zapewnia Kościołowi Katolickiemu, bez względu

na obrządek, swobodne i publiczne pełnienie jego misji, łącznie z wykonywaniem jurysdykcji oraz zarządza­

niem i administrowaniem jego sprawami na podstawie prawa kanonicznego.

Nel rispetto dei diritto alla liberta religiosa, lo Stato garantisce alla Chiesa Cattolica, senza distinzione di

riti, il libero e pubblico esercizio delia sua missione, insieme con I'esercizio delia giurisdizione, gestione

e amministrazione dei propri affari, in conformita al diritto canonico.

Artykuł 6

Articolo 6

wość prawną wszystkich instytucji kościelnych terytowość

1. Tworzenie właściwych Kościołowi struktur należy do kompetentnej władzy kościelnej; dotyczy to

w szczególności erygowania, zmieniania i znoszenia

prowincji kościelnych, archidiecezji, diecezji, ordynariatu polowego, administratur apostolskich, prałatur

personalnych i terytorialnych, opactw terytorialnych,

parafii, instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego oraz innych kościelnych osób

prawnych.

2. Żadna część terytorium polskiego nie będzie

1. Spetta all'autorita ecclesiastica competente creare le strutture proprie delia Chiesa; ció riguarda in

particolare, erigere, mutare e sopprimere province ecclesiastiche, arcidiocesi, diocesi, I'ordinariato militare,

amministrazioni apostoliche, prelature personali e territoriali, abbazie territoriali, parrocchie, istituti di vita

consacrata e societa di vita apostolica, nonche altre

persone giuridiche ecclesiastiche.

swą stolicę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Nessuna parte dei territorio polacco sara inserita in diocesi o provincia ecclesiastica con sede fuori

delie frontiere delia Repubblica di Polonia.

3. Żadna diecezja mająca swą stolicę w Rzeczypospolitej Polskiej nie będzie się rozciągała poza granice

Państwa Polskiego.

3. Nessuna diocesi che ha la sede nella Repubblica

di Polonia sara estesa fuori delie frontiere delio Stato

Polacco.

4. Biskup należący do Konferencji Episkopatu Polski nie będzie należał do krajowej Konferencji Episkopatu w innym państwie.

4. Un Vescovo che appartiene alla Conferenza

Episcopale Polacca non apparterra alla Conferenza

Episcopale nazionale di un altro Stato.

5. Biskup nie będący obywatelem polskim nie bę­

dzie należał do Konferencji Episkopatu Polski. Biskup

taki nie będzie sprawował jurysdykcji w Rzeczypospo-

5. Un Vescovo che non e cittadino polacco non apparterra alla Conferenza Episcopale Polacca. Ne esercitera giurisdizione nella Repubblica di Polonia, fatta

włączona do diecezji lub prowincji kościelnej mającej

-

2048-

litej Polskiej, wyjąwszy legata lub innego wysłannika

papieskiego.

Artykuł 7

1. Urzędy kościelne obsadza kompetentna władza

kościelna zgodnie z przepisami prawa kanonicznego.

2. Mianowanie i odwoływanie biskupów należy

wyłącznie do Stolicy Apostolskiej.

eccezione per i Legati o altri Inviati dei Papa.

Articolo 7

1. Gli uffici ecclesiastici vengono provvisti dalia

competente autorita delia Chiesa, in conformita alle

norme dei diritto canonico.

2. La nomina e la rimozione dei Vescovi competono esclusivamente alla Santa Sede.

3. Stolica Apostolska będzie mianować biskupami

w Polsce duchownych, którzy są obywatelami polskimi.

3. In Polonia, la Santa Sede scegliera i Vescovi fra

gli ecclesiastici che siano cittadini polacchi.

4. W odpowiednim czasie poprzedzającym ogło­

szenie nominacji biskupa diecezjalnego Stolica Apostolska poda jego nazwisko do poufnej wiadomości

Rządu Rzeczypospolitej Polskiej. Dołożone zostaną

starania, aby to powiadomienie nastąpiło możliwie

4. Prima delia pubblicazione delia nomina di un Vescovo diocesano, la Santa Sede fara conoscere il suo

nome in tempo opportuno al Governo delia Repubblica di Polonia, in via riservata. Si fara di tutto affinche

tale comunicazione venga fatta con sollecitudine, nei

limiti dei possibile.

wcześnie.

Artykuł 8

Articolo 8

1. Rzeczpospolita Polska zapewnia Kościołowi Katolickiemu wolność sprawowania kultu zgodnie z artykułem 5.

1. La Repubblica di Polonia garantisce alla Chiesa

Cattolica la liberta di esercitare il culto, in conformita

all'articolo 5.

2. Organizowanie kultu publicznego należy do wła­

dzy kościelnej zgodnie z przepisami prawa kanonicznego i z zachowaniem odpowiednich przepisów prawa

polskiego.

2. L'organizzazione dei culto pubblico compete

all'autorita ecclesiastica, secondo le norme dei diritto

canonico e nel rispetto delie relative norme dei diritto

polacco.

3. Miejscom przeznaczonym przez właściwą wła­

3. Lo Stato garantisce I'inviolabilita dei luoghi destinati dall'autorita ecclesiastica competente all'esercizio dei culto e alla sepoltura dei defunti, e solo per

questo scopo. Per motivi importanti, e d'accordo con

la competente autorita ecdesiastica, si puc destinare

tali luoghi ad altri usi. Tale disposizione non costituisce

un limite per I'applicazione delia legge polacca per casi di esproprio in conformita con le norme dei diritto

internazionale.

dzę kościelną do sprawowaniu kultu i grzebania zmarłych Państwo gwarantuje w tym celu nienaruszalność.

Z ważnych powodów i za zgodą kompetentnej władzy

kościelnej można przeznaczyć te miejsca na inny uży­

tek. Niniejszy przepis nie ogranicza stosowania prawa

polskiego w przypadkach wywłaszczenia z zachowaniem standardów prawa międzynarodowego.

4. Sprawowanie kultu publicznego w miejscach innych niż określone w ustępie 3 nie wymaga zezwolenia

władz państwowych, chyba że odpowiednie przepisy

prawa polskiego stanowią inaczej, w szczególności ze

względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny.

4. L'esercizio dei culto pubblico in luoghi diversi da

quelli menzionati al comma 3, non richiede I'autorizzazione delie autorita civili, a meno che le rispettive norme dei diritto polacco non dispongano diversamente,

specie per motivi di sicurezza e di ordine pubblico.

5. Władza publiczna może podjąć niezbędne dziamiejscach określonych w ustępie 3 także bez

uprzedniego powiadamiania władzy kościelnej, jeśli

jest to konieczne dla ochrony życia, zdrowia lub mienia.

5. L'autorita civile puc prendere provvedimenti necessari nei luoghi menzionati al comma 3, anche senza previo avviso dell'autorita ecclesiastica, se cic fosse indispensabile per la difesa delia vita, delia salute

e dei beni.

Artykuł 9

Articolo 9

łania w

1. Wolne od pracy są niedziele i następujące dni

świąteczne

1) 1 stycznia - uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki

Maryi (dzień Nowego Roku),

1. Le domen ich e e i seguenti giorni festivi sono liberi dal lavoro

1) 1° gennaio - Solennita di Maria Santissima Madre

di Dio (Capodanno),

-

2049-

Poz. 318

2) drugi dzień Wielkanocy,

2) Lunedi di Pasqua,

3) dzień Bożego Ciała,

3) Solennita dei Santissimo Corpo e Sangue di Cristo,

4) 15 sierpnia - uroczystość

świętszej Maryi Panny,

Wniebowzięcia

Naj-

4) 15 agosto Maria,

Solennita dell'Assunzione delia B. V.

5) 1 listopada -

dzień Wszystkich Świętych,

5) 1° novembre -

Solennita di Tutti i Santi,

6) 25 grudnia -

pierwszy dzień Bożego Narodzenia,

6) 25 dicembre -

Solennita dei Natale dei Signore,

7) 26 grudnia -

drugi dzień Bożego Narodzenia.

7) 26 dicembre tale.

Secondo Giorno dell'Ottava di Na-

2. Rozszerzenie powyższego wykazu może nastą­

pić po porozumieniu Układających się Stron.

2. L'estensione dei suddetto elenco pUD avvenire

in seguito ad accordo tra le Parti Contraenti.

Artykuł 10

Articolo 10

1. Od chwili zawarcia małżeństwo kanoniczne wywiera takie skutki, jakie pociąga za sobą zawarcie mał­

żeństwa zgodnie z prawem polskim, jeżeli

1. Dal momento delia celebrazione, il matrimonio

canonico com porta gli effetti dei matrimonio contratto secondo la legge polacca, se

(1) między nupturientami nie istnieją przeszkody wynikające z prawa polskiego,

(1) fra gli sposi non esistono impedimenti previsti

dalia legislazione polacca,

(2) złożą oni przy zawieraniu małżeństwa zgodne

oświadczenie woli dotyczące wywarcia takich

skutków i

(2) in occasione delia celebrazione dei matrimonio

essi fanno una concorde manifestazione delia volonta di produrre tali effetti e

(3) zawarcie małżeństwa zostało wpisane w aktach

stanu cywilnego na wniosek przekazany urzędowi

stanu cywilnego w terminie pięciu dni od zawarcia małżeństwa; termin ten ulega przedłużeniu, jeżeli nie został dotrzymany z powodu siły wyższej,

do czasu ustania tej przyczyny.

(3) la celebrazione dei matrimonio e stata trascritta

nei registri civili su notifica trasmessa all'Ufficio

delio Stato Civile entro cinque giorni dalia celebra zione dei matrimonio; questo termine verra prolungato, qualora non fosse stato osservato a causa di forza maggiore, fino al momento delia cessazione di essa.

2. Przygotowanie do zawarcia małżeństwa kanonicznego obejmuje pouczenie nupturientów o nierozerwalności małżeństwa kanonicznego oraz o przepisach prawa polskiego dotyczących skutków małżeń­

stwa.

2. La preparazione alla celebrazione dei matrimonio canonico comprende I'istruzione dei futuri sposi

sull'indissolubilita dei matrimonio canonico e sulle

norme dei diritto polacco concernenti gli effetti dei

matrimonio.

3. Orzekanie o ważności małżeństwa kanonicznego, a także w innych sprawach małżeńskich przewidzianych w prawie kanonicznym, należy do wyłącznej

kompetencji władzy kościelnej.

3. Edi esclusiva competenza dell'autorita ecclesiastica sentenziare circa la validita dei matrimonio canonico, nonche circa le altre cause matrimoniali previste

dal diritto canonico.

4. Orzekanie w sprawach małżeńskich w zakresie

skutków określonych w prawie polskim należy do wyłącznej kompetencji sądów państwowych.

4. Sentenziare circa cause matrimoniali nell'ambito degli effetti definiti dalia legislazione polacca, e di

esclusiva competenza dei tribunali statali.

5. Kwestia powiadamiania o orzeczeniach wskazanych w ustępach 3 i 4 może być przedmiotem postę­

powania określonego w artykule 27.

5. La questione delia notifica delie sentenze di cui

ai commi 3 e 4, potra essere oggetto di procedimento

secondo I'articolo 27.

6. Celem wprowadzenia w życie niniejszego artykułu dokonane zostaną konieczne zmiany w prawie

polskim.

6. Allo scopo di tradurre nella pratica il presente articolo, verranno fatti i necessari cambiamenti nella legislazione polacca.

Artykuł 11

Articolo 11

Układające się Strony deklarują wolę współdziała ­

nia na rzecz obrony i poszanowania instytucji małżeń­

stwa i rodziny będących fundamentem społeczeń­

stwa. Podkreślają one wartość rodziny, przy czym Sto-

Le Parti Contraenti dichiarano la volonta di colla borare per difendere e rispettare I'istituzione dei matrimonio e delia famiglia, fondamento delia societa.

Esse rilevano il valore delia famiglia, e la Santa Sede,

-

2050-

lica Apostolska, ze swej strony, potwierdza naukę katolicką o godności i nierozerwalności małżeństwa.

per parte su a, riafferma la dottrina cattolica sulla dignita e I'indissolubilita dei matrimonio.

Artykuł 12

Articolo 12

1. Uznając prawo rodziców do religijnego wychowania dzieci oraz zasadę tolerancji, Państwo gwarantuje, że szkoły publiczne podstawowe i ponadpodstawowe oraz przedszkola, prowadzone przez organy administracji państwowej i samorządowej, organizują

zgodnie z wolą zainteresowanych naukę religii w ramach planu zajęć szkolnych i przedszkolnych.

1. Riconoscendo il diritto dei genitori all'educazione religiosa dei figli e il principio delia tolleranza, lo

Stato garantisce che le scuole pubbliche elementari

e medie, nonche i centri prescolastici, gestiti dagli organismi dell'amministrazione civile o autogestiti, organizzino, in conformita alla volonta degli interessati,

I'insegnamento delia religione nel quadro dei relativo

programma di scuola o prescolastico.

2. Program nauczania religii katolickiej oraz podręczniki opracowuje władza kościelna i podaje je do

wiadomości kompetentnej władzy państwowej.

2. II programma di insegnamento delia religione

cattolica e i libri di testo vengono redatti a cura dell'auto rita ecclesiastica, che li fa conoscere all'autorita civile competente.

3. Nauczyciele religii muszą posiadać upoważnie­

nie (missio canonica) od biskupa diecezjalnego. Cofnięcie tego upoważnienia oznacza utratę prawa do nauczania religii. Kryteria wykształcenia pedagogicznego

oraz forma i tryb uzupełniania tego wykształcenia bę­

dą przedmiotem uzgodnień kompetentnych władz

państwowych z Konferencją Episkopatu Polski.

3. Gli insegnanti di religione devono ave re I'autorizzazione (missio canonica) dei Vescovo diocesano.

La revoca di tale autorizzazione com porta la perdita

dei diritto all'insegnamento delia religione. I criteri delIa preparazione pedagogica, nonche la forma e il modo di completare questa preparazione, saranno oggetto di intese tra le competenti autoritil civili e la Conferenza Episcopale Polacca.

4. W sprawach treści nauczania i wychowania religijnego nauczyciele religii podlegają przepisom i zarządzeniom kościelnym, a w innych sprawach przepisom państwowym.

4. Per quanto concerne il contenuto dell'insegnamento e dell'educazione religiosi, gli insegnanti di religione devono osservare le leggi e le disposizioni ecclesiastiche; per il resto devono osservare le norme civiii.

5. Kościół Katolicki korzysta ze swobody prowadzenia katechezy dla dorosłych, łącznie z duszpasterstwem akademickim .

5. La Chiesa Cattolica ha la libertil di organizzare la

catechesi per gli adulti, compresa la pastorale accademica.

Artykuł 13

Articolo 13

Dzieciom i młodzieży katolickiej, przebywającym

na koloniach i obozach oraz korzystającym z innych

form zbiorowego wypoczynku, zapewnia się możli­

wość wykonywania praktyk religijnych, a w szczególności uczestniczenia we Mszy św. w niedziele i święta.

Ai bambini ed ai giovani cattolici che prendono

parte alle colonie, ai campi delia gioventu o ad altre

forme di villeggiatura collettiva, viene garantito I'esercizio delie pratiche religiose e, in particolare, la partecipazione alla santa Messa nelle domeniche e nei giorni festivi.

Artykuł 14

Articolo 14

1. Kościół Katolicki ma prawo zakładać i prowadzić

placówki oświatowe i wychowawcze, w tym przedszkola oraz szkoły wszystkich rodzajów, zgodnie z przepisami prawa kanonicznego i na zasadach określonych

przez odpowiednie ustawy.

1. La Chiesa Cattolica ha il diritto di istituire e gestire centri di istruzione e di educazione, tra cui scuole

materne e scuole di ogni ordine, in conformita alle norme dei diritto canonico e secondo i principi stabiliti

dalie rispettive leggi civili.

2. W realizowaniu minimum programowego

przedmiotów obowiązkowych i w wystawianiu druków urzędowych szkoły te podlegają prawu polskiemu. W realizowaniu programu nauczania pozostałych

przedmiotów szkoły te stosują się do przepisów kościelnych. O publicznym charakterze tych szkół i placówek decyduje prawo polskie.

2. Nell'attuare un programma minimo di materie

obbligatorie e nel rilasciare documenti ufficiali, tali

scuole si regolano secondo le norme delia legislazione polacca. Nell'attuare invece un programma di insegnamento di altre materie, queste scuole osservano le

normeecclesiastiche. II diritto polacco decide circa iI

carattere pubblico di tali scuole e centri .

Dzienn ik Ustaw Nr 51

-

205 1

Poz. 31 8

3. Nauczyciele, wychowawcy I Inni pracownicy

ora z uczniowie i wychowankowie szkół i placówek wymi eni onych w ustępie 1 - jeśli są one szkołami lub

placówkami publicznymi albo mają uprawnienia szkół

lub pl acówek publicznych - mają prawa i obowiązki

takie sa me jak analogiczne osoby w szkołach i placówka ch p ubl icznych.

3. Gli inseg na nti, gli ed ucat o ri e gli altri impiegati,

tri di cu i al co m ma 1 - se qu este scuole ocentri sono

pubblici o parificati eon le scu ol e o i centri pubbli ci godono deg li stessi diritti e deg li stess i d overi spettant i alle analo ghe perso ne de li e scu ol e e dei cenri pubblici.

4. S zkoły i placówki wymienione w ustępie 1 będą

dot owane przez Państwo lub organy samorządu terytoria lnego w przypadkach i na zasadach określonych

przez odpowiednie ustawy.

4. Le scuole ed i ce ntri di cui al comma 1 saranno

so vvenzionat i d alio Stato o d agl i org ani delie autono m ie terr itoriali , se co ndo le situazi o ni e i criteri stabi lit i da li e rispett ive leggi civ ili .

A rtykuł 15

Arti colo 15

1. Rzeczpospolita Polska gwarantuje Kościołowi

Katolic kiemu prawo do swobodnego zakładania i prowadzenia szkół wyższych, w tym uniwersytetów, odrębnyc h wydziałów i wyższych seminariów duchownych o raz instytutów naukowo-badawczych .

1. La Repubblica d i Po lonia garant isce alla Chiesa

Catto lica il di ritto di istituire e gestire liberamente

scuol e supe riori, t ra cui unive rsita, facolta autono m e

e semin ari m agg iori eccl esi astici, no ncM istituti scien t ifici di ricerca.

2. Status prawny szkół wyższych, o kt órych mowa

w u stępie 1, a także tryb i zakres uznawania przez Pań­

stwo ko ścielnych stopni i tytułów oraz status prawny

wyd z i ałów teologii katolickiej na uniwersytetach pań­

stwowych re gulują umowy między Rządem Rzeczyposp ol itej Polskiej a Konferencją Episkopatu Polski upowa żn i oną przez Stolicę Apostolską.

2. Lo stat uto giu ridi co de lie scu ole superio ri, di cui

al comma 1, COSI come le m oda lita ed i termini dei ricono sc im ento da parte delio Stato dei gradi e dei tito li accad emi ci ecclesiast ici, non che lo statuto giuridico

de lie faco lta d i teolog ia cattolica nelle universita statali , son o rego lati da intese tra il Governo delia Repubb li ca di Polonia e la Conferenza Ep iscopale Pola cca ,

prev ia m ente autorizzata dali a Santa Sed e.

3. Pa pieska Akademia Teologiczna w Krakow ie

i Katolic ki Un iwersytet Lubelski są dotowane przez

P ań stw o. Państwo rozważy udzielanie pomocy finansowej o drębnym wydziałom wymienionym w ustę ­

pie 1.

3. La Pontificia Accadem ia Teologica di Cracovia

e l' Un iversita Cattolica di Lu b lin o so no sovvenzionate

da li o Stato . Lo Stat o prende ra in con siderazi o ne la

q uest ion e de i suss id io finanzi ario per le facolta autono m e d i cu i al comm a 1.

Artykuł 16

A rti colo 16

1. O p i ekę duszpasterską nad żołnierzami w yznania

katolickiego w czynnej służbie wojskowej, w tym również zawod owej, sprawuje w ramach ordynariatu polowego Biskup Po low y zgodnie z prawem kanonicznym i statu tem zatwierdzonym przez Stolicę Apostolską w porozum ieniu z kompetentnymi władzami Rzeczypospolitej Polskiej.

1. La cura pastora le dei militari di religione cattoli ca che prestan o servizio mili tare effettivo, tra cui qu elli di carri era, viene svolta dal Vescovo Castrense

ne ll'a mbito dell'ordinariato militare, in conformita al

diritto canonico ed allo statuto approvato dalia Santa

Sede d'accordo eon le competenti autorita deli a Repubblica di Polonia.

2. Żołni erz om, o których mowa w ustępie 1, zapewnia się moż liwość swobodnego uczestniczenia we

Mszy św. w n iedziele i święta, jeśli nie koliduje to

z ważnymi obowiązkami służbowymi.

2. A i militari di cui al comma 1 vi ene garantita la

poss ibi lita deli a libera partecipazione alla santa Messa

nelle domeniche e nelle feste, se questo non e in con t ra sto eo n im porta nti doveri d' uffi cio .

3. Ka pła ni i diakoni oraz członkowie instytutów ży ­

cia konsekrow anego i stowarzyszeń życia apostolskiego po zło że ni u profesji wieczystej zostają przeniesieni

do rezerwy. Alumnom wyższych seminariów duchownych, osobom po złożeniu ślubów czasowych oraz nowicjuszom odracza się służbę wojskową ze względu na

odbywani e nauki.

3. I sa cerdot i e i diaconi, nonche i membri degli istituti d i v ita consacrata e delie societa di vita apostolica

dopo la profession e perpetu a, vengono destinati alla

riserva. Pe r g li alu nn i dei seminari, pe r i professi eon

voti temporanei e pe r i novizi viene rimandato il servi zio mil itare affinch e poss ano portare a comp imento

i loro stu dio

4. Kapłan i przeniesieni do rezerwy mogą być powołani do odbywania ćwiczeń wojskowych tylko w ce-

4. I sace rdot i destin ati alla riserva possono essere

chiamati ad esercitazio ni m ilita ri, so lo a scopo di adde-

COSI come gl i alunni e gli all ievi delie scuole e dei cen -

-

2052 -

Poz. 318

lu przeszkolenia do pełnienia funkcji kapelana wojskowego na wniosek właściwego przełożonego kościelne­

go .

stramento, per svolgere la funzione di cappellano militare su richiesta dei competente superiore ecclesiastico.

5. W czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny

wyższych seminariów duchownych oraz

instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego - do służby sanitarnej lub

służby w obronie cywilnej.

5. In caso di mobilitazione generale o di guerra,

I'autorita ecclesiastica assegnera un numero supplementare di sacerdoti per il servizio di cappella ni militari: nonche di diaconi, di alunni di seminari maggiori

ecclesiastici e di membri di istituti di vita consacrata

e di societa di vita apostolica, per il servizio sanitario

o per il servizio delia difesa civile.

Artykuł 17

Articolo 17

1. Rzeczpospolita Polska zapewnia warunki do wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług

religijnych osobom przebywającym w zakładach penitencjarnych, wychowawczych, resocjalizacyjnych oraz

opieki zdrowotnej i społecznej, a także w innych zakła­

dach i placówkach tego rodzaju.

1. Alle persone che soggiornano negli istituti pen itenziari, rieducativi e di reinserimento sociale, nonche

nelle case di cura e di assistenza sociale, COSI come in

altri istituti e centri di questo genere, la Repubblica di

Polonia garantisce le condizioni per I'esercizio delie

pratiche religiose e per il beneficio dell'assistenza religiosa .

2. Osobom, o których mowa w ustępie 1, zapewnia

w szczególności możliwość uczestniczenia we

Mszy św. w niedziele i święta oraz w katechizacji i rekolekcjach, a także korzystania z indywidualnych posług religijnych w zgodzie z celami pobytu tych osób

w zakładach wskazanych w ustępie 1.

2. Alle persone di cui al comma 1 vengono assicurati in particolare la pcssibilita di partecipare alla santa

Messa domenicale e festiva, alla catechesi ed ai ritiri

spirituali, nonche il beneficio dell'assistenza religiosa

individuale, tenendo presenti tuttavia gli scopi dei soggiorno di tali persone nei centri indicati al comma 1.

3. Dla realizacji uprawnień osób, o których mowa

w ustępie 1, biskup diecezjalny skieruje kapelanów,

z którymi odpowiednia instytucja zawrze stosowną

3. Al fine di rendere operativi i diritti delie persone

di cui al comma 1, il Vescovo diocesano designera

i cappellani, con i quali la rispettiva istituzione civile

stipulera un apposito contratto.

władza kościelna skieruje dodatkowych kapłanów do

pełnienia funkcji kapelanów wojskowych, a diakonów,

alumnów

członków

się

umowę·

Artykuł 18

Articolo 18

Stosownie do potrzeby zapewnienia opieki duszpasterskiej nad członkami mniejszości narodowych biskupi diecezjalni decydują o organizowaniu posługi

duszpasterskiej i katechizacji w języku właściwej

In relazione alla necessita di garantire la cura pastorale delie minoranze etniche, spetta ai Vescovi diocesani decidere circa I'organizzazione dei servizio pastorale e delia catechesi nella lingua propria di tali minoranze.

mniejszości .

Artykuł 19

Articolo 19

Rzeczpospolita Polska uznaje prawo wiernych do

zrzeszania się zgodnie z prawem kanonicznym i w celach określonych wtym prawie. Jeżeli te zrzeszenia poprzez swą działalność wkraczają w sferę uregulowaną

w prawie polskim, podlegają także temu prawu.

La Repubblica di Polonia riconosce il diritto dei tedeli di riunirsi, in conformita al diritto canonico e agli

scopi da esso definiti. Se tali associazioni attraverso la

loro attivita ricadono nell'ambito regolato dalia legislazione polacca, esse si regolano anche secondo tale

legislazione.

Artykuł 20

Articolo 20

1. Kościół Katolicki ma prawo swobodnego drukowania, wydawania i rozpowszechniania wszelkich pu blikacji związanych z jego posłannictwem.

1. La Chiesa Cattolica ha il diritto di stampare, pubblicare e divulgare liberamente qualsiasi pubblicazione attinente alla sua missione.

2. Kościół Katolicki ma prawo do posiadania i uży­

wania własnych środków społecznego przekazu,

a także do emitowania programów w publicznej radiofonii i telewizji, na zasadach określonych w prawie

polskim.

2. La Chiesa Cattolica ha il diritto di possedere e di

fare uso di mezzi propri di comunicazione sociale,

e anche di trasmettere programmi dalia radio e dalia

televisione pubbliche, secondo le norme stabilite dalIa legislazione polacca.

-

2053 -

Poz. 318

Artykuł 21

Articolo 21

1. Odpowiednie instytucje kościelne mają prawo

prowadzenia, każda zgodnie ze swą naturą, działalno­

ści o charakterze misyjnym, charytatywnym i opiekuń­

czym. W tym celu mogą one tworzyć struktury organi zacyjne i urządzać publiczne zbiórki .

1. Apposite istituzioni ecclesiastiche hanno il diritto di esercitare, ciascuna secondo la propria natura, attivita di carattere missionario, caritativo ed assistenziale. Allo scopo possono darsi strutture organizzative

ed effettuare collette pubbliche.

2. Przepisy prawa polskiego o zbiórkach publicznych nie mają zastosowania do zbierania ofiar na cele

religijne, kościelną działalność charytatywno- opiekuń ­

czą , naukową, oświatową i wychowawczą oraz utrzymanie duchownych i członków zakonów, jeżeli odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz

w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych

w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony.

2. Le norme delia leg islazione polacca sulle collette pubbliche non si applicano alle raccolte di offerte

per scopi religiosi , per attivita ecclesiastiche, caritativo-assistenziali, scientifiche, istruttive ed educative,

nonche a quelle per il mantenimento dei clero e dei religiosi, se si effettuano nell'ambito territoriale ecclesiastico, nelle cappelle e nei luoghi e nelle circostanze definite dalia consuetudine in una data regione e secondo le modalita tradizionalmente stabilite.

Artykuł 22

Articolo 22

1. Działalność służąca celom humanitarnym, cha rytatywno-opiekuńczym, naukowym i oświatowo-wy­

chowawczym , podejmowana przez kościelne osoby

prawne, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością służącą analogicznym celom i prowadzoną

przez instytucje państwowe .

1. L' attivita intrapresa dalie persone giuridiche ecclesiastiche per scopi umanitari, caritativo-assistenziali, scientifici ed istruttivo-educativi sotto I' aspetto giuridico e pari all'attivita svolta per scopi analoghi dalie

istituzioni civili.

2. Przyjmując za punkt wyjścia w sprawach finan sowych instytucji i dóbr kościelnych oraz duchowień­

stwa obowiązujące ustawodawstwo polskie i przepisy

kościelne Układające się Strony stworzą specjalną komisję, która zajmie się koniecznymi zmianami. Nowa

regulacja uwzględni potrzeby Kościoła biorąc pod

uwagę jego misję oraz dotychczasową praktykę życia

kościelnego w Polsce.

2. Nelle questioni finanziarie delie istituzioni e dei

beni ecclesiastici nonche dei clero, avendo come punto di partenza la legislazione polacca e le norme ecclesiastiche vigenti , le Parti Contraenti istituiranno una

speciale commissione, che si occupera dei necessari

cambiamenti in materia. La nuova normativa prendera

in considerazione i bisogni delia Chiesa, tenendo presenti la sua m issione e I'attuale prassi delia vita ecclesiastica in Polonia.

3. Władzom państwowym wskazana zostanie instytucja kościelna lub instytucje kościelne kompetentne w sprawach wymienionych w ustępie 2.

3. Alle autorita civili verranno indicate I'istituzione

ecclesiastica o le istituzioni ecclesiastiche competenti

per le questioni menzionate al comma 2.

4. Rzeczpospolita Polska w miarę możliwości

udziela wsparcia materialnego w celu konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i budynków towarzyszących , a także dzieł sztuki stanowią ­

cych dziedzictwo kultury.

4. La Repubblica di Polonia, per quanto e possibi le, da appoggio materiale per la conservazione e i lavori di restauro dei complessi sacri di valore mon umentale e degli edifici a iacenti, nonche delie opere

d'arte che sono patrimonio culturale.

Artykuł 23

Articolo 23

Kościelne osoby prawne mogą zgodnie z przepisami prawa polskiego nabywać, posiadać, użytkować

i zbywać mienie nieruchome i ruchome oraz nabywać

i zbywać prawa majątkowe.

Le persone giuridiche ecclesiastiche possono

acquistare, possedere, usufruire ed alienare beni immobili e mobili , COSI come acquisire ed "alienare diritti

patrimoniali , secondo le norme delia legislazione polacca.

Artykuł 24

Articolo 24

Kościół ma prawo do budowy, rozbudowy i kon serwacji obiektów sakralnych i kościelnych oraz cmen tarzy - zgodnie z prawem polskim. O potrzebie budowy świątyni i o założeniu cmentarza decyduje biskup

diecezjalny lub inny właściwy ordynariusz. Budowę

La Chiesa ha il diritto di costruire, ampliare e conservare edifici sacri ed ecclesiastici, nonche cimiteri in conformita con la legislazione polacca. Delia necessita di edificare una chiesa o di erigere un cimitero, deci de il Vescovo diocesano o l' Ordinario competente. Le

-

2054 -

obiektów sakralnych i kościelnych oraz założenie

cmentarza inicjują właściwe władze kościelne po

uzgodnieniu miejsca z kompetentnymi władzami i po

uzyskaniu wymaganych decyzji administracyjnych.

autorita ecclesiatiche competenti procedono alla costruzione degli edifici sacri ed ecclesiastici e all'erezione di un cimitero, dopo averne concordato I'ubicazione con le autorita competenti e dopo aver ottenuto

i necessari permessi amministrativi.

Artykuł 25

Articolo 25

1. W każdej diecezji komisja powołana przez biskupa diecezjalnego będzie współpracować z właściwymi

władzami państwowymi w celu ochrony znajdujących

się w obiektach sakralnych i kościelnych dóbr kultury

o ogólnonarodowym znaczeniu oraz dokumentów archiwalnych o wartości historycznej i artystycznej.

1. In ciascuna diocesi, un'apposita commissione

istituita dal Vescovo diocesano collaborera con le auto rita civili competenti, allo scopo di proteggere i beni

culturali di valore nazionale, nonche i documenti di archivio o di valore storico-artistico, conservati negli edi fici sacri ed ecclesiasti ci.

2. Kompetentne władze państwowe i Konferencja

Episkopatu Polski opracują zasady udostępniania dóbr

kultury będących własnością lub pozostających we

2. Le autorita civili competenti e la Conferenza Episcopale Polacca daranno norme per rendere accessi bili i beni culturali che sono di proprieta o sono gestiti

dalia Chiesa .

władaniu Kościoła.

Artykuł 26

Articolo 26

Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje.

Do fundacji tych stosuje się prawo polskie.

Le persone giuridiche ecclesiastiche possono istituire fondazioni. Queste fondazioni si regolano secon do la legislazione polacca.

Artykuł 27

Articolo 27

Sprawy wymagające nowych lub dodatkowych

rozwiązań będą regulowane na drodze nowych umów

między Układającymi się

Stronami albo

uzgodn ień

między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej i Konferen cją Episkopatu Polski upoważnioną do tego przez Sto-

I problem i che richiedono soluz ioni nuove o supplementari saranno regolati mediante nuovi accordi

tra le Parti Contraenti , o intese tra il Governo delia Re pubblica di Polonia e la Conferenza Episcopale Polacca, previamente autorizzata dalia Santa Sede.

licę Apostolską·

Artykuł 28

Articolo 28

Układające się Strony będą usuwać na drodze dyplomatycznej zachodzące między nimi różnice dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszego Konkordatu.

Le Parti Contraenti cercheranno di risolvere per vie

diplomatiche eventuali divergenze tra di loro circa I'interpretazione o I'applicazione delie disposizioni dei

presente Concordato.

Artykuł 29

Articolo 29

Konkordat niniejszy podlega ratyfikacji. Wejdzie on

w życie po upływie jednego miesiąca od dnia wymia ny dokumentów ratyfikacyjnych.

II presente Concordato sara sotto posto a ratifica .

Esso entrera in vigore dopo un mese dal giorno delio

scambio dei documenti di ratifica.

Konkordat niniejszy sporządzono w Warszawie

dnia 28 lipca 1993 r., w dwóch egzemplarzach, każdy

w językach polskim i włoskim, przy czym obydwa teksty są jednakowo autentyczne.

II presente Concordato e stato steso a Varsavia il

28 Luglio 1993, in doppio originale, ciascuno in lingua

polacca e italiana; ambedue i testi sono ugualmente

autentici.

Na dowód czego Pełnomocnicy Układających się

Stron podpisali niniejszy Konkordat i opatrzyli go pie-

In fede di che, i Plenipotenziari delie Parti Contraenti hanno sottoscritto il presente Concordato e hanno apposto i propri sigilli.

częciami.

Krzysztof Skubiszewski

+ Józef Kowalczyk

-

2055 -

Poz. 318, 319 i 320

Po zaznajomieniu się z powyższym Konkordatem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

został on uznany za słuszny zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim zawartych,

-

jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony,

-

będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 23 lutego 1998 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

L.S.

Prezes Rady Ministrów: J. Buzek

319

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 3 kwietnia 1998 r.

w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą

Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodnie

z artykułem 29 Konkordatu między Stolicą Apostolską

i Rzecząpospolitą Polską , podpisanego w Warszawie

dnia 28 lipca 1993 r. , nastąpiła w Watykanie dnia

25 marca 1998 r. wymiana dokumentów ratyfikacyjnych powyższego Konkordatu.

Konkordat wejdzie w życie dnia 25 kwietnia 1998 r.

Minister Spraw Zagranicznych: B. Geremek

320

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ

z dnia 15 kwietnia 1998 r.

w sprawie zarządzenia ponownych wyborów walnego zgromadzenia izby rolniczej

w województwie ciechanowskim.

Na podstawie art. 50 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 2

i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych

(Dz. U. z 1996 r. Nr 1, poz. 3 oraz z 1997 r. Nr 121,

poz. 770) stanowi się, co następuje