PL
Ustawa z dnia 10 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Table of Provisions (28)
Statutory Text (28 Articles)
W ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej
(Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 5 w ust. 3 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu
„
Zakład ubezpieczeń nie może ustalać stawek ubezpieczeniowych poniżej kosztów świadczenia
ochrony ubezpieczeniowej w celu eliminacji konkurencji,
”
;
2)
tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie
„
Rozdział 4
Warunki podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczne
zakłady ubezpieczeń”;
3)
skreśla się art. 38-39a;
4)
art. 40 i 41 otrzymują brzmienie
„
Art. 40.
Przepisy ustawy, z wyjątkiem przepisów rozdziału 10, stosuje się do głównych oddziałów
zagranicznych zakładów ubezpieczeń, o ile przepisy art. 41-42r nie stanowią inaczej.
Art. 41.
Zagraniczne zakłady ubezpieczeń mogą podejmować i prowadzić działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadzie wzajemności.
”
;
5)
dodaje się art. 41a w brzmieniu
„
Art. 41a.
1.
Zagraniczne zakłady ubezpieczeń mogą podejmować i prowadzić działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jedynie przez główny oddział zagranicznego
zakładu ubezpieczeń, zwany dalej „głównym oddziałem”.
2.
Główny oddział działa na podstawie przepisów prawa polskiego i statutu głównego oddziału
określanego przez zagraniczny zakład ubezpieczeń, sporządzanego w formie aktu notarialnego.
3.
Statut głównego oddziału i jego zmiany podlegają zatwierdzeniu przez ministra właściwego
do spraw instytucji finansowych.
4.
Statut głównego oddziału określa w szczególności
1)
strukturę organizacyjną głównego oddziału,
2)
zasady tworzenia jednostek terenowych oraz zasady ich reprezentacji,
3)
rodzaje rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tworzonych przez główny oddział i metody
ich tworzenia,
4)
zasady rozliczeń z zagranicznym zakładem ubezpieczeń.
5.
Główny oddział może rozpocząć działalność z chwilą dokonania wpisu do rejestru głównych
oddziałów.
6.
Wpis do rejestru głównych oddziałów może zostać dokonany po uzyskaniu zezwolenia ministra
właściwego do spraw instytucji finansowych na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej
przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
7.
Rejestr głównych oddziałów prowadzi Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy.
8.
Rejestr głównych oddziałów jest jawny.
9.
Minister właściwy do spraw sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, zasady
i tryb postępowania w sprawach rejestru głównych oddziałów, dane podlegające wpisowi
do rejestru, sposób jego prowadzenia oraz szczegółowe zasady udostępniania rejestru
do wglądu. Minister właściwy do spraw sprawiedliwości, wydając rozporządzenie, uwzględnia
konieczność zapewnienia kompletności danych zawartych w rejestrze.
10.
Ogłoszenie o wpisie do rejestru głównych oddziałów zamieszcza się w Monitorze Sądowym
i Gospodarczym na koszt głównego oddziału.
”
;
6)
art. 42 otrzymuje brzmienie
„
Art. 42.
1.
Główny oddział może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany.
2.
Głównym oddziałem kieruje dyrektor głównego oddziału, który posiada stałe miejsce
zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Prawo reprezentacji głównego oddziału przysługuje jedynie samodzielnie dyrektorowi
lub dwóm zastępcom dyrektora łącznie.
4.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
może wyznaczyć osobę uprawnioną do reprezentacji; osoba ta reprezentuje zagraniczny
zakład ubezpieczeń działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od chwili ujawnienia
jej danych w rejestrze.
5.
Dyrektor głównego oddziału, jego zastępcy oraz osoba, o której mowa w ust. 4, są ujawniani
w rejestrze głównych oddziałów.
6.
Główny oddział jest obowiązany przechowywać wszelkie dokumenty dotyczące działalności,
o której mowa w art. 41a ust. 1, w siedzibie głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
7.
Główny oddział ma swoją siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości
wskazanej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 42a ust. 1.
8.
Właściwe do rozpoznawania spraw, w których stroną lub uczestnikiem jest zagraniczny
zakład ubezpieczeń działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez główny
oddział, są sądy polskie.
”
;
7)
dodaje się art. 42a-42r w brzmieniu
„
Art. 42a.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po wyrażeniu opinii przez organ
nadzoru, wydaje na wniosek zagranicznego zakładu ubezpieczeń zezwolenie na prowadzenie
działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać
1)
nazwę i siedzibę zagranicznego zakładu ubezpieczeń oraz nazwę państwa, w którym znajduje
się jego siedziba,
2)
siedzibę oraz rzeczowy zakres działalności głównego oddziału,
3)
imiona i nazwiska osób proponowanych na dyrektora głównego oddziału, jego zastępców
oraz aktuariusza, jeżeli obowiązek wykonywania przez tę osobę przypisanych jej czynności
wynika z ustawy.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się
1)
statut oraz imiona i nazwiska członków organu zarządzającego zagranicznego zakładu
ubezpieczeń,
2)
informację o wysokości środków własnych zagranicznego zakładu ubezpieczeń,
3)
dane o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym osób, o których mowa w ust. 2 pkt 3,
4)
zaświadczenie organu nadzoru ubezpieczeniowego państwa, w którym zagraniczny zakład
ubezpieczeń ma swoją siedzibę, o posiadaniu zezwolenia na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej oraz o posiadaniu środków własnych i informację o sytuacji finansowej,
5)
dowód, że zakłady ubezpieczeń działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
zgodnie z niniejszą ustawą, mogą podjąć działalność ubezpieczeniową na terytorium
kraju pochodzenia zagranicznego zakładu ubezpieczeń; wymóg ten nie dotyczy krajów,
z którymi Rzeczpospolita Polska podpisała stosowne umowy międzynarodowe,
6)
bilans oraz rachunek zysków i strat za okres ostatnich trzech lat działalności zagranicznego
zakładu ubezpieczeń wraz z opinią biegłego rewidenta,
7)
ogólne warunki ubezpieczeń, które zamierza prowadzić zagraniczny zakład ubezpieczeń
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez główny oddział,
8)
plan działalności wraz z rachunkiem symulacyjnym dotyczącym prowadzenia głównego oddziału
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierający dane określone w art. 31,
9)
projekt statutu głównego oddziału,
10)
informacje o wysokości funduszu organizacyjnego przeznaczonego na utworzenie administracji
głównego oddziału i zorganizowanie jego jednostek terenowych.
Art. 42b.
1.
Zezwolenie, o którym mowa w art. 42a ust. 1, jest wydawane na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej w zakresie jednej lub kilku grup ubezpieczeń albo jednego lub kilku
rodzajów ubezpieczeń wymienionych w załączniku do ustawy.
2.
Zezwolenie może być wydane, jeżeli w państwie, w którym znajduje się siedziba zagranicznego
zakładu ubezpieczeń, posiada on odpowiednie zezwolenie na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej we wnioskowanym zakresie i działa w formie spółki akcyjnej lub towarzystwa
ubezpieczeń wzajemnych.
Art. 42c.
1.
Zezwolenie obejmuje dane zawarte w art. 42a ust. 2.
2.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany powiadomić ministra właściwego do spraw
instytucji finansowych i organ nadzoru o zmianie osób pełniących funkcje dyrektora
głównego oddziału, jego zastępców i aktuariusza oraz przedstawić odpowiednie dane
o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym tych osób, w terminie 30 dni od dnia powstania
tych zmian.
3.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany rozpocząć działalność w terminie nie
dłuższym niż rok od daty wydania zezwolenia; w przypadku nierozpoczęcia działalności
w tym terminie zezwolenie wygasa.
Art. 42d.
Zmiana rzeczowego zakresu działania zagranicznego zakładu ubezpieczeń wymaga zezwolenia
ministra właściwego do spraw instytucji finansowych; do wniosku o wydanie zezwolenia
stosuje się przepisy art. 42a.
Art. 42e.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń, prowadzący działalność ubezpieczeniową na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w grupie 10 i 13 działu II, staje się członkiem Ubezpieczeniowego
Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych.
2.
Wysokość składki wnoszonej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na rzecz Ubezpieczeniowego
Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych wyliczana jest
od składki przypisanej brutto głównego oddziału.
Art. 42f.
1.
Wydanie zezwolenia na prowadzenie lub rozszerzenie działalności ubezpieczeniowej przez
zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uzależnione
od złożenia kaucji w celu zabezpieczenia jego przyszłych zobowiązań z tytułu umów
ubezpieczenia zawartych przez główny oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Kaucja wynosi 50% minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego, o którym mowa w art.
46 ust. 1 pkt 3.
3.
Kaucja jest utrzymywana przez cały okres działalności głównego oddziału na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Kaucja jest zaliczana na poczet posiadanych środków własnych i podlega zdeponowaniu
na wyodrębnionym, oprocentowanym rachunku w banku mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, który posiada fundusze własne w wysokości stanowiącej równowartość w złotych
co najmniej 100 mln ECU.
5.
Kaucja wraz z oprocentowaniem, podlega zwrotowi zagranicznemu zakładowi ubezpieczeń
po zaspokojeniu wszystkich roszczeń wynikających z umów ubezpieczenia zawartych za
pośrednictwem głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
Kaucja nie podlega egzekucji; zaspokojenie z kaucji, za zgodą organu nadzoru, może
nastąpić jedynie w trakcie likwidacji głównego oddziału.
Art. 42g.
Zezwolenie na prowadzenie lub rozszerzenie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny
zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie może być wydane, jeżeli
zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności
1)
wniosek oraz dołączone do niego dokumenty nie spełniają wymogów określonych w art.
42a,
2)
dyrektor głównego oddziału i co najmniej jeden jego zastępca nie posiadają wykształcenia
i doświadczenia zawodowego niezbędnego do zarządzania działalnością ubezpieczeniową,
3)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie daje rękojmi prawidłowego prowadzenia działalności
ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
4)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie udowodni posiadania środków finansowych gwarantujących
wypłacalność,
5)
zagrożone są ważne interesy gospodarcze państwa,
6)
plan działalności, o którym mowa w art. 31, wraz z rachunkiem symulacyjnym, obejmującym
funkcjonowanie głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie zapewnia
trwałej zdolności zagranicznego zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań z tytułu
umów zawieranych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
7)
brak dowodu, o którym mowa w art. 42a ust. 3 pkt 5.
Art. 42h.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany do tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,
o których mowa w art. 49 i 50, z tytułu zobowiązań, jakie mogą wyniknąć z zawartych
przez główny oddział umów ubezpieczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 42i.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany do posiadania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej środków własnych w wysokości nie niższej niż margines wypłacalności, o którym
mowa w art. 45, przy czym podstawą do wyliczenia marginesu wypłacalności jest przypis
składki lub świadczenia głównego oddziału.
2.
Środki własne, o których mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 45a, przy czym kaucja,
o której mowa w art. 42f, zwiększa wartość tych środków.
Art. 42j.
Minimalny kapitał gwarancyjny dla głównego oddziału wynosi 50% minimalnego kapitału
gwarancyjnego określonego dla zakładów ubezpieczeń.
Art. 42k.
1.
Nadzór nad głównym oddziałem zagranicznego zakładu ubezpieczeń sprawuje organ nadzoru.
2.
Przepisy określające uprawnienia organu nadzoru w stosunku do organów zakładu ubezpieczeń
stosuje się odpowiednio do dyrektora głównego oddziału i jego zastępców lub osoby
wyznaczonej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń do jego reprezentowania.
Art. 42l.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych cofa zezwolenie na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, jeżeli zakład ten w państwie, gdzie znajduje się jego siedziba
1)
utracił zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej,
2)
został postawiony w stan likwidacji lub upadłości.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, na wniosek organu nadzoru, może
cofnąć zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie jednej lub kilku grup ubezpieczeń
albo jednego lub kilku rodzajów ubezpieczeń przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli
1)
zagraniczny zakład ubezpieczeń przestał spełniać warunki niezbędne do uzyskania zezwolenia,
2)
główny oddział prowadzi działalność ubezpieczeniową z naruszeniem przepisów prawa,
3)
zagraniczny zakład ubezpieczeń wystąpił do organu nadzoru z wnioskiem o cofnięcie
zezwolenia, przy czym powinno być zagwarantowane zabezpieczenie interesów ubezpieczonych
dotyczące w szczególności spełnienia świadczeń i wypłaty odszkodowań.
Art. 42ł.
Rozwiązanie głównego oddziału następuje po przeprowadzeniu likwidacji.
Art. 42m.
1.
Likwidatorzy są obowiązani do składania sprawozdań o przebiegu likwidacji w terminach
3-miesięcznych; organ nadzoru może żądać przedstawiania sprawozdań o przebiegu likwidacji
w terminach krótszych oraz przekazywania dodatkowych informacji.
2.
W razie ogłoszenia lub zarządzenia likwidacji głównego oddziału, niedopuszczalne jest
zawieranie nowych umów ubezpieczenia, przedłużanie umów zawartych lub podwyższanie
sum ubezpieczenia. Umowy zawarte nie ulegają przedłużeniu.
3.
W razie likwidacji przez zagraniczny zakład ubezpieczeń działalności na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub utraty zezwolenia na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej
w kraju, likwidatorem głównego oddziału jest jego dyrektor.
4.
Dyrektor ma obowiązek powiadomić ministra właściwego do spraw instytucji finansowych
i ogłosić trzykrotnie w gazecie ogólnopolskiej o okolicznościach, o których mowa w
art. 42l ust. 1, w terminie 14 dni od dnia utraty zezwolenia, otwarcia likwidacji
lub ogłoszenia upadłości.
5.
Jeżeli środki stanowiące pokrycie funduszu ubezpieczeniowego nie wystarczą na pokrycie
wszystkich zobowiązań, za zgodą organu nadzoru zaspokojenie nie pokrytej części następuje
z kaucji.
6.
Do likwidacji głównego oddziału przepisy art. 446 § 2, art. 448-450, 452, 453, 457-461
Kodeksu handlowego stosuje się odpowiednio.
Art. 42n.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, na wniosek organu nadzoru, może
zarządzić likwidację głównego oddziału w przypadku, gdy
1)
działalność zagranicznego zakładu ubezpieczeń jest prowadzona z naruszeniem przepisów
prawa lub jest sprzeczna z planem działalności,
2)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie spełnia świadczeń ubezpieczeniowych na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej albo spełnia je z opóźnieniem lub częściowo.
2.
W razie zarządzenia likwidacji organ nadzoru wyznacza likwidatora. Przepisy art. 42m
stosuje się odpowiednio.
Art. 42o.
1.
W przypadku ogłoszenia upadłości zagranicznego zakładu ubezpieczeń, pierwszeństwo
do zaspokojenia z masy upadłości w kraju mają należności z tytułu umów ubezpieczenia,
zawartych przez główny oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
W przypadku ogłoszenia upadłości zagranicznego zakładu ubezpieczeń, do likwidacji
działalności głównego oddziału stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r.
Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr
6, poz. 43, Nr 43, poz. 189, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 28,
poz. 153, Nr 54, poz. 349, Nr 117, poz. 751, Nr 121, poz. 770 i Nr 140, poz. 940 oraz
z 1998 r. Nr 117, poz. 756).
Art. 42p.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń odpowiada za zobowiązania głównego oddziału całym swoim
majątkiem.
Art. 42 r.
Dyrektor głównego oddziału, który nie powiadomi ministra właściwego do spraw instytucji
finansowych oraz nie ogłosi trzykrotnie w gazecie ogólnopolskiej o okolicznościach,
o których mowa w art. 42l ust. 1, odpowiada majątkiem osobistym i solidarnie z zagranicznym
zakładem ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną z tego tytułu wierzycielom.
”
;
8)
skreśla się art. 43 i 44;
9)
w art. 45a
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Środki własne są to aktywa zakładu ubezpieczeń, z wyłączeniem aktywów przeznaczonych
na pokrycie wszelkich przewidywalnych zobowiązań i wartości niematerialnych i prawnych.
Przy ustalaniu wartości środków własnych uwzględnia się
1)
opłaconą część kapitału akcyjnego (zakładowego) - wielkość dodatnia,
2)
kapitał zapasowy - wielkość dodatnia,
3)
kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny - wielkość dodatnia lub ujemna,
4)
kapitał rezerwowy pozostały - wielkość dodatnia,
5)
wartości niematerialne i prawne - wielkość ujemna (z wyłączeniem nabytego użytkowania
wieczystego i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego),
6)
nie podzielony wynik finansowy z lat ubiegłych: zysk - wielkość dodatnia, strata -
wielkość ujemna,
7)
wynik finansowy netto okresu sprawozdawczego: zysk - wielkość dodatnia, strata - wielkość
ujemna,
8)
połowę należnych wpłat na poczet kapitału akcyjnego w przypadku spółek akcyjnych -
wartość dodatnia,
9)
połowę należnych wpłat na poczet kapitału zakładowego, jeżeli co najmniej 25% kapitału
zostało opłacone, w przypadku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych - wartość dodatnia.
”
,
b)
w ust. 2 w pkt 2 skreśla się wyrazy „oraz 50% środków, o których mowa w ust. 1”,
c)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu
„
3.
Na wniosek zakładu ubezpieczeń i na podstawie przedstawionych przez zakład dowodów
organ nadzoru, w drodze decyzji, może wyrazić zgodę na zaliczenie do środków własnych
1)
całości lub części różnicy między wartością bilansową a aktualną ceną sprzedaży aktywów,
pod warunkiem że te różnice nie mają charakteru wyjątkowego,
2)
kapitału pożyczek, pod warunkiem że
a)
kapitał pożyczek nie stanowi więcej niż 25% środków własnych,
b)
kapitał pożyczek jest opłacony w pełnej wysokości,
c)
w umowie pożyczki zawarto warunki, zgodnie z którymi kapitał pożyczek, w przypadku
upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń, może być spłacony dopiero po zaspokojeniu
wszystkich innych wierzycieli zakładu ubezpieczeń,
d)
w przypadku pożyczek z określonym okresem spłaty, pierwotny okres spłaty nie wynosi
mniej niż 5 lat; nie później jednak niż rok przed terminem spłaty zakład ubezpieczeń
obowiązany jest przedstawić do zatwierdzenia przez organ nadzoru plan określający
sposób utrzymania lub podniesienia środków własnych do wymaganej wartości przed terminem
spłaty, chyba że warunki zaliczenia pożyczki do środków własnych stopniowo ograniczają
wartość pożyczki zaliczanej do środków własnych przez okres co najmniej 5 lat przed
terminem spłaty. Organ nadzoru może zezwolić na przedterminową spłatę pożyczek na
wniosek zakładu ubezpieczeń, pod warunkiem że nie spowoduje to naruszenia przez zakład
ubezpieczeń art. 45 ust. 1,
e)
w przypadku pożyczek, których termin spłaty nie jest ustalony, pożyczki te mogą być
spłacane tylko z zachowaniem pięcioletniego okresu wypowiedzenia, chyba że nie są
już zaliczane do środków własnych. Dokonanie przedterminowej spłaty może nastąpić
tylko i wyłącznie po uzyskaniu uprzedniej zgody organu nadzoru. Zakład ubezpieczeń
jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o planowanej spłacie na co najmniej 6 miesięcy
przed ustalonym terminem spłaty i przedstawić aktualne dane o wartości środków własnych
oraz dane o wartości środków własnych przed i po dokonaniu spłaty. Organ nadzoru może
zezwolić na spłatę pożyczek pod warunkiem, że nie spowoduje to naruszenia przez zakład
ubezpieczeń art. 45 ust. 1,
f)
z umowy pożyczki będzie wynikać, że przedterminowa spłata pożyczki będzie możliwa
jedynie w przypadkach określonych w lit. b) lub lit. c),
g)
w umowie pożyczki zawarto warunki, zgodnie z którymi umowa pożyczki może być zmieniona
tylko po otrzymaniu od organu nadzoru zgody na planowane zmiany.
”
;
10)
w art. 84 ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia,
po zasięgnięciu opinii organu nadzoru i Rzecznika Ubezpieczonych, sposób obliczania
wpłat na pokrycie kosztów, o których mowa w ust. 1, proporcjonalnie do składki przypisanej
brutto, terminy uiszczenia wpłat oraz wysokość odsetek za ich nieuiszczenie w terminie.
”
;
11)
w art. 90e
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Osoba fizyczna lub prawna, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia,
o którym mowa w art. 4, zgodnie z ogólnymi warunkami tego ubezpieczenia, jest obowiązana
wnieść opłatę.
”
,
b)
dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu
„
1a.
Opłata na rok kalendarzowy ustalana jest przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny
w wysokości trzykrotnej średniej podstawowej rocznej składki ubezpieczeniowej w danym
ubezpieczeniu, obowiązującej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok kontroli,
w zakładach ubezpieczeń, których udział w rynku ubezpieczeń obowiązkowych przekracza
5%.
1b.
Udział w rynku, o którym mowa w ust. 1a, ustalany jest przez Państwowy Urząd Nadzoru
Ubezpieczeń, na podstawie składki przypisanej w pierwszym półroczu roku poprzedzającego
rok kontroli.
”
,
c)
dodaje się ust. 7-9 w brzmieniu
„
7.
Jeżeli osoba kierująca pojazdem mechanicznym, zarejestrowanym poza granicami Rzeczypospolitej
Polskiej, przy wjeździe na jej terytorium nie przedstawi dokumentu zawarcia umowy
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody
powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, organy uprawnione do kontroli granicznej
lub celnej nie dopuszczą tego pojazdu do przekroczenia granicy, chyba że posiadacz
pojazdu zawrze umowę ubezpieczenia obowiązkowego.
8.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 7, przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej nie przedstawi dokumentu zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w ust.
7, ważnego do dnia wyjazdu włącznie, organy uprawnione do kontroli granicznej lub
celnej nie dopuszczą tego pojazdu do przekroczenia granicy bez uiszczenia opłaty określonej
w ust. 1.
9.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 7, w czasie kontroli na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej nie przedstawi organowi obowiązanemu lub uprawnionemu do kontroli dokumentu
potwierdzającego zawarcie przed dokonaniem kontroli umowy ubezpieczenia, o którym
mowa w ust. 7, warunkiem zwrotu dowodu rejestracyjnego, zatrzymanego zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602,
Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz.
872), jest wniesienie opłaty, o której mowa w ust. 1.
”
;
12)
dodaje się art. 90k w brzmieniu
„
Art. 90k.
Dyrektor głównego oddziału, który nie powiadamia ministra właściwego do spraw instytucji
finansowych oraz nie ogłasza trzykrotnie w gazecie ogólnopolskiej o utracie zezwolenia,
likwidacji lub upadłości zagranicznego zakładu ubezpieczeń, podlega grzywnie, karze
ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
”
W ustawie z dnia 8 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej,
o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej - Kodeks handlowy oraz o zmianie
ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
(Dz. U. Nr 96, poz. 478 i Nr 118, poz. 574) w art. 1 skreśla się pkt 39 i 40.
W ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
(Dz. U. Nr 121, poz. 769) w art. 79 w pkt 3 skreśla się wyrazy „, w art. 39a w ust. 2 w pkt 1 oraz w art. 41 w ust. 2”.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów
wykonawczych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez
6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Przepisy ustawy, z wyjątkiem przepisów rozdziału 10, stosuje się do głównych oddziałów
zagranicznych zakładów ubezpieczeń, o ile przepisy art. 41-42r nie stanowią inaczej.
Zagraniczne zakłady ubezpieczeń mogą podejmować i prowadzić działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadzie wzajemności.
1.
Zagraniczne zakłady ubezpieczeń mogą podejmować i prowadzić działalność ubezpieczeniową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jedynie przez główny oddział zagranicznego
zakładu ubezpieczeń, zwany dalej „głównym oddziałem”.
2.
Główny oddział działa na podstawie przepisów prawa polskiego i statutu głównego oddziału
określanego przez zagraniczny zakład ubezpieczeń, sporządzanego w formie aktu notarialnego.
3.
Statut głównego oddziału i jego zmiany podlegają zatwierdzeniu przez ministra właściwego
do spraw instytucji finansowych.
4.
Statut głównego oddziału określa w szczególności
1)
strukturę organizacyjną głównego oddziału,
2)
zasady tworzenia jednostek terenowych oraz zasady ich reprezentacji,
3)
rodzaje rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tworzonych przez główny oddział i metody
ich tworzenia,
4)
zasady rozliczeń z zagranicznym zakładem ubezpieczeń.
5.
Główny oddział może rozpocząć działalność z chwilą dokonania wpisu do rejestru głównych
oddziałów.
6.
Wpis do rejestru głównych oddziałów może zostać dokonany po uzyskaniu zezwolenia ministra
właściwego do spraw instytucji finansowych na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej
przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
7.
Rejestr głównych oddziałów prowadzi Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy.
8.
Rejestr głównych oddziałów jest jawny.
9.
Minister właściwy do spraw sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, zasady
i tryb postępowania w sprawach rejestru głównych oddziałów, dane podlegające wpisowi
do rejestru, sposób jego prowadzenia oraz szczegółowe zasady udostępniania rejestru
do wglądu. Minister właściwy do spraw sprawiedliwości, wydając rozporządzenie, uwzględnia
konieczność zapewnienia kompletności danych zawartych w rejestrze.
10.
Ogłoszenie o wpisie do rejestru głównych oddziałów zamieszcza się w Monitorze Sądowym
i Gospodarczym na koszt głównego oddziału.
1.
Główny oddział może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany.
2.
Głównym oddziałem kieruje dyrektor głównego oddziału, który posiada stałe miejsce
zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Prawo reprezentacji głównego oddziału przysługuje jedynie samodzielnie dyrektorowi
lub dwóm zastępcom dyrektora łącznie.
4.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
może wyznaczyć osobę uprawnioną do reprezentacji; osoba ta reprezentuje zagraniczny
zakład ubezpieczeń działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od chwili ujawnienia
jej danych w rejestrze.
5.
Dyrektor głównego oddziału, jego zastępcy oraz osoba, o której mowa w ust. 4, są ujawniani
w rejestrze głównych oddziałów.
6.
Główny oddział jest obowiązany przechowywać wszelkie dokumenty dotyczące działalności,
o której mowa w art. 41a ust. 1, w siedzibie głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
7.
Główny oddział ma swoją siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości
wskazanej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 42a ust. 1.
8.
Właściwe do rozpoznawania spraw, w których stroną lub uczestnikiem jest zagraniczny
zakład ubezpieczeń działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez główny
oddział, są sądy polskie.
Rozwiązanie głównego oddziału następuje po przeprowadzeniu likwidacji.
Dyrektor głównego oddziału, który nie powiadomi ministra właściwego do spraw instytucji
finansowych oraz nie ogłosi trzykrotnie w gazecie ogólnopolskiej o okolicznościach,
o których mowa w art. 42l ust. 1, odpowiada majątkiem osobistym i solidarnie z zagranicznym
zakładem ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną z tego tytułu wierzycielom.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po wyrażeniu opinii przez organ
nadzoru, wydaje na wniosek zagranicznego zakładu ubezpieczeń zezwolenie na prowadzenie
działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać
1)
nazwę i siedzibę zagranicznego zakładu ubezpieczeń oraz nazwę państwa, w którym znajduje
się jego siedziba,
2)
siedzibę oraz rzeczowy zakres działalności głównego oddziału,
3)
imiona i nazwiska osób proponowanych na dyrektora głównego oddziału, jego zastępców
oraz aktuariusza, jeżeli obowiązek wykonywania przez tę osobę przypisanych jej czynności
wynika z ustawy.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się
1)
statut oraz imiona i nazwiska członków organu zarządzającego zagranicznego zakładu
ubezpieczeń,
2)
informację o wysokości środków własnych zagranicznego zakładu ubezpieczeń,
3)
dane o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym osób, o których mowa w ust. 2 pkt 3,
4)
zaświadczenie organu nadzoru ubezpieczeniowego państwa, w którym zagraniczny zakład
ubezpieczeń ma swoją siedzibę, o posiadaniu zezwolenia na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej oraz o posiadaniu środków własnych i informację o sytuacji finansowej,
5)
dowód, że zakłady ubezpieczeń działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
zgodnie z niniejszą ustawą, mogą podjąć działalność ubezpieczeniową na terytorium
kraju pochodzenia zagranicznego zakładu ubezpieczeń; wymóg ten nie dotyczy krajów,
z którymi Rzeczpospolita Polska podpisała stosowne umowy międzynarodowe,
6)
bilans oraz rachunek zysków i strat za okres ostatnich trzech lat działalności zagranicznego
zakładu ubezpieczeń wraz z opinią biegłego rewidenta,
7)
ogólne warunki ubezpieczeń, które zamierza prowadzić zagraniczny zakład ubezpieczeń
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez główny oddział,
8)
plan działalności wraz z rachunkiem symulacyjnym dotyczącym prowadzenia głównego oddziału
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierający dane określone w art. 31,
9)
projekt statutu głównego oddziału,
10)
informacje o wysokości funduszu organizacyjnego przeznaczonego na utworzenie administracji
głównego oddziału i zorganizowanie jego jednostek terenowych.
1.
Zezwolenie, o którym mowa w art. 42a ust. 1, jest wydawane na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej w zakresie jednej lub kilku grup ubezpieczeń albo jednego lub kilku
rodzajów ubezpieczeń wymienionych w załączniku do ustawy.
2.
Zezwolenie może być wydane, jeżeli w państwie, w którym znajduje się siedziba zagranicznego
zakładu ubezpieczeń, posiada on odpowiednie zezwolenie na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej we wnioskowanym zakresie i działa w formie spółki akcyjnej lub towarzystwa
ubezpieczeń wzajemnych.
1.
Zezwolenie obejmuje dane zawarte w art. 42a ust. 2.
2.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany powiadomić ministra właściwego do spraw
instytucji finansowych i organ nadzoru o zmianie osób pełniących funkcje dyrektora
głównego oddziału, jego zastępców i aktuariusza oraz przedstawić odpowiednie dane
o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym tych osób, w terminie 30 dni od dnia powstania
tych zmian.
3.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany rozpocząć działalność w terminie nie
dłuższym niż rok od daty wydania zezwolenia; w przypadku nierozpoczęcia działalności
w tym terminie zezwolenie wygasa.
Zmiana rzeczowego zakresu działania zagranicznego zakładu ubezpieczeń wymaga zezwolenia
ministra właściwego do spraw instytucji finansowych; do wniosku o wydanie zezwolenia
stosuje się przepisy art. 42a.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń, prowadzący działalność ubezpieczeniową na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w grupie 10 i 13 działu II, staje się członkiem Ubezpieczeniowego
Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych.
2.
Wysokość składki wnoszonej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na rzecz Ubezpieczeniowego
Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych wyliczana jest
od składki przypisanej brutto głównego oddziału.
1.
Wydanie zezwolenia na prowadzenie lub rozszerzenie działalności ubezpieczeniowej przez
zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uzależnione
od złożenia kaucji w celu zabezpieczenia jego przyszłych zobowiązań z tytułu umów
ubezpieczenia zawartych przez główny oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Kaucja wynosi 50% minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego, o którym mowa w art.
46 ust. 1 pkt 3.
3.
Kaucja jest utrzymywana przez cały okres działalności głównego oddziału na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Kaucja jest zaliczana na poczet posiadanych środków własnych i podlega zdeponowaniu
na wyodrębnionym, oprocentowanym rachunku w banku mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, który posiada fundusze własne w wysokości stanowiącej równowartość w złotych
co najmniej 100 mln ECU.
5.
Kaucja wraz z oprocentowaniem, podlega zwrotowi zagranicznemu zakładowi ubezpieczeń
po zaspokojeniu wszystkich roszczeń wynikających z umów ubezpieczenia zawartych za
pośrednictwem głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
Kaucja nie podlega egzekucji; zaspokojenie z kaucji, za zgodą organu nadzoru, może
nastąpić jedynie w trakcie likwidacji głównego oddziału.
Zezwolenie na prowadzenie lub rozszerzenie działalności ubezpieczeniowej przez zagraniczny
zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie może być wydane, jeżeli
zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności
1)
wniosek oraz dołączone do niego dokumenty nie spełniają wymogów określonych w art.
42a,
2)
dyrektor głównego oddziału i co najmniej jeden jego zastępca nie posiadają wykształcenia
i doświadczenia zawodowego niezbędnego do zarządzania działalnością ubezpieczeniową,
3)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie daje rękojmi prawidłowego prowadzenia działalności
ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
4)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie udowodni posiadania środków finansowych gwarantujących
wypłacalność,
5)
zagrożone są ważne interesy gospodarcze państwa,
6)
plan działalności, o którym mowa w art. 31, wraz z rachunkiem symulacyjnym, obejmującym
funkcjonowanie głównego oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie zapewnia
trwałej zdolności zagranicznego zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań z tytułu
umów zawieranych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
7)
brak dowodu, o którym mowa w art. 42a ust. 3 pkt 5.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany do tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,
o których mowa w art. 49 i 50, z tytułu zobowiązań, jakie mogą wyniknąć z zawartych
przez główny oddział umów ubezpieczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Zagraniczny zakład ubezpieczeń jest obowiązany do posiadania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej środków własnych w wysokości nie niższej niż margines wypłacalności, o którym
mowa w art. 45, przy czym podstawą do wyliczenia marginesu wypłacalności jest przypis
składki lub świadczenia głównego oddziału.
2.
Środki własne, o których mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 45a, przy czym kaucja,
o której mowa w art. 42f, zwiększa wartość tych środków.
Minimalny kapitał gwarancyjny dla głównego oddziału wynosi 50% minimalnego kapitału
gwarancyjnego określonego dla zakładów ubezpieczeń.
1.
Nadzór nad głównym oddziałem zagranicznego zakładu ubezpieczeń sprawuje organ nadzoru.
2.
Przepisy określające uprawnienia organu nadzoru w stosunku do organów zakładu ubezpieczeń
stosuje się odpowiednio do dyrektora głównego oddziału i jego zastępców lub osoby
wyznaczonej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń do jego reprezentowania.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych cofa zezwolenie na prowadzenie działalności
ubezpieczeniowej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, jeżeli zakład ten w państwie, gdzie znajduje się jego siedziba
1)
utracił zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej,
2)
został postawiony w stan likwidacji lub upadłości.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, na wniosek organu nadzoru, może
cofnąć zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie jednej lub kilku grup ubezpieczeń
albo jednego lub kilku rodzajów ubezpieczeń przez zagraniczny zakład ubezpieczeń na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli
1)
zagraniczny zakład ubezpieczeń przestał spełniać warunki niezbędne do uzyskania zezwolenia,
2)
główny oddział prowadzi działalność ubezpieczeniową z naruszeniem przepisów prawa,
3)
zagraniczny zakład ubezpieczeń wystąpił do organu nadzoru z wnioskiem o cofnięcie
zezwolenia, przy czym powinno być zagwarantowane zabezpieczenie interesów ubezpieczonych
dotyczące w szczególności spełnienia świadczeń i wypłaty odszkodowań.
1.
Likwidatorzy są obowiązani do składania sprawozdań o przebiegu likwidacji w terminach
3-miesięcznych; organ nadzoru może żądać przedstawiania sprawozdań o przebiegu likwidacji
w terminach krótszych oraz przekazywania dodatkowych informacji.
2.
W razie ogłoszenia lub zarządzenia likwidacji głównego oddziału, niedopuszczalne jest
zawieranie nowych umów ubezpieczenia, przedłużanie umów zawartych lub podwyższanie
sum ubezpieczenia. Umowy zawarte nie ulegają przedłużeniu.
3.
W razie likwidacji przez zagraniczny zakład ubezpieczeń działalności na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub utraty zezwolenia na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej
w kraju, likwidatorem głównego oddziału jest jego dyrektor.
4.
Dyrektor ma obowiązek powiadomić ministra właściwego do spraw instytucji finansowych
i ogłosić trzykrotnie w gazecie ogólnopolskiej o okolicznościach, o których mowa w
art. 42l ust. 1, w terminie 14 dni od dnia utraty zezwolenia, otwarcia likwidacji
lub ogłoszenia upadłości.
5.
Jeżeli środki stanowiące pokrycie funduszu ubezpieczeniowego nie wystarczą na pokrycie
wszystkich zobowiązań, za zgodą organu nadzoru zaspokojenie nie pokrytej części następuje
z kaucji.
6.
Do likwidacji głównego oddziału przepisy art. 446 § 2, art. 448-450, 452, 453, 457-461
Kodeksu handlowego stosuje się odpowiednio.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, na wniosek organu nadzoru, może
zarządzić likwidację głównego oddziału w przypadku, gdy
1)
działalność zagranicznego zakładu ubezpieczeń jest prowadzona z naruszeniem przepisów
prawa lub jest sprzeczna z planem działalności,
2)
zagraniczny zakład ubezpieczeń nie spełnia świadczeń ubezpieczeniowych na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej albo spełnia je z opóźnieniem lub częściowo.
2.
W razie zarządzenia likwidacji organ nadzoru wyznacza likwidatora. Przepisy art. 42m
stosuje się odpowiednio.
1.
W przypadku ogłoszenia upadłości zagranicznego zakładu ubezpieczeń, pierwszeństwo
do zaspokojenia z masy upadłości w kraju mają należności z tytułu umów ubezpieczenia,
zawartych przez główny oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
W przypadku ogłoszenia upadłości zagranicznego zakładu ubezpieczeń, do likwidacji
działalności głównego oddziału stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r.
Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr
6, poz. 43, Nr 43, poz. 189, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 28,
poz. 153, Nr 54, poz. 349, Nr 117, poz. 751, Nr 121, poz. 770 i Nr 140, poz. 940 oraz
z 1998 r. Nr 117, poz. 756).
Zagraniczny zakład ubezpieczeń odpowiada za zobowiązania głównego oddziału całym swoim
majątkiem.
Dyrektor głównego oddziału, który nie powiadamia ministra właściwego do spraw instytucji
finansowych oraz nie ogłasza trzykrotnie w gazecie ogólnopolskiej o utracie zezwolenia,
likwidacji lub upadłości zagranicznego zakładu ubezpieczeń, podlega grzywnie, karze
ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.