Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

1.

Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje mających

obywatelstwo polskie rolników i pracujących z nimi domowników, na zasadach określonych

w ustawie.

2.

W ubezpieczeniu wyodrębnia się

1)

ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie,

2)

ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

5 lit. b), który wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Rolnik lub domownik, który w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy podlega innemu

ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej nie będąc

pracownikiem i nie pozostając w stosunku służbowym, a spełnia inne warunki podlegania

ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie, może złożyć Zakładowi

lub Kasie oświadczenie, że chce podlegać temu ubezpieczeniu z wyłączeniem innego ubezpieczenia

społecznego; art. 39a ust. 3 i 4 ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się odpowiednio.

1.

Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwana dalej „Kasą”.

2.

Prezes Kasy jest centralnym organem administracji państwowej, podległym Ministrowi

Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

3.

Interesy ogółu ubezpieczonych i świadczeniobiorców, dotyczące ubezpieczenia i działalności

Kasy, reprezentuje Rada Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zwana dalej „Radą Rolników”.

4.

W realizacji ubezpieczenia uczestniczą także, w zakresie określonym w ustawie i w

odrębnych przepisach, organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „Zakładem”,

oraz inne podmioty.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

4, pkt 8 lit. a) i pkt 14, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.

W sprawach wymienionych w art. 46 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1

1)

orzeczenie wydaje się w trybie dotychczasowym, jeżeli w tym trybie nastąpiło skierowanie

przez Kasę na badanie,

2)

w okresie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Kasa może kierować na badania

w trybie dotychczasowym, jeżeli jest to uzasadnione względami organizacyjnymi.

1.

Ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek.

2.

Jeżeli ustawa przewiduje objęcie ubezpieczeniem na wniosek, z wnioskiem o objęcie

ubezpieczeniem może wystąpić zainteresowana osoba lub rolnik, na którego rachunek

ta osoba pracuje.

3.

Osoba podlegająca ubezpieczeniu na wniosek może w każdym czasie odstąpić od ubezpieczenia,

składając oświadczenie w tej sprawie.

4

Równoznaczne z odstąpieniem od ubezpieczenia na wniosek jest nieopłacenie w terminie

składki, chyba że rolnik obowiązany do jej opłacenia, przed upływem terminu płatności,

wystąpił o jego odroczenie albo nieopłacenie składki w terminie było skutkiem siły

wyższej.

1.

Ubezpieczenie ustaje z końcem kwartału, w którym ustały okoliczności uzasadniające

podleganie ubezpieczeniu, z zastrzeżeniem ust. 3.

2.

Ubezpieczenie na wniosek ustaje także

1)

z końcem kwartału wskazanego w oświadczeniu ubezpieczonego, a jeżeli w oświadczeniu

tym nie ma takiego wskazania - z końcem kwartału, w którym oświadczenie to zostało

złożone Kasie, albo

2)

z końcem kwartału poprzedzającego kwartał, w którym nastąpiło odstąpienie od ubezpieczenia

w myśl art. 3 ust. 4.

3.

Jeżeli wraz z ustaniem okoliczności uzasadniających podleganie ubezpieczeniu z mocy

ustawy następują okoliczności uzasadniające objęcie ubezpieczeniem na wniosek, ubezpieczenie

istniejące z mocy ustawy ustaje z końcem kwartału, w którym ubezpieczonemu doręczono

decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy.

4

Jeżeli złożony został wniosek o rentę lub emeryturę, obowiązek ubezpieczenia ustaje

z końcem kwartału, w którym wydana została decyzja o przyznaniu świadczenia, jednak

nie wcześniej niż z końcem kwartału, w którym ubezpieczony nabył to prawo.

W ustawie z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność

gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250, z 1990 r. Nr 36, poz.

206, z 1991 r. Nr 110, poz. 474, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i z 1996 r. Nr 100, poz.

461) w art. 2 w ust. 2 wyrazy «indywidualnych i członków ich rodzin podlegają ubezpieczeniu

określonemu ustawą» zastępuje się wyrazami «podlegają ubezpieczeniu określonemu w ustawie

z zastrzeżeniem przypadków określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

1.

Składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik. Jeżeli działalność

rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osób, obowiązek opłacenia składki ciąży

na nich solidarnie.

2.

Obowiązek opłacenia składki powstaje z pierwszym dniem kwartału, w którym powstało

ubezpieczenie, a ustaje z ostatnim dniem kwartału, w którym ustało ubezpieczenie.

Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi

stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie

rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.

Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy,

nieprzerwanie co najmniej 1 rok, podejmuje pozarolniczą działalność gospodarczą nie

będąc pracownikiem i nie pozostając w stosunku służbowym, podlega nadal temu ubezpieczeniu.

Rolnik lub domownik może podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu wówczas, gdy złoży

Zakładowi lub Kasie oświadczenie, że chce podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu

z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, o ile spełnia w tym zakresie warunki

określone w odrębnych przepisach.

Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia kwartału rozpoczynającego się po upływie 7

dni od dnia ogłoszenia.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

rolniku - rozumie się osobę fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą

jako posiadacz (samoistny albo zależny) gospodarstwa rolnego położonego w granicach

Rzeczypospolitej Polskiej,

2)

domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która

a)

ukończyła 16 lat,

b)

pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie

jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,

c)

stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem

pracy,

3)

działalności rolniczej - rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub

zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej, rybnej i leśnej,

4)

gospodarstwie rolnym - rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności

rolniczej,

5)

dziale specjalnym - rozumie się dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów

podatkowych,

6)

przepisach emerytalnych - rozumie się przepisy regulujące emerytury i renty przysługujące

pracownikom i członkom ich rodzin,

7)

emeryturze podstawowej - rozumie się kwotę miesięcznej najniższej emerytury, określoną

w przepisach emerytalnych,

8)

wskaźniku wymiaru - rozumie się ustaloną dla określonego świadczenia lub określonej

części świadczenia liczbę, wyrażającą stały stosunek tego świadczenia (tej części

świadczenia) do emerytury podstawowej, z zaokrągleniem do drugiego miejsca po przecinku;

wskaźnik wymiaru służy do obliczania wysokości świadczenia lub jego części w myśl

art. 48,

9)

rencie - rozumie się rentę inwalidzką albo rentę rodzinną,

10)

emeryturze lub rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków

ich rodzin - rozumie się odpowiednie świadczenie, przyznane przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy na podstawie ustaw powołanych w art. 99 i 122 albo innych przepisów

regulujących świadczenia emerytalno-rentowe dla rolników,

11)

ubezpieczeniu emerytalno-rentowym - rozumie się ubezpieczenie emerytalno-rentowe określone

w ustawie,

11a

stwierdzeniu niezdolności do samodzielnej egzystencji - rozumie się przez to zaliczenie

do pierwszej grupy inwalidów,

12)

innym ubezpieczeniu społecznym - rozumie się ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie

emerytalne, określone w odrębnych przepisach,

13)

osobie podlegającej innemu ubezpieczeniu społecznemu - rozumie się osobę będącą pracownikiem

zatrudnionym w wymiarze czasu nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym

zawodzie albo objętą innymi przepisami o ubezpieczeniu społecznym lub o zaopatrzeniu

emerytalnym,

14

okresach podlegania określonemu ubezpieczeniu społecznemu - rozumie się tylko takie

okresy, za które opłacono przewidziane w odpowiednich przepisach składki na to ubezpieczenie,

chyba że w myśl tych przepisów nie istniał obowiązek opłacania składek,

15)

wójcie - rozumie się także burmistrza lub prezydenta miasta,

16

ubezpieczeniu zdrowotnym - rozumie się ubezpieczenie określone w odrębnych przepisach.

Do ubezpieczenia społecznego rolników stosuje się przepisy niniejszej ustawy, jeżeli

ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie stanowi inaczej.

1.

Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy

1)

rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego

lub dział specjalny,

2)

domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1

- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie

ma ustalonego prawa do emerytury lub renty.

2.

Ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim na wniosek obejmuje się innego

rolnika lub domownika, jeżeli działalność rolnicza stanowi stałe źródło jego utrzymania.

3

Emeryt lub rencista może podlegać ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu

na wniosek tylko w zakresie określonym w art. 8 ust. 3.

1.

Za każdego ubezpieczonego opłaca się składkę w równej wysokości, z zastrzeżeniem ust.

3.

2.

Wysokość składki za jednego ubezpieczonego ustala się w planie funduszu składkowego

stosownie do zasad określonych w art. 77.

3.

Na wniosek ubezpieczonego, który jednocześnie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu

lub ma ustalone prawo do emerytury albo renty, pobiera się za niego jedną trzecią

składki, o której mowa w ust. 2. W takim przypadku ubezpieczonemu przysługuje tylko

jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przewidziane

w art. 9 pkt 1.

4

Prezes Kasy ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”

ustaloną przez Radę Rolników wysokość składki na jeden kwartał lub kilka kolejnych

kwartałów co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem danego kwartału. Wysokość ta może

być ustalona kwotowo - i korygowana w przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej

- albo za pomocą określonego procentu emerytury podstawowej.

5.

Na wniosek Rady Rolników Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia,

może ustanawiać ulgi w wysokości składki, określając szczegółowe zasady i tryb ich

przyznawania.

Świadczeniami z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego są

1)

jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

albo śmierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej,

zwane dalej „jednorazowym odszkodowaniem”,

2)

zasiłek chorobowy,

3)

zasiłek z tytułu urodzenia lub przyjęcia na wychowanie dziecka,

4)

zasiłek macierzyński.

1.

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje

1)

ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek

wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej,

2

osobie najbliższej ubezpieczonemu rolnikowi, nie podlegającej ubezpieczeniu, jeżeli

doznała ona takiego uszczerbku wskutek wypadku przy pracy rolniczej, któremu uległa

pomagając ubezpieczonemu rolnikowi, nie będąc jego pracownikiem, w pracach związanych

z prowadzeniem działalności rolniczej; za osoby, najbliższe rolnikowi uważa się jego

małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo, zstępnych rodzeństwa, powinowatych w tej

samej linii lub stopniu oraz wychowanków,

3)

członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy rolniczej

lub rolniczej choroby zawodowej,

4)

członkom rodziny osoby określonej w pkt 2, która zmarła wskutek wypadku przy pracy

rolniczej.

2.

Jednorazowe odszkodowanie nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lub

2, jeżeli

1)

poszkodowany spowodował wypadek umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa lub

2)

poszkodowany, będąc w stanie nietrzeźwości, sam w znacznym stopniu przyczynił się

do wypadku.

1.

Za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną,

które nastąpiło

1)

na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje,

albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem

rolnym lub

2)

w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt

1, albo w drodze powrotnej, lub

3)

podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, zwykłych

czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo w związku z wykonywaniem

tych czynności, lub

4)

w drodze do miejsca wykonywania czynności, o których mowa w pkt 3, albo w drodze powrotnej.

2.

Na wniosek Rady Rolników Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia,

może określić, jakie czynności nie wymienione w ust. 1 pkt 3 traktuje się, w zakresie

uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, na równi

z czynnościami związanymi z prowadzeniem działalności rolniczej.

Za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę, która powstała w związku z pracą w gospodarstwie

rolnym, jeżeli choroba ta jest objęta wykazem chorób zawodowych określonych w przepisach

wydanych na podstawie Kodeksu pracy.

Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty do okresów zatrudnienia, równorzędnych

i zaliczalnych dolicza się przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia

gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia.

1.

Jednorazowe odszkodowanie przyznaje się

1)

osobie, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 lub 2 - na zasadach przewidzianych dla

pracownika,

2)

osobom, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 lub 4 - na zasadach przewidzianych dla

członków rodziny pracownika

- w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

2.

Jednorazowe odszkodowanie ustala się w wysokości proporcjonalnej do określonego procentowo

stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tym, że najniższa kwota odszkodowania

nie może wynosić mniej niż za pięcioprocentowy uszczerbek na zdrowiu. W przypadku

śmierci poszkodowanego odszkodowanie przysługuje w wysokości odpowiadającej stuprocentowemu

uszczerbkowi na zdrowiu.

3.

Na wniosek Rady Rolników Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia,

może określić szczegółowe zasady ustalania wysokości jednorazowego odszkodowania.

4.

Jeżeli nie określono wysokości jednorazowego odszkodowania w trybie przewidzianym

w ust. 3, wynosi ono 66% emerytury podstawowej za każdy procent stałego lub długotrwałego

uszczerbku na zdrowiu, z uwzględnieniem zwiększeń przewidzianych w przepisach o świadczeniach

z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

1.

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który wskutek choroby jest niezdolny

do pracy nieprzerwanie co najmniej przez 30 dni.

2.

Zasiłek chorobowy przysługuje za okres niezdolności do pracy, jednak nie dłużej niż

przez 180 dni.

2a

Zasiłek chorobowy nie przysługuje w okresie przebywania ubezpieczonego na koszt Kasy

w zakładzie opieki zdrowotnej w celu rehabilitacji.

3.

Na wniosek Rady Rolników Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia,

może określić

1)

przypadki, w których zasiłek chorobowy przysługuje przy niezdolności do pracy trwającej

nieprzerwanie krócej niż 30 dni,

2)

szczegółowe zasady ustalania wysokości zasiłku chorobowego.

4.

Jeżeli nie określono wysokości zasiłku chorobowego w trybie przewidzianym w ust. 3,

wynosi on jedną trzydziestą emerytury podstawowej za każdy dzień niezdolności do pracy.

1.

Z tytułu urodzenia dziecka, a także z tytułu przyjęcia dziecka w wieku do jednego

roku na wychowanie, jeżeli w tym czasie został złożony wniosek o przysposobienie,

ubezpieczonemu przysługuje jednorazowy zasiłek w wysokości trzykrotnej emerytury podstawowej.

Jeżeli ubezpieczeniu podlegają oboje małżonkowie, zasiłek ten przysługuje łącznie

obojgu małżonkom.

2.

Na wniosek Rady Rolników Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia,

może określić korzystniejszy sposób ustalania wysokości zasiłku, o którym mowa w ust.

1.

3.

Z tytułu urodzenia dziecka ubezpieczonemu przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości

równej zasiłkowi chorobowemu za okres 8 tygodni, wypłacany łącznie z zasiłkiem, o którym

mowa w ust. 1.

1.

Osobie, która została objęta ubezpieczeniem na wniosek, świadczenia przewidziane w art.

14 i 15, z wyjątkiem zasiłku chorobowego z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, przysługują,

jeżeli okres podlegania ubezpieczeniu bezpośrednio przed wystąpieniem zdarzenia uzasadniającego

nabycie prawa do świadczenia trwał nieprzerwanie co najmniej rok.

2.

Do okresu wymaganego w myśl ust. 1 wlicza się okresy podlegania innemu ubezpieczeniu

społecznemu, jeżeli zainteresowany nie nabył prawa do analogicznego świadczenia z tego

ubezpieczenia.

1.

Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy

1)

rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego

lub dział specjalny,

2)

domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1.

2.

Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się

1)

innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu

i macierzyńskiemu, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym,

2)

osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności

rolniczej nie nabywając prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia,

jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, ubezpieczeniu społecznemu rolników

indywidualnych i członków ich rodzin lub innemu ubezpieczeniu społecznemu przez okres

co najmniej 50 kwartałów.

3.

Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu

społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury albo renty.

1

Składka kwartalna za każdego ubezpieczonego wynosi 30% emerytury podstawowej.

2.

Za ubezpieczonego, z którym rolnik zawarł umowę według przepisów rozdziału 7, rolnik

opłaca składkę w wysokości 75% należności ustalonej w myśl ust. 1.

Świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego są

1)

emerytura rolnicza lub renta inwalidzka rolnicza,

2)

renta rodzinna,

3)

emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich

rodzin,

4)

dodatki do emerytur i rent, o których mowa w pkt 1-3,

5)

zasiłek pogrzebowy.

1.

Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki

1)

osiągnął wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a mężczyzny 65 lat,

2)

podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 100 kwartałów,

z uwzględnieniem art. 20.

2.

Emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie

następujące warunki

1)

osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną,

2)

podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 120 kwartałów,

z zastrzeżeniem ust. 3,

3)

zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

3

Jeżeli zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej jest spowodowane wywłaszczeniem

gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, ich zbyciem na cel uzasadniający

wywłaszczenie albo trwałym wyłączeniem, zgodnie z obowiązującymi przepisami, użytków

rolnych z produkcji rolniczej z przyczyn niezależnych od rolnika, warunek przewidziany

w ust. 2 pkt 2 uważa się za spełniony, jeżeli rolnik podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu

przez okres co najmniej 50 kwartałów.

4

Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, zasady wcześniejszego przechodzenia

na emeryturę, na warunkach innych niż określone w ust. 1 i 2.

1.

Do okresów ubezpieczenia, wymaganych stosownie do art. 19 ust 1 pkt 2, ust. 2 pkt

2 i ust. 3, zalicza się okresy

1)

podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin

w latach 1983-1990,

2)

prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16

roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.,

3)

pobierania renty inwalidzkiej rolniczej jako renty okresowej, jednak nie więcej niż

2 lata,

4)

od których zależy prawo do emerytury w myśl przepisów emerytalnych.

2.

Okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, nie zalicza się do okresów ubezpieczenia,

jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub

renty na podstawie odrębnych przepisów.

Osobom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników, które zostały zwolnione z pracy

z przyczyn dotyczących zakładu pracy i nie są uprawnione do świadczeń dla bezrobotnych

na podstawie ustawy, przysługują świadczenia na warunkach i w zakresie określonym

w niniejszym rozdziale.

Świadczenia określone w art. 20c przysługują osobie, o której mowa w art. 20a, jeżeli

1)

w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia

pozostawała w stosunku pracy co najmniej 180 dni i stosunek ten został rozwiązany

z przyczyn dotyczących zakładu pracy,

2)

podatek z gospodarstwa rolnego lub działu specjalnego nie przekracza kwoty podatku

rolnego z 5 ha przeliczeniowych albo w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa

domowego nie mającego stałych pozarolniczych źródeł dochodu nie przekracza kwoty podatku

rolnego z 1 ha przeliczeniowego.

Świadczenia obejmują

1)

pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne rolników za osobę, z którą rozwiązano

stosunek pracy, w okresie pierwszych czterech kwartałów po tym rozwiązaniu, z wyłączeniem

okresu pobierania zasiłku szkoleniowego,

2)

przyuczenie do zawodu lub przekwalifikowanie w celu podjęcia zatrudnienia lub działalności

gospodarczej poza gospodarstwem rolnym,

3)

zasiłek szkoleniowy w związku z tym przyuczeniem lub przekwalifikowaniem, w wysokości

określonej w art. 18 pkt 1,

4)

świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, powstałych w związku

z odbywaniem tego przyuczenia lub przekwalifikowania,

5)

jednorazową pożyczkę, o której mowa w art. 13, na podjęcie pozarolniczej działalności

gospodarczej, nie wyłączając działalności wytwórczej lub usługowej związanej z rolnictwem.

Pokrycie składek, przewidziane w art. 20c pkt 1, polega na przekazaniu z Funduszu

Pracy na odpowiednie fundusze ubezpieczenia społecznego rolników, na podstawie decyzji

kierownika właściwego rejonowego biura pracy wydanej na wniosek rolnika zobowiązanego

do zapłacenia składki, kwot należności z tytułu poszczególnych rat kwartalnych. Świadczenie

to przysługuje począwszy od najbliższej raty kwartalnej, której wymagalność przypada

po dniu rozwiązania stosunku pracy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Renta inwalidzka rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który jest długotrwale niezdolny

do pracy w gospodarstwie rolnym, jeżeli podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu

co najmniej przez okres

1)

4 kwartałów - jeśli długotrwała niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała

w wieku do 20 lat,

2)

8 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 20 lat do 22 lat,

3)

12 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 22 lat do 25 lat,

4)

16 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 25 lat do 30 lat,

5)

20 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 30 lat,

6)

jakikolwiek - jeśli niezdolność ta powstała wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub

rolniczej choroby zawodowej

- i jeśli powstanie tej niezdolności przypada na okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu

lub okres 18 miesięcy od dnia ustania ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 3.

2.

Ubezpieczonego uważa się za długotrwale niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym,

jeżeli ze względu na pogorszenie się jego stanu zdrowia istnieją przeciwwskazania

do osobistego wykonywania niezbędnych prac w danym gospodarstwie rolnym w okresie

dłuższym niż 6 miesięcy.

2a

Niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za stałą, jeżeli stwierdzone,

według wiedzy medycznej, zmiany w stanie zdrowia, w stopniu powodującym przeciwwskazania,

o których mowa w ust. 2, są nieodwracalne.

3.

Jeżeli ubezpieczony stał się długotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym

przed okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu albo przed okresem zaliczonym

do tego okresu, renta inwalidzka przysługuje, o ile okresy te wynoszą co najmniej

20 kwartałów i przypadają w ciągu ostatnich 10 lat przed zgłoszeniem wniosku o rentę

inwalidzką.

4.

Przy ustalaniu okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, w myśl ust. 1

i 3, stosuje się odpowiednio art. 20.

5

Okres 20 kwartałów, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatnich

10 lat przed zgłoszeniem wniosku o rentę inwalidzką rolniczą, a jeżeli zainteresowany

w chwili zgłoszenia wniosku nie prowadzi działalności rolniczej - przed dniem powstania

długotrwałej niezdolności do pracy rolniczej.

Przy ustalaniu liczby kwartałów podlegania ubezpieczeniu zalicza się cały kwartał,

w którym powstało ubezpieczenie. To samo dotyczy kwartału, w którym ubezpieczenie

ustało.

1

Rentę inwalidzką rolniczą przyznaje się jako rentę stałą, jeżeli ubezpieczony osiągnął

wiek o 5 lat niższy od wieku emerytalnego lub jeżeli jego niezdolność do pracy w gospodarstwie

rolnym jest stała. W pozostałych przypadkach renta inwalidzka rolnicza przysługuje

jako renta okresowa do czasu odzyskania przez uprawnionego zdolności do pracy w gospodarstwie

rolnym, z zastrzeżeniem ust. 3 lub do czasu objęcia go innym ubezpieczeniem społecznym.

2.

W przypadku utrzymywania się u osoby korzystającej z okresowej renty inwalidzkiej

niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, jeżeli osoba ta nie została objęta innym

ubezpieczeniem społecznym, przedłuża się okres, na który przyznano rentę okresową,

albo przyznaje się rentę stałą, z uwzględnieniem ust. 1.

3.

Jeżeli uprawniony do okresowej renty inwalidzkiej odzyskał zdolność do pracy w gospodarstwie

rolnym, lecz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (w rozumieniu art. 28 ust.

4), a nie został objęty innym ubezpieczeniem społecznym, renta ta przysługuje mu nadal

przez okres jednego roku od dnia odzyskania zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrami Pracy i Polityki

Socjalnej oraz Zdrowia i Opieki Społecznej, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe

zasady

1)

ustalania długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym,

2)

określania długości okresów, na jakie przyznaje się rentę inwalidzką rolniczą jako

rentę okresową,

3)

przeprowadzania badań kontrolnych w przypadku pobierania takiej renty.

Emerytura rolnicza lub renta inwalidzka rolnicza składa się z części składkowej i części

uzupełniającej, ustalonych stosowanie do art. 25 i 26. Dla każdej z tych części ustala

się wskaźnik wymiaru.

1

Część składkową ustala się przyjmując po 1% emerytury podstawowej za każdy rok podlegania

ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, z uwzględnieniem ust. 2-7. Niepełne lata przelicza

się odpowiednio, z uwzględnieniem art. 21a.

2.

Do liczby lat, o których mowa w ust. 1, dolicza się liczbę lat

1)

podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin

w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.,

2)

prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia

1 lipca 1977 r. do dnia 31 grudnia 1982 r., za który była opłacana składka na Fundusz

Emerytalny Rolników,

3)

podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu, jeżeli z tego tytułu ubezpieczonemu nie

przyznano emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów,

4

prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - bez podlegania

innemu ubezpieczeniu społecznemu - po ukończeniu 16 roku życia, przypadających przed

dniem 1 lipca 1977 r., jednak nie wcześniej niż 25 lat przed spełnieniem warunków

nabycia prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej.

3

Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, za rolnika i jego małżonka opłacono

roczną składkę na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych i członków ich rodzin

w wysokości wyższej niż 120% przeciętnej emerytury podstawowej w danym roku, zamiast

jednego roku przyjmuje się okres dłuższy, odpowiadający wskaźnikowi indywidualnego

wymiaru składki w danym roku. Wskaźnik ten oblicza się w następujący sposób

1)

kwotę opłaconej składki rocznej wymierzonej od hektarów przeliczeniowych i działów

specjalnych oraz od osób ubezpieczonych w danym gospodarstwie rolnym, z wyjątkiem

domowników, dzieli się przez liczbę tych osób; przy ustalaniu kwoty opłaconej składki

wlicza się również kwoty przyznanych ulg i zwolnień, nie wlicza się jednak nie opłaconej

części składki za 1990 r., jeżeli jej opłacenie było dobrowolne,

2)

tak obliczoną kwotę dzieli się przez 120% przeciętnej emerytury podstawowej w danym

roku.

4.

Okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 3, przelicza się w wymiarze półtorakrotnym. Nie

dotyczy to jednak okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pobierania

świadczeń dla bezrobotnych.

5.

Za każdy rok przypadający w okresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, przyjmuje się 0,5%

emerytury podstawowej.

6.

Jeżeli uprawniony do renty inwalidzkiej rolniczej podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu

- łącznie z okresami, o których mowa w ust. 2 - krócej niż przez 20 kwartałów, przyjmuje

się okres opłacania składki 20 kwartałów.

7.

Przepisu ust. 6 nie stosuje się, jeżeli całkowita niezdolność do pracy powstała wskutek

wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej. W takim przypadku uprawnionemu

do okresu opłacania składki dolicza się okres dzielący go od osiągnięcia wieku 60

lat.

8.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogłosi w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski” przeciętną roczną wysokość emerytury podstawowej w latach

1983-1990.

1.

Część uzupełniająca wynosi 95% emerytury podstawowej, jeżeli liczba lat przyjęta do

ustalenia części składkowej, lecz bez uwzględnienia skutków art. 25 ust. 3, jest mniejsza

od 20; przy każdym pełnym roku od 20 lat część uzupełniającą zmniejsza się o 0,5%

emerytury podstawowej.

2.

Część uzupełniająca nie może wynosić mniej niż 85% emerytury podstawowej, a suma części

uzupełniającej i części składkowej nie może być mniejsza od emerytury podstawowej,

z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

Jeżeli rolnik nabywa prawo do emerytury rolniczej w wieku o 5 lat niższym od wieku

emerytalnego, określoną w myśl ust. 1 część uzupełniającą zmniejsza się o 25% emerytury

podstawowej. Tak ustaloną część uzupełniającą zwiększa się o 5% emerytury podstawowej

po upływie każdego roku dzielącego uprawnionego od wieku emerytalnego.

1

Do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia przysługują dodatki

1)

(skreślony)

2)

pielęgnacyjny,

3

kombatancki lub z tytułu tajnego nauczania,

na zasadach i w wysokości określonych w przepisach emerytalnych oraz przepisach regulujących

zasady przyznawania i wysokość dodatku kombatanckiego i dodatku z tytułu tajnego nauczania.

2

Do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia przysługuje także dodatek z tytułu

pracy przymusowej po 1 września 1939 r. w wysokości 2% emerytury podstawowej za każdy

rok takiej pracy.

3

Dodatki, o których mowa ust. 1 pkt 3 i w ust. 2, z wyjątkiem dodatku kombatanckiego,

dolicza się do części składkowej emerytury lub renty, uwzględniając ich wysokość przy

ustalaniu wskaźnika wymiaru tej części.

1.

Wypłata emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu

na zasadach określonych w ust. 2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność

rolniczą.

2.

Zawieszenie wypłaty dotyczy

1)

części uzupełniającej emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej,

2)

emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin w części równej 95% emerytury podstawowej

- i obejmuje całość lub określony ułamek tej części świadczenia; ilekroć w ust. 3

i 5-7 jest mowa o zawieszeniu wypłaty w całości, w połowie albo w jednej czwartej

- rozumie się odpowiednio zawieszenie wypłaty tej części świadczenia, jej połowy albo

jednej czwartej.

3.

Wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia

działalności rolniczej, z zastrzeżeniem ust. 5-7 i 9.

4.

Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej,

jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem

gospodarstwa rolnego i nie prowadzi działu specjalnego, nie licząc

1)

użytków rolnych, lasów i gruntów leśnych, gruntów pod stawami i gruntów pod zabudowaniami,

które ze względu na powierzchnię nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym,

2)

działów specjalnych, od których podatek nie przekracza połowy stawki podatku rolnego

z 1 ha przeliczeniowego,

3)

gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat

i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie nie będącej

a)

małżonkiem emeryta lub rencisty,

b)

jego zstępnym lub pasierbem,

c)

osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,

d)

małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b) lub c),

4

dzierżawionych gruntów Skarbu Państwa,

5)

gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów,

w tym zalesionych gruntów rolnych,

6)

gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista

zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej

rolniczej,

7)

własności (udziału we współwłasności) nie ustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi,

jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu

rolnika lub jego małżonka.

5

Jeżeli emeryt lub rencista jest długotrwale niezdolny do pracy wskutek wypadku przy

pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej, wypłata świadczenia przez okres

dwóch lat od tego wypadku albo od zachorowania na tę chorobę ulega zawieszeniu tylko

w połowie.

6.

Wypłata ulega zawieszeniu w połowie, jeżeli

1)

emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem, który nie ma ustalonego

prawa do emerytury albo renty i nie spełnia warunków do uzyskania emerytury rolniczej

albo renty inwalidzkiej rolniczej, lub

2)

działalność rolniczą prowadzi wyłącznie współmałżonek emeryta lub rencisty i istnieją

szczególne przeszkody w zaprzestaniu prowadzenia tej działalności albo

3)

emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą, mając na utrzymaniu niepełnoletniego

zstępnego lub wychowanka, który ukończył szkołę podstawową lub 15 lat.

7.

Wypłata ulega zawieszeniu w jednej czwartej, jeżeli

1

emeryt lub rencista nie zawarł umowy z następcą stosownie do przepisów rozdziału 7

i nie ma możliwości sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego

co najmniej po cenie odpowiadającej ich oszacowaniu według przepisów o gospodarowaniu

nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa albo

2)

trwają czynności zmierzające do wywłaszczenia tych nieruchomości, ich wykupu na cel

uzasadniający wywłaszczenie albo do trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej

na podstawie odrębnych przepisów lub

3)

nieruchomości te są położone w strefie ochronnej lub na innym obszarze specjalnym,

utworzonym na podstawie odrębnych przepisów w związku z wprowadzeniem ograniczeń w użytkowaniu

gruntów rolnych albo w celach ochronnych.

8.

Jeżeli wypłata ulega zawieszeniu w myśl ust. 3 lub 5, zawiesza się w całości wypłatę

dodatku pielęgnacyjnego przysługującego z tytułu ukończenia 75 lat.

9.

W przypadku podjęcia działalności rolniczej na gruntach

1)

nabytych w drodze dziedziczenia lub

2)

uprzednio wydzierżawionych co najmniej na 10 lat, jeżeli dzierżawa ustała wcześniej

z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego, lub

3

odzyskanych w wyniku rozwiązania - z przyczyn niezależnych od uprawnionego - umowy,

na podstawie której uprzednio zbył on te grunty, albo w wyniku uchylenia lub stwierdzenia

nieważności decyzji administracyjnej

- wypłata nie ulega zawieszeniu przez okres jednego roku.

1.

Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego

1)

emeryta lub rencisty mającego ustalone prawo do emerytury albo renty inwalidzkiej

z ubezpieczenia,

2)

ubezpieczonego, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury rolniczej

lub renty inwalidzkiej rolniczej; przyjmuje się, że był on długotrwale niezdolny do

pracy w gospodarstwie rolnym.

2.

Do renty rodzinnej są uprawnieni następujący członkowie rodziny zmarłego

1)

dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,

2)

przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności - także w ramach

rodziny zastępczej - wnuki, rodzeństwo i inne dzieci,

3)

małżonek (wdowa, wdowiec),

4)

rodzice

- jeżeli spełniają warunki do uzyskania takiej renty w myśl przepisów emerytalnych.

1.

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna renta rodzinna.

2.

Jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba, renta wynosi 85% emerytury

podstawowej ze zwiększeniem o

1)

50% nadwyżki - ponad kwotę emerytury podstawowej - emerytury lub renty inwalidzkiej

z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, jaka przysługiwała

zmarłemu w chwili śmierci, albo

2)

50% części składkowej emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej, która

przysługiwała lub przysługiwałaby zmarłemu w chwili śmierci

- z tym że renta rodzinna nie może być niższa od emerytury podstawowej.

3.

Za każdą następną osobę uprawnioną renta rodzinna ulega zwiększeniu o 5%.

4.

Rentę rodzinną zwiększa się o 10%, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku przy pracy

rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej.

5.

Wysokość renty rodzinnej ustala się za pomocą wskaźnika wymiaru.

6.

Renta rodzinna ulega podziałowi między uprawnionych na równe części, jeżeli

1)

do renty są uprawnione osoby małoletnie, nad którymi opiekę sprawują różne osoby,

2)

pełnoletni członek rodziny uprawniony do renty żąda jej podziału,

3)

zachodzą inne okoliczności uzasadniające podział renty.

1

Do renty rodzinnej przysługują dodatki przewidziane w art. 27 ust. 1 oraz dodatek

dla sieroty zupełnej.

2

Dodatek dla sieroty zupełnej przysługuje w wysokości określonej w przepisach emerytalnych.

3

Przepis art. 27 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Wypłata renty rodzinnej przysługującej osobie pełnoletniej ulega zawieszeniu, jeżeli

uprawniony prowadzi działalność rolniczą. Przepisy art. 28 ust. 3, 4 i 6-9 stosuje

się odpowiednio.

1.

W razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu

przyznaje się jedno świadczenie - wyższe lub wybrane przez uprawnionego.

2.

W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem

do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się

jedno wybrane przez niego świadczenie, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.

3.

W razie zbiegu prawa do renty inwalidzkiej z ubezpieczenia, jeżeli długotrwała niezdolność

do pracy powstała w wyniku wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej,

z prawem do emerytury lub renty inwalidzkiej z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu

wypłaca się wyższe świadczenie w całości i połowę drugiego świadczenia.

4.

W razie zbiegu prawa do

1)

emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia z prawem do renty inwalidzkiej z tytułu

inwalidztwa wojennego, inwalidztwa powstałego wskutek pobytu w obozie koncentracyjnym

bądź łagrze albo z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową lub

do renty rodzinnej po osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej na podstawie przepisów

o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,

2)

emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia z prawem do renty inwalidzkiej z innego

ubezpieczenia społecznego z tytułu inwalidztwa powstałego wskutek wypadku przy pracy,

wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo wskutek choroby zawodowej,

3)

emerytury lub renty z ubezpieczenia z prawem do świadczenia o charakterze rentownym

z instytucji zagranicznej

- zasady wypłaty tych świadczeń określają odrębne przepisy.

1

Prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach określonych

w przepisach emerytalnych. W takim przypadku nie zawiesza się jednak wypłaty części

składkowej emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej albo nadwyżki emerytury

lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków

ich rodzin ponad 95% emerytury podstawowej.

2

Przy stosowaniu zawieszenia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia,

w myśl ust. 1, nie bierze się pod uwagę dochodów z działalności rolniczej.

1.

Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która poniosła koszty pogrzebu po śmierci

1)

ubezpieczonego, nie wyłączając osoby podlegającej tylko ubezpieczeniu wypadkowemu,

chorobowemu i macierzyńskiemu,

2)

uprawnionego do emerytury lub renty z ubezpieczenia,

3)

członka rodziny osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, pozostającego na jej utrzymaniu

i spełniającego warunki do uzyskania renty rodzinnej.

2.

Jeżeli koszty pogrzebu poniosło kilka osób, zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między

te osoby proporcjonalnie do poniesionych kosztów.

3

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości określonej w przepisach emerytalnych.

4.

W razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego na podstawie ustawy z prawem do zasiłku

pogrzebowego na podstawie odrębnych przepisów, przyznaje się zasiłek pogrzebowy na

podstawie odrębnych przepisów.

1.

Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach

1)

podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia,

2)

(skreślony)

3)

ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru,

4)

zawieszenia prawa do świadczeń,

5)

zawieszenia lub wstrzymania wypłaty świadczeń oraz wznowienia zawieszonej lub wstrzymanej

wypłaty,

6

zwrotu nienależnie pobranych świadczeń,

7)

przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń,

8)

potrącenia składek na ubezpieczenie lub innych należności ze świadczeń z ubezpieczenia.

2.

Prezes Kasy może upoważniać do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w ust.

1, pracowników Kasy. Ponadto Prezes Kasy i Prezes Zakładu mogą postanowić, że określone

decyzje będą wydawane, z upoważnienia Prezesa Kasy, przez pracowników Zakładu.

3.

Od decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1, a także w przypadku niewydania decyzji,

przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

1

Rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie osoby

podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informować Kasę o okolicznościach

mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności.

2

Osoba pobierająca świadczenia z ubezpieczenia jest obowiązana, nie czekając na wezwanie,

w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie okoliczności mające wpływ na wysokość i prawo pobierania

tych świadczeń.

3.

Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, organy podatkowe, organy prowadzące

księgi wieczyste oraz zarządy gmin są obowiązane udzielać Kasie informacji niezbędnych

do ustalenia okoliczności mających znaczenie w sprawach z zakresu ubezpieczenia.

Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że

1)

właściciel gruntów zaliczonych do użytków rolnych lub dzierżawca takich gruntów, jeżeli

dzierżawa jest zarejestrowana w ewidencji gruntów i budynków, prowadzi działalność

rolniczą na tych gruntach,

2)

podatnik podatku rolnego lub podatku do dochodu z działów specjalnych prowadzi działalność

rolniczą w rozmiarze wynikającym z zakresu opodatkowania,

3)

jeżeli własność lub dzierżawa gruntów, o których mowa w pkt 1, przysługuje kilku osobom

lub jeżeli obowiązek podatkowy, o którym mowa w pkt 2, ciąży na kilku osobach - każda

z tych osób uczestniczy w prowadzeniu działalności rolniczej,

4)

osoba bliska rolnikowi, spełniająca warunki określone w art. 6 pkt 2 lit. a) i b),

stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy

- jeżeli okoliczność ta została stwierdzona zgodnym oświadczeniem rolnika i tej osoby.

1.

Decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniu można objąć wszystkich ubezpieczonych,

za których składkę opłaca ten sam rolnik.

2.

Decyzja ustalająca podleganie ubezpieczeniu powinna zawierać w szczególności

1)

określenie rodzaju ubezpieczenia,

2)

określenie początkowej daty podlegania ubezpieczeniu,

3)

określenie sposobu obliczania składek kwartalnych, ich opłacania oraz terminów płatności,

4)

wskazanie rolnika zobowiązanego do opłacania składek albo osób zobowiązanych solidarnie.

3

Z prawomocnej decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu wynika obowiązek opłacania

składek na ubezpieczenie w wysokości i w terminach wynikających z ustawy.

4.

W razie zmiany stanu faktycznego lub stanu prawnego, na którego podstawie wydano decyzję

o ustaleniu podlegania ubezpieczeniu, wydaje się nową decyzję. Jeżeli jednak zmianie

uległ, z mocy przepisów prawa, tylko sposób obliczania kwartalnych składek, rolnikowi

zobowiązanemu do ich opłacania doręcza się informację w tej sprawie; w decyzji zamieszcza

się pouczenie o możliwości takiej zmiany.

1.

Odbierając oświadczenie przewidziane w art. 5a, pracownik Kasy poucza rolnika i domownika

o skutkach prawnych tego oświadczenia i umieszcza stosowną informację na wydanej decyzji.

2.

Kasa niezwłocznie przekazuje właściwemu oddziałowi Zakładu odpis decyzji stwierdzającej

podleganie ubezpieczeniu przez osobę, o której mowa w art. 5a, lub ustanie ubezpieczenia

takiej osoby.

3.

Kasa niezwłocznie przekazuje właściwemu oddziałowi Zakładu oświadczenie przewidziane

w art. 5a.

4.

Zakład niezwłocznie przekazuje właściwemu oddziałowi regionalnemu Kasy odpis decyzji

ustalającej podleganie innemu ubezpieczeniu społecznemu, wydanej w wyniku złożenia

oświadczenia przewidzianego w art. 5a.

1.

Składki na ubezpieczenie opłaca się co kwartał. Termin płatności przypada ostatniego

dnia pierwszego miesiąca danego kwartału, z zastrzeżeniem art. 50.

2

Jeżeli wysokość składki jest uzależniona od wysokości emerytury podstawowej, przy

obliczaniu wysokości składki przyjmuje się kwotę emerytury podstawowej obowiązującą

w ostatnim miesiącu poprzedniego kwartału.

1.

Kasa dokonuje poboru składek na ubezpieczenie.

2.

Jeżeli pobór składki następuje w gotówce, inkasentem może być pracownik Kasy lub Zakładu

albo inna upoważniona osoba. Jeżeli czynności inkasa nie należą do zakresu obowiązków

pracownika, inkasentowi przysługuje prowizja na zasadach określonych w umowie z Kasą.

3.

Inkasent jest obowiązany informować rolnika o sposobie obliczania wysokości składki.

W wyjątkowych przypadkach Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy może,

na wniosek zainteresowanego, stosowanie do okoliczności

1)

odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć jej

spłatę na raty lub umorzyć należność,

2)

umorzyć należność Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń.

Kasa prowadzi ewidencję okresów podlegania ubezpieczeniu i opłacania składek za każdego

ubezpieczonego. Osoba zainteresowana ma prawo wglądu do ewidencji w zakresie dotyczącym

jej spraw oraz zgłaszania uwag i zastrzeżeń.

1.

Kasa wydaje legitymacje dla ubezpieczonych, emerytów, rencistów oraz członków ich

rodzin.

2.

Prezes Kasy określa szczegółowe zasady wydawania legitymacji, o których mowa w ust.

1, oraz dokonywania w nich wpisów.

1.

Prawo do świadczeń z ubezpieczenia ustala się na wniosek osoby zainteresowanej albo

innej osoby mającej interes prawny w ustaleniu tego prawa.

2.

Prawo do świadczeń z ubezpieczenia lub ich wysokość ustala się ponownie, na wniosek

osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną

przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności, mające wpływ na prawo do

świadczeń lub ich wysokość.

3.

Zmiany w indywidualnym wymiarze świadczeń z ubezpieczenia, wynikające ze zmian w przepisach

prawa, ustala się z urzędu.

4.

Zawieszenie prawa do świadczeń oraz zawieszenie lub wstrzymanie ich wypłaty stosuje

się z urzędu.

5.

Wznowienie zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty świadczenia bądź jego części następuje

na wniosek.

1.

W razie zaistnienia wypadku przy pracy rolniczej, poszkodowany oraz rolnik są obowiązani

bez zbędnej zwłoki zgłosić Kasie wypadek.

2.

Lekarz udzielający pomocy poszkodowanemu jest obowiązany wyjaśnić, w miarę możliwości,

co było przyczyną wypadku przy pracy. W szczególności, jeżeli zachodzi przypuszczenie,

że poszkodowany w chwili wypadku był w stanie nietrzeźwym, lekarz kieruje poszkodowanego

na badanie niezbędne do ustalenia zawartości alkoholu w organizmie.

3.

Niedopełnienie przez poszkodowanego bądź rolnika obowiązku wynikającego z ust. 1 lub

2 ocenia się przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadku, z uwzględnieniem wszystkich

okoliczności sprawy.

4.

Kasa ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy rolniczej. W szczególności

osoba upoważniona przez Prezesa Kasy ma prawo dokonać oględzin miejsca i przedmiotów

związanych z wypadkiem oraz przeprowadzić dowody z zeznań poszkodowanego i świadków.

5.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki

Społecznej, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb zgłaszania

wypadku przy pracy rolniczej oraz ustalania jego okoliczności i przyczyn.

1.

Niezdolność do pracy w celu ustalenia prawa do zasiłku chorobowego stwierdza się na

zasadach i w trybie określonych w przepisach o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia

społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

2.

Orzeczenia dotyczące

1)

stałego albo długotrwałego uszczerbku na zdrowiu oraz przyczyn jego powstania,

2

stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym,

3

terminu badania kontrolnego w przypadkach uzasadniających przyznanie renty inwalidzkiej

rolniczej jako renty okresowej,

4

stwierdzenia niezdolności do samodzielnej egzystencji,

5

ustalenia wskazań do rehabilitacji

-

2a

Prezes Kasy sprawuje nadzór nad lekarzami rzeczoznawcami i komisjami lekarskimi Kasy.

Prezes Kasy określi tryb, zakres i organizację działania lekarzy rzeczoznawców i komisji

lekarskich Kasy oraz tryb sprawowania nad nimi nadzoru.

3.

Stwierdzenia rolniczej choroby zawodowej dokonują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy.

1.

Okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 7, ustala się na podstawie zaświadczenia

właściwego organu administracji rządowej lub wójta.

2

Spełnienie warunku niemożliwości sprzedaży nieruchomości, w myśl art. 28 ust. 7 pkt

1, stwierdza Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa lub upoważniony przez nią wójt.

3.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowy

tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 2, oraz zasady pokrywania kosztów

dokonanych czynności przez Kasę, a w uzasadnionych przypadkach - przez wnioskodawcę.

1.

Wysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za pomocą wskaźnika wymiaru,

jeżeli przewiduje to ustawa lub jeżeli wysokość ta pozostaje w stałym stosunku do

wysokości emerytury podstawowej, a świadczenie nie ma charakteru jednorazowego.

2.

Świadczenie, którego wysokość jest ustalona za pomocą wskaźnika wymiaru, wypłaca się

w kwocie odpowiadającej iloczynowi tego wskaźnika i aktualnej emerytury podstawowej.

3.

W każdym przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej wypłaca się świadczenie,

o którym mowa w ust. 1, w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów

waloryzacji emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów emerytalnych -

o czym zawiadamia się uprawnionego.

1.

Wypłata świadczenia z ubezpieczenia następuje przez doręczenie uprawnionemu należnej

kwoty za pośrednictwem poczty lub innej osoby. Za zgodą uprawnionego Kasa może stosować

inne formy wypłaty.

2.

Wypłata świadczenia przysługującego co miesiąc jako świadczenie stałe lub okresowe

następuje każdego miesiąca w dniu oznaczonym w decyzji, z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

Jeżeli miesięczna wypłata świadczeń z ubezpieczenia, o których mowa w ust. 2, nie

przekroczyłaby kwoty emerytury podstawowej, świadczenie może być wypłacone z góry,

tak aby jedna wypłata była równa co najmniej kwocie najniższej emerytury.

1

Kasa może potrącać z wypłacanych świadczeń z ubezpieczenia zaległe składki na ubezpieczenie

społeczne rolników indywidualnych i członków ich rodzin lub na ubezpieczenie, wraz

z odsetkami, a także składki na ubezpieczenie za bieżący kwartał; dotyczy to tylko

składek za osobę pobierającą świadczenie, z wyjątkiem domownika, oraz składek, do

których opłacenia zobowiązana jest ta osoba. Ponadto z emerytur i rent mogą być potrącane

inne należności na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

2.

O dokonywaniu potrącenia orzeka się w decyzji ustalającej prawo do świadczenia albo

w odrębnej decyzji.

Egzekucję należności wynikających z prawomocnych decyzji Prezesa Kasy prowadzą organy

właściwe do egzekucji zobowiązań podatkowych przy odpowiednim zastosowaniu przepisów

regulujących tę egzekucję.

1

W sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy o organizacji i finansowaniu

ubezpieczeń społecznych, a ponadto

1)

do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych,

2)

do przyznawania świadczeń z ubezpieczenia i do ich wypłaty stosuje się odpowiednio

przepisy regulujące przyznawanie analogicznych świadczeń przysługujących pracownikom

i członkom ich rodzin oraz wypłatę tych świadczeń.

2.

Zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz ustalania odsetek za opóźnienie

w wypłacie świadczeń określają przepisy o ubezpieczeniu społecznym.

1.

Osobom podlegającym ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu oraz

osobom uprawnionym do emerytury lub renty z ubezpieczenia, a także członkom ich rodzin,

przysługują świadczenia lecznicze i położnicze, zaopatrzenie w leki, przedmioty ortopedyczne,

protezy, środki opatrunkowe i pomocnicze, pobyt w domu opieki społecznej oraz świadczenia

związane z rehabilitacją lub przekwalifikowaniem w związku z niezdolnością do pracy

w gospodarstwie rolnym.

2.

Świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują

1)

ubezpieczonemu nie będącemu emerytem lub rencistą oraz członkom jego rodziny - w zakresie

i na warunkach przewidzianych w odrębnych przepisach dla pracowników i ich rodzin,

2)

emerytowi lub renciście oraz członkom jego rodziny - w zakresie i na warunkach przewidzianych

dla osób pobierających emerytury i renty na podstawie przepisów emerytalnych.

(skreślony)

1.

Rolnikowi lub domownikowi albo członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika Prezes

Kasy może przyznać, w drodze wyjątku, emeryturę, rentę inwalidzką lub rentę rodzinną,

pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie,

jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać

ze względu na wiek lub stan zdrowia.

2.

Świadczenie przewidziane w ust. 1 przyznaje się w wysokości nie przekraczającej wysokości

odpowiedniego świadczenia z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.

3.

(skreślony)

W sprawach nie uregulowanych w art. 55 stosuje się odpowiednio przepisy o przyznawaniu

i wypłacie świadczeń z ubezpieczenia.

Jeżeli wyłączną lub główną przyczyną wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby

zawodowej była wadliwość środka stosowanego przy pracy lub nieprawidłowość świadczonej

usługi, za które odpowiedzialność cywilną ponosi osoba nie będąca poszkodowanym lub

rolnikiem, na którego rachunek poszkodowany pracował, Prezes Kasy może dochodzić od

tej osoby zwrotu wydatków ponoszonych na świadczenia z ubezpieczenia z tytułu wypadku

przy pracy albo choroby zawodowej.

Za sporządzenie aktu notarialnego

1)

umowy, o której mowa w art. 85,

2)

umowy darowizny lub dożywocia, zawieranej w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności

rolniczej przez rolnika, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej

z ubezpieczenia

pobiera się opłatę stałą, której wysokość, w drodze rozporządzenia, określa Minister

Sprawiedliwości.

1

Na wniosek właściciela gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, który ma

ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia albo którego małżonek ma ustalone

takie prawo, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 28 ust. 7 pkt 1, wskazaną

we wniosku nieruchomość przejmuje się na własność Skarbu Państwa za odpłatnością.

2

Przejęcie nieruchomości i ustalenie odpłatności następuje w drodze decyzji Agencji

Własności Rolnej Skarbu Państwa.

2a

Należności za odpłatne przejmowanie nieruchomości na własność Skarbu Państwa pokrywane

są z budżetu państwa.

3

Nieruchomości przejęte na podstawie ust. 1 wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej

Skarbu Państwa.

4

Do odpowiedzialności za zobowiązania związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego

stosuje się odpowiednio art. 526 Kodeksu cywilnego.

5

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe

zasady i tryb postępowania w sprawach, o którym mowa w ust. 1, w tym sposób ustalania

odpłatności i wypłacania należności z tego tytułu.

1.

Prezesa Kasy powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Rolnictwa

i Gospodarki Żywnościowej, złożony w porozumieniu z Radą Rolników.

2.

Prezes Kasy może mieć jednego albo dwóch zastępców. Zastępcę Prezesa Kasy powołuje

i odwołuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej na wniosek Prezesa, złożony

po zasięgnięciu opinii Rady Rolników.

3.

Prezes kieruje Kasą oraz wykonuje zadania przewidziane w ustawie i zadania wynikające

z odrębnych przepisów.

1.

Prezes Kasy zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę, chyba że odrębne przepisy

wymagają zatrudnienia na podstawie powołania.

2.

Przy wykonywaniu czynności służbowych pracownicy Kasy korzystają z ochrony prawnej

przysługującej funkcjonariuszom państwowym.

3.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki

Socjalnej, w drodze rozporządzenia, określa prawa i obowiązki pracowników Kasy oraz

zasady ich wynagradzania.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 1995 r., z tym że przepisy art. 13 ust. 3-8

wchodzą w życie z dniem 1 marca 1996 r.

1.

W ramach Kasy wyodrębnia się centralę, oddziały regionalne, placówki terenowe i inne

jednostki organizacyjne.

2.

Rada Ministrów nadaje Kasie statut, określający szczegółowe zasady jej organizacji.

1.

Kasa prowadzi działalność w zakresie

1)

obsługi ubezpieczonych i świadczeniobiorców w sprawach dotyczących objęcia ubezpieczeniem

składek na ubezpieczenie oraz przyznawania i wypłaty świadczeń z ubezpieczenia,

2)

zadań określonych w art. 63-66,

3)

obsługi prac Rady Rolników.

2.

W realizacji ubezpieczenia Kasa współdziała z Zakładem. W szczególności Kasa może

zlecać Zakładowi dokonywanie określonych czynności, zapewniając odpowiednią refundację

kosztów. Zasady i tryb współdziałania określają porozumienia Prezesa Kasy i Prezesa

Zakładu.

1.

Kasa prowadzi działalność na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i rolniczym

chorobom zawodowym, obejmującą w szczególności

1)

analizowanie przyczyn tych wypadków i chorób,

2)

prowadzenie dobrowolnych nieodpłatnych szkoleń i instruktażu dla ubezpieczonych w zakresie

zasad ochrony życia i zdrowia w gospodarstwie rolnym oraz postępowania w razie wypadku

przy pracy rolniczej,

3)

upowszechnianie wśród ubezpieczonych wiedzy o zagrożeniach wypadkami przy pracy rolniczej

i rolniczymi chorobami zawodowymi, a także znajomości zasad ochrony życia i zdrowia

w gospodarstwie rolnym oraz zasad postępowania w razie wypadku,

4)

podejmowanie starań o właściwą produkcję i dystrybucję bezpiecznych środków stosowanych

w rolnictwie oraz sprzętu i odzieży ochronnej dla rolników.

2.

Prezes Kasy, w porozumieniu z Radą Rolników, Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

oraz Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej, określa zasady ochrony zdrowia i życia

w gospodarstwie rolnym. Zasady te są zaleceniami dotyczącymi wyposażenia gospodarstwa,

zabezpieczenia osób pracujących oraz sposobu wykonywania czynności związanych z działalnością

rolniczą, ustanowionymi w celu zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i rolniczym

chorobom zawodowym.

1

Kasa podejmuje działania na rzecz pomocy ubezpieczonym i osobom uprawnionym do świadczeń

z ubezpieczenia, wykazującym długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

albo zagrożonym taką niezdolnością, w korzystaniu z różnych form rehabilitacji oraz

przyuczenia do innego zawodu lub przekwalifikowania.

2

Kasa może udzielać pomocy ubezpieczonym w rehabilitacji członków ich rodzin, o których

mowa w art. 29 ust. 2 ustawy.

Kasa udziela rolnikom informacji o umowach, jakie mogą być zawierane w związku z zamiarem

zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.

1

Kasa może inicjować i wspierać rozwój ubezpieczeń dla rolników i członków ich rodzin,

prowadzonych przez towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych stosownie do przepisów o działalności

ubezpieczeniowej. W szczególności Kasa może udzielać pomocy w powstawaniu i działalności

takich towarzystw.

2

Zakres i zasady udzielania pomocy przewidzianej w ust. 1 oraz limity wydatków Kasy

na ten cel określa Prezes Kasy w porozumieniu z Radą Rolników lub na jej wniosek.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1992 r., z tym że art. 64 wchodzi w życie

z dniem ogłoszenia.

1.

W skład Rady Rolników wchodzi 50 członków. W chwili rozpoczęcia kadencji co najmniej

30 członków powinno podlegać ubezpieczeniu w pełnym zakresie, a co najmniej 10 członków

powinno pobierać emeryturę lub rentę z ubezpieczenia.

2.

Kandydatów na członków Rady zgłaszają społeczno-zawodowe organizacje rolników i związki

zawodowe rolników indywidualnych o ogólnokrajowym zakresie działania.

3.

Członków Rady Rolników powołuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej spośród

zgłoszonych kandydatów, po przeprowadzeniu konsultacji ze zgłaszającymi organizacjami.

4.

Kadencja Rady Rolników trwa 3 lata.

5.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej przed upływem kadencji Rady Rolników

1)

odwołuje członka, jeżeli złożył on rezygnację lub jeżeli o odwołanie wystąpiła organizacja

zgłaszająca, o której mowa w ust. 2,

2)

może, po zasięgnięciu opinii Rady, odwołać członka, jeżeli bez usprawiedliwionych

przyczyn nie bierze on udziału w pracach Rady w okresie czterech kolejnych posiedzeń

plenarnych lub jeżeli zachodzą istotne przeszkody w jego dalszym udziale w pracach

Rady; przed odwołaniem należy, w miarę możliwości, zapoznać się ze stanowiskiem zainteresowanej

osoby wobec motywów odwołania.

6.

Uzupełnienia składu Rady Rolników w toku kadencji dokonuje się w trybie określonym

w ust. 2 i 3.

1.

Strukturę organizacyjną i tryb prac Rady Rolników określa uchwalany przez nią regulamin.

2

Posiedzenie Rady Rolników zwołuje Przewodniczący Rady z własnej inicjatywy, na wniosek

Prezesa Kasy lub co najmniej 10 członków Rady bądź Ministra Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej.

3.

W posiedzeniach Rady Rolników uczestniczą z głosem doradczym: Minister Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej, Minister Pracy i Polityki Socjalnej, Minister Finansów oraz Prezes Kasy

lub ich przedstawiciele.

4.

Rada Rolników podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej

połowy członków Rady, z tym że w sprawach określonych w art. 11 ust. 2, art. 13 ust.

3, art. 14 ust. 3 i art. 15 ust. 2 jest wymagana większość dwóch trzecich głosów.

Regulamin Rady może przewidywać podejmowanie uchwał kwalifikowaną większością głosów

także w innych sprawach.

5.

Członkowi Rady Rolników przysługuje zryczałtowane wynagrodzenie, obejmujące zwrot

poniesionych wydatków i utraconych dochodów w związku z udziałem w pracach Rady, na

zasadach określonych przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej po zasięgnięciu

opinii Rady.

6.

Prezes Kasy zapewnia obsługę prac Rady Rolników.

1.

Rada Rolników ma prawo kontrolować i oceniać działalność Kasy. W tym celu Rada może

żądać od Prezesa Kasy informacji i wyjaśnień oraz udostępnienia dokumentów.

2.

Prezes Kasy jest obowiązany ustosunkować się do wniosków pokontrolnych oraz innych

postulatów Rady Rolników dotyczących działalności Kasy w terminie 14 dni.

W sprawach, o których mowa w art. 8 ust. 5, art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 3, art. 14

ust. 3, art. 15 ust. 2 lub art. 82 ust. 2, Rada Rolników przedstawia swój wniosek

lub stanowisko, wraz z uzasadnieniem, obejmującym w szczególności ocenę skutków finansowych

projektowanej regulacji.

Rada Rolników opiniuje projekty

1)

aktów prawnych regulujących ubezpieczenie, w szczególności aktów wykonawczych do ustawy,

oraz aktów prawnych mających bezpośredni wpływ na funkcjonowanie ubezpieczenia,

2)

programów działania i planów finansowych Kasy.

Rada Rolników może zaskarżać do Trybunału Konstytucyjnego akty prawne, o których mowa

w art. 71 pkt 1, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.

Rada Rolników może występować do organów administracji państwowej, instytucji państwowych

i organów samorządu terytorialnego o podjęcie określonych inicjatyw lub działań w sprawach

związanych z ubezpieczeniem. Adresat wystąpienia jest obowiązany udzielić Radzie odpowiedzi

w terminie jednego miesiąca.

1.

W terminie do dnia 1 marca każdego roku Prezes Kasy przedstawia Radzie Rolników sprawozdanie

z działalności Kasy w poprzednim roku kalendarzowym, które Rada rozpatruje w terminie

do dnia 15 kwietnia. Rada Rolników uchwala opinię o sprawozdaniu wraz z ewentualnymi

wnioskami.

2.

W sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się także informacje o kierunkach

działalności Rady Rolników oraz podjętych przez nią uchwałach i ich realizacji.

3.

Prezes Kasy przedstawia sprawozdanie, wraz z opinią Rady Rolników, ministrom wymienionym

w art. 68 ust. 3 oraz podaje do wiadomości organizacjom i związkom, o których mowa

w art. 67 ust. 2.

Kasa prowadzi samodzielną gospodarkę finansową.

1

Tworzy się Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zwany dalej „funduszem

składkowym”. Fundusz ten jest osobą prawną; funkcje zarządu pełni z urzędu Prezes

Kasy pod nadzorem Rady Rolników.

2.

Podstawy finansowe ubezpieczenia i działalności Kasy stanowią także fundusze: emerytalno-rentowy,

administracyjny, prewencji i rehabilitacji oraz rezerwowy, którymi dysponuje Prezes

Kasy.

3.

Państwo gwarantuje wypłatę świadczeń finansowanych z funduszu emerytalno-rentowego.

1.

Rada Rolników pełni funkcje nadzorcze nad funduszem składkowym poprzez wyłonioną ze

swego grona Radę Nadzorczą Funduszu.

2.

Rada Rolników uchwala statut funduszu składkowego określający w szczególności zakres

jego działania, tworzenie i gospodarowanie majątkiem, sposób sprawowania zarządu oraz

prawa i obowiązki Rady Nadzorczej Funduszu.

3.

Statut, o którym mowa w ust. 2, po zatwierdzeniu przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej.

1

Fundusz składkowy jest przeznaczony na finansowanie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego,

chorobowego i macierzyńskiego, a także na finansowanie bezpośrednich kosztów funkcjonowania

Rady Rolników, kosztów zarządzania tym funduszem i wykonywania jego zobowiązań jako

osoby prawnej oraz działalności Kasy przewidzianej w art. 66. Ponadto ze środków funduszu

składkowego może być pokryty niedobór funduszu administracyjnego w przypadkach przewidzianych

w art. 79 ust. 3.

2

Fundusz składkowy tworzy się ze składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie

oraz z innych źródeł określonych w statucie funduszu. Składki te powinny zapewnić

pełne pokrycie jego wydatków oraz odpowiedniej części odpisów, o których mowa w art.

79 ust. 2 i art. 80 ust. 2.

3.

Wydatki na działalność przewidzianą w art. 66 nie powinny przekroczyć 1% planowanych

wydatków funduszu w danym roku.

4.

W razie powstania niedoboru funduszu składkowego, może być zaciągnięty kredyt bankowy

lub pożyczka z funduszu rezerwowego w wysokości niezbędnej do pokrycia niedoboru.

Spłatę kredytu lub pożyczki uwzględnia się przy ustalaniu wysokości składki na ubezpieczenie

wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie w okresie spłaty.

1.

Fundusz emerytalno-rentowy jest przeznaczony na finansowanie

1)

świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego,

2)

emerytur i rent z innego ubezpieczenia społecznego, wypłacanych łącznie ze świadczeniami

z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, wraz z dodatkami,

3)

(skreślony)

4)

refundacji określonych kosztów Funduszowi Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli przepisy

emerytalne przewidują taką refundację,

5

ubezpieczeń zdrowotnych

a)

rolników i pracujących z nimi domowników podlegających ubezpieczeniu społecznemu,

b)

osób pobierających świadczenia emerytalno-rentowe w części składkowej.

2.

Fundusz emerytalno-rentowy tworzy się

1)

ze składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe,

2)

z refundacji ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na pokrycie

a)

wydatków na świadczenia z innego ubezpieczenia społecznego, o których mowa w ust.

1 pkt 2,

b)

wydatków wynikających z art. 25 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 25 ust. 4

oraz odpowiedniej części odpisów przewidzianych w art. 79 ust. 2,

3

z uzupełniającej dotacji budżetu państwa.

3

z uzupełniającej dotacji budżetu państwa, obejmującej również wydatki, o których mowa

w ust. 1 pkt 5.

1

Fundusz administracyjny jest przeznaczony na finansowanie kosztów obsługi ubezpieczenia,

z wyjątkiem kosztów pokrywanych ze środków funduszu składkowego lub funduszu prewencji

i rehabilitacji.

1

Fundusz administracyjny jest przeznaczony na finansowanie kosztów obsługi ubezpieczenia,

z wyjątkiem kosztów pokrywanych ze środków funduszu składkowego lub funduszu prewencji

i rehabilitacji. Ponadto ze środków funduszu administracyjnego finansowane są koszty

obsługi zadań w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego.

2

Fundusz administracyjny tworzy się z odpisów od funduszu składkowego i od funduszu

emerytalno-rentowego, w wysokości do 4,5% planowanych wydatków funduszu składkowego

i do 3,5% planowanych wydatków funduszu emerytalno-rentowego.

3.

W razie powstania niedoboru funduszu administracyjnego, jeżeli nie może on być pokryty

ze środków funduszu rezerwowego, niedobór ten pokrywa się ze środków funduszu składkowego.

1.

Fundusz prewencji i rehabilitacji jest przeznaczony na finansowanie bezpośrednich

kosztów osobowych i rzeczowych realizacji zadań Kasy, o których mowa w art. 63 i 64.

2

Fundusz prewencji i rehabilitacji tworzy się z odpisów od funduszu składkowego w wysokości

1% planowanych wydatków oraz z dotacji budżetowej.

1.

Fundusz rezerwowy jest przeznaczony na pokrywanie niedoborów funduszu administracyjnego

oraz funduszu prewencji i rehabilitacji.

2.

Fundusz rezerwowy tworzy się z nadwyżek funduszy, o których mowa w ust. 1.

3.

Środki funduszu rezerwowego mogą być lokowane

1)

na rachunkach bankowych z terminowym oprocentowaniem,

2)

w papierach wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez państwo.

4.

Dochody z lokat, o których mowa w ust. 3, zasilają fundusz rezerwowy. Dochody te nie

podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

1.

Prezes Kasy, w porozumieniu z Radą Rolników, może tworzyć fundusz motywacyjny w ramach

odpisu na fundusz administracyjny, naliczanego z funduszu składkowego.

2.

Funduszem motywacyjnym dysponuje Prezes Kasy, w porozumieniu z Przewodniczącym Rady

Rolników, na podstawie regulaminu uchwalonego przez Radę Rolników.

3.

Wypłaty z funduszu motywacyjnego są realizowane poza limitami wynikającymi z przepisów

o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej.

1.

Kasa podejmuje działania na rzecz obniżania kosztów poboru składek na ubezpieczenie

oraz kosztów wypłaty świadczeń z ubezpieczenia.

2.

Prezes Kasy, w porozumieniu z Radą Rolników lub na jej wniosek, może ustanawiać premie

dla rolników płacących składki oraz dla osób pobierających świadczenia, z tytułu wyrażenia

zgody na pobór składki lub wypłatę świadczenia w sposób prowadzący do obniżenia kosztów

poboru albo wypłaty.

3.

Premie, o których mowa ust. 2, są finansowane z funduszu administracyjnego.

Ministrowie: Finansów, Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Pracy i Polityki Socjalnej

określają szczegółowe zasady prowadzenia gospodarki finansowej.

Przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa

rolnego zobowiązuje się przenieść na osobę młodszą od niego co najmniej o 15 lat (następcę)

własność (udział we współwłasności) i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia

prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować

w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z następcą może zawierać inne postanowienia, w szczególności

dotyczące wzajemnych świadczeń stron przed i po przeniesieniu przez rolnika własności

gospodarstwa rolnego na następcę.

Umowa z następcą, a także umowa w celu wykonania umowy z następcą (przenosząca własność

gospodarstwa rolnego na następcę), powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Warunek pracy następcy w gospodarstwie rolnym uważa się za spełniony, także w przypadku

usprawiedliwionych lub uzgodnionych z rolnikiem przerw w pracy.

Na żądanie rolnika sąd może rozwiązać umowę z następcą, jeżeli następca bez usprawiedliwionych

powodów nie podjął albo zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnika, nie wywiązuje się

z obowiązków przyjętych w umowie lub postępuje w taki sposób, że nie można wymagać

od rolnika, aby spełnił obowiązki względem następcy.

1.

Jeżeli w umowie z następcą albo w umowie zawartej w celu wykonania tej umowy nie postanowiono

inaczej, rolnik po przeniesieniu własności gospodarstwa rolnego na następcę może żądać

od niego świadczeń przewidzianych w art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego, w zakresie uzasadnionym potrzebami rolnika i członków jego rodziny oraz warunkami

majątkowymi i osobistymi następcy, z uwzględnieniem jego nakładu pracy w gospodarstwie

rolnika i korzyści uzyskanych od rolnika przed objęciem gospodarstwa.

2.

Jeżeli rolnik przeniósł własność gospodarstwa rolnego na następcę przed nabyciem prawa

do emerytury lub renty, a w umowie z następcą albo w umowie zawartej w celu wykonania

tej umowy nie postanowiono inaczej, może on także żądać od następcy, w zakresie określonym

w ust. 1, świadczeń pieniężnych w wysokości nie przekraczającej połowy emerytury podstawowej

miesięcznie do czasu nabycia prawa do emerytury lub renty.

Na żądanie rolnika sąd, po rozważeniu interesów stron zgodnie z zasadami współżycia

społecznego, może rozwiązać umowę przenoszącą własność gospodarstwa rolnego, zawartą

w celu wykonania umowy z następcą, jeżeli następca

1)

uporczywie postępuje wobec rolnika w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego

lub

2)

dopuścił się względem rolnika albo jednej z najbliższych mu osób rażącej obrazy czci

bądź umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu albo wolności, lub

3)

uporczywie nie wywiązuje się ze swych obowiązków względem rolnika wynikających z umowy

lub z przepisów prawa.

Jeżeli rolnik zmarł przed wykonaniem umowy z następcą, który pracował w jego gospodarstwie

co najmniej 5 lat, następca może żądać wykonania tej umowy przez spadkobierców rolnika.

Roszczenie następcy ma pierwszeństwo przed roszczeniami z tytułu zapisów.

Jeżeli z umowy z następcą nie wynika co innego, do umowy tej stosuje się odpowiednio

przepisy Kodeksu cywilnego o umowie przedwstępnej, z wyjątkiem art. 390 § 1.

W Kodeksie postępowania cywilnego w art. 476 w § 4 kropkę zastępuje się przecinkiem

i dodaje wyrazy „a także Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego”.

(pominięte)

W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. Nr 1, poz. 1,

z 1989 r. Nr 35, poz. 190 i 192 oraz z 1990 r. Nr 10, poz. 58 i 60, Nr 36, poz. 206,

Nr 66, poz. 390 i Nr 87, poz. 506) po art. 13 dodaje się art. 13

«

Art. 13

Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty do okresów zatrudnienia, równorzędnych

i zaliczalnych dolicza się przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia

gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia.

»

W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 52, poz. 268, z 1986 r.

Nr 46, poz. 225, z 1988 r. Nr 1, poz. 1, z 1989 r. Nr 7, poz. 45, Nr 10, poz. 53,

Nr 35, poz. 192 i Nr 74, poz. 443 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198) wprowadza się następujące

zmiany

1)

w art. 1 w ust. 2 po wyrazach «1ha» dodaje się wyrazy «lub o powierzchni użytków rolnych

przekraczającej 1 ha przeliczeniowy»,

2)

w art. 3 dodaje się ust. 7 w brzmieniu

«

7.

Jeżeli grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego lub grunty, na których jest prowadzony

dział specjalny produkcji rolnej, zostały wydzierżawione na podstawie umowy zawartej

stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, obowiązek podatkowy ciąży

na dzierżawcy.

»

W ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 22, poz.

98, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1989 r. Nr 34, poz. 178 i Nr 73, poz. 436 oraz z 1990 r.

Nr 3, poz. 16, Nr 6, poz. 95 i Nr 34, poz. 198) w art. 20 w ust. 1 skreśla się wyrazy

«a także», a po wyrazach «innych organizacji zawodowych» dodaje się przecinek i wyrazy

«a także Rada Ubezpieczenia Społecznego Rolników.»

W ustawie z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych

(Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 i Nr 74, poz. 441 oraz z 1990 r. Nr 36, poz. 206)

po art. 6 dodaje się art. 6a w brzmieniu

«

Art. 6a.

Do ubezpieczenia społecznego rolników stosuje się przepisy niniejszej ustawy, jeżeli

ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie stanowi inaczej.

»

W ustawie z dnia 20 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej (Dz. U. Nr 73, poz. 434) w art. 3 w ust. 1 dodaje się pkt 11 w brzmieniu

«

11)

ubezpieczenia społecznego rolników.

»

W ustawie z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 oraz z 1990 r.

Nr 9, poz. 57 i Nr 56, poz. 323) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 w ust. 1 w pkt 8 lit. b) otrzymuje brzmienie

«

b)

nie podlega z mocy samego prawa ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu na podstawie przepisów

o ubezpieczeniu społecznym rolników,

»

2)

po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a w brzmieniu

«

Rozdział 3a

Świadczenia przysługujące rolnikom zwalnianym z pracy

Art. 20a.

Osobom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników, które zostały zwolnione z pracy

z przyczyn dotyczących zakładu pracy i nie są uprawnione do świadczeń dla bezrobotnych

na podstawie ustawy, przysługują świadczenia na warunkach i w zakresie określonym

w niniejszym rozdziale.

Art. 20b.

Świadczenia określone w art. 20c przysługują osobie, o której mowa w art. 20a, jeżeli

1)

w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia

pozostawała w stosunku pracy co najmniej 180 dni i stosunek ten został rozwiązany

z przyczyn dotyczących zakładu pracy,

2)

podatek z gospodarstwa rolnego lub działu specjalnego nie przekracza kwoty podatku

rolnego z 5 ha przeliczeniowych albo w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa

domowego nie mającego stałych pozarolniczych źródeł dochodu nie przekracza kwoty podatku

rolnego z 1 ha przeliczeniowego.

Art. 20c.

Świadczenia obejmują

1)

pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne rolników za osobę, z którą rozwiązano

stosunek pracy, w okresie pierwszych czterech kwartałów po tym rozwiązaniu, z wyłączeniem

okresu pobierania zasiłku szkoleniowego,

2)

przyuczenie do zawodu lub przekwalifikowanie w celu podjęcia zatrudnienia lub działalności

gospodarczej poza gospodarstwem rolnym,

3)

zasiłek szkoleniowy w związku z tym przyuczeniem lub przekwalifikowaniem, w wysokości

określonej w art. 18 pkt 1,

4)

świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, powstałych w związku

z odbywaniem tego przyuczenia lub przekwalifikowania,

5)

jednorazową pożyczkę, o której mowa w art. 13, na podjęcie pozarolniczej działalności

gospodarczej, nie wyłączając działalności wytwórczej lub usługowej związanej z rolnictwem.

Art. 20d.

Pokrycie składek, przewidziane w art. 20c pkt 1, polega na przekazaniu z Funduszu

Pracy na odpowiednie fundusze ubezpieczenia społecznego rolników, na podstawie decyzji

kierownika właściwego rejonowego biura pracy wydanej na wniosek rolnika zobowiązanego

do zapłacenia składki, kwot należności z tytułu poszczególnych rat kwartalnych. Świadczenie

to przysługuje począwszy od najbliższej raty kwartalnej, której wymagalność przypada

po dniu rozwiązania stosunku pracy.

»

W ustawie z dnia 24 lutego 1990 r. o niektórych warunkach funkcjonowania ubezpieczenia

społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin w 1990 r. (Dz. U. Nr 14,

poz. 90) art. 10 skreśla się.

1.

Rolnik lub domownik dobrowolnie kontynuujący ubezpieczenie w myśl przepisów o ubezpieczeniu

społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, z dniem wejścia w życie

ustawy staje się ubezpieczonym na wniosek, chyba że spełnia warunki podlegania ubezpieczeniu

z mocy ustawy.

2.

Na wniosek złożony do dnia 30 czerwca 1991 r. rolnik lub domownik, który w dniu 31

grudnia 1990 r. podlegał z mocy prawa ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych

i członków ich rodzin, a nie podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu

lub emerytalno-rentowemu z mocy ustawy w związku ze zmianą zasad podlegania ubezpieczeniu,

może zostać objęty ubezpieczeniem z mocą od dnia 1 stycznia 1991 r. Składkę opłaca

się za cały okres ubezpieczenia.

Wydanie decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu przez osobę, która ukończyła

lub do dnia 31 marca 1991 r. ukończy wiek emerytalny, może nastąpić dopiero po upływie

tego terminu. Jeżeli w tym terminie złożono wniosek o emeryturę lub rentę z ubezpieczenia

i zostały spełnione warunki do przyznania tego świadczenia, nie pobiera się składki

na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za pierwszy kwartał 1991 r.

1.

Składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, o której mowa w art.

7 ust. 1, wynosi

1)

w pierwszym kwartale 1991 r. - 60 000 zł,

2)

w drugim kwartale 1991 r. - 16% emerytury podstawowej.

2.

Począwszy od trzeciego kwartału 1991 r. wysokość tej składki ogłasza się w trybie

określonym w art. 8 ust. 4.

1.

Emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich

rodzin waloryzuje się w ten sposób, że

1)

ustala się wskaźnik wymiaru świadczenia, wraz ze zwiększeniami oraz dodatkami z tytułu

odznaczeń państwowych,

2)

od dnia 1 stycznia 1991 r. świadczenie wypłaca się według tak ustalonego wskaźnika.

2.

Przy ustalaniu wskaźnika przewidzianego w ust. 1 dla emerytury lub renty, do której

prawo powstało w 1990 r., zwiększenie z tytułu wartości sprzedaży produktów rolnych

powiększa się o jedną czwartą.

1.

Emerytury i renty inwalidzkie przysługujące na podstawie art. 23a ustawy powołanej

w art. 122 przelicza się w ten sposób, że

1)

oblicza się pełną wysokość emerytury lub renty (w pełnej wysokości podstawowej wraz

ze zwiększeniami) na dzień 31 grudnia 1990 r. według dotychczasowych przepisów, przy

uwzględnieniu art. 103 ust. 2,

2)

dla tak obliczonej wysokości ustala się wskaźnik wymiaru.

2.

Do czasu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej emeryturę lub rentę, o której

mowa w ust. 1, wypłaca się w wysokości wynikającej ze wskaźnika wymiaru, pomniejszonej

o 23,75% emerytury podstawowej.

1.

Jeżeli wypłata emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin w myśl przepisów obowiązujących w dacie przyznania tego świadczenia

nie podlegałaby zawieszeniu, przewidziane w art. 28 zawieszenie wypłaty stosuje się

tylko w przypadku, gdy okoliczności uzasadniające zawieszenie nastąpiły po dniu 31

marca 1991 r.

2.

Jeżeli dotychczasowe przepisy przewidywały zawieszenie wypłaty emerytury lub renty

z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a w myśl

art. 28 zawieszenie wypłaty dotyczy tylko określonej części tego świadczenia, wznowienie

wypłaty pozostałej części następuje na wniosek.

1

Okresowe renty inwalidzkie, przyznane na podstawie dotychczasowych przepisów, przysługują

na zasadach i w wysokości określonych w tych przepisach. Do rent tych stosuje się

odpowiednio przepisy ustawy o rencie inwalidzkiej rolniczej, z wyjątkiem art. 28.

2

Na wniosek osoby uprawnionej do okresowej renty inwalidzkiej, o której mowa w ust.

1, zamiast tej renty przyznaje się rentę inwalidzką rolniczą, przysługującą na zasadach

i w wysokości określonych w art. 22 i art. 24-28.

1.

Do zbiegu prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego

stosuje się przepisy dotychczasowe.

2.

Jeżeli emerytura lub renta z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków

ich rodzin była dotychczas wypłacana łącznie z emeryturą lub rentą z innego ubezpieczenia

społecznego, świadczenia te wypłaca się z funduszu emerytalno-rentowego.

Tracą moc decyzje ustalające warunkowo prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego

rolników indywidualnych i członków ich rodzin, jeżeli warunki nabycia prawa nie zostały

spełnione przed dniem wejścia w życie ustawy. Osoba zainteresowana może jednak, z chwilą

spełnienia wszystkich warunków, ponowić wniosek o załatwienie sprawy według dotychczasowych

przepisów, jeżeli nie ubiega się o analogiczne świadczenie z ubezpieczenia.

Sprawy o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy,

wszczęte i nie zakończone przed tym dniem decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

podlegają załatwieniu na zasadach i w trybie określonych dotychczasowymi przepisami.

Wnioskodawca może jednak żądać załatwienia sprawy według przepisów ustawy; nie dotyczy

to spraw o zasiłek porodowy, zasiłek macierzyński, zasiłek chorobowy, zasiłek pogrzebowy

lub o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy.

1.

Do czasu powołania Prezesa Kasy w trybie określonym w art. 59 ust. 1 Minister Rolnictwa

i Gospodarki Żywnościowej powierza wskazanym osobom pełnienie obowiązków Prezesa Kasy

i jego zastępców.

2.

Do czasu nadania Kasie statutu Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w porozumieniu

z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej, określa tymczasowe zasady organizacji Kasy.

(pominięte).

Pierwsza kadencja Rady Rolników rozpoczyna się dnia 1 maja 1991 r.

1.

Znosi się Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Środki pieniężne Funduszu przekazuje

się, w sposób określony przez Ministrów: Finansów, Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

oraz Pracy i Polityki Socjalnej, na fundusze tworzone na podstawie ustawy; przekazane

środki są dochodami tych funduszy.

2.

Do czasu określenia szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej, w myśl

art. 83, świadczenia z ubezpieczenia wypłaca się z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego

Rolników.

Zakład przekazuje Kasie środki rzeczowe w zakresie niezbędnym do realizacji zadań,

z uwzględnieniem potrzeb obu instytucji. Szczegółowe zasady i tryb przekazywania określają

Ministrowie Pracy i Polityki Socjalnej oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Właściwe terenowe organy rządowej administracji ogólnej i organy samorządu terytorialnego

są obowiązane udzielić, w miarę swoich możliwości, niezbędnej pomocy w tworzeniu oddziałów

regionalnych i placówek terenowych Kasy.

Do czasu utworzenia oddziału regionalnego Kasy właściwy miejscowo oddział Zakładu,

z upoważnienia Prezesa Kasy, przyznaje, wypłaca i rozlicza świadczenia pieniężne z ubezpieczenia.

Przepis art. 62 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Na obszarze nie objętym działaniem odpowiedniej placówki terenowej Kasy, do czasu

utworzenia takiej placówki, właściwy miejscowo wójt, z upoważnienia Prezesa Kasy

1)

wydaje decyzje w sprawach określonych w art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2,

2)

dokonuje czynności przewidzianych dla Kasy, wynikających z art. 37 ust. 1, art. 41,

42 i 45,

3)

przyjmuje wnioski o przyznanie świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia oraz stwierdza

okoliczności mające wpływ na ustalenie prawa do tych świadczeń i ich wysokość,

4)

rozpatruje wnioski o przyznanie świadczeń rodzinnych i w sprawach nie budzących wątpliwości

wypłaca te świadczenia, rozliczając je z pobranymi składkami.

2.

Zadania określone w ust. 1 są zadaniami zleconymi. Prezes Kasy zapewnia odpowiednie

środki finansowe na ich wykonywanie; rozliczenie z tego tytułu następuje łącznie z rozliczeniem

pobranych składek.

Umowy dzierżawy, zawarte stosownie do art. 2 pkt 6 lit. b) ustawy powołanej w art.

122, podlegają rejestracji w ewidencji gruntów i budynków. Zgłoszenia umowy do ewidencji

dokonuje wójt gminy, w której sporządzono umowę.

1.

Osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa

rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie

własność tej działki.

2.

Osobie, której przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego

i pomieszczeń gospodarskich z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl

dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność działki

obejmującej budynki, w których znajdują się ten lokal i te pomieszczenia, o powierzchni

niezbędnej do korzystania z tych budynków.

2a

Z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust. 1 lub 2 może wystąpić

również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci

tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością;

jeżeli jednak uprawnionymi są oboje małżonkowie, wniosek taki może być zgłoszony dopiero

po śmierci obojga małżonków.

3

Przepisów ust. 1-2a nie stosuje się, jeżeli działka nie jest przedmiotem własności

Skarbu Państwa lub gminy albo jeżeli przyznanie własności naruszałoby prawa osób trzecich

do działki lub budynków, o których mowa w tych przepisach.

4

Decyzje w sprawach określonych w ust. 1-2a wydaje rejonowy organ rządowej administracji

ogólnej.

5.

Skorzystanie z uprawnień przewidzianych w ust. 1 i 2 nie ma wpływu na wysokość emerytury

i renty.

1.

Skutki prawne umowy o nieodpłatne przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, zawartej

w myśl dotychczasowych przepisów, ustala się według tych przepisów.

2.

Na żądanie rolnika, który nieodpłatnie przekazał gospodarstwo rolne następcy przed

wejściem w życie ustawy, sąd, po rozważeniu interesów stron zgodnie z zasadami współżycia

społecznego, może rozwiązać umowę, jeżeli zachodzi jedna z przyczyn określonych w art.

89 pkt 1-3.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy stosuje się odpowiednio przepisy

dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą.

Przepis art. 13

Traci moc ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych

i członków ich rodzin

(Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 i Nr 35, poz. 190 oraz z 1990 r. Nr 14, poz. 90 i Nr 34, poz. 198).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1991 r., z wyjątkiem art. 61 ust. 2, który

wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1991 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 167 i 168, które

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.