Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.

1.

Trybunał Konstytucyjny, zwany dalej „Trybunałem”, jest organem władzy sądowniczej,

powołanym do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i umów międzynarodowych

oraz wykonywania innych zadań określonych w Konstytucji.

2.

Siedzibą Trybunału jest Warszawa.

1.

Trybunał orzeka w sprawach

1)

zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją,

2)

zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała

uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,

3)

zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją,

ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami,

4)

skargi konstytucyjnej,

5)

sporów kompetencyjnych pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami państwa,

6)

zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych.

2.

Trybunał na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej stwierdza zgodność z Konstytucją ustawy

przed jej podpisaniem oraz umowy międzynarodowej przed jej ratyfikacją.

3.

Trybunał na wniosek Marszałka Sejmu rozstrzyga w sprawie stwierdzenia przeszkody w

sprawowaniu urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej, gdy Prezydent nie jest w stanie

zawiadomić Marszałka Sejmu o niemożności sprawowania urzędu. W razie uznania przejściowej

niemożności sprawowania urzędu przez Prezydenta Trybunał powierza Marszałkowi Sejmu

tymczasowe wykonywanie obowiązków Prezydenta Rzeczypospolitej.

Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego

z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi

na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

1.

Trybunał informuje Sejm i Senat o istotnych problemach, wynikających z działalności

i orzecznictwa Trybunału. Nad informacją tą nie przeprowadza się głosowania.

2.

Trybunał przedstawia właściwym organom stanowiącym prawo uwagi o stwierdzonych uchybieniach

i lukach w prawie, których usunięcie jest niezbędne dla zapewnienia spójności systemu

prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

W skład Trybunału wchodzi piętnastu sędziów Trybunału.

2.

Sędziego Trybunału wybiera Sejm na 9 lat.

3.

Sędzią Trybunału może być osoba, która posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania

stanowiska sędziego Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego.

4.

Kandydatów na stanowisko sędziego Trybunału przedstawia co najmniej 50 posłów lub

Prezydium Sejmu. Uchwała Sejmu w sprawie wyboru sędziego Trybunału zapada bezwględną

większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby posłów.

5.

Osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej

ślubowanie następującej treści

„

Ślubuję uroczyście przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału

Konstytucyjnego służyć wiernie Narodowi, stać na straży Konstytucji, a powierzone

mi obowiązki wypełniać bezstronnie i z najwyższą starannością.

”

Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg”.

6.

Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego

Trybunału.

1.

Sędziowie Trybunału w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji.

2.

Wynagrodzenie zasadnicze sędziego Trybunału jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu

wicemarszałka Sejmu.

3.

Sędzia Trybunału po zakończeniu kadencji ma prawo powrócić na poprzednio zajmowane

stanowisko lub otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu.

4.

W zakresie nie uregulowanym w ustawie do praw i obowiązków oraz odpowiedzialności

dyscyplinarnej sędziów Trybunału stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące praw i

obowiązków oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów Sądu Najwyższego.

1.

Zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub pozbawienie wolności sędziego

wyraża Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału, zwane dalej „Zgromadzeniem Ogólnym”,

z wyłączeniem sędziego Trybunału, którego wniosek dotyczy.

2.

Prezes Trybunału niezwłocznie informuje Zgromadzenie Ogólne o zatrzymaniu sędziego

Trybunału i zajętym przez siebie w tej sprawie stanowisku.

3.

Przed podjęciem uchwały w sprawie, o której mowa w ust. 1, Trybunał wysłuchuje wyjaśnień

zainteresowanego sędziego, chyba że nie jest to możliwe. Uchwała zapada większością

2/3 głosów sędziów Trybunału uczestniczących w Zgromadzeniu Ogólnym.

4.

Do czasu podjęcia przez Trybunał uchwały wyrażającej zgodę na pociągnięcie sędziego

Trybunału do odpowiedzialności karnej lub pozbawienie wolności, wolno w stosunku do

niego podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki.

Sędzia Trybunału odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie przepisów prawa, uchybienie

godności swego urzędu lub inne nieetyczne zachowanie, mogące podważyć zaufanie do

jego osoby.

1.

W postępowaniu dyscyplinarnym orzeka Trybunał

1)

w pierwszej instancji - w składzie pięciu sędziów Trybunału,

2)

w drugiej instancji - w pełnym składzie sędziów Trybunału.

2.

Sędziów do składów orzekających i rzecznika dyscyplinarnego ustala w drodze losowania

Zgromadzenie Ogólne.

3.

Od orzeczeń dyscyplinarnych nie przysługuje kasacja.

Karami dyscyplinarnymi są

1)

upomnienie,

2)

nagana,

3)

usunięcie ze stanowiska sędziego Trybunału.

1.

Wygaśnięcie mandatu sędziego Trybunału stwierdza Zgromadzenie Ogólne na skutek

1)

zrzeczenia się stanowiska sędziego Trybunału,

2)

stwierdzenia orzeczeniem komisji lekarskiej trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków

sędziego Trybunału z powodu choroby, ułomności lub upadku sił,

3)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu,

4)

prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o skazaniu na karę usunięcia ze stanowiska

sędziego Trybunału.

2.

Wygaśnięcie mandatu sędziego Trybunału na skutek śmierci stwierdza prezes Trybunału.

3.

Zgromadzenie Ogólne podejmuje uchwałę po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego,

a w szczególności po zaznajomieniu się z aktami postępowania karnego lub dyscyplinarnego

i wysłuchaniu zainteresowanego, chyba że nie jest to możliwe. W przypadku trwałej

niezdolności do pełnienia obowiązków ze względu na stan zdrowia, Trybunał może zwrócić

się do odpowiedniego zakładu opieki zdrowotnej o wyrażenie opinii o stanie zdrowia

sędziego Trybunału.

4.

Akt stwierdzający wygaśnięcie mandatu prezes Trybunału przekazuje Marszałkowi Sejmu.

1.

Organami Trybunału są: Zgromadzenie Ogólne oraz prezes Trybunału.

2.

Zgromadzenie Ogólne tworzą sędziowie Trybunału.

1.

Prezes Trybunału zwołuje co najmniej raz w roku Zgromadzenie Ogólne, na którym omawia

się działalność Trybunału oraz problemy wynikające z jego orzecznictwa.

2.

W Zgromadzeniu Ogólnym mają prawo wziąć udział przewodniczący zainteresowanych komisji

sejmowych, komisji senackich, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, Minister Sprawiedliwości

- Prokurator Generalny, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego,

Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka.

3.

O zwołaniu Zgromadzenia Ogólnego prezes Trybunał zawiadamia Prezydenta Rzeczypospolitej,

Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu i Prezesa Rady Ministrów, którzy mogą wziąć udział

w Zgromadzeniu Ogólnym bądź delegować swojego przedstawiciela.

1.

Do kompetencji Zgromadzenia Ogólnego należy

1)

uchwalanie regulaminu Trybunału,

2)

wybór kandydatów na prezesa i wiceprezesa Trybunału,

3)

uchwalanie statutu Biura Trybunału,

4)

uchwalenie projektu dochodów i wydatków Trybunału,

5)

zatwierdzanie informacji, o której mowa w art. 4 ust. 1,

6)

wykonywanie innych czynności, przewidzianych dla Zgromadzenia Ogólnego w ustawie lub

w regulaminie.

2.

Zgromadzenie Ogólne podejmuje uchwały, jeżeli bierze w nim udział co najmniej 2/3

ogólnej liczby sędziów Trybunału, w tym prezes lub wiceprezes Trybunału.

3.

O porządku obrad Zgromadzenia Ogólnego i jego terminie prezes Trybunału powiadamia

wszystkich sędziów Trybunału co najmniej siedem dni przed jego terminem.

4.

W szczególnych przypadkach Zgromadzenie Ogólne może się uznać za zdolne do podejmowania

uchwał, mimo niezachowania terminu określonego w ust. 3.

5.

Zgromadzeniu Ogólnemu przewodniczy prezes lub wiceprezes Trybunału.

6.

Uchwały Zgromadzenia Ogólnego zapadają zwykłą większością głosów, chyba że ustawa

stanowi inaczej. Głosowanie jest jawne, o ile żaden z sędziów Trybunału nie zażąda

głosowania tajnego.

7.

Regulamin Trybunału podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski”.

1.

Prezesa i wiceprezesa Trybunału powołuje Prezydent Rzeczypospolitej spośród dwóch

kandydatów przedstawionych na każde stanowisko przez Zgromadzenie Ogólne.

2.

Kandydatów na stanowisko prezesa lub wiceprezesa Trybunału wybiera Zgromadzenie Ogólne

spośród sędziów Trybunału, którzy w głosowaniu tajnym uzyskali kolejno największą

liczbę głosów. Wybór powinien być dokonany nie później niż trzy miesiące przed upływem

kadencji urzędującego prezesa lub wiceprezesa. W przypadku opróżnienia stanowiska

prezesa lub wiceprezesa Trybunału wyboru kandydatów dokonuje się w terminie jednego

miesiąca.

3.

Obradom Zgromadzenia Ogólnego w części dotyczącej wyboru kandydatów na stanowisko

prezesa i wiceprezesa Trybunału przewodniczy najstarszy wiekiem sędzia Trybunału uczestniczący

w Zgromadzeniu Ogólnym.

1.

Prezes Trybunału reprezentuje Trybunał na zewnątrz oraz wykonuje czynności określone

w ustawie i regulaminie.

2.

Wiceprezes Trybunału zastępuje prezesa w czasie jego nieobecności oraz wykonuje inne

obowiązki wynikające z ustalonego przez prezesa Trybunału podziału czynności.

3.

W razie przeszkód w sprawowaniu obowiązków przez prezesa i wiceprezesa Trybunału,

zastępuje ich sędzia Trybunału wyznaczony przez prezesa Trybunału; w przypadku niemożności

wyznaczenia sędziego przez prezesa Trybunału zastępuje prezesa i wiceprezesa Trybunału

najstarszy wiekiem sędzia Trybunału.

1.

Organizacyjne i administracyjne warunki pracy Trybunału zapewnia prezes Trybunału

oraz podległe mu Biuro Trybunału.

2.

Szczegółowy zakres zadań i strukturę Biura określa statut.

3.

Do pracowników Biura Trybunału stosuje się przepisy o pracownikach urzędów państwowych.

1.

Projekt dochodów i wydatków Trybunału w brzmieniu uchwalonym przez Zgromadzenie Ogólne

Minister Finansów włącza do projektu budżetu państwa.

2.

Prezesowi Trybunału w zakresie wykonywania budżetu Trybunału przysługują uprawnienia

Ministra Finansów.

1.

Trybunał w toku postępowania powinien zbadać wszystkie istotne okoliczności w celu

wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

2.

Trybunał nie jest związany wnioskami dowodowymi uczestników postępowania i może z

urzędu dopuścić dowody, jakie uzna za celowe dla wyjaśnienia sprawy.

W sprawach nie uregulowanych w ustawie do postępowania przed Trybunałem stosuje się

odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

1.

Sądy i inne organy władzy publicznej są obowiązane udzielić Trybunałowi pomocy i na

jego żądanie przedstawić akta postępowania, wiążące się z postępowaniem przed Trybunałem.

2.

Trybunał powinien bez zbędnej zwłoki po dokonaniu użytku dowodowego z akt postępowania

zwrócić je właściwemu organowi.

Trybunał może zwracać się do Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego

o informacje co do wykładni określonego przepisu prawa w orzecznictwie sądowym.

1.

Rozprawy Trybunału są jawne, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przewodniczący

składu orzekającego może wyłączyć jawność ze względu na bezpieczeństwo państwa lub

ochronę tajemnicy państwowej.

2.

Sędziowie Trybunału są upoważnieni do dostępu do wiadomości stanowiących tajemnicę

państwową, związanych z rozpoznawaną przez Trybunał sprawą.

3.

Świadek lub biegły może być przesłuchany co do okoliczności objętych tajemnicą państwową

po zwolnieniu przez uprawniony organ od obowiązku zachowania tej tajemnicy. Odmowa

zgody może być uzasadniona jedynie ważnym interesem państwa.

4.

Świadek lub biegły nie korzysta z prawa odmowy złożenia zeznań, o którym mowa w ust.

3, jeżeli Trybunał uzna taką odmowę za nieuzasadnioną.

1.

Koszty postępowania przed Trybunałem, z zastrzeżeniem ust. 2, ponosi Skarb Państwa.

2.

Wraz z wyrokiem uwzględniającym skargę konstytucyjną, Trybunał orzeka w drodze postanowienia

na rzecz wnoszącego skargę konstytucyjną zwrot kosztów postępowania przed Trybunałem

od organu, który wydał akt normatywny będący przedmiotem skargi konstytucyjnej. W

uzasadnionych przypadkach Trybunał może orzec zwrot kosztów postępowania przed Trybunałem

również wówczas, gdy nie uwzględnił skargi konstytucyjnej.

3.

Trybunał może określić wysokość kosztów reprezentowania wnoszącego skargę konstytucyjną

przez adwokata lub radcę prawnego w zależności od charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika

w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

1.

Trybunał orzeka

1)

w pełnym składzie w sprawach

a)

sporów kompetencyjnych pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami państwa,

b)

o stwierdzenie przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej oraz

powierzeniu Marszałkowi Sejmu tymczasowego wykonywania obowiązków Prezydenta Rzeczypospolitej,

c)

zgodności z Konstytucją celów i działalności partii politycznych,

d)

z wniosku Prezydenta Rzeczypospolitej o stwierdzenie zgodności ustawy z Konstytucją

przed jej podpisaniem lub umowy międzynarodowej z Konstytucją przed jej ratyfikacją,

e)

o szczególnej zawiłości, z inicjatywy prezesa Trybunału lub gdy z wnioskiem o rozpoznanie

zwróci się skład orzekający wyznaczony do rozpoznania danej sprawy albo w sprawach,

w których szczególna zawiłość wiąże się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi

w ustawie budżetowej, a w szczególności gdy skład orzekający zamierza odstąpić od

poglądu prawnego wyrażonego w orzeczeniu wydanym w pełnym składzie,

2)

w składzie pięciu sędziów Trybunału w sprawach

a)

zgodności ustaw albo ratyfikowanych umów międzynarodowych z Konstytucją,

b)

zgodności ustaw z umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej

zgody wyrażonej w ustawie,

3)

w składzie trzech sędziów Trybunału w sprawach

a)

zgodności innych aktów normatywnych z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi

i ustawami,

b)

zażaleń na odmowę nadania biegu wnioskom o stwierdzenie zgodności aktu normatywnego

z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami oraz skargom konstytucyjnym,

c)

wyłączenia sędziego.

2.

Rozpoznanie sprawy w pełnym składzie wymaga udziału co najmniej dziewięciu sędziów

Trybunału. Rozprawie przewodniczy prezes lub wiceprezes Trybunału, a w razie przeszkód

w przewodniczeniu przez te osoby - najstarszy wiekiem sędzia Trybunału.

3.

Sędziów do składu orzekającego Trybunału, w tym przewodniczącego składu i sędziego

sprawozdawcę z uwzględnieniem kolejności wpływu spraw, wyznacza prezes Trybunału.

1.

Sędzia Trybunału podlega wyłączeniu od udziału w rozstrzyganiu w sprawach, w których

1)

wydał lub uczestniczył w wydaniu zakwestionowanego aktu normatywnego, wyroku, decyzji

administracyjnej albo innego rozstrzygnięcia,

2)

był przedstawicielem, pełnomocnikiem, radcą prawnym lub doradcą jednego z uczestników

postępowania,

3)

zachodzą inne przyczyny uzasadniające wyłączenie sędziego, określone w art. 48 Kodeksu postępowania cywilnego.

2.

Sędziego Trybunału wyłącza się od udziału w postępowaniu na jego żądanie lub na żądanie

uczestnika postępowania albo z urzędu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie

okoliczności, nie wymienionych w ust. 1, mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.

3.

O wyłączeniu sędziego z przyczyn wymienionych w ust. 1 postanawia prezes Trybunału,

a z przyczyn wymienionych w ust. 2 - Trybunał.

4.

Do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia Trybunału może wykonywać tylko

czynności nie cierpiące zwłoki.

Uczestnikami postępowania przed Trybunałem są

1)

podmiot, który złożył wniosek, pytanie prawne lub skargę konstytucyjną,

2)

organ, który wydał akt objęty wnioskiem, pytaniem prawnym lub skargą konstytucyjną,

3)

organ statutowy partii - w sprawach o stwierdzenie zgodności celów lub działalności

partii politycznych z Konstytucją,

4)

centralny konstytucyjny organ państwa, którego dotyczy spór kompetencyjny,

5)

Prokurator Generalny,

6)

przedstawiciele Sejmu, Prezydenta Rzeczypospolitej i Ministra Spraw Zagranicznych

- w sprawach o stwierdzenie zgodności z Konstytucją umów międzynarodowych ratyfikowanych

w trybie art. 89 ust. 1 Konstytucji,

7)

przedstawiciele Prezydenta Rzeczypospolitej i Ministra Spraw Zagranicznych - w sprawach

o stwierdzenie zgodności z Konstytucją innych ratyfikowanych umów międzynarodowych,

8)

Rzecznik Praw Obywatelskich, jeżeli zgłosił udział w postępowaniu dotyczącym skargi

konstytucyjnej.

Na rozprawie w sprawie uznania przejściowej niemożności sprawowania urzędu przez Prezydenta

Rzeczypospolitej uczestniczą osobiście Marszałek Sejmu, Marszałek Senatu, Pierwszy

Prezes Sądu Najwyższego oraz Prokurator Generalny.

1.

Uczestnik postępowania działa przed Trybunałem osobiście lub przez umocowanego przedstawiciela.

2.

W postępowaniu przed Trybunałem Marszałek Sejmu, Sejm lub grupa posłów, będąca wnioskodawcą,

działają przez wyznaczonego przez siebie posła jako przedstawiciela.

3.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do Senatu.

4.

Wnioskodawcy, o których mowa w ust. 2 i 3, mogą, obok przedstawicieli, ustanowić także

pełnomocników spośród osób nie będących posłami lub senatorami, w liczbie najwyżej

trzech.

5.

W sprawach rozpoznawanych przez Trybunał w pełnym składzie uczestniczy Prokurator

Generalny lub jego zastępca. W sprawach rozpoznawanych w innych składach uczestniczy

prokurator Prokuratury Krajowej.

1.

Pismami procesowymi są wnioski i oświadczenia uczestników postępowania, wnoszone do

Trybunału w toku postępowania poza rozprawą.

2.

Pisma i załączniki wnoszone do Trybunału powinny być sporządzone w liczbie pozwalającej

na doręczenie ich wszystkim uczestnikom postępowania oraz zachowanie dwóch egzemplarzy

w aktach sprawy.

1.

Wszczęcie postępowania przed Trybunałem następuje na podstawie wniosku, pytania prawnego

albo skargi konstytucyjnej uprawnionego podmiotu.

2.

Wnioskodawca może do rozpoczęcia rozprawy wycofać wniosek, pytanie prawne albo skargę.

1.

Wniosek albo pytanie prawne powinny odpowiadać wymaganiom dotyczącym pism procesowych,

a ponadto zawierać

1)

wskazanie organu, który wydał kwestionowany akt normatywny,

2)

określenie kwestionowanego aktu normatywnego lub jego części,

3)

sformułowanie zarzutu niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową

lub ustawą kwestionowanego aktu normatywnego,

4)

uzasadnienie postawionego zarzutu, z powołaniem dowodów na jego poparcie.

2.

Wniosek pochodzący od organu lub organizacji, o których mowa w art. 191 ust. 1 pkt.

3-5 Konstytucji, powinien zawierać także powołanie przepisu prawa lub statutu, wskazującego,

że kwestionowana ustawa lub inny akt normatywny dotyczy spraw objętych ich zakresem

działania.

3.

Pytanie prawne powinno także wskazywać, w jakim zakresie odpowiedź na pytanie może

mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z którą pytanie zostało postawione,

a ponadto wymienić organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, oraz oznaczenie

sprawy.

O wpłynięciu wniosku albo pytania prawnego prezes Trybunału informuje pozostałych

uczestników postępowania, przekazuje im odpisy wniosku albo pytania prawnego oraz

poucza o prawie złożenia pisemnych wyjaśnień.

1.

Uczestnicy postępowania są obowiązani do składania Trybunałowi wszelkich wyjaśnień

dotyczących sprawy oraz do zgłaszania dowodów, potrzebnych do jej wyczerpującego wyjaśnienia.

2.

Uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy oraz sporządzać i otrzymywać

odpisy lub wyciągi z tych akt.

Prezes Trybunału albo przewodniczący składu orzekającego mogą zezwolić innym osobom

na przeglądanie akt, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem prawnym tej osoby

lub interesem publicznym. Nie dotyczy to spraw rozpoznawanych z wyłączeniem jawności.

1.

Wniosek, o którym mowa w art. 32 ust. 2, prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego

przez siebie sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

2.

Jeżeli wniosek nie odpowiada warunkom formalnym, sędzia Trybunału wzywa do usunięcia

braków w terminie 7 dni od daty zawiadomienia.

3.

Gdy wniosek jest oczywiście bezzasadny lub braki nie zostały usunięte w określonym

terminie, sędzia Trybunału wydaje postanowienie o odmowie nadania wnioskowi dalszego

biegu.

4.

Na postanowienie w sprawie nienadania wnioskowi dalszego biegu wnioskodawcy przysługuje

zażalenie do Trybunału w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

5.

Trybunał, na posiedzeniu niejawnym, postanowieniem pozostawia bez rozpoznania zażalenie

wniesione po upływie terminu określonego w ust. 4.

6.

Po stwierdzeniu, że zażalenie zostało wniesione w terminie, prezes Trybunału kieruje

je do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym przez Trybunał i wyznacza termin rozpoznania.

7.

Trybunał, uwzględniając zażalenie, kieruję sprawę do rozpoznania na rozprawie. Na

postanowienie o nieuwzględnieniu zażalenia nie przysługuje środek odwoławczy.

Wnioski i pytania prawne, co do których nie zachodzą przeszkody formalne, prezes Trybunału

kieruje do rozpoznania na rozprawie przez właściwy skład orzekający oraz wyznacza

termin rozprawy.

Przewodniczący składu orzekającego wydaje zarządzenia mające na celu właściwe przygotowanie

rozprawy. Przewodniczący może w szczególności

1)

zarządzić doręczenie uczestnikom postępowania odpowiednich pism, wniesionych w toku

postępowania,

2)

wezwać uczestników postępowania do przedstawienia, w formie pisemnej, w ustalonym

terminie, stanowiska w sprawie,

3)

zarządzić przedstawienie przez uczestników postępowania dokumentów i innych materiałów,

potrzebnych do wyjaśnienia sprawy,

4)

wezwać do udziału w postępowaniu inne organy lub organizacje, których udział uzna

za celowy dla należytego wyjaśnienia sprawy.

1.

Trybunał umarza na posiedzeniu niejawnym postępowanie

1)

jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne,

2)

na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej,

3)

jeżeli akt normatywny w zakwalifikowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem

orzeczenia przez Trybunał.

2.

Jeżeli okoliczności, o których mowa w ust. 1, ujawnią się na rozprawie, Trybunał wydaje

postanowienie o umorzeniu postępowania.

Wewnętrzny tok postępowania z wnioskami, skargami konstytucyjnymi i pytaniami prawnymi

określa regulamin Trybunału.

1.

Udział w rozprawie organu, który wydał akt normatywny objęty wnioskiem, lub jego przedstawiciela

jest obowiązkowy.

2.

W rozprawie o stwierdzenie zgodności ratyfikowanych umów międzynarodowych z Konstytucją

obowiązkowy jest udział przedstawicieli Prezydenta Rzeczypospolitej, Ministra Spraw

Zagranicznych i Prokuratora Generalnego, a w przypadku umów międzynarodowych ratyfikowanych

w trybie art. 89 ust. 1 Konstytucji - również przedstawiciela Sejmu.

Orzekając o zgodności aktu normatywnego lub ratyfikowanej umowy międzynarodowej z

Konstytucją, Trybunał bada zarówno treść takiego aktu lub umowy, jak też kompetencję

oraz dochowanie trybu wymaganego przepisami prawa do wydania aktu lub do zawarcia

i ratyfikacji umowy.

W przypadku zwrócenia się przez Prezydenta Rzeczypospolitej do Trybunału o stwierdzenie

zgodności z Konstytucją ustawy budżetowej albo ustawy o prowizorium budżetowym przed

jej podpisaniem - Trybunał orzeka w sprawie nie później niż w terminie dwóch miesięcy

od dnia złożenia wniosku w Trybunale.

1.

W sprawach o stwierdzenie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, w których orzeczenie

Trybunału może wywołać skutki wiążące się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi

w ustawach, o których mowa w art. 43, prezes Trybunału zwraca się do Rady Ministrów

o wydanie opinii w terminie dwóch miesięcy.

2.

Brak opinii Rady Ministrów po upływie terminu określonego w ust. 1 nie wstrzymuje

rozpoznawania sprawy.

Art. 41-44 stosuje się odpowiednio do rozpoznawania pytania prawnego.

1.

Skarga konstytucyjna, zwana dalej „skargą”, może być wniesiona po wyczerpaniu toku

instancyjnego, w ciągu dwóch miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku,

ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.

2.

Skargę Trybunał rozpoznaje na zasadach i w trybie przewidzianym dla rozpoznawania

wniosków o stwierdzenie zgodności ustaw z Konstytucją oraz innych aktów normatywnych

z Konstytucją lub ustawami.

3.

Od skargi pobiera się wpis.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz zasady pobierania wpisu.

1.

Skarga poza wymaganiami dotyczącymi pisma procesowego powinna zawierać

1)

dokładne określenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd

lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie i wolnościach lub prawach albo

obowiązkach określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się

stwierdzenia niezgodności z Konstytucją,

2)

wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób - zdaniem skarżącego

- zostały naruszone,

3)

uzasadnienie skargi, z podaniem dokładnego opisu stanu faktycznego.

2.

Do skargi należy załączyć wyrok, decyzję lub inne rozstrzygnięcie, z podaniem daty

jej doręczenia, wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego.

1.

Skarga powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że skarżącym

jest sędzia, prokurator, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych.

2.

W razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej, skarżący może zwrócić się

do sądu rejonowego jego miejsca zamieszkania o ustanowienie dla niego adwokata lub

radcy prawnego z urzędu na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego. Do czasu rozstrzygnięcia przez sąd wniosku nie biegnie termin przewidziany w art.

46 ust. 1.

Skarga podlega wstępnemu rozpoznaniu; art. 36 stosuje się odpowiednio.

1.

Trybunał może wydać postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania

orzeczenia w sprawie, której skarga dotyczy, jeżeli wykonanie wyroku, decyzji lub

innego rozstrzygnięcia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym

uszczerbkiem dla skarżącego lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny lub inny

ważny interes skarżącego.

2.

Postanowienie tymczasowe doręcza się bezzwłocznie skarżącemu oraz właściwemu organowi

sądowemu lub organowi egzekucyjnemu.

3.

Trybunał uchyla postanowienie tymczasowe, jeżeli ustaną przyczyny, dla których zostało

ono wydane.

1.

O wszczęciu postępowania Trybunał informuje Rzecznika Praw Obywatelskich; art. 33

stosuje się odpowiednio.

2.

Rzecznik Praw Obywatelskich może, w terminie 14 dni od otrzymania informacji, zgłosić

udział w postępowaniu.

1.

Uczestnikami postępowania przed Trybunałem są: skarżący, organ, który wydał zakwestionowany

akt normatywny, i Prokurator Generalny; uczestnikiem jest również Rzecznik Praw Obywatelskich,

jeżeli zgłosił udział w postępowaniu.

2.

Rozprawa odbywa się bez względu na stawiennictwo uczestników postępowania.

1.

Trybunał rozstrzyga spory kompetencyjne, gdy dwa lub więcej centralne konstytucyjne

organy państwa uznały się za właściwe do rozstrzygnięcia tej samej sprawy lub wydały

w niej rozstrzygnięcie (spór kompetencyjny pozytywny) albo gdy organy te uznały się

za niewłaściwe do rozstrzygnięcia określonej sprawy (spór kompetencyjny negatywny).

2.

Wniosek powinien wskazywać kwestionowane działanie lub zaniechanie oraz przepis Konstytucji

lub przepis ustawy, który został naruszony.

1.

Wszczęcie postępowania przed Trybunałem powoduje zawieszenie postępowania przed organami,

które prowadzą spór kompetencyjny.

2.

Trybunał, po zaznajomieniu się ze stanowiskiem uczestników postępowania, może podjąć

postanowienie o tymczasowym uregulowaniu kwestii spornych, a w szczególności o zawieszeniu

czynności egzekucyjnych, jeżeli jest to konieczne dla zapobieżenia poważnym szkodom

lub podyktowane szczególnie ważnym interesem społecznym.

1.

Osoby powołane do reprezentowania partii politycznej Trybunał stwierdza na podstawie

ustawy i statutu partii.

2.

W przypadku gdy nie można stwierdzić kto jest osobą upoważnioną do reprezentowania

partii lub gdy nie można z nią nawiązać kontaktu albo gdy nastąpiła zmiana osoby upoważnionej

po wpłynięciu wniosku do Trybunału, Trybunał uznaje za osobę upoważnioną osobę faktycznie

kierującą partią w czasie podjęcia przez nią zakwestionowanej we wniosku działalności

niezgodnej z Konstytucją.

Wnioski w sprawie zgodności z Konstytucją celów partii politycznych, określonych w

statucie lub programie, Trybunał rozpoznaje na zasadach i w trybie przewidzianym dla

rozpoznania wniosków w sprawie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją.

1.

Wnioski w sprawie zgodności z Konstytucją działalności partii politycznych Trybunał

rozpoznaje, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

2.

Ciężar udowodnienia niezgodności z Konstytucją spoczywa na wnioskodawcy, który w tym

celu powinien przedstawić lub zgłosić dowody wskazujące na tę niezgodność.

Trybunał może zlecić Prokuratorowi Generalnemu, w celu zebrania i utrwalenia dowodów,

przeprowadzenie dochodzenia w określonym zakresie w sprawie zgodności działalności

partii politycznej z Konstytucją. Do dochodzenia tego stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania karnego. Wskazany w postanowieniu Trybunału zakres postępowania jest wiążący.

1.

Trybunał rozpoznaje na rozprawie wnioski w sprawach wymienionych w art. 2.

2.

Trybunał może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę Konstytucyjną, jeżeli z przedstawionych

na piśmie stanowisk uczestników postępowania bezspornie wynika, że akt normatywny,

na podstawie którego sąd lub inny organ administracji publicznej orzekł ostatecznie

o konstytucyjnych wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego, jest niezgodny

z Konstytucją. Wydane w tym trybie orzeczenie podlega ogłoszeniu.

1.

Rozprawa nie może odbyć się wcześniej niż po upływie 14 dni od doręczenia zawiadomienia

o jej terminie, z zastrzeżeniem sprawy określonej w art. 2 ust. 3, do rozstrzygnięcia

której Trybunał winien przystąpić niezwłocznie.

2.

Obecność na rozprawie wnioskodawcy jest obowiązkowa. W razie niestawienia się wnioskodawcy

lub jego przedstawiciela, Trybunał umarza postępowanie albo odracza rozprawę.

3.

W razie niestawiennictwa uczestników postępowania, których obecność na rozprawie jest

obowiązkowa, lub ich przedstawicieli, Trybunał może odroczyć rozprawę i wyznaczyć

równocześnie nowy termin rozprawy. Warunek, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania.

4.

Nieobecność prawidłowo zawiadomionego Prokuratora Generalnego lub jego przedstawiciela

na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, chyba że z przepisów ustawy wynika

obowiązek uczestnictwa w rozprawie.

5.

Niestawiennictwo innych uczestników postępowania nie wstrzymuje rozpoznania sprawy;

w takim przypadku sędzia sprawozdawca przedstawia na rozprawie stanowisko nieobecnego

uczestnika postępowania.

6.

Trybunał odracza rozprawę w przypadku braku dowodu doręczenia lub nieprawidłowości

w doręczeniu zawiadomienia o rozprawie uczestnikom postępowania, może także odroczyć

rozprawę z innych ważnych powodów.

Rozprawa rozpoczyna się od wywołania sprawy, po czym wnioskodawca, a następnie pozostali

uczestnicy postępowania przedstawiają swe stanowiska i dowody na ich poparcie. W tym

celu przewodniczący składu orzekającego udziela głosu każdemu uczestnikowi postępowania.

1.

Przewodniczący składu orzekającego kieruje rozprawą oraz wydaje zarządzenia niezbędne

do utrzymania porządku na rozprawie, a w razie potrzeby stosuje środki przewidziane

w prawie o ustroju sądów powszechnych dla utrzymania powagi sądu.

2.

Od zarządzeń przewodniczącego wydanych w toku rozprawy uczestnikom postępowania przysługuje

odwołanie do składu orzekającego.

1.

Z przebiegu rozprawy protokolant pod kierunkiem przewodniczącego składu orzekającego

sporządza protokół.

2.

Protokół powinien zawierać

1)

datę i miejsce rozprawy, imiona i nazwiska członków składu orzekającego, protokolanta

oraz uczestników postępowania, ich przedstawicieli i pełnomocników, a także oznaczenie

sprawy ze wzmianką co do jej jawności,

2)

przebieg rozprawy, w szczególności wnioski i oświadczenia uczestników postępowania,

wyniki postępowania dowodowego, wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na rozprawie

oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone.

3.

Uczestnicy postępowania mogą zgłaszać wnioski o sprostowanie oraz uzupełnienie protokołu

- do czasu ogłoszenia orzeczenia, a protokołu z rozprawy, na której orzeczenie zostało

ogłoszone - w ciągu 14 dni od dnia rozprawy.

4.

Protokół podpisują przewodniczący składu orzekającego i protokolant. Wzmiankę o sprostowaniu

protokołu podpisuje przewodniczący składu orzekającego.

5.

Wnioski, o których mowa w ust. 3, rozstrzyga zarządzeniem przewodniczący składu orzekającego

po wysłuchaniu protokolanta. Od zarządzenia nie przysługuje odwołanie.

6.

Z przebiegu rozprawy może być sporządzony stenogram lub zapis za pomocą aparatury

utrwalającej dźwięk, niezależnie od sporządzenia protokołu. Stenogram przełożony na

pismo zwykłe lub zapis dołącza się do protokołu.

Przewodniczący składu orzekającego zamyka rozprawę, gdy Trybunał uzna sprawę za dostatecznie

wyjaśnioną.

W sprawach, w których ustawa nie wymaga rozpoznania na rozprawie, Trybunał rozstrzyga

na posiedzeniu.

Trybunał orzekając jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi.

1.

Trybunał wydaje orzeczenie po niejawnej naradzie sędziów składu orzekającego.

2.

Narada obejmuje dyskusję i głosowanie nad mającym zapaść orzeczeniem i zasadniczymi

motywami rozstrzygnięcia oraz sporządzenie orzeczenia.

3.

Naradą kieruje przewodniczący składu orzekającego.

4.

W sprawie o szczególnej zawiłości albo z innych ważnych powodów można odroczyć wydanie

orzeczenia na okres nie przekraczający 14 dni.

1.

Orzeczenie zapada większością głosów.

2.

Przewodniczący składu orzekającego zbiera głosy sędziów według ich wieku poczynając

od najmłodszego, sam zaś głosuje ostatni.

3.

Członek składu orzekającego, który nie zgadza się z większością głosujących, może

przed ogłoszeniem orzeczenia zgłosić zdanie odrębne, uzasadniając je w formie pisemnej;

zdanie odrębne zaznacza się w orzeczeniu. Zdanie odrębne może dotyczyć także samego

uzasadnienia.

4.

Orzeczenie podpisuje cały skład orzekający, nie wyłączając sędziego przegłosowanego.

Orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego albo do poszczególnych

jego przepisów.

1.

Trybunał wydaje wyroki w sprawach dotyczących

1)

zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją,

2)

zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała

uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,

3)

zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją,

ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami,

4)

skarg konstytucyjnych,

5)

zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych.

2.

Trybunał wydaje postanowienia w sprawach

1)

rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami

państwa,

2)

rozstrzygania o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej,

3)

powierzenia Marszałkowi Sejmu tymczasowego wykonywania obowiązków Prezydenta Rzeczypospolitej,

4)

innych, nie wymagających wydania wyroku.

1.

Orzeczenie Trybunału powinno zawierać

1)

wymienienie składu orzekającego i protokolanta,

2)

datę i miejsce wydania,

3)

wymienienie wnioskodawcy i innych uczestników postępowania,

4)

dokładne określenie aktu normatywnego, którego dotyczy orzeczenie,

5)

przedstawienie zarzutów wnioskodawcy lub składającego skargę konstytucyjną,

6)

rozstrzygnięcie Trybunału.

2.

Jeżeli Trybunał postanowi, że utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego nastąpić

ma po dniu ogłoszenia orzeczenia stwierdzającego niezgodność z Konstytucją, ratyfikowaną

umową międzynarodową lub ustawą, w orzeczeniu określa się termin utraty mocy obowiązującej

tego aktu.

3.

Trybunał jest obowiązany, nie później niż w ciągu jednego miesiąca od ogłoszenia orzeczenia,

sporządzić jego uzasadnienie w formie pisemnej; uzasadnienie podpisują sędziowie Trybunału,

którzy głosowali nad orzeczeniem.

4.

Jeżeli którykolwiek z sędziów, o których mowa w ust. 3, nie może podpisać uzasadnienia,

przewodniczący składu orzekającego zaznacza na orzeczeniu przyczynę braku podpisu;

jeżeli uzasadnienia nie może podpisać przewodniczący składu orzekającego, przyczynę

braku podpisu zaznacza na orzeczeniu najstarszy wiekiem z głosujących sędziów Trybunału.

Art. 71 ust. 1 oraz ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio do orzeczeń o niezgodności

ratyfikowanych umów międzynarodowych z Konstytucją, ich uzasadnienia i zgłoszenia

zdania odrębnego.

1.

Skład orzekający Trybunału może w każdym czasie, na posiedzeniu niejawnym, wydać postanowienie

o sprostowaniu w orzeczeniu lub w jego uzasadnieniu niedokładności, błędów pisarskich

lub rachunkowych albo innych oczywistych omyłek.

2.

O sprostowaniu umieszcza się wzmiankę na oryginale orzeczenia, podpisaną przez przewodniczącego

składu orzekającego, a na żądanie uczestników postępowania - także na przesłanych

im odpisach.

1.

Na wniosek uczestnika postępowania skład orzekający Trybunału, który wydał orzeczenie,

na posiedzeniu niejawnym rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści.

2.

Jeżeli wniosku o wyjaśnienie wątpliwości nie może rozpoznać skład orzekający wskazany

w ust. 1, wniosek powinien być rozpoznany przez taki sam skład.

1.

Postanowienia kończące postępowanie podejmowane są na posiedzeniu niejawnym. Wymagają

one uzasadnienia.

2.

Postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane

wskutek zmiany okoliczności.

W sprawach związanych z przygotowaniem rozprawy lub posiedzenia oraz w sprawach porządkowych

wydawane są zarządzenia.

1.

Orzeczenie sporządzone w formie pisemnej ogłasza się uczestnikom postępowania. W czasie

ogłaszania wyroku wszyscy obecni na sali rozpraw, z wyjątkiem składu orzekającego,

stoją.

2.

W ustnym uzasadnieniu orzeczenia przewodniczący składu orzekającego lub sędzia sprawozdawca

podaje zasadnicze motywy orzeczenia oraz informuje o złożeniu zdań odrębnych. Sędzia,

który zgłosił zdanie odrębne, przedstawia jego zasadnicze motywy.

Orzeczenia Trybunału, ogłoszone w sposób określony w art. 77, doręcza się uczestnikom

postępowania niezwłocznie po sporządzeniu uzasadnienia.

1.

Wyroki Trybunału podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2, ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej.

2.

Wyroki Trybunału orzekające niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną

umową międzynarodową lub ustawą podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie publikacyjnym,

w którym akt był ogłoszony, a gdy orzeczenie dotyczy aktu nie ogłoszonego w organie

publikacyjnym - w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

3.

Ogłoszenie wyroków w organie publikacyjnym zarządza prezes Trybunału.

Postanowienia, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 1-3, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Trybunał wydaje zbiór swoich orzeczeń.

W ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 i Nr 27, poz. 111, z 1982 r. Nr 7, poz. 55 i Nr 45, poz. 289, z 1983 r. Nr 41, poz. 185, z 1984 r. Nr 34, poz. 183, z 1986 r. Nr 47, poz. 228, z 1987 r. Nr 21, poz. 123 i Nr 33, poz. 186, z 1989 r. Nr 20, poz. 107, z 1990 r. Nr 34, poz. 201, z 1991 r. Nr 100, poz. 442 i Nr 119, poz. 513, z 1994 r. Nr 122, poz. 593, z 1995 r. Nr 1, poz. 1 i Nr 74, poz. 368, z 1996 r. Nr 43, poz. 189 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 75, poz. 471) wprowadza się następujące zmiany

1)

po art. 145 dodaje się art. 145a w brzmieniu

„

Art. 145a.

§ 1.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z

ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

§ 2.

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

”

;

2)

w art. 146 w § 1 po wyrazach „w art. 145 § 1 pkt 3-8” dodaje się wyrazy „oraz w art. 145a”;

3)

w art. 147 po wyrazach „w art. 145 § 1 pkt 4” dodaje się wyrazy „oraz w art. 145a”;

4)

w art. 151 w § 1 w pkt 1 i 2 po wyrazach „na podstawie art. 145 § 1” dodaje się wyrazy „lub art. 145a”.

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348 i Nr 75, poz. 471) dodaje się art. 401

„

Art. 401

§ 1.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z

ustawą, na podstawie którego został wydany wyrok.

§ 2.

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

”

W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks postępowania karnego

(Dz. U. Nr 13, poz. 96, z 1982 r. Nr 16, poz. 124 i Nr 41, poz. 273, z 1983 r. Nr 44, poz. 203, z 1985 r. Nr 23, poz. 100 i Nr 31, poz. 138, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 20, poz. 135, z 1989 r. Nr 29, poz. 154 i Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 43, poz. 251, Nr 53, poz. 306 i Nr 72, poz. 422, z 1991 r. Nr 83, poz. 371 i Nr 100, poz. 442, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 74, poz. 332 i Nr 126, poz. 615, z 1995 r. Nr 89, poz. 443 i poz. 444, Nr 95, poz. 475, z 1996 r. Nr 152, poz. 720 i Nr 155, poz. 756 oraz z 1997 r. Nr 6, poz. 31, Nr 71, poz. 449, Nr 75, poz. 471 i Nr 79, poz. 485) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 474 w § 1 w pkt 2 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu

„

3)

prawomocny wyrok skazujący został wydany na podstawie ustawy, którą Trybunał Konstytucyjny

uznał na niezgodną z Konstytucją.

”

;

2)

w art. 476

a)

w § 1 wyrazy „w art. 474 § 2” zastępuje się wyrazami „w art. 474 § 1 pkt 3 oraz § 2”,

b)

dodaje się § 3 w brzmieniu

„

§ 3.

Wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego może nastąpić

tylko na korzyść skazanego; przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

”

W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. Nr 12, poz. 116, z 1972 r. Nr 49, poz. 312, z 1975 r. Nr 16, poz. 91 i Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 16, poz. 125 i Nr 45, poz. 291, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1985 r. Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, Nr 43, poz. 251 i Nr 72, poz. 422, z 1991 r. Nr 32, poz. 131 i Nr 94, poz. 419, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1995 r. Nr 95, poz. 475 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272) w art. 112 skreśla się kropkę i dodaje wyrazy „albo zostały wydane na podstawie aktu normatywnego, który Trybunał Konstytucyjny uznał

za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą.”

W ustawie karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 r.

(Dz. U. z 1984 r. Nr 22, poz. 103, z 1985 r. Nr 23, poz. 100, z 1990 r. Nr 14, poz. 84 i Nr 86, poz. 503, z 1991 r. Nr 100, poz. 442 i Nr 107, poz. 458, z 1992 r. Nr 21, poz. 85 i Nr 68, poz. 341, z 1994 r. Nr 43, poz. 160, Nr 126, poz. 615 i Nr 136, poz. 703, z 1995 r. Nr 132, poz. 641, z 1996 r. Nr 132, poz. 621, Nr 137, poz. 640 i Nr 152, poz. 720 oraz z 1997 r. Nr 71, poz. 449 i Nr 79, poz. 485) w art. 227 w pkt 2 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu

„

3)

jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie organu finansowego zostało wydane na podstawie aktu

normatywnego, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją, umową

międzynarodową lub ustawą. Przepisu art. 228 § 1 nie stosuje się.

”

W ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o partiach politycznych

(Dz. U. Nr 54, poz. 312) w art. 5

1)

w ust. 1 wyrazy „na skutek przestawienia Sądu Wojewódzkiego w Warszawie lub na wniosek Ministra Sprawiedliwości” zastępuje się wyrazami „na wniosek Prokuratora Generalnego”;

2)

w ust. 2 wyrazy „Minister Sprawiedliwości” zastępuje się wyrazami „Prokurator Generalny”.

1.

Członkowie Trybunału wchodzący w jego skład w dniu wejścia w życie ustawy stają się

sędziami Trybunału w rozumieniu ustawy.

2.

Kadencja sędziów Trybunału wybranych na podstawie art. 15 ust. 2 i 4 oraz art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale

Konstytucyjnym trwa osiem lat od chwili wyboru.

3.

Sejm dokona wyboru sędziów Trybunału w liczbie niezbędnej do dostosowania Trybunału

do wymogów określonych w art. 5.

1.

W okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej dnia 2 kwietnia 1997 r. orzeczenia Trybunału o niezgodności z Konstytucją

ustaw uchwalonych przed dniem jej wejścia w życie nie są ostateczne i podlegają rozpatrzeniu

przez Sejm, który może odrzucić orzeczenie Trybunału większością 2/3 głosów w obecności

co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Nie dotyczy to orzeczeń wydanych w następstwie

pytań prawnych do Trybunału.

2.

Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, Sejm rozpatruje nie później niż w okresie sześciu

miesięcy od dnia przedłożenia orzeczenia przez prezesa Trybunału.

3.

W przypadku uznania orzeczenia za zasadne Sejm dokonuje odpowiednich zmian w ustawie

objętej orzeczeniem bądź uchyla ją w całości lub w części, w terminie określonym w

ust. 2.

4.

Orzeczenie Trybunału o niezgodności ustawy z Konstytucją, które nie zostało rozpatrzone

przez Sejm w terminie sześciu miesięcy od dnia przedłożenia Sejmowi orzeczenia przez

prezesa Trybunału lub rozpatrzone zostało, ale Sejm nie zmienił bądź nie uchylił przepisów

z Konstytucją niezgodnych, jest ostateczne i powoduje uchylenie ustawy lub tych przepisów

z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej obwieszczenia prezesa

Trybunału o utracie mocy obowiązującej.

Postępowanie przed Trybunałem w sprawach wszczętych przed wejściem w życie Konstytucji

toczy się według przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia.

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o „ustawie”, rozumie się przez to ustawy oraz

inne akty ustawodawcze wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia

w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej dnia 2 kwietnia 1997 r.

Traci moc ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym

(Dz. U. z 1991 r. Nr 109, poz. 470, z 1993 r. Nr 47, poz. 213, z 1994 r. Nr 122, poz. 593, z 1995 r. Nr 13, poz. 59, z 1996 r. Nr 77, poz. 367 oraz z 1997 r. Nr 98, poz. 604).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 października 1997 r., z wyjątkiem przepisów art.

5 ust. 1 oraz art. 88 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z

ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

§ 2.

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

§ 1.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z

ustawą, na podstawie którego został wydany wyrok.

§ 2.

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.