Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 1998 r. w sprawie trybu i zasad przyznawania świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie utraty życia lub poniesienia uszczerbku na zdrowiu albo w mieniu podczas korzystania lub w związku z korzystaniem z pomocy innych osób przez Urząd Ochrony Państwa.

§ 1. 1. Świadczenia odszkodowawcze określone

w rozporządzeniu przysługują osobie, która w czasie

udzielania lub w związku z udzielaniem, w trybie

określonym odrębnymi przepisami, pomocy Urzędo­

wi Ochrony Państwa poniosła uszczerbek na zdrowiu

albo w mieniu, zwanej dalej "osobą poszkodowaną"·

2. Jeżeli wskutek okoliczności, o których mowa

w ust. 1, osoba poszkodowana zmarła, świadczenia

przyznaje się członkom jej rodziny.

3. Świadczenia odszkodowawcze nie przysługują,

jeżeli śmierć,

uszczerbek na zdrowiu albo w mieniu

osoby poszkodowanej nastąpiły z winy umyślnej lub

rażącego niedbalstwa osoby poszkodowanej.

§ 2. Świadczenia odszkodowawcze z tytułu utraty

życia

lub poniesienia uszczerbku na zdrowiu albo

w mieniu wskutek okoliczności, o których mowa w § 1

ust. 1, zwanych dalej "wypadkiem", obejmują

1) jednorazowe odszkodowanie -

dla osoby poszkodowanej z tytułu uszczerbku na zdrowiu,

2) jednorazowe odszkodowanie - dla członków jej

rodziny z tytułu śmierci osoby poszkodowanej,

3) świadczenie wyrównawcze - dla osoby poszkodowanej, której wynagrodzenie uległo zmniejszeniu wskutek uszczerbku na zdrowiu,

4) rentę z tytułu niezdolności do pracy - dla osoby

poszkodowanej, która stała się osobą całkowicie

lub częściowo niezdolną do pracy,

pisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin,

7) odszkodowanie za uszczerbek w mieniu -

dla osoby poszkodowanej lub dla członków jej rodziny,

8) bezpłatne świadczenia

zdrowotne, zaopatrzenie

w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze,

zaopatrzenie w leki bezpłatnie, za opłatą ryczałto­

wą lub za częściową odpłatnością, zaopatrzenie

w artykuły sanitarne oraz inne świadczenia w naturze - dla osoby poszkodowanej oraz dla członków

rodziny tej osoby,

9) prawo do przysposobienia zawodowego.

§ 3. Podstawę wymiaru świadczeń odszkodowawczych, o których mowa w § 2 pkt 1-6, oraz ich wysokość ustala się na zasadach określonych w przepisach

o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Rozdział 2

Odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu lub

śmierci osoby poszkodowanej

§ 4. 1. Osobie poszkodowanej, która doznała stałe­

go lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek

wypadku, przysługuje jednorazowe odszkodowanie

pieniężne, zwane dalej "odszkodowaniem".

2. Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie

naruszenie sprawności organizmu, które powoduje

upośledzenie czynności organizmu nie rokujące poprawy.

3. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się

takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający sześć miesięcy, mogące jednak ulec poprawie.

§ 5. 1. W razie śmierci osoby poszkodowanej wskutek wypadku, odszkodowanie przysługuje następują­

cym członkom jej rodziny

5) rentę szkoleniową - dla osoby poszkodowanej,

w stosunku do której orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie,

1) małżonkowi, z którym do dnia śmierci osoba poszkodowana pozostawała we wspólności małżeń­

skiej, lub uprawnionemu do świadczeń alimentacyjnych z jej strony na podstawie orzeczenia sądu

lub ugody sądowej,

6) rentę rodzinną - dla członków rodziny po osobie

poszkodowanej, uprawnionych na podstawie prze-

2) dzieciom własnym i przysposobionym oraz pasierbom, wnukom i rodzeństwu, jeżeli w dniu śmierci

-

318-

osoby poszkodowanej spełniali warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, określone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin,

3) rodzicom, osobom przysposabiającym, macosze

oraz ojczymowi, jeżeli w dniu śmierci osoby poszkodowanej prowadzili z nią wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli osoba ta przyczyniała się

w znacznym stopniu do ich utrzymania albo jeżeli

zostało ustalone wyrokiem sądowym lub ugodą

sądową prawo do alimentów z jej strony.

Poz. 27

w 10% i osiąga wynagrodzenie zmniejszone co najmniej o 10%, przysługuje świadczenie wyrównawcze.

2. Świadczenie wyrównawcze nie przysługuje, jeżeli z tytułu uszczerbku na zdrowiu osoba poszkodowana pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy.

§ 9. Świadczenie wyrównawcze stanowi różnicę

między wynagrodzeniem z okresu przed powstaniem

sługuje również byłemu małżonkowi osoby poszkodo-

uszczerbku na zdrowiu a wynagrodzeniem z okresu po

powstaniu tego uszczerbku, nie może jednak przekraczać 30% wynagrodzenia z okresu przed powstaniem

uszczerbku na zdrowiu.

wanej, jeżeli do chwili jej śmierci był on uprawniony do

świadczeń alimentacyjnych z jej strony na podstawie

orzeczenia sądu lub ugody sądowej.

§ 10. Świadczenie wyrównawcze wypłaca się przez

okres nie dłuższy niż trzy lata.

2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, przy-

3. Odszkodowanie przysługuje niezależnie od zapogrzebowego, odprawy oraz innych świad ­

czeń przysługujących na podstawie odrębnych prze pisów.

siłku

4. Jeżeli osoba poszkodowana zmarła wskutek wypadku po otrzymaniu z tego tytułu odszkodowania,

uprawnionym członkom jej rodziny przysługuje odszkodowanie, jeżeli byłoby ono wyższe niż odszkodowanie wypłacone tej osobie. W takim przypadku odszkodowanie przyznaje się w wysokości stanowiącej

różnicę między kwotami tych odszkodowań i wypłaca

się w odpowiednich częściach uprawnionym członkom

rodziny.

§ 6. 1. Odszkodowanie, o którym mowa w § 5, przysługuje, jeżeli osoba poszkodowana zmarła

wypadku w ciągu 3 lat od jego zaistnienia.

wskutek

Proporcjonalne zwiększenie odszkodowania

osobie poszkodowanej, jeżeli uszczerbek

na zdrowiu, będący następstwem wypadku, ulegnie

zwiększeniu o co najmniej 10% w czasie określonym

w ust. 1.

2.

przysługuje

§ 7. W szczególnie uzasadnionych przypadkach

Szef Urzędu Ochrony Państwa może przyznać odszkodowanie

1) członkowi rodziny osoby zmarłej wskutek wypadku, nie spełniającemu warunków wymaganych do

uzyskania renty rodzinnej, albo innej osobie bliskiej - w granicach określonych w przepisach

o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy

i chorób zawodowych,

2) osobie poszkodowanej albo uprawnionemu człon­

kowi rodziny osoby zmarłej wskutek wypadku wyższe niż określone w przepisach wymienionych

w pkt 1.

Rozdział 4

Renta z tytułu niezdolności do pracy, renta szkoleniowa i renta rodzinna

§ 11. Osobie poszkodowanej, która wskutek wypadku została uznana za całkowicie lub częściowo niezdolną do pracy, przysługuje renta stała lub okresowa

albo renta szkoleniowa, na zasadach przewidzianych

w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy

pracy i chorób zawodowych.

§ 12. Członkom rodziny osoby poszkodowanej, która zmarła wskutek wypadku, przysługuje renta rodzinna, na zasadach przewidzianych w przepisach o świad­

czeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Rozdział 5

Odszkodowanie za uszczerbek w mieniu

§ 13. 1. Osobie poszkodowanej, która wskutek wypadku doznała uszczerbku w mieniu, przysługuje odszkodowanie.

2. Jeżeli osoba poszkodowana poniosła śmierć

wskutek wypadku, odszkodowanie, o którym mowa

w ust. 1, przysługuje osobom powołanym do spadku

po niej, według zasad określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.

3. W przypadku uszkodzenia pojazdu mechanicznego, będącego własnością osoby poszkodowanej, odszkodowanie ogranicza się do kwoty nie wypłaconej

przez zakład ubezpieczeń.

Rozdział 6

Rozdział 3

Świadczenie wyrównawcze

§ 8. 1. Osobie poszkodowanej, która wskutek wy-

padku doznała uszczerbku na zdrowiu co najmniej

Świadczenia lecznicze i rehabilitacyjne

§ 14. Świadczenia określone w § 2 pkt 8 są udzielane według przepisów o świadczeniach dla funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa oraz ich rodzin.

-

319-

Poz. 27

3) okoliczności

w mieniu.

Rozdział 7

towarzyszące

powstaniu uszczerbku

Postępowanie w sprawach świadczeń

§ 15. 1. Do sposobu ustalania stopnia uszczerbku

na zdrowiu osoby poszkodowanej albo związku

osoby z wypadkiem, a także właściwości

organów, trybu przyznawania i wypłaty odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy o odszkodowaniach przysługujących funkcjonariuszom Urzędu

Ochrony Państwa w związku ze służbą w Urzędzie

Ochrony Państwa, z uwzględnieniem przepisów rozśmierci tej

3. W celu dokonania ustaleń, o których mowa

w ust. 2, upoważniony funkcjonariusz, prowadzący postępowanie wyjaśniające, korzysta z protokołów, raportów służbowych oraz innych dokumentów sporzą­

dzonych w związku z udzieleniem pomocy przez osobę

poszkodowaną Urzędowi Ochrony Państwa, w trybie

określonym w odrębnych przepisach. W razie potrzeby

przesłuchuje się świadków lub zasięga opinii rzeczoznawców.

porządzenia.

4. Z przebiegu postępowania wyjaśniającego upo2. O stopniu i charakterze uszczerbku na zdrowiu

osoby poszkodowanej orzekają komisje lekarskie

właściwe dla funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Pań­

stwa.

3. Komisje lekarskie, o których mowa w ust. 2, ustaosoby poszkodowanej

z wypadkiem.

lają również związek śmierci

§ 16. W sprawach dotyczących renty z tytułu niezdolności

do pracy i renty rodzinnej, nie uregulowanych w rozporządzeniu, stosuje się odpowiednio przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich

rodzin, dotyczące

ważniony funkcjonariusz sporządza protokół, który po-

za ustaleniami wymienionymi w ust. 2 powinien zawierać

1) datę i miejsce dokonywania czynności oraz imię

i nazwisko osoby przeprowadzającej postępowa­

nie, a także imię, nazwisko i adres osoby poszkodowanej,

2) kalkulację ustalonej wysokości uszczerbku w mieniu,

3) imiona i nazwiska przesłuchanych świadków oraz

treść ich zeznań,

4) treść opinii rzeczoznawców.

1) postępowania w sprawach rent,

2) orzekania o niezdolności do pracy,

3) powstawania i ustalania prawa do rent oraz zasad

ich wypłaty,

4) waloryzacji rent,

5) zwrotu nienależnie pobranych rent i dokonywania

potrąceń.

§ 17. W razie zbiegu świadczeń przewidzianych

w rozporządzeniu ze świadczeniami przysługującymi

na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych lub przepisów o odszkodowaniach w razie wypadków i chorób

pozostających w związku ze służbą w Urzędzie Ochrony Państwa, stosuje się przepisy korzystniejsze dla

osoby uprawnionej do świadczeń.

5. Przed wydaniem decyzji o przyznaniu odszkodowania zapoznaje się osobę poszkodowaną lub osoby

uprawnione z materiałami zebranymi w postępowaniu

wyjaśniającym i wyznacza się termin do wniesienia

przez nie uwag i wniosków.

6. Po rozpatrzeniu uwag, o których mowa w ust. 5,

albo gdy w wyznaczonym terminie uwagi nie zostaną

zgłoszone, wydaje się decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania odszkodowania.

§ 20. Do postępowania w sprawach świadczeń,

w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

§ 21. Świadczenia przewidziane w rozporządzeniu

wypłaca się z budżetu państwa

Urzędu Ochrony Państwa.

§ 18. Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się z urzędu lub na wniosek osoby poszkodowanej

albo innych osób uprawnionych.

§ 19. 1. Po wszczęciu postępowania w sprawie odszkodowania za uszczerbek w mieniu, funkcjonariusz

upoważniony przez Szefa Urzędu Ochrony Państwa

przeprowadza postępowanie wyjaśniające.

2. W toku postępowania wyjaśniającego ustala się

1) rodzaj, czas, miejsce

uszczerbku w mieniu,

i

przyczynę

2) wysokość uszczerbku w mieniu,

powstania

w części dotyczącej

Rozdział 8

Przepisy końcowe

§ 22. W sprawach o przyznanie świadczeń odszkodowawczych, nie zakończonych decyzją do dnia wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy tego

rozporządzenia.

§ 23. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: J. Buzek

-

317-

Poz. 27

27

ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW

z dnia 9 stycznia 1998 r.

w sprawie trybu i zasad przyznawania świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie utraty życia

lub poniesienia uszczerbku na zdrowiu albo w mieniu podczas korzystania lub w związku z korzystaniem

z pomocy innych osób przez Urząd Ochrony Państwa.

Na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30,

poz. 180, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i Nr 107, poz. 461,

z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 53, poz. 214,

z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515,

z 1996 r. Nr 59, poz. 269, Nr 106, poz. 496 i Nr 156,

poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 70, poz. 443,

Nr 88, poz. 554 i Nr 141, poz. 943) zarządza się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne