Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 11 grudnia 1998 r. w sprawie sposobu badania zwierząt rzeźnych, badania, oceny i znakowania mięsa, wykorzystania mięsa o ograniczonej przydatności do spożycia, mięsa niezdatnego do spożycia oraz prowadzenia dokumentacji z tym związanej.

Załącznik nr 2

METODY BADANIA NA OBECNOŚĆ WŁOŚNI

I. Badanie trychinoskopowe

1. Sprzęt i odczynniki

1) trychinoskop o powiększeniu 50 x i 80-100 x,

2) kompresor składający się z dwóch płytek szklanych,

z których jedna jest podzielona na równe obszary,

3) małe zakrzywione nożyczki ,

4) pinceta, nóż do wycinania próbek,

5) małe ponumerowane pojemniki do oddzielnego

przechowywania próbek,

6) zakraplacz,

7) kwas octowy i roztwór wodorotlenku potasu do rozjaśniania zwapnień lub zmiękczania suszonego

mięsa .

2. Pobieranie próbek

1) w przypadku całych tusz, należy pobrać przynaj mniej jedną próbkę wielkości orzecha laskowego

z obu filarów przepony na przejściu w część ścię­

gnistą,

2) jeżeli jest tylko jeden filar przepony, należy pobrać

jedną próbkę w i elkości orzecha laskowego,

3) w przypadku braku obu filarów przepony, należy

pobrać dwie próbki o przybliżonej wielkości orze-

-

5728-

cha laskowego z części żebrowej lub mostkowej

przepony lub też z mięśni okołojęzykowych, żu­

chwowych lub brzusznych,

4) w przypadku części tuszy, należy pobrać z każdej

części trzy próbki mięśni szkieletowych, zawierają­

ce małą ilość tłuszczu, jeżeli to możliwe - wielkości orzecha laskowego z różnych miejsc, w miarę

możliwo ści położonych blisko kości i ścięgien.

Poz. 1011

11) trychinoskopista nie powinien sprawdzić więcej niż

840 skrawków dziennie; w wyjątkowych przypadkach dopuszcza się zbadanie do 1050 skrawków

dziennie.

II. Metoda wytrawiania

1. Sprzęt i materiał

1) nóż do pobierania próbek,

3. Metoda

2) małe ponumerowane pojemniki z zamknięciem, do

przechowywania próbek, w razie konieczności do

powtórzenia badania,

1) jeżeli są oba filary przepony, trychinoskopista powinien wyciąć z każdej z próbek pobranych z całej tuszy siedem skrawków o rozmiarze ziarna owsa łącznie 14 skrawków, a jeżeli tylko jeden filar przepony - 14 skrawków z różnych miejsc, jeżeli to

możliwe , z przejścia w część ścięgnistą,

3) cieplarka,

2) w przypadku całych tusz, próbki trzeba pobrać

z części żebrowej lub mostkowej przepony, mięśni

okołojęzykowych, żuchwowych lub mięśni brzusznych ; należy wyciąć 14 skrawków wielko ści ziarna

owsa z każdej próbki, łącznie 28,

5) sito plastikowe (o średnicy ok. 18 cm i o średnicy

otworów ok. 1 mm),

3) trychinoskop ista powinien ścisnąć skrawki między

płytkami szklanymi w taki sposób, aby można było

przez przygotowany diapozytyw odczytać normalny druk,

4) jeżeli mięso próbek do badania jest suche i stare,

preparaty powinny być zmiękczane w mieszance

jednej części roztworu wodorotlenku potasu na

dwie części wody przez 10 do 20 minut przed rozpoczęciem badania,

5) z każdej próbki pobranej z częśc i tuszy trychinoskopista powinien wyciąć cztery skrawki rozmiaru ziarna owsa , łącznie 12 skrawków,

6) badanie trychinoskopowe należy przeprowadzać

w taki sposób, aby każdy preparat był przejrzany

powoli i uważ nie,

7) jeżeli badanie trychinoskopowe nasuwa podejrzenie, którego charakteru nie można określić z całą

pewnośc ią, nawet przy największym powiększeniu

trychinoskopu, należy je sprawdzi ć mikroskopem,

8) badanie trychinoskopowe należy przeprowadzać

w taki sposób, aby ka ż dy preparat był przejrzany

powoli i uważnie, w powiększeniu 30 - 40 x,

9) w przypadku niepewnego wyniku, badanie należy

kontynuować na większej liczbie próbek i preparatów diapozytywowych, w razie konieczności z pomocą większych powiększeń, aż do otrzymania

wymaganych informacji,

10) badanie trychinoskopowe należy przeprowadzać

przez przynaj mniej trzy minuty, z tym że w przypadku próbek zastępczych, pobranych z części żebro­

wej lub mostkowej przepony, mięśni okołojęzyko ­

wych , żuchwowych lub mięśni brzusznych, należy

je przeprowadzać przez przynajmniej sześć minut;

minimalny czas ustalony dla badania nie zawiera

czasu koniecznego do pobierania próbek i przygotowani a preparatów,

4) 2-3-litrowy rozdzielacz szklany ze statywem, gumowy przewód łączący, klamry do mocowania

przewodu łączącego,

6) gaza,

7) mała, stożkowa kolba ze szczelnym zamknięciem,

8) zlewka szklana,

9) rozdrabniacz mięsa,

10) stereomikroskop (powiększenie 15-40 x ) z odpowiednim źródłem światła,

11) płyn wytrawiający sporządzony w następujący sposób: 10 g pepsyny (1200 u/g; 80 u/g FIP), 5 mi Hel

(przynajmniej 37%), dopełnione do objętości 1 litra

wodą·

2. Pobieranie próbek

1) w przypadku całych tusz, należy pobrać próbkę

o wadze przynajmniej 20 g z filaru przepony przy

przejściu do części ścięgnistej,

2) w przypadku braku filarów przepony, należy pobrać

próbki o wadze przynajmniej 20 g z części żebrowej

lub mostkowej przepony, lub z mięśni okołojęzyko­

wych czy mięśni żuchwowych, lub też z mięśni

brzusznych,

3) w przypadku części tuszy, należy pobrać próbkę

o wadze przynajmniej 20 g z mięśni szkieletowych,

jeśli to możliwe bez tłuszczu , z miejsc położonych

blisko kości lub ścięgien.

3. Metoda

1) dla badania łącznej próbki mięsa z 10 świń należy

przygotować po 10 g z każdej pojedynczej próbki

20-gramowej, a pozostałe 10 g zatrzymać na wypadek, gdyby dodatkowe badanie pojedynczej próbki okazało się konieczne,

2) 10 próbek, każda o wadze 10 g, należy połączyć

w jedną próbkę; należy ją rozdrobnić w rozdrabniaczu mięsa (z otworami średnicy 2 mm) i rozmieścić

luźno

-

5729-

na si cie wyścielonym warstwą gazy, które

należy następni e umieścić na lejku nałożonym na

rozdzielacz połączony przewodem gumowym

z małą stożkow ą kolbą; rozdzielacz należy napeł­

niać do krawęd z i płynem wytrawiającym do momentu , w którym materiał badany nie zostanie

przykryty. Proporcje materiału poddanego badaniu

do płynu wytrawiającego powinny wynosić

w przybliżen i u 1 : 20 do 1 : 30,

3) po 18-20 god zi nach inkubacji w temperaturze

37-39°C należy odłąc zyć stożkową kolbę, po

czym, po ostrożnym odciągnięciu cieczy sklarowanej nad osade m, osad z najdujący się w końcówce

kolby ostrożnie przenieść na płytkę, a następnie

przebada ć na obecność włośni za pomocą stereomikroskopu o p ow i ę ks z eniu 20- 40-krotnym,

4) w przypadku pozytywnego lub niepewnego wyniku

próbki łącznej, należy przebadać pozostałe pojedyncze próbki, ka ż dą z osobna po dodaniu do nich

dalszych 20 g próbek z m i ęsa każdej świni, lub

w wypadku czę śc i tusz, po dodaniu 20 g próbki

z mięsa każdej c z ęści, zgodnie z ust. 2.

III. Metoda wytrawiania prób zbiorczych

1. Sprzęt i odczynniki

1) nóż i pinceta do pobierania próbek,

2) rozdrabniacz mi ę s a z otworami 2 do 3 mm,

3) kolba Erlenmeyera o pojemności 3 mi z korkiem gumowym lub baw e łnianowełnianym,

4) rozdzielacz stożkowy oddzielający o pojemności

2000 mI,

5) statyw długoś ci ok. 28 cm z 80-centymetrowym

korpusem ,

6) pierścień średni cy 10 lub 11 cm przymocowany do

statywu ,

7) uchwyt z płaskimi zaciskami (23 x 40 mm), który

może być przymocowany do statywu z podwójną

złączką,

8) sito (o oczkach 177 mikronów) o zewnętrznej średni ­

cy 11 cm z siatką mosiężną lub ze stali nierdzewnej,

9) plastikowy lejek z wewnętrzną średnicą nie mniejszą niż 12 cm,

10) stereomikroskop (powiększenie 15- 40 x ) z odpowiednim źródłem światła lub trychinoskop ze stołem poziomym,

11) w przypadku stosowania trychinoskopu : rynienka

do liczenia larwo pojemności ok. 60- 65 cm 3 , która wykonana jest z akrylowych płytek o grubośći

3 mm w ten sposób, że dno rynienki, podzielone na

pola, ma wymiary 180 x 40 mm, boki mają wymiary 230 x 20 mm , a szczyty - 40 x 20 mm. Dno

i szczyty rynienki powinny być umieszczone pomiędzy jej bokami, co utworzy w ten sposób dwa

Poz. 101 1

uchwyty na końcach . Dno rynienki powinno być

wyniesione 7-9 mm od podstawy ramy utworzonej przez boki i szczyty. Części rynienki powinny

być zespojone klejem odpowiednim dla tworzywa,

12) płytki Petriego o średnicy 9 cm, w przypadku uży­

wania stereomikroskopu, podzielone od spodu na

pola 10 x 10 mm,

13) kalibrowane 100 mi szklane cylindry,

14) stężony (37%) kwas solny,

15) pepsyna o mocy 1 : 10000 NF (Narodowy Receptariusz USA) odpowiadającej 1 : 12500 BP (Farmakopea Brytyjska) lub 2000 FIP (Międzynarodowa Federacja Farmacji),

16) tace odpowiednie do zgrom aULe nia 50 dwugramowych prób,

17) waga z dokładnością do 0,1 g.

2. Pobieranie prób

1) w przypadku całych tusz należy pobrać próbę o wa dze ok. 2 g z filaru przepony w przejściu do części

ścięgnistej,

2) w przypadku braku filarów przepony należy pobra ć

próbkę o wadze ok. 2 g z części ż ebrowej lub mostkowej przepony, z mięśni okołojęzykowych lub żu ­

chwowych lub z mięśni brzusznych,

3) w przypadku kawałków mięsa należy pobrać próbkę o wadze ok. 2 g z mięśni szkieletowych , o małej

zawartości tłuszczu, w miarę możliwości z miejsca

w pobliżu kości lub ścięgien .

3. Metoda

1) tworzenie próby zbiorczej ze 100 próbek

a) należy pobrać próbkę o wad ze ok. 1 g z każdej

z pojedynczych próbek pobranych z mięsa

100 świń, a następnie um i eścić je w rozdrabniaczu mięsa,

b) rozdrobnione mięso należy umieścić w t rzylitrowej kolbie Erlenmeyera razem z 7 g pepsyny,

2 litrami wody podgrzanej do temperatury

40-41 °C i 25 mi stężonego kwasu solnego, a następnie wstrząsnąć mieszanką w celu rozpuszczenia pepsyny; zasadowość roztworu powinna

wynosić 1,5-2,0 pH,

c) dla ułatwienia wytrawiania kolba Erlenmeyera

powinna być umieszczona w cieplarce o temperaturze 40- 41 oC na ok. 4 godziny; w tym czasie

kolbę należy regularnie wstrząsać, co najmniej

2 razy na godzinę,

d) roztwór po wytrawieniu należy przefiltrować

przez sito do rozdzielacza o pojemności 2 litrów

i pozostawić na stojaku przez przynajmniej 1 godzinę,

e) uzyskany płyn o objętości ok. 45 mi należy przelać do kalibrowanego cylindra, a następnie roz-

-

5730 -

dzielić na trzy płytki Petriego, po 15 mi na każdą

płytkę , któ rej dno jest podzielone na kwadraciki

10 x 10 mm,

4) plastikowe torebki do stomachera,

5) stożkowe rozdzielacze o pojemności 2 I zaopatrzo-

ne w teflonowe zatyczki,

f) każda płytka Petriego powinna być badana przez

1 minutę na obecność larw pod stereomikroskopem ,

g) przy stosowaniu rynienek do liczenia larw uzyskany płyn należy równo rozdzielić na dwie rynienki i badać pod trychinoskopem; płyn powinien być badany niezwłocznie,

h) jeżeli płyn jest mętny lub nie został zbadany

w czasie 30 minut od jego pozyskania, należy

oczyścić go w następujący sposób

- 45 mi pozyskanego płynu przelewa się do kalibrowanec _yll ndra i pozostawia na 10 minut,

-

-

po upływie tego czasu poprzez zassanie odejmuje s i ę 30 mi supernatantu, a pozostałe

15 mi uzupełnia się do 45 mi wodą,

po upływie kolejnych 10 minut ponownie

30 mi supernatantu usuwa się, a pozostałe

15 mi przelewa się na płytkę Petriego lub na

rynienkę do liczenia larw,

i) kalibrowany cylinder należy opłukać 10 mi wody,

a następnie przelać ją na płytkę Petriego lub na

rynienkę do liczenia larw,

2) tworzenie próby zbiorczej z mniej niż 100 prób

a) jeżeli jest mniej niż 15 pojedynczych prób, mogą

być one dodane do próby zbiorczej i badane razem,

b) jeżeli j est badane więcej niż 15, a mniej niż

100 prób, objętość płynu wytrawiającego powinna by ć proporcjonalnie zmniejszona,

3) w przypadku pozytywnego lub wątpliwego wyniku

badania próby zbiorczej, należy

a) dalsze 20 g próby pobrać od każdej świni, zgodnie z ust. 2,

b) 20 g próby od każdej świni połączyć i badać metodą określoną w pkt 1 i 2,

c) w sposób określony w lit. a) i b) badać próby

z 20 świń po 5 świń każda,

d) jeżeli włośnie są wykryte w próbie zbiorczej od

5 świń, dalsze 20 g próby powinno być pobierane oddzielnie, zgodnie z ust. 2.

IV. Metoda mechanicznie wspomaganego wytrawiania próby zbiorczej (technika sedymentacji)

1. Sprzęt i odczynniki

Poz. 1011

6) statywy, pierścienie, zaciski,

7) sito o otworach 177 mikronów, średnicy zewnętrz­

nej 11 cm i siatka ze stali nierdzewnej,

8) lejki o wewnętrznej średnicy nie mniejszej niż 12 cm

do stabilizacji sit,

9) 100 mi szklane, kalibrowane cylindry,

10) 25 mi rozdzielacz,

11) zlewki o pojemności 3 I,

12) łyżka lub szklany

3) stomacher 3500 thermomodel,

do mieszania roztworu

13) plastikowe: strzykawka i wężyk do odsysania,

14) miarka o pojemności 6 g,

15) termometr o dokładności ±0,5°C i o zakresie od 1 do

100°C,

16) elektryczny potrząsacz z odejmowaną głowicą (wi brator),

17) minutnik pracujący w przed z iałach 1 minuty,

18) trichinoskop z poziomym pulpitem lub stereomikroskop z odpowiednim źródłem światła,

19) rynienka do liczenia larw wykonana w sposób określony w części III ust. 1 pkt 11, jeżeli stosowany jest

trich inoskop,

20)

płytki Petriego o średnicy 9 cm podzielone od

spodu na pola badań o wymiarach 10 x 10 mm,

21) 17,5% roztwór kwasu solnego,

22) pepsyna odpowiadająca wymaganiom określonym

w części III ust. 1 pkt 15,

23) 10 I pojemniki do dekontaminacji formaliną sprzę­

tu i pozostałego płynu wytrawiającego,

24) waga z dokładnością do 0,1 g.

2. Próbki pobiera się zgodnie z ust. 2 części III.

3. Metoda

1) sposób wytrawiania

a) próba zbiorcza 100 próbek

-

stomacher powinien być zaopatrzony w podwójną plastikową torebkę i urządzenie do

utrzymania temperatury 40- 41 °C,

-

1,5 I wody podgrzanej do tempe ratury

32-35°C należy przelać do wewnętrznej to-

1) nóż i nożyc z ki ,

2) tace z ponumerowanymi polami na 50 prób mięsa,

po 2 g każd a ,

pręt

w zlewce,

rebki plastikowej i następnie wodę podgrzać

do temperatu ry 40-41 °C,

-

- 25 mi 17,5% kwasu solnego dodaje się do wody w stomacherze,

-

-

na końcu należy dodać 6 g pepsyny,

stomachera

należy odstawić

na

następnie torebkę wyjmuje się ze stomachera, a płyn wytrawiający filtruje się przez sito

do 3 I zlewki,

-

plastikową torebkę przepłukuje się 100 mi wody, a następnie przez sito przelewa się ją do

filtratu w zlewce,

b) próba zbiorcza złożona z mniej niż 100 próbek

-

stomacher powinien być zaopatrzony w podwójną plastikową torebkę i urządzenie do

utrzymania temperatury 40-41°C,

-

płyn wytrawiający sporządza się

przez wymieszanie ok. 1,5 I wody, 25 mi 17,5% kwasu

solnego i 6 g pepsyny przy zachowaniu temperatu ry 40-41 oC,

-

wytrawiającego należy odmierzyć

15 mi na 1 g próbki i tę ilość płynu z próbkami 19 o temperaturze 25-30°C przenieść do

wewnętrznej torebki,

-

wodę o temperaturze 41°C przelewa się do ze-

z

płynu

wnętrznej torebki, tak aby całkowita objętość

w obu torebkach wynosiła 1,5 I,

-

zawartość

15 mi do badania na obecność

f) do odsysania stosuje się plastikową strzykawkę

połączoną z plastikowym przewodem,

g) pozostałe 15 mi przelewa się do rynienki do liczenia larw lub dwu płytek Petriego i bada się

pod trichinoskopem lub stereomikroskopem,

h) płyn wytrawiający powinien być badany nie-

25 minut,

-

pozostawiając

larw,

następnie należy dodać 100 próbek o wadze

1 g każda (o temperaturze 25-30°C), pobranych z każdej indywidualnej próby zgodnie

z ust. 2,

zawartość

Poz. 1011

stomachera

należy odstawić

na

25 minut,

-

następnie torebkę wyjmuje się ze stomachera, a płyn wytrawiający filtruje się przez sito

do 3 I zlewki,

-

plastikową torebkę przepłukuje się w

100 mi

wody, którą następnie przelewa się przez sito

do filtratu w zlewce,

2) oddzielanie larw metodą sedymentacji

a) lód o wadze 300-400 g w płatkach, łuskach lub

pokruszony dodaje się do płynu wytrawiające­

go, doprowadzając jego objętość do 2 I, a następnie płyn ten miesza się do rozpuszczenia lodu, przy czym w przypadku mniejszej próby

zbiorczej, określonej w pkt 1 lit. b), ilość lodu powinna być odpowiednio zmniejszona,

b) wychłodzony płyn wytrawiający przenosi się do

2 I rozdzielacza, wyposażonego w wibrator,

c) sedymentacja powinna trwać 30 minut, przy

czym wirowanie odbywa się w sposób przerywany, tj. 1 minuta wirowania i 1 minuta przerwy,

d) po 30 minutach wirowania, 60 mi sedymentu

przenoszone jest bezzwłocznie do 100 mi kalibrowanego cylindra,

e) 60 mi sedyment odstawia się co najmniej na

10 minut, a następnie supernatant odsysa się,

zwłocznie,

i) jeżeli płyn wytrawiający jest mętny lub nie został

zbadany w czasie 30 minut, po jego sporządze­

niu należy

-

60 mi próbkę końcową przelać do kalibrowanego cylindra i pozostawić na 10 minut,

-

po upływie 10 minut odessać 45 mi supernatantu, a pozostałe 15 mi uzupełnić wodą do

objętości 45 mi,

-

po upływie następnych 10 minut odessać

30 mi supernatantu, a pozostałe 15 mi przelać

na płytkę Petriego lub rynienkę do przeprowadzania badania ,

j) kalibrowany cylinder przepłukuje się 10 mi wody,

którą następnie należy dodać do rynienki lub

płytki Petriego,

3) w przypadkach pozytywnych lub wątpliwych wyników, należy postępować w sposób określony

w części III ust. 3 pkt 3.

V. Metoda mechanicznie wspomaganego wytrawiania próby zbiorczej (technika izolacji filtrowej)

1. Sprzęt i odczynniki

1) wymienione w ust. 1 części IV,

2) litrowy rozdzielacz (Gelmana)

uchwyt filtru (średnica 45 mm),

wyposażony

w

3) płytki filtrów składające się z okrągłej siatki ze stali

nierdzewnej z oczkami o średnicy 35 mikronów

(średnica płytki 45 mm),

4) dwa gumowe pierścienie grubości 1 mm, średnicy

zewnętrznej

45 mm i wewnętrznej 38 mm,

z umieszczoną pomiędzy nimi okrągłą siatką, umocowaną do nich dwuskładnikowym klejem odpowiednim dla tych materiałów,

5) zlewka Erlenmeyera o pojemności 3 I zaopatrzona

w boczny wężyk do odsysania,

6) pompa filtrująca,

7) plastikowe torebki o pojemności co najmniej 80 mi,

8) sprzęt do zgrzewania torebek,

9) rennina o mocy 1: 1 500000 jednostek Soxleta na 1 g.

2. Próbki pobiera się zgodnie z ust. 2 części III.

-

5732 -

3. Metoda

1) do sposobu wytrawiania stosuje się odpowiednio

do wielkości próby część IV ust. 3 pkt 1,

2) oddzielanie larw przez filtrowanie

a) lód o wadze 300-400 g w płatkach, łuskach lub

pokruszony dodaje się do płynu wytrawiającego,

doprowadzając jego objętość do 2 I, przy czym

w przypadku mniejszej próby zbiorczej, ilość lodu

powinna być odpowiednio zmniejszona,

b) płyn wytrawia jący miesza się do czasu rozpuszczenia lodu,

c) następnie płyn ten pozostawia się co najmniej

na 3 minuty,

d) rozdzielacz (Gelmana) zaopatrzony w uchwyt

i płytkę filtrując ą umieszcza się w zlewce Erlenmeyera połączonej z pompą filtrującą,

Poz. 1011

2) tace z oznaczonymi 50 polami do przetrzymywania

próbek o wadze 2 g każda,

3) rozdrabniacz mięśni (Moulinettel,

4) mieszadła magnetyczne, z płytką o temperaturze

regulowanej termostatem i pokrytymi teflonem

prętami mieszającymi, o długości ok. 5 cm,

5) rozdzielacze stożkowe o pojemności 2 I,

6) statywy, pierścienie , uchwyty,

7) sito o siatce ze stali nierdzewnej z oczkami 177 mikronów o średnicy zewnętrznej 11 cm,

8) lejki o średnicy wewnętrznej nie mniejszej

12 cm, do umieszczenia sit,

niż

9) zlewka o pojemności 3 I,

e) płyn wytrawiający przelewa się do rozdzielacza

(Gelmanal, a następnie filtruje; pod koniec filtrowania przechodzenie płynu wytrawiającego

przez filtr może być wspomagane zasysaniem

z pompy filtrującej, przy czym zasysanie powinno być przerwane, zanim filtr stanie się suchy,

tj. kiedy 2 do 5 mi płynu pozostanie w rozdzielaczu,

f) po zakończ eniu filtrowania płynu wytrawiające ­

go dysk filtru należy wyjąć i umieścić w torebce

o pojemności 80 mi razem z 15-20 mi roztworu

renniny, który sporządza się przez dodanie

2 g renniny do 100 mi wody; filtry nie mogą być

używane , jeśli nie są zupełnie czyste; filtrów nie

oczyszczonych nie należy suszyć; filtry te powin ny być oczyszczone przez pozostawienie ich

w roztworze renniny na noc; przed użyciem powinny być umyte w świeżym roztworze renniny

z użyciem stomachera,

10) kalibrowane cylindry o pojemności ok. 50 mi lub

cylindry wirówkowe,

g) torebkę plastikową zgrzewa się dwukrotnie

i umieszcza w stomacherze pomiędzy wewnętrz­

ną i zewnętrzną torebką,

h) stomacher pozostawia się na 3 minuty niezależ ­

nie od tego, czy pracuje na pełnej, czy niepełnej

próbie zbiorczej,

i) po 3 minutach torebkę plastikową z dyskiem fil tru i roztworem renniny wyjmuje się ze stomachera i otwiera nożyczkami, płyn przelewa się do

rynienki do liczenia larw lub płytki Petriego, a torebkę przepł ukuje się 5- 10 mi wody, którą przelewa się do rynienki do badania pod trichinoskopem lub płytk i Petriego do badania pod stereomikroskopem ,

17) woda podgrzana do 46-48°C,

j) płyn powinien być badany bezzwłocznie,

3) w przypadku pozytywnych lub wątpliwych wyni ków należy postępować w sposób określony w

ust. 3 pkt 3 części III.

VI. Metoda wytrawiania próby zbiorczej z zastosowaniem metody magnetycznego mieszania

1. Sprzęt i odczynniki

1) nóż i nożyczki do sporządzania próbek,

11) trichinoskop z poziomym pulpitem lub stereomikroskop z odpowiednim źródłem światła,

12) rynienka do liczenia larw, wykonana w sposób

określony w części III ust. 1 pkt 11, jeżeli stosowany jest trichinoskop,

13) płytki Petriego średnicy 9 cm, podzielone od spodu

na pola 10 x 10 mm, jeżeli stosowany jest stereomikroskop,

14) folia aluminiowa ,

15) 25% kwas solny,

16) pepsyna odpowiadająca wymaganiom

nym w części III ust. 1 pkt 15,

określo­

18) 10 I pojemniki do dekontaminacji formaliną sprzę­

tu i pozostałego płynu wytrawiającego,

19) waga z dokładnością do 0,1 g.

2. Próbki pobiera się zgodnie z ust. 2 części III.

3. Metoda

1) tworzenie próby zbiorczej ze 100 próbek

a) 100 próbek, każda ważąca 19, pobrane z pojedynczych próbek rozdrabniane są w rozdrabniaczu (Moulinettel,

b) rozdrobnione mięso przenoszone jest do 3-litrowej zlewki i traktowane 10 g pepsyny, a 2 litry

wody podgrzanej do 46-48°C przelewa się do

zlewki razem z 16 mi kwasu solnego,

c) wkładkę mieszającą rozdrabniacza natychmiast

wkłada się do płynu do wytrawiania w zlewce,

żeby oddzielić przyczepione skrawki mięśni,

d) pręcik mieszający umieszcza się w zlewce, którą

przykrywa się folią aluminiową,

-

5733-

e) zlewkę umieszcza się na podgrzanej . płytce

grzewczej mieszadła magnetycznego i wtedy

zaczyna się proces mieszania; przed rozpoczę­

ciem mieszania należy upewnić się, że mieszadło

utrzymywać

będzie

stałą

temperaturę

44-46°C w całym procesie mieszania, podczas

którego należy uzyskać maksymalne wirowanie

płynu,

f) płyn wytrawiający mieszany jest 30 minut, po

czym wyłącza się mieszadło, a płyn przelewa się

przez sito do rozdzielacza sedymentacyjnego,

g) płyn w rozdzielaczu odstawia się na 30 minut,

h) po 30 minutach płyn z osadem w ilości 40 mi

gwałtownie spuszcza się do kalibrowanego cylindra lub cylindra wirówki,

i) próbę 40 mi pozostawia się na 10 minut, a następnie odsysa się 30 mi supernatantu, pozostawiając 10 mi,

Poz. 1011

VII. Metoda automatycznego wytrawiania dla prób

zbiorczych o wadze do 35g

1. Sprzęt i odczynniki

1) nóż i nożyczki do sporządzania próbek,

2) tace z oznaczonymi 50 polami do przetrzymywania

próbek o wadze 2 g każda,

3) Trichomat 35 z wkładem filtrującym,

4) roztwór kwasu solnego 8,5% = 0,5 wagi,

5) przezroczyste, membranowe filtry z wielowęgla­

nów o średnicy 50 mm i porami 14 mikronów,

6) pepsyna odpowiadająca wymaganiom

nym w części III ust. 1 pkt 15,

określo-

7) waga z dokładnością do 0,1 g,

j) pozostałe 10 mi osadu przelewa się do rynienki

lub płytki Petriego,

8) pincetka płaska,

k) następnie cylinder przepłukuje się 10 mi wody,

którą dodaje się do rynienki lub płytki Petriego

i bada się pod trichinoskopem lub stereomikroskopem,

9) szkiełka podstawowe o boku co najmniej 5 cm lub

płytki Petriego z oznaczonymi od spodu polami

10 x 10 mm,

I) badanie należy wykonywać bezzwłocznie,

ł) jeżeli badanie nie zostało przeprowadzone w cza-

sie 30 minut supernatant powinien być oczyszczony w sposób następujący

10) stereomikroskop ze zmienną siłą światła i powięk­

szaniu 15-60 x lub trychinoskop z poziomym pulpitem,

11) pojemnik do gromadzenia zużytych płynów,

-

końcową próbę 40 mi przelewa się do kalibrowanego cylindra i pozostawia na 10 minut,

12) 10 I pojemniki do dekontaminacji formaliną sprzę­

tu i pozostałego płynu wytrawiającego.

-

30 mi supernatantu usuwa się pozostawiając

10 mi, które uzupełnia się wodą do 40 mi,

2. Próbki pobiera się zgodnie z ust. 2 części III.

-

po upływie dalszych 10 minut 30 mi supernatantu odsysa się pozostawiając 10 mi do badania !la płytce Petriego lub rynience,

3. Metoda

1) proces wytrawiania

- cylinder przepłukuje się 10 mi wody, którą dodaje się do płytki Petriego lub rynienki i poddaje badaniu,

a) mieszadło z wkładem filtrującym należy połą­

czyć przewodem z pojemnikiem do gromadzenia zużytych płynów,

m) jeżeli osad w czasie badania jest mętny, próba

powinna być przelana do kalibrowanego cylindra, uzupełniona do 40 mi wodą; następnie należy postępować w sposób określony w lit. ł),

b) po włączeniu mieszadła należy włączyć podgrzewanie, przedtem jednak zawór umieszczony poniżej komory należy najpierw otworzyć, a na-

2) próba zbiorcza składająca się z mniej niż 100 próbek

c) następnie dodaje się 35 prób o wadze ok. 19 każ­

da i o temperaturze 25-30°C, pobranych z każ­

dej z indywidualnych prób, przy czym większe

kawałki ścięgien powinny być usunięte,

a) w razie potrzeby nie więcej niż 15 próbek 1-gramowych może być dodane do próby zbiorczej

złożonej ze 100 próbek i badane razem, zgodnie

z pkt 1,

b) więcej niż 15 próbek należy badać jako oddzielną próbę zbiorczą,

c) dla prób złożonych z nie więcej niż 50 próbek objętość płynu wytrawiającego powinna być zredukowana do 1 litra,

3) w przypadku pozytywnych lub wątpliwych wyników, należy postępować w sposób określony

w części III ust. 3 pkt 3.

stępnie zamknąć,

d) ok. 400 mi wody należy przelać do stożkowej czę­

ści komory na płyny, połączonej z mieszadłem,

e) należy dodać ok. 30 mi kwasu solnego (8,5%) do

części stożkowej mniejszej, podłączonej do komory na płyny,

f) należy umieścić filtr membranowy pod filtrem

normalnym znajdującym się w uchwycie wkładu

filtrującego,

g) na końcu należy dodać 7g pepsyny,

-

5734 -

h) zamknąć komorę roboczą i na płyny,

a) każdy filtr może być używany nie więcej niż 5 razy,

i) dostosować czas wytrawiania (5- 8 minut), wła ­

ściwy do wieku ubojowego zwierząt,

b) po każdym użyciu filtr powinien być odwracany

i sprawdzany, czy nie uległ uszkodzeniu, co czyniłoby go nieodpowiednim do dalszego użycia,

j) automatyczne da w kow anie rozpoczy na się po

wciśnięciu przycisku na mieszadle i wtedy wytrawianie połączone z filtrowaniem przebiega

automatycznie; po 10-13 minutach procedura

jest zakończona i zatrzymuje się automatycznie,

k) po zdjęciu przykrywki komory właściwej (roboczej) należy sprawdzić, czy jest ona opróżniona;

jeśli nadal pozostają : piana lub resztki płynu wytrawiającego, należy powtórzyć procedurę podaną w pkt 5,

2) oddzielanie larw

5) metoda stosowana w przypadkach, gdy wytrawianie nie jest całkowite, a w związku z tym nie doszło

do filtrowania

Jeżeli

automatyczny proces przebiegał zgodnie

z pkt 1, należy zdjąć przykrywkę komory właściwej

(roboczej) i sprawdzić, czy nie pozostała w niej piana lub resztki płynu. Jeśli tak, to należy

a) zamknąć zawór dolny komory właściwej (roboczej),

a) wymontować uchwyt filt ru i przenieść filtr membranowy na szkiełko podstawowe lub płytkę Petri ego,

b) wymontować uchwyt filtru, a filtr membranowy

przenieść na szkiełko podstawowe lub płytkę Petriego,

b) filtr ten należy następnie badać pod trichinoskopem lub stereomikroskopem,

c) w uchwycie zamontować nowy filtr membranowy i zamontować ten uchwyt,

3) czyszczenie sprzętu

a) w przypadku wyniku pozytywnego, komorę wła ­

ściwą (roboczą) do 2/3 należy wypełnić wrzącą

wodą,

b) do komory na pły n y należy dodać wodę do momentu, gdy przykryty jest czujnik poziomu minimalnego,

c) po wykonaniu czynności wymienionych pod

lit. a) i b) należy włączyć automatyczny proces

czyszczenia,

d) uchwyt filtru razem z pozostały m sprzętem należy oczyścić,

e) po dniu pracy należy napełnić wodą komorę na

płyny i wykonać program czyszczenia, zgodnie

z lit. al- d),

4) stosowanie filtrów me m branowych

d) do komory na płyny dolać wodę aż do przykrycia czujnika poziomu minimalnego,

e) włączyć automatyczny program czyszczenia,

f) po zakończeniu tego programu sprawdzić komorę właściwą (roboczą) na pozostałość płynu,

g) po opróżnieniu komory wymontować uchwyt

filtru, a filtr membranowy przenieść pincetką na

szkiełko podstawowe lub płytkę Petriego,

h) zgodnie z pkt 2 zbadać dwa filtry membranowe,

a jeśli badanie nie jest możliwe, powtórzyć proces wytrawiania z zastosowaniem wydłużonego

czasu, zgodnie z pkt 1,

6) w przypadku pozytywnego lub wątpliwego wyniku

badania próby zbiorczej, dalsze 20 g należy pobrać

od każdej świni, zgodnie z ust. 2, i próbki te zbadać

indywidualnie .

Załącznik nr 3

OCENA MIĘSA

I. Mięso bydła, świń, owiec, kóz i zwierząt jednokopytnych

1. Za niezdatne do spożyc i a należy uznać

e) pomór małych przeżuwaczy,

f) zaraza płucna bydła,

g) guzowata choroba skóry bydła albo kliniczna

postać białaczki bydła,

1) mięso, jeżeli badanie potwierdzi , że zwierzę , z którego mięso pochodzi, było dotknięte jedną z nastę ­

pujących chorób

h) gorączka doliny Rift albo gorączka 0,

i) choroba niebieskiego języka,

a) pryszczyca,

j) ospa owiec i kóz,

b) pęcherzykowe zapalenie jamy ustnej,

k) afrykański pomór koni,

c) choroba pęcherzykowa świń,

I) afrykański pomór świń,

d) pomór bydła ,

ł) pomór świń,

-

5735 -

m) wąglik,

n) gąbczasta encefalopatia bydła,

o) ogólna aktinobacyloza, promienica, gruźlica albo uogólnione zapalenie węzłów chłonnych,

p) szelestnica,

r) nosac izna,

s) wścieklizna,

t) tężec albo botulizm,

u) salmo neloza albo bruceloza ,

w) różyca świń,

x) kliniczna postać leptospirozy świń, bydła, owiec

i kóz,

y) posocznica, ropnica, toksemia albo wiremia,

z) włośnica , uogólniona sarkocystoza i uogólniona

wągr zyca,

2) mięso ze zwie rząt wykazujących ostre zmiany cho-

robowe przy zapaleniu oskrzeli i płuc, zapaleniu

zapaleniu otrzewnej, zapaleniu macicy,

zapaleniu wymienia, zapale niu stawów, zapaleniu

osierdzia, zapaleniu jelit oraz zapaleniu mózgu

i opon mózgowych, potwierdzone szczegółowym

badaniem, a je żeli to m ożliwe - uzupełnione badaniem mikrobiologicznym i badaniem pozostało­

ści substancji o działaniu farmakologicznym, przy

czym, jeżeli wyniki tych badań specjaln ych będą

pozytywne, tusza może być uznana za zdatną do

spożycia po wcześniejszym usunięciu części niezdatnych do spożycia,

opłucnej,

3) mięso ze zwierząt

a) nie narodzonych,

b) młodych, jeżeli jest zbyt wodniste,

c) wykazujących objawy wychudzenia lub zaawansowanej anemii,

d) wykazujących liczne guzy, ropnie lub poważne

rany w różnych miejscach tuszy lub różnych

miejscach n arządów wewnętrznych ,

e) które reagowały dodatnio lub wątpliwie w teście

na brucelozę, jeżeli stwierdzone zostały zmiany

chorobowe wskazujące na ostrą infekcję, nawet

w przypadku gdy nie zostały stwierdzone zmia ny w wymieniu, układzie rozrodczym oraz we

krwi ,

4) narządy wewnętizne lub części tuszy ze zmianami

Poz. 1011

6) narządy wewnętrzne ze zmianami patologicznymi

o pochodzeniu zakaźnym, pasożytniczym lub urazowym,

7) mięso ze zwierząt , które wykazywały podwyższoną

ciepłotę ciała ,

8) mięso, które wykazywało nieprawidłowości dotyczące zabarwienia, zapachu i konsystencji,

9) poszczególne narządy wewnętrzne z przynależnymi

do nich węzłami chłonnymi, jeżeli tusza lub narzą­

dy wewnętrzne zawierają ogniska zapalenia serowaciejącego lub stany ropne, przy czym zmiany te

nie są uogólnione albo związane z wychudzeniem

i znajdują się na powierzchni lub w samej tkance

narządu lub węzła chłonnego,

10) mięso pochodzące z wycięcia okolicy rany kłucia

powstałej podczas wykrwawiania,

11) tusze, których narządy wewnętrzne nie podlegały

badaniu poubojowemu,

12) krew zwierzęcia, którego mięso uznane zostało za

niezdatne do spożycia, oraz krew zanieczyszczoną

zawartością żołądka lub inną substancją,

13) mięso ze zwierząt, którym podawano

a) substancje niedozwolone,

b) produkty, które mogą spowodować, że mięso

będzie niebezpieczne lub szkodliwe dla zdrowia

ludzi,

c) substancje wpływające na kruchość mięsa,

14) mięso zawierające pozostałości substancji dodatkowych dozwolonych , pozostałości środków farmaceutycznych, w tym antybiotyków, pestycydów

lub innych substancji szkodliwych dla zdrowia ludzi, w przypadku gdy p rz ekraczają one dozwolony

poziom określony odrębnymi przepisami,

15) wątrobę i nerki zwierząt starszyc h niż dwa lata, pochodzących z obszarów, w których w wyniku badań

kontrolnych stwierdzono ogólną obecność metali

ciężkich w środowisku,

16) płuca świń zanieczyszczone treścią pokarmową lub

zalane wodą do oparzania,

17) mięso, które było poddane radiacji jonizującej lub

ultrafioletowej,

18) mięso, które wydzie la silny zapach płciowy.

gruźliczymi , pochodzące od zwierząt,

które wykazywały wynik dodatni lub wątpliwy w przeprowadzonej przed ubojem śródskórnej próbie tuberkulinowej, z tym że jeżeli zmiany gruźlicze są stwierdzone wyłącznie w węzłach chłonnych, za niezdatne do spożycia należy również uznać organ lub

część tuszy, do których przynależą te węzły chłon ­

ne,

5) części tuszy z powr.lżnymi wylewami krwotocznymi,

ogran iczonymi ropniami lub zloka lizowanymi zi3nieczyszczeniami,

2. Za mięso o ograniczonej przydatności do spoży­

cia należy uznać

1) mięso pochodzące

a) z knurów używanych do rozrodu,

b) ze świń wnętrów lub obojnaków,

c) od

niewykastrowanych

męskich

osobników

świń o wadze tuszy powyżej 80 kg , które nie po-

siadają wyraźnego odoru knura,

-

5736 -

2) mięso oddzielone mechanicznie (MOM),

3) mięso i narządy wewnętrzne zwierząt, które nie wy-

Poz. 1011

III. Króliki i nutrie

Za mięso niezdatne do spożycia należy uznać

kazywały tasiemczycy lub wągrzycy, po usunięciu

części niezdatnych do spożycia,

1) mięso, jeżeli badan ie potwierdzi, że zwierzę, od któ-

rego mięso pochodzi, było dotknięte chorobą za4) mięso zwierząt poddanych ubojowi z konieczności.

II. Mięso drobiu

Za mięso niezdatne do spożycia należy uznać

kaźną przenoszącą się na ludzi i zwierzęta,

2) mięso wykazujące

a) ogniska zapalne lub liczne ropnie,

b) pasożyty podskórne lub mięśniowe,

1) mięso, jeżeli badanie potwierdzi, 'że zwierzę, od któ-

rego mięso pochodzi, było dotkqięte jedną z nastę­

pujących chorób

a) influenza drobiu (pomór drob!u),

b) rzekomy pomór drobiu,

c) salmoneloza,

d) cholera,

e) ornitoza,

f) charłactwo,

g) wodobrzusze,

h) żółtaczka,

i) aspergiloza,

j) toksoplazmoza,

k) nowotwory złośliwe,

c) zm iany wskazujące na zatrucie,

d) rozległe uszkodzenia mechaniczne lub krwawe

wybroczyny,

e) nieprawidłowości dotyczące zapachu, barwy,

smaku lub konsystencji,

f) zmiany gnilne,

3) mięso zawierające pozostałości substancji biolo-

gicznych, chemicznych i leków weterynaryjnych,

w przypadku gdy przekraczają dozwolony poziom

określony innymi przepisami,

4) mięso części ubitego zwierzęcia, które wykazują

miejscowe uszkodzenia mechaniczne, nie mające

ujemnego wpływu na jakość zdrowotną reszty tuszy.

IV. Mięso dziczyzny

Za niezdatne do spożycia należy uznać mięso

2) mięso pochodzące od zwierząt, których śmierć nastąpiła z innych przyczyn niż ubój,

3) mięso ogólnie zanieczyszczone,

4) mięso wykazujące

a) rozległe uszkodzenia mechaniczne i krwawe wybroczyny,

b) nieprawidłowości dotyczące , zapachu, barwy,

smaku lub konsystencji,

c) zmiany gnilne,

d) pasożyty podskórne lub mięśniowe,

e) objawy zatrucia,

f) białaczkę,

g) inne niż wymienione w pkt 1 choroby przenoszone na ludzi,

5) części ubitego zwierzęcia, które wykazują miejscowe uszkodzenia mechaniczne, nie mające ujemnego wpływu na jakość zdrowotną reszty tuszy,

6) tchawicę, płuca, przełyk, wole, jelito i pęcherzyk żół­

ciowy,

7) mięso zawierające pozostałości substancji biologicznych, chemicznych i leków weterynaryjnych,

w przypadku gdy przekraczają dozwolony poziom

określony innymi przepisami.

1) pochodzące od zwierząt łownych zachowujących

się według oświadczenia myśliwego nienormalnie

lub pochodzących z terenów, na których stwierdzono zaburzenia w populacji tych zwierząt,

2) jeżeli badanie po odstrzeleniu zwierzęcia wykazało

a) obecność włośni,

b) że zwierzę, od którego mięso pochodzi, było dotknięte zapaleniem stawów, jąder lub jelit,

c) występowanie licznych guzów lub ropni,

d) zmiany w wątrobie lub śledzionie,

e) obecność ciał obcych w jamach ciała, zwłaszcza

w żołądku i jelitach lub w pęcherzu moczowym,

f) powstanie znacznych ilości gazu w żołądku i jelitach, wraz z odbarwieniem narządów wewnętrz­

nych,

g) zmiany dotyczące barwy, zapachu, smaku lub

konsystencji,

h) zmiany gnilne,

i) złamania otwarte, jeśli nie są bezpośrednio związane z polowaniem,

j) wychudzenie,

k) ogólny lub umiejscowionyobrzęk,

I) inne zmiany chorobowe,

3) jeżeli badanie wykazało, że mięso pozyskano niezgodnie z prawem łowieckim.

Załącznik nr 4

oN

CD·

::J

::J

Wzór

7':"

C

(fi

Q)

:E

..,z

.....

DZIENNIK BADANIA PRZEDUBOJOWEGO ZWIERZĄT

U1

""'"

nazwa, nr wet. i adres zakładu

rozpoczęto dnia

zakończono dnia

Lp.

1

Data

2

Godzina

badania

przedubojowego

Nazwa spędu

lub miejsca

pochodzenia

3

4

Nr

rejestracyjny i rodzaj

środka

Nr świa dectwa

zdrowia

Decyzja

o dopuszczeniu

lub niedo uboju

6

7

transportu

5

Ilość zwierząt

Gatunek

zwierząt

8

ogółem

padłych

9

10

chorych

lub podej- zdrowych

rzanych

11

12

Nr

kojca

U1

-....J

W

-....J

13

--

-o

o

N

.....

o

.....

.....

§ 5. W skład Urzędu Nadzoru wchodzą następujące

poz. 468 oraz z 1998 r. Nr 117, poz. 756, Nr 137, poz. 887

komórki organizacyjne

i Nr 144, poz. 929) oraz niniej szego statutu.

1) Gabinet Prezesa,

§ 2. Siedzibą Urz ędu Nadzoru jest m iasto stołeczne

2) Departament Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych,

Warszawa .

3) Departament Nadzoru Realizacji Świadczeń Zdrowotnych,

§ 3. 1. Urzędem Nadzoru kieruj e Prezes Urzędu

4)

Departament

Ekonomiki i Finansów,

Nadzoru przy pomocy wiceprezesa, dyrekto ra generalnego oraz dyrektorów komórek organi zacyjnych , o któ5) Departament Prawny,

rych mowa w § 5.

6) Biuro Administracyjno - Budżetowe.

§ 1. Urząd Nadzoru Ubezpi ec zeń Zdrow otnych,

2. Zakres czynności wicep rezesa Urzędu Nadzoru

ustala Prezes Urzędu Nadzoru .

§ 4. 1. Prezes Urzędu Nadzo ru mo ż e upoważnić wiceprezesa Urzędu Nadzoru , dyrektorów komórek orga nizacyjnych lub innych pracowników Urzędu Nadzoru

do podejmowania decyzji w imieniu Prezesa w określonych przez niego sp rawach .

2. Stałego lub jedno razowego upoważnienia Prezesa Urzędu Nadzoru wymaga również podejmowanie

Załącznik nr 5

o

!:::!.

CD

::l

::l

Wzór

;1<;"

C

C/)

.-+

Q)

:E

DZIENNIK BADANIA POUBOJOWEGO ZWIERZĄT RZEŹNYCH I DZICZYZNY

Z

~

01

.po.

nazwa, nr wet. i adres zakładu ....... ....... ............................. ............. ............ ................ ....................................... ...... ......... ............ .

rozpoczęto dnia

zakończono dnia

Lp.

Gatunek zwierząt

inne gatunki zwierząt *

c

"O

Q)

c

+-'

c

>

c.

Q

.:.t!Q

c

"O

Q)

. ~

1 '

2

Q)

C/)

Q

....

Q

"O

Q

Q

Ol

>

+-'

CD

Q

"O

co

:o>

+-'

.n

u

3

4

<I>Q)

>

N

Q

Q

.:.t!-

5

6

01

i adres

zamieszkania

albo nazwa

i siedziba

posiadacza

W

00

-....I

Data uboju

i badania

zwierzęcia

Q)

Q)

u

~

Imię , nazwisko

c

'§

, C/)

7

8

9

10

11

12

13

14

o

<

""'C

Q

N

*Należy wpisać nazwę gatunku badanego zwierzęcia.

.....

o

.....

.....

o

!::!.

CD

::J

::J

"C

C/)

Ol

:E

z

....

....

"'"

t1'I

Ocena mięsa

o ograniczonej przydatności

do spo życia

zdatne

do

spożycia

>0)

co

co

.o

o

~3

co

·C (,)

' CI)

u

co

......

u

o..

Q)

3

c (,)

16

17

18

19

20

.....coco

15

co

C/)

::J

......

::J

"......

CO'

aJ Q»

C

' CI)

N

spożycia

niezdatne do spożycia

>0)

"0.)(.

N

Powód

uznania

mięsa za

niezdatne

lub

o ograniczonej

przydatności do

N

"0.)(.

co

N

co

C/)

.o

::J

......

.....coco

(,)

o..

Q)

21

22

23

co

(,)

::J

co

......

~3

co ·-

u

o

C

CO'

3

c (,)

24

25

"......

Q) Q»

C

Badania

laboratoryjne

Badanie

na włośnie

W

Sposób

wykorzystania

~

mięsa

data

wyn ik

co

u

>

c

c

co

"-.)(.

28

29

co

co(j)

"O

.)(.c

co

......

co

c o

"-

"-

Podpis

lekarza

weterynari i

(O

.o .-

.o

0.0

0. ' 0

27

co

co

"O

co

c

.o Q)

.- 3

> .....

a.

"O

3:~

30

31

32

c

26

t1'I

-...,J

33

""'O

o

N

........o

§ 6. Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres

zadań komórek organizacyjnych Urzędu Nadzoru oraz

tryb pracy Urzędu Nadzoru określa regulamin organizacyjny nadany przez Prezesa Urzędu Nadzoru na

wniosek dyrektora generalnego.

§ 7. Prezes Urzędu Nadzoru może powoływać stałe

lub dorażne komisje, zespoły lub rady jako organy pomocnicze lub opiniodawczo-doradcze, określając cel

ich powołania, nazwę, zakres zadań, tryb działania oraz

skład osobowy.

1011

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ

z dnia 11 grudnia 1998 r.

w sprawie sposobu badania zwierząt rzeźnych , badania, oceny i znakowania mięsa, wykorzystania mięsa

o ograniczonej przydatności do spożycia, mięsa niezdatnego do spożycia oraz prowadzenia dokumentacji

z tym związanej.

Na podstawie art. 32 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 60, poz. 369 i z 1998 r.

Nr 106, poz. 668) zarządza się , co następuje

§ 1. 1. Zwierzęta r z eźne należy podda ć badaniu

przedubojowemu w ciągu 24 godzin po przybyciu do

rzeźni, nie później jednak niż na 24 godziny przed ubojem, z tym że drób, króliki i nutrie należy poddać ponownemu badaniu bezpośrednio przed ubojem, jeże­

li upłynęły więcej niż 24 godziny od poprzedniego badania.

2. Badanie przed u bojowe partii drobiu może ograniczyć się do zbadania skutków urazów mechanicznych

powstałych w czasie transportu do rzeźni , jeżeli od jego badania w celu wystawienia świadectwa zdrowia

upłynęły nie więcej niż 24 godziny.

§ 2. 1. Badanie przedubojowe powinno być przeprowadzone przy oświetleniu o natężeniu światła

540 Ix, w celu ustalenia, czy zwierzęta

1) nie wykazują objawów chorób zakaźnych lub podejrzenia o zakaźenie,

2) wykazują inne objawy chorobowe lub zaburzenia

ogólne albo inne objawy szczególnie wskazujące,

że są pod wpływem działania środków farmakologicznych lub innych substancji mających wpływ na

ocenę mięsa,

3) są zmęczone lub nadmiernie pobudzone w przypadku bydła, świń, owiec, kóz i zwierząt jednokopytnych.

2. Lekarz weterynarii przeprowadzający badanie

przedubojowe powinien również sprawdzić, czy zwierzęta były przewożone do rzeźni zgodnie z wymogami

określonymi w odrębnych przepisach.

3. Zmęczone lub nadmiernie pobudzone zwierzę­

ta, o których mowa w ust. 1 pkt 3, powinny odpoczywać przez 24 godziny, chyba że lekarz weterynarii dokonujący badania przed u bojowego zadecyduje inaczej.

§ 3. 1. W razie potrzeby, jeżeli badanie przedubojowe nie daje pewności, czy zwierzę może być poddane

ubojowi , a w celu postawien ia diagnozy konieczne jest

przeprowadzenie badania poubojowego, zwierzęta podejrzane powinny być poddane ubojowi oddzielnie al bo po zakończeniu cyklu ubojowego.

2. Badanie, o którym mowa w ust. 1, w razie potrzeby może być uzupełnione o badania laboratoryjne,

w tym na obecność pozostałości substancji farmakologicznych .

§ 4. 1. Wszystkie części ciała zwierząt rzeżnych,

włącznie z krwią, powinny natychmiast po uboju zostać zbadane w celu określenia, czy mięso jest zdatne

do spożycia.

2. Badanie poubojowe bydła, świń, owiec, kóz

i zwierząt jednokopytnych obejmuje

1) oględziny ubitego zwierzęcia oraz jego narządów

wewnętrznych,

narządów

wewnętrznych

4) badanie konsystencji, zabarwienia i zapachu tuszy

zwierzęcia,

5) badanie na wągrzycę u świń i bydła, które powinno

obejmowa ć

oględziny

powierzchni

mięśni,

a przede wszystkim mięśni : uda, filarów przepony,

mięśni międzykostnych , serca, języka i krtani,

6) badanie na nosaciznę zwierząt jednokopytnych,

które powinno obejmować og l ędziny błon śluzo­

wych tchawicy, krtani, jam nosowych, zatok i ich

rozgałęzień , po uprzednim przepoiowieniu głowy

w kierunku podłużnym oraz po wycięciu przegrody

nosowej ,

7) badanie na włośnie mięsa świń i zwierząt jednokopytnych ,

8) IN razie ko nieczności badania laboratoryjne.

3. Narządy wewn ęt rzne, w których w czasie oglę­

dzin lub omacywania stwierdzono zmiany anatomopatologiczne, powinny być nacinane w taki sposób, aby

niemożliwe było zanieczyszczenie tusz, wyposażenia,

personelu lub pomieszczeń .

4. Szczegółowy sposób badania poubojowego zwierząt, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 1 do

rozporządzen ia .

§ 5. Badanie w kierunku włośni dotyczy mięsa świń,

zwierząt jednokopytnych,

nutrii, dzików i niedżwiedzi;

badanie to przeprowadza się według jednej z metod

określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

§ 6. 1. Jeżeli badanie nie wykazało obecności wło ­

śni, mięso , zanim zostanie oznaczone jako zdatne do

spożycia,

i o szerokości 0,2 cm, pod którą znajdują się litery "IW"

o wysokości 0,4 cm, przy czym należy oznaczyć

1) tusze -

po wewnętrznej stronie ud,

2) głowy

-

przez ich ostemplowanie lub wypalenie znaku.

2. Znakowania, o którym mowa w ust. 1, można

również dokonać za pomocą okrągłego znaku umiesz-

czonego na etykiecie wykonan ej z trwałego materiału,

przymocowanej do każdej tuszy lub jej każdej części,

w sposób uniemożliwiający powtórne użycie etykiety.

3. Znak, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać czytelnie umieszczoną w kierunku środka literę "T",

pod którą znajdują się litery "IW ", o wymiarach określonych w ust. 1 .

§ 7. Badanie poubojowe drobiu obejmuje

1) oględziny zwierzęcia poddanego ubojowi,

2) omacywanie narządów wewnętrznych,

3) nacinanie nie których

i węzłów chłonnych,

Poz. 1011

znakuje się okrągłym znakiem o średnicy

2,5 cm, zawierającym czytelnie umieszczoną w kierunku środka dużą literę " T" z ramionami o długości 1 cm

2) w razie konieczności, omacywanie i nacinanie tuszki i narządów wewnętrznych zwierzęcia poddanego ubojowi,

3) badanie konsystencji, zabarwienia, zapachu tuszki

i narządów wewnętrz nych zwierzęcia poddanego

ubojowi,

4) w razie potrzeby badania laboratoryjne.

§ 8. Badanie poubojowe królików i nutrii obejmuje

1) oględziny zwierzęcia poddanego ubojowi,

2) omacywanie lub w razie konieczności nacinanie

płuc, wątroby, śledziony, nerek ora z tych części

tuszki zwierzęcia, w których występują zmiany,

3) badanie konsystencji, zabarwienia, zapachu tuszki

i narządów wewnętrzny ch zwierz ęcia poddanego

ubojowi,

4) w razie potrzeby badania laboratoryjne.

§ 9. 1. Wszystkie części ciała zwierząt łownych, zwanych dalej "dziczyzną ", powinn y być poddane badaniom po odstrzeleniu w ciągu 18 godzi n od chw ili przyjęcia do zakładu przetwórstwa w celu ustalenia, czy

mięso dziczyzny jest zdatne do spożycia .

2. Badanie po odstrzeleniu obejmuje

1) oględziny dziczyzny i jej narządów wewnętrznych

po otworzeniu jamy ciała, przy czym, jeżeli wyniki

oględzin nie pozwalają na dokonanie oceny, należy

przeprowadzić badania laboratoryjne, które, z wyjątkiem badania na włośnie, mogą og ran iczać się

do zbadania ilości próbek wystarcza j ącej do oceny

ogółu dziczyzny odstrzelonej podczas polowania,

2) badanie konsysten cji , zabarwienia i zapachu tuszy

i narządów wewnętrznych zwierzęcia,

3) omacywanie narządów wewnęt rznych , jeże li lekarz

weterynarii uzna to za konieczne,

4) wzdłużne rozpołowienie kręgosłupa i głowy dziczyzny, jeżeli lekarz weterynarii uzna to za konieczne.

3. W przypadku

wątpliwości,

lekarz weterynarii

i innych badań odpowiednich

części tuszy dziczyzny, koniecznych do dokonania oceny mięsa.

może dokonać nacięć

§ 10. Sposób oceny mięsa określa załącznik nr 3 do

rozporządzenia.

§ 11. 1. Znakowanie mięsa polega na umieszczeniu

znaku weterynaryjnego bezpośrednio na mięsie lub na

opakowaniu bezpośrednim i pośrednim mięsa.

2. Znak weterynaryjny jest umieszczany za pomocą

stempla lub poprzez wypalenie albo w formie nalepek

lub wykonanych z trwałego materiału zawieszek, lub

plomb, w kształcie i rozmiarach tego znaku .

3. Do stemplowania mięsa zwierząt jednokopytnych należy używać tuszu koloru brązowego, a do mię­

sa pozostałych zwierząt - koloru niebieskiego.

4. Narzędzia i przyrządy do znakowania mięsa wydane przez lekarza weterynarii, o którym mowa

wart. 26 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt

rzeźnych i mięsa oraz o Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 60, poz. 369 i z 1998 r. Nr 106,

poz. 668), zwanego dalej "urzędowym lekarzem weterynarii", przechowuje uprawniony do badania lekarz

weterynarii.

§ 12. 1. Mięso bydła, świń, owiec, kóz i zwierzątjed­

nokopytnych zdatne do spożycia znakuje się owalnym

znakiem weterynaryjnym o szerokości 6,5 cm i wysokości 4,5 cm, zawierającym

Poz. 1011

2) tusze jagniąt, koźląt i prosiąt powinny być oznakowane po każdej stronie tuszy na barku lub zewnętrznej powierzchni ud ,

3) tusze nie wymienione w pkt 1 i 2 powinny być oznakowane co najmniej w czterech miejscach - na

barku lub zewnętrznej powierzchni ud.

5. Nie opakowane podroby powinny być ostemplowane, a na wątrobach bydła , świń i zwierząt jednokopytnych przeznaczonych na eksport znak weterynaryjny należy wypalić.

§ 13. Znak weterynaryjny na opakowanym mięsie

powinien być umieszczony w taki sposób, aby został

zniszczony podczas otwierania opakowania.

§ 14. 1. M i ęso drobiu, królików i nutrii zdatne do

spożycia

znakuje się owalnym znakiem weterynaryj nym o szerokości 3 cm i wysokości 2 cm, zawierają­

cym

1) w górnej części litery " PL" o wysokości 0,2 cm,

2) w środku numer weterynaryjny rzeźni o wysokości

cyfr 0,2 cm,

3) w dolnej części litery "IW" o wysokości 0,2 cm.

2. Mięso drobiu , królików i nutrii niezdatne do spożycia znakuje się znakiem weterynaryjnym w kształcie

trójkąta równobocznego o długości boku 2 cm, zawierającym litery i numer, wymienione w ust. 1.

3. Znakowanie mięsa drobiu , królików i nutrii zdatnego do spożycia polega na

1) umieszczeniu zawieszki w części grzbietowej każdej

tuszki, w przypadku gdy tuszki nie są opakowane,

1) w górnej części litery "PL" o wysokości 0,8 cm,

2) w środku numer weterynaryjny rzeźni o wysokości

cyfr 1 cm ,

3) w dolnej części litery "IW" o wysokości 0,8 cm .

2. Mięso bydła, świń , owiec, kóz i zwierząt jednokopytnych o ograniczonej przydatności do spożycia

stempluje się prostokątnym znakiem weterynaryjnym

o wymiarach 3,5 cm na 4 cm, a niezdatne do spożycia

- znakiem weterynaryjnym w kształcie trójkąta równobocznego o długości boku 5 cm, zawierającymi litery i numer, wymienione w ust. 1.

3. Rozmiary znaków weterynaryjnych , w tym liter

i cyfr, mogą być zmniejszone dla znakowania tusz jagniąt, koźląt i prosiąt; oznakowanie tych tusz może być

również dokonane poprzez zamieszczenie znaku weterynaryjnego na nalepce jednorazowego użycia lub zawieszce dołączonej do tuszy.

2) umieszczeniu znaku weterynaryjnego na opakowaniu bezpośrednim i umieszczeniu znaku weterynaryjnego na etykiecie opakowania pośredniego,

z tym że znak weterynaryjny na etykiecie powinien

być szerokości 6,5 cm i długości 4,5 cm; wysokość

liter powinna wynosić 0,8 cm, a cyfr - 1,0 cm .

§ 15. 1. M ięso dziczyzny zdatne do spożycia znaku je się pięciokątnym znakiem weterynaryjnym o wymiarach

1) podstawa długości 6,5 cm,

2) wysokość boku 2,5 cm,

3) wysokość pięciokąta od podstawy 4,5 cm,

zawierającym

4. Znak weterynaryjny na tuszy powinien być naniesiony przy użyciu stempla lub wypalony, przy czym

w górnej części litery "PL", w środku

numer weterynaryjny zakładu przetwórstwa lub rozbioru mięsa dziczyzny albo w przypadku mięsa dzików - numer lekarza weterynarii z krajowej listy lekarsko-weterynaryjnej, który przeprowadził badanie,

a w dolnej części litery "IW ".

1) tusze ważące powyżej 65 kg powinny być oznakowane na każdej półtuszy przynajmniej na zewnętrz­

nych powierzchniach ud, lędźwi, pleców, piersi

i barku,

2. Wysokość liter znaku powinna wynosić 0,8 cm,

a cyfr 1 cm - dla oznakowania mięsa zwierząt łownych

kopytnych , a dla oznakowania m ięsa dzikiego ptactwa

i innych zwierząt łownych - 0,2 cm.

3. Znakowanie dziczyzny, o którym mowa w ust. 1,

polega na

1) umieszczeniu znaku weterynaryjnego na tuszach,

2) umieszczeniu znaku weterynaryjnego bezpośred ­

nio na opakowanych tuszach lub ich częściach.

4. Mięso dziczyzny niezdatne do spożycia oznacza

się znakiem weterynaryjnym w kształcie trójkąta rów-

nobocznego o długości boku 2 cm z zamieszczonymi li terami i numerami określonymi w ust. 1 i 2.

§ 16. 1. Przy znakowaniu mięsa zwierzęcia, którego

uboju dokonano poza rzeźnią, stosuje się odpowiednio

przepisy § 12, z tym że znak weterynaryjny powinien

zawierać

1) w górnej części nazwę województwa,

2) w środku numer lekarza weterynarii z krajowej listy

lekarsko-weterynaryjnej, który przeprowadził badanie,

3) w dolnej części litery "IW".

2. Mięso pozyskane ze zwierząt poddanych ubojowi poza rzeźnią znakuje się stemplem prostokątnym

o wymiarach 3 cm i 5 cm, zawierającym wykonany

drukowanymi literami napis "MIĘSO DO WŁASNEGO

UŻYTKU" .

§ 17. Lekarz weterynarii, który przeprowadził badanie mięsa i ocenił je jako niezdatne do spożycia, jeśli

nie nakaże jego zniszczenia, może nakazać jego przetworzenie w zakładzie utylizacyjnym albo przeznaczenie na karmę dla zwierząt.

Poz. 1011

§ 19. 1. Lekarze weterynarii wyznaczeni przez urzę­

dowego lekarza weterynarii do badania zwierząt rzeź­

nych i mięsa powinni prowadzić

1) dziennik badania przedubojowego zw ierząt,

2) dziennik badania poubojowego zwierząt rzeźnych

i dziczyzny.

2. Dzienniki , o których mowa w ust. 1, wydawane

są lekarzom weterynarii przez urzędowego lekarza we-

terynarii .

3. Dziennik, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinien

w szczególności zawierać

1) liczbę, rodzaj lub gatunek zwierząt dopuszczonych

w danym dniu do uboju oraz imię, nazwisko i adres zamieszkania albo nazwę i siedzibę posiadaczy

tych zwierząt,

2) wydane zakazy uboju i przyczyny ich wyd ania;

wzór dziennika badania przedubojowego

określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

zwierząt

4. Dziennik, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, powinien w szczególności zawierać

1) sposób przeprowadzenia badania i jego wyniki,

2) ustalone sposoby wykorzystania mięsa o ograniczonej przydatności do spożycia lub mięsa niezdatnego do spożycia;

wzór dziennika badania poubojowego zw i erząt rzeź­

nych i dziczyzny określa załącznik nr 5 do rozporządze­

nia .

§ 20 . Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia.

§ 18. Mięso o ograniczonej przydatności do spoży­

cia może być wykorzystane wyłącznie przez zakłady

przetwórstwa mięsa.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

w z. R. Brzezik

-

5722-

Poz. 1010 i 1011

Załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 16 grudnia 1998 r. (poz. 1010)

STATUT URZĘDU NADZORU UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH

przez pracowników Urzędu Nadzoru czynności kontrolzwany dalej "Urzędem Nadzoru ", działa na podstawie nych wynikających z ustawy; upoważnienie określa zaustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpie- kres czynności kontrolnych.

czeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 i Nr 75,

Załączniki

do ro zpo rządzen i a Ministra Rolnictwa i Gospodarki

Żywn ościowej z dnia 11 grudnia 1998 r. (poz. 1011)

Załącznik nr 1

BADANIE POUBOJOWE BYDŁA, ŚWIŃ, OWIEC, KÓZ I ZWIERZĄT JEDNOKOPYTNYCH

1. Badanie bydła powyżej sześciu tygodni ży­

cia obejmuje

1) oględziny

głowy

oraz jamy

gardłowej;

węzły

chłonne pozagardłowe, podszczękowe i przyuszni-

cze powinny być nacięte i zbadane; zbadanie mię­

śni żwaczowych, w których należy wykonać dwa

równoległe do skrzydła żuchwy nacięcia, oraz mię­

śni

żuchwy

(wewnętrznych

mięśni

skrzydełko­

wych), które powinny być nacięte wzdłuż ich płasz­

czyzny; język, po wcześniejszym jego uwolnieniu,

pozwalającym na szczegółowe oględziny jamy

ustnej i gardła, powinien zostać poddany oględzi­

nom i omacywaniu; migdałki powinny zostać usunięte,

2) badanie tchawicy; oględziny i omacywanie płuc

i przełyku; węzły chłonne tchawiczno-oskrzelowe

i śródpiersi owe powinny być nacięte i zbadane;

tchawica i główne pnie oskrzelowe powinny być

przecięte wzdłuż ich przebiegu, a płuca powinny

być nacięte poprzecznie do ich osi, przy czym nacięcia te nie są konieczne , jeżeli płuca nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi ,

3) oględziny worka osierdziowego i serca; serce powinno zostać przecięte podłużnym cięciem, w celu

otworzenia komór oraz przecięcia podłużnego

przegrody międzykomorowej,

4) oględziny przepony,

5) oględziny i omacywanie

wątroby oraz węzłów

i trzustkowych; nacięcie

powierzchni żołądkowej wątroby oraz podstawy jej

płata doogonowego w celu zbadania przewodów

chłonnych wątrobowych

-

5726-

żółciowych; badanie i omacywanie węzłów chłon­

nych trzustki,

6) oględziny przewodu pokarmowego, krezki, węzłów

chłonnych żołądkowych i krezkowych; omacywanie węzłów chłonnych żołądkowych i krezkowych,

a w razie potrzeby ich nacięcie,

7) oględziny, a w razie potrzeby, omacywanie śledzio ­

ny,

8) oględziny nerek, a w razie potrzeby nacięcie nerek

i węzłów chłonnych nerkowych,

Poz. 1011

ma ustna i gardłowa oraz język powinny być poddane oględzinom, omacywaniu i ewentualnym nacięciom; migdałki powinny zostać usunięte,

2) oględziny płuc, tchawicy i przełyku; omacywanie

płuc oraz węzłów chłonnych tchawiczno-oskrzelowych i śródpiersiowych; tchawica i główne pnie

oskrzelowe powinny być przecięte wzdłuż ich przebiegu, a płuca powinny być nacięte poprzecznie do

ich osi w dolnej jednej trzeciej, przy czym nacięcia

te nie są konieczne, jeżeli płuca nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi,

9) oględziny opłucnej i otrzewnej,

3) oględziny worka osierdziowego i serca; serce po-

10) oględziny organów płciowych,

winno zostać przecięte podłużnym cięciem, w celu

otworzenia komór oraz przecięcia podłużnego przegrody międzykomorowej,

11) oględziny, a w razie potrzeby omacywanie i nacię ­

cie wymienia i przynależnych węzłów chłonnych;

u krów obie połowy wymienia powinny być przecięte długim cięciem poprowadzonym w taki sposób, aby zatoki mleczne oraz węzły chłonne wymienia zostały nacięte, przy czym nie jest to konieczne, jeśli wymię nie jest przeznaczone do spożycia przez ludzi.

2. Badanie bydła poniżej sześciu tygodni życia

obejmuje

1) oględziny głowy i jamy gardłowej; węzły chłonne

zagardłowe powinny być nacięte i zbadane; jama

ustna i gardłowa powinna być sprawdzona, a język

poddany omacywaniu; migdałki powinny być usunięte,

2) oględziny płuc, tchawicy i przełyku; omacywanie

płuc; węzły chłonne tchawiczno-oskrzelowe i śród­

piersiowe powinny być nacięte i zbadane,

3) oględziny worka osierdziowego i serca; serce po-

winno zostać przecięte podłużnym cięciem, w celu

otwarcia komór oraz przecięcia podłużnego przegrody międzykomorowej,

4) oględziny przepony,

5) oględziny wątroby oraz węzłów chłonnych wątro­

bowych i trzustkowych; omacywanie, a w razie potrzeby nacięcie wątroby oraz jej węzłów chłonnych,

6) oględziny przewodu pokarmowego, krezki, węzłów

chłonnych żołądkowych i krezkowych, a w razie po-

trzeby ich nacięcie,

7) oględziny, a w razie potrzeby omacywanie śledzio­

ny,

8) oględziny nerek, a w razie potrzeby nacięcie nerek

i węzłów chłonnych nerkowych,

9) oględziny opłucnej i otrzewnej,

10) oględziny i omacywanie okolic pępowiny oraz stawów; w przypadku wątpliwości okolice pępowiny

powinny zostać nacięte, a stawy otwarte; płyn maziowy powinien zostać zbadany.

3 . Badanie świń obejmuje

1) oględziny głowy i jamy gardłowej; węzły chłonne

podszczękowe powinny być nacięte i zbadane; ja-

4) oględziny przepony,

5) oględziny wątroby oraz węzłów chłonnych wątro­

bowych i trzustkowych; omacywanie wątroby oraz

jej węzłów chłonnych,

6) oględziny przewodu pokarmowego, krezki, węzłów

chłonnych żołądkowych

i krezkowych; omacywanie węzłów chłonnych żołądkowych i krezkowych,

a w razie potrzeby ich nacięcie,

7) oględziny, a w razie potrzeby omacywanie śledzio­

ny,

8) oględziny nerek i, jeśli to konieczne, nacięcie nerek

i węzłów chłonnych nerkowych,

9) oględziny opłucnej i otrzewnej,

10) oględziny organów płciowych,

11) oględziny i omacywanie wymienia i przynależnych

węzłów chłonnych;

nacięcie

węzłów chłonnych

nadwymieniowych u macior.

4. Badanie owiec i kóz obejmuje

1) oględzi ny głowy po zdjęci u skóry oraz w przypad-

ku wątpliwości badanie jamy ustnej, gardła, języka

i węzłów chłonnych zagardłowych oraz przyuszniczych, przy czym badanie to nie jest konieczne, jeżeli głowa wraz z językiem i mózgiem nie będzie

przeznaczona do spożycia przez ludzi,

2) oględziny płuc, tchawicy i przełyku; omacywanie

płuc oraz węzłów chłonnych tchawiczno-oskrzelowych i śródpiersiowych; w razie wątpliwości organy te oraz przynależne do nich węzły chłonne należy naciąć i zbadać,

3) oględziny worka osierdziowego i serca, a w razie

wątpliwości jego przecięcie i zbadanie,

4) oględziny przepony,

5) oględziny wątroby oraz węzłów chłonnych wątro­

bowych i trzustkowych; omacywanie wątroby oraz

jej węzłów chłonnych; nacięcie żołądkowej części

wątroby w celu zbadania przewodów wątrobo­

wych,

-

5727

6) oględziny przewodu pokarmowego, krezki, węzłów

chłonnych żołądkowych i krezkowych,

7) oględziny, a w razie potrzeby omacywanie śledzio­

ny,

8) oględziny nerek, a w razie potrzeby nacięc i e nerek

i węzłów chłonnych nerkowych,

9) oględziny opłucnej i otrzewnej,

10) oględziny organów płciowych,

11) oględziny wymienia wraz z węzłami chłonnymi ,

12) oględziny i omacywanie okolic pępowiny oraz stawów u młodych zwierząt ; w razie wątpliwości okolice pępowiny należy naciąć, a stawy otworzyć.

wątroby

oraz węzłów

i trzustkowych,

chłonnych

wątrobowych

6) oględziny przewodu pokarmowego, krezki, węzłów

chłonnych żołądkowych i krezkowych, a w razie potrzeby nacięcie tych węzłów; w przypadkach wąt­

pliwych można dokonać dalszych nacięć i badań

odpowiednich części c iała zwierzęcia, jeśli są one

niezbędne dla podjęcia ostatecznej oceny; jeżeli

nacięcia węzłów chłonnych są obligatoryjne, to

węzły powinny być najpierw plasterkowane, a następnie dokładnie oglądane.

7) oględziny, a w razie potrzeby omacywanie śledzio­

ny,

8) oględziny nerek, a w razie potrzeby ich nacięcie

5. Badanie zwierząt jednokopytnych obejmuje

1) oględziny głowy oraz po uwolnieniu języka gardłowej; zbadanie,

jamy

a w razie potrzeby nacięcie

węzłów chłonnych pozagardłowych , podszczęko­

wych i przyuszniczych; język po jego wcześniej ­

szym uwolnieniu pozwalającym na szczegółowe

oględziny jamy ustnej j gardła należy poddać oglę­

dzinom i omacywaniu ; migdałki należy usunąć,

2) oględziny płuc, tchawicy i przełyku; omacywanie

płuc; nacięcie i zbadanie węzłów tchawiczno-oskrzelowych i śródpiersiowych; tchawicę i głów­

ne pnie oskrzelowe należy przec i ąć wzdłuż ich

przebiegu, a płuca - poprzecznie do ich osi w dolnej jednej trzeciej, przy czym nacięcia te nie są konieczne, jeżeli płuca nie są przeznaczone do spoży­

cia przez ludzi,

wraz z węzłam i chłonnym i ,

9) oględziny opłucnej i otrzewnej,

10) oględziny organów płciowych ogierów i klaczy,

11) oględziny i omacywanie wymienia i przynależnych

węzłów chłonnych, a w razie potrzeby nacięcie wę­

złów chłonnych nadwymieniowych,

12) oględziny i omacywanie okolic pępowiny oraz sta wów u młodych zwierząt; w razie wątpliwości okolice pępowiny należy naciąć, a stawy otworzyć,

13) wszystkie siwe konie należy zbadać na występowa ­

nie czerniako - mięsaków w mięśniach i węzłach

chłonnych przez wykonanie głębokich cięć pod ło ­

patkami poniżej chrząstki łopatkowej; nerki należy

wyodrębnić i zbadać poprzez wykonanie nacięcia

przez cały miąższ organu .

3) oględziny worka osierdziowego i serca; serce należy

przeciąć podłużnie, w celu otwarcia komór oraz prze-

cięcia podłużnego przegrody międzykomorowej ,

4) oględziny przepony,

5) oględziny wątroby oraz węzłów chłonnych wątro ­

bowych i trzustkowych; omacywanie wątroby oraz

jej węzłów chłonnych, a w razie potrzeby nacięcie

6. W przypadkach wątpliwych można dokonać dalszych nacięć i badań odpowiednich części ciała zwierzę ­

cia, jeśli są one niezbędne do podjęcia ostatecznej oceny.

7. Jeżeli nacięcia węzłów chłonnych są obligatoryjne, to węzły te powinny być najpierw plasterkowane,

a następnie dokładnie oglądane .