Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

§ 1.

Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary

przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

§ 2.

Nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.

§ 3.

Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać

winy w czasie czynu.

Odpowiedzialności karnej za przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie podlega

ten tylko, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi.

Kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie, stosuje się z uwzględnieniem zasad

humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.

§ 1.

Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa,

stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio,

jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.

§ 2.

Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem zagrożony jest karą, której górna

granica jest niższa od kary orzeczonej, wymierzoną karę obniża się do górnej granicy

ustawowego zagrożenia przewidzianego za taki czyn w nowej ustawie.

§ 3.

Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zagrożony karą pozbawienia

wolności, wymierzoną karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu zamienia się

na grzywnę albo karę ograniczenia wolności, przyjmując że jeden miesiąc pozbawienia

wolności równa się 60 stawkom dziennym grzywny albo 2 miesiącom ograniczenia wolności.

§ 4.

Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zabroniony pod groźbą

kary, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa.

Ustawę karną polską stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, chyba

że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.

§ 1.

Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał

działania, do którego był obowiązany.

§ 2.

Czyn zabroniony uważa się za popełniony w miejscu, w którym sprawca działał lub zaniechał

działania, do którego był obowiązany, albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego

nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić.

§ 1.

Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.

§ 2.

Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy

od lat 3 albo karą surowszą.

§ 3.

Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą

ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie; występek można popełnić także nieumyślnie,

jeżeli ustawa tak stanowi.

§ 1.

Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia,

to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.

§ 2.

Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego

popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych

okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.

§ 3.

Sprawca ponosi surowszą odpowiedzialność, którą ustawa uzależnia od określonego następstwa

czynu zabronionego, jeżeli następstwo to przewidywał albo mógł przewidzieć.

§ 1.

Na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony

po ukończeniu 17 lat.

§ 2.

Nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego

w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166,

art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3, art. 252 § 1 lub 2 oraz w art. 280, może odpowiadać

na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju

sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności,

jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.

§ 3.

W wypadku określonym w § 2 orzeczona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej

granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo; sąd

może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 4.

W stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem

lat 18, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane

dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości

i warunki osobiste za tym przemawiają.

§ 1.

Ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo.

§ 2.

Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej,

sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.

§ 3.

W wypadku określonym w § 2 sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego

karę najsurowszą, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewidzianych

w ustawie na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.

Dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego

zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony; jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro

osobiste, warunkiem uznania wielości zachowań za jeden czyn zabroniony jest tożsamość

pokrzywdzonego.

§ 1.

Odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem

bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje.

§ 2.

Usiłowanie zachodzi także wtedy, gdy sprawca nie uświadamia sobie, że dokonanie jest

niemożliwe ze względu na brak przedmiotu nadającego się do popełnienia na nim czynu

zabronionego lub ze względu na użycie środka nie nadającego się do popełnienia czynu

zabronionego.

§ 1.

Sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa.

§ 2.

W wypadku określonym w art. 13 § 2 sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary,

a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 1.

Nie podlega karze za usiłowanie, kto dobrowolnie odstąpił od dokonania lub zapobiegł

skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego.

§ 2.

Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do sprawcy, który dobrowolnie

starał się zapobiec skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego.

§ 1.

Przygotowanie zachodzi tylko wtedy, gdy sprawca w celu popełnienia czynu zabronionego

podejmuje czynności mające stworzyć warunki do przedsięwzięcia czynu zmierzającego

bezpośrednio do jego dokonania, w szczególności w tymże celu wchodzi w porozumienie

z inną osobą, uzyskuje lub przysposabia środki, zbiera informacje lub sporządza plan

działania.

§ 2.

Przygotowanie jest karalne tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.

§ 1.

Nie podlega karze za przygotowanie, kto dobrowolnie od niego odstąpił, w szczególności

zniszczył przygotowane środki lub zapobiegł skorzystaniu z nich w przyszłości; w razie

wejścia w porozumienie z inną osobą w celu popełnienia czynu zabronionego, nie podlega

karze ten, kto nadto podjął istotne starania zmierzające do zapobieżenia dokonaniu.

§ 2.

Nie podlega karze za przygotowanie osoba, do której stosuje się art. 15 § 1.

§ 1.

Odpowiada za sprawstwo nie tylko ten, kto wykonuje czyn zabroniony sam albo wspólnie

i w porozumieniu z inną osobą, ale także ten, kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego

przez inną osobę lub wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, poleca jej

wykonanie takiego czynu.

§ 2.

Odpowiada za podżeganie, kto chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania

ją do tego.

§ 3.

Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego,

swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie,

środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten,

kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu

zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie.

§ 1.

Sąd wymierza karę za podżeganie lub pomocnictwo w granicach zagrożenia przewidzianego

za sprawstwo.

§ 2.

Wymierzając karę za pomocnictwo sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Każdy ze współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego odpowiada w granicach

swojej umyślności lub nieumyślności niezależnie od odpowiedzialności pozostałych współdziałających.

§ 1.

Okoliczności osobiste, wyłączające lub łagodzące albo zaostrzające odpowiedzialność

karną, uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.

§ 2.

Jeżeli okoliczność osobista dotycząca sprawcy, wpływająca chociażby tylko na wyższą

karalność, stanowi znamię czynu zabronionego, współdziałający podlega odpowiedzialności

karnej przewidzianej za ten czyn zabroniony, gdy o tej okoliczności wiedział, chociażby

go nie dotyczyła.

§ 3.

Wobec współdziałającego, którego nie dotyczy okoliczność określona w § 2, sąd może

zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 1.

Jeżeli czynu zabronionego tylko usiłowano dokonać, podmiot określony w art. 18 § 2

i 3 odpowiada jak za usiłowanie.

§ 2.

Jeżeli czynu zabronionego nie usiłowano dokonać, sąd może zastosować nadzwyczajne

złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 1.

Nie podlega karze współdziałający, który dobrowolnie zapobiegł dokonaniu czynu zabronionego.

§ 2.

Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do współdziałającego,

który dobrowolnie starał się zapobiec dokonaniu czynu zabronionego.

Odpowiada jak za podżeganie, kto w celu skierowania przeciwko innej osobie postępowania

karnego nakłania ją do popełnienia czynu zabronionego; w tym wypadku nie stosuje się

art. 22 i 23.

§ 1.

Nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny

zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem.

§ 2.

W razie przekroczenia granic obrony koniecznej, w szczególności gdy sprawca zastosował

sposób obrony niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu, sąd może zastosować nadzwyczajne

złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 3.

Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli przekroczenie granic obrony koniecznej było

wynikiem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami zamachu.

§ 1.

Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa

grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można

inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego.

§ 2.

Nie popełnia przestępstwa także ten, kto ratując dobro chronione prawem w warunkach

określonych w § 1, poświęca dobro, które nie przedstawia wartości oczywiście wyższej

od dobra ratowanego.

§ 3.

W razie przekroczenia granic stanu wyższej konieczności, sąd może zastosować nadzwyczajne

złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 4.

Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli sprawca poświęca dobro, które ma szczególny obowiązek

chronić nawet z narażeniem się na niebezpieczeństwo osobiste.

§ 5.

Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy z ciążących na sprawcy obowiązków

tylko jeden może być spełniony.

§ 1.

Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu przeprowadzenia eksperymentu poznawczego,

medycznego, technicznego lub ekonomicznego, jeżeli spodziewana korzyść ma istotne

znaczenie poznawcze, medyczne lub gospodarcze, a oczekiwanie jej osiągnięcia, celowość

oraz sposób przeprowadzenia eksperymentu są zasadne w świetle aktualnego stanu wiedzy.

§ 2.

Eksperyment jest niedopuszczalny bez zgody uczestnika, na którym jest przeprowadzany,

należycie poinformowanego o spodziewanych korzyściach i grożących mu ujemnych skutkach

oraz prawdopodobieństwie ich powstania, jak również o możliwości odstąpienia od udziału

w eksperymencie na każdym jego etapie.

§ 3.

Zasady i warunki dopuszczalności eksperymentu medycznego określa ustawa.

§ 1.

Nie popełnia umyślnie czynu zabronionego, kto pozostaje w błędzie co do okoliczności

stanowiącej jego znamię.

§ 2.

Odpowiada na podstawie przepisu przewidującego łagodniejszą odpowiedzialność sprawca,

który dopuszcza się czynu w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność

stanowiąca znamię czynu zabronionego, od której taka łagodniejsza odpowiedzialność

zależy.

Nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym

błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność albo winę; jeżeli

błąd sprawcy jest nieusprawiedliwiony, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie

kary.

Nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej

nieświadomości jego bezprawności; jeżeli błąd sprawcy jest nieusprawiedliwiony, sąd

może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 1.

Nie popełnia przestępstwa, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego

lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego

znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem.

§ 2.

Jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub

kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może zastosować

nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 3.

Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się, gdy sprawca wprawił się w stan nietrzeźwości lub

odurzenia powodujący wyłączenie lub ograniczenie poczytalności, które przewidywał

albo mógł przewidzieć.

Karami są

1)

grzywna,

2)

ograniczenie wolności,

3)

pozbawienie wolności,

4)

25 lat pozbawienia wolności,

5)

dożywotnie pozbawienie wolności.

§ 1.

Grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość

jednej stawki; jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10,

zaś najwyższa 360.

§ 2.

Sąd może wymierzyć grzywnę także obok kary pozbawienia wolności wymienionej w art.

32 pkt 3, jeżeli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej

lub gdy korzyść majątkową osiągnął.

§ 3.

Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste,

rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa

od 10 złotych, ani też przekraczać 2 000 złotych.

§ 1.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, kara ograniczenia wolności trwa najkrócej miesiąc,

najdłużej 12 miesięcy; wymierza się ją w miesiącach.

§ 2.

W czasie odbywania kary ograniczenia wolności skazany

1)

nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu,

2)

jest obowiązany do wykonywania pracy wskazanej przez sąd,

3)

ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

§ 1.

Obowiązek określony w art. 34 § 2 pkt 2 polega na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej

pracy na cele społeczne wskazanej przez sąd w odpowiednim zakładzie pracy, placówce

służby zdrowia, opieki społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną

lub na rzecz społeczności lokalnej, w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym.

§ 2.

W stosunku do osoby zatrudnionej sąd, zamiast obowiązku określonego w § 1, może orzec

potrącenie od 10 do 25% wynagrodzenia za pracę na rzecz Skarbu Państwa albo na cel

społeczny wskazany przez sąd; w okresie odbywania kary skazany nie może rozwiązać

bez zgody sądu stosunku pracy.

§ 3.

Miejsce, czas, rodzaj lub sposób wykonywania obowiązku pracy, o którym mowa w § 1,

sąd określa po wysłuchaniu skazanego.

§ 1.

Wymierzając karę ograniczenia wolności, sąd może oddać skazanego pod dozór kuratora

lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej,

do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub

pomoc skazanym.

§ 2.

Wymierzając karę ograniczenia wolności, sąd może orzec wobec skazanego obowiązki wymienione

w art. 72 § 1 pkt 2, 3 lub 5 oraz § 2.

§ 3.

Przepis art. 74 stosuje się odpowiednio.

Kara pozbawienia wolności wymieniona w art. 32 pkt 3 trwa najkrócej miesiąc, najdłużej

15 lat; wymierza się ją w miesiącach i latach.

§ 1.

Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie albo nadzwyczajne obostrzenie górnej granicy ustawowego

zagrożenia, w wypadku alternatywnego zagrożenia karami wymienionymi w art. 32 pkt

1-3 obniżenie albo obostrzenie odnosi się do każdej z tych kar.

§ 2.

Kara nadzwyczajnie obostrzona nie może przekroczyć 540 stawek dziennych grzywny, 18

miesięcy ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności.

§ 3.

Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie górnej granicy ustawowego zagrożenia, kara wymierzona

za przestępstwo zagrożone karą dożywotniego pozbawienia wolności nie może przekroczyć

25 lat pozbawienia wolności, a za przestępstwo zagrożone karą 25 lat pozbawienia wolności

nie może przekroczyć 15 lat pozbawienia wolności.

Środkami karnymi są

1)

pozbawienie praw publicznych,

2)

zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia

określonej działalności gospodarczej,

3)

zakaz prowadzenia pojazdów,

4)

przepadek przedmiotów,

5)

obowiązek naprawienia szkody,

6)

nawiązka,

7)

świadczenie pieniężne,

8)

podanie wyroku do publicznej wiadomości.

§ 1.

Pozbawienie praw publicznych obejmuje utratę czynnego i biernego prawa wyborczego

do organu władzy publicznej, organu samorządu zawodowego lub gospodarczego, utratę

prawa do udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz do pełnienia funkcji w

organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego lub zawodowego, jak

również utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego; pozbawienie

praw publicznych obejmuje ponadto utratę orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz

utratę zdolności do ich uzyskania w okresie trwania pozbawienia praw.

§ 2.

Sąd może orzec pozbawienie praw publicznych w razie skazania na karę pozbawienia wolności

na czas nie krótszy od lat 3 za przestępstwo popełnione w wyniku motywacji zasługującej

na szczególne potępienie.

§ 1.

Sąd może orzec zakaz zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego

zawodu, jeżeli sprawca nadużył przy popełnieniu przestępstwa stanowiska lub wykonywanego

zawodu albo okazał, że dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża

istotnym dobrom chronionym prawem.

§ 2.

Sąd może orzec zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej w razie skazania

za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze

jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

§ 1.

Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby

uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności

jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez

tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.

§ 2.

Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych

określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego

w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca

zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177.

§ 1.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozbawienie praw publicznych oraz zakazy wymienione

w art. 39 pkt 2 lub 3 orzeka się w latach, od roku do lat 10.

§ 2.

Pozbawienie praw publicznych lub zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia;

okres, na który środek orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia

wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo.

§ 3.

Orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego

do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz,

nie biegnie.

§ 1.

Sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa, chyba że

podlegają zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.

§ 2.

Sąd może orzec przepadek przedmiotów stanowiących mienie ruchome, które służyły lub

były przeznaczone do popełnienia przestępstwa, chyba że podlegają zwrotowi innemu

podmiotowi.

§ 3.

Przepadku określonego w § 2 nie stosuje się, jeżeli jego orzeczenie byłoby niewspółmierne

do wagi popełnionego czynu; sąd może wówczas orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa.

§ 4.

W razie świadomie spowodowanej przez sprawcę niemożności orzeczenia przepadku przedmiotów

wymienionych w § 1 lub 2, sąd może orzec obowiązek uiszczenia kwoty pieniężnej stanowiącej

ich równowartość.

§ 5.

W razie skazania za przestępstwo polegające na naruszeniu zakazu wytwarzania, posiadania,

obrotu lub przewozu określonych przedmiotów, sąd może orzec ich przepadek.

§ 6.

Jeżeli przedmioty wymienione w § 2 lub 5 nie stanowią własności sprawcy, przepadek

można orzec tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie; w razie współwłasności orzeka

się przepadek udziału należącego do sprawcy albo obowiązek uiszczenia kwoty pieniężnej

stanowiącej równowartość udziału sprawcy.

§ 7.

Przedmioty objęte przepadkiem przechodzą na własność Skarbu Państwa z chwilą uprawomocnienia

się wyroku.

W razie skazania sprawcy, o którym mowa w art. 65, sąd może orzec przepadek osiągniętych

korzyści majątkowych pochodzących chociażby pośrednio z popełnienia przestępstwa.

§ 1.

W razie skazania za przestępstwo spowodowania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,

naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu

w komunikacji lub przestępstwo przeciwko środowisku, mieniu lub obrotowi gospodarczemu,

sąd, na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej, orzeka obowiązek naprawienia

wyrządzonej szkody w całości albo w części; przepisów prawa cywilnego o przedawnieniu

roszczenia oraz możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.

§ 2.

Zamiast obowiązku określonego w § 1 sąd może orzec na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę

w celu zadośćuczynienia za ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu

ciała, rozstrój zdrowia, a także za doznaną krzywdę.

§ 1.

W razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu albo za inne

przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na

zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, sąd może orzec nawiązkę

na wskazany cel społeczny związany z ochroną zdrowia.

§ 2.

W razie skazania za przestępstwo przeciwko środowisku, sąd może orzec nawiązkę na

wskazany cel społeczny związany z ochroną środowiska.

§ 1.

Wysokość jednej nawiązki nie może przekraczać dziesięciokrotności najniższego miesięcznego

wynagrodzenia w czasie orzekania w pierwszej instancji.

§ 2.

Nawiązka określona w art. 47 § 2 może być orzeczona w wysokości od trzykrotnego do

dwudziestokrotnego najniższego wynagrodzenia w czasie orzekania w pierwszej instancji.

Odstępując od wymierzenia kary, a także w wypadkach przewidzianych w ustawie, sąd

może orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na określony cel społeczny;

nie może ono przekroczyć trzykrotności najniższego miesięcznego wynagrodzenia w czasie

orzekania w pierwszej instancji.

Sąd może orzec w wypadkach przewidzianych w ustawie podanie wyroku do publicznej wiadomości

w sposób przez siebie określony.

Sąd, uznając za celowe orzeczenie pozbawienia lub ograniczenia praw rodzicielskich

lub opiekuńczych w razie popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu

z nim, zawiadamia o tym właściwy sąd rodzinny.

W wypadku skazania za przestępstwo przynoszące korzyść majątkową osobie fizycznej,

prawnej lub jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, a popełnione

przez sprawcę działającego w jej imieniu lub interesie, sąd zobowiązuje podmiot, który

uzyskał korzyść majątkową, do jej zwrotu w całości lub w części na rzecz Skarbu Państwa;

nie dotyczy to korzyści majątkowej podlegającej zwrotowi innemu podmiotowi.

§ 1.

Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę,

bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej

szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma

osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości

prawnej społeczeństwa.

§ 2.

Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się

sprawcy, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia

ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa,

właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa

i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub

zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie

się pokrzywdzonego.

§ 3.

Wymierzając karę sąd bierze także pod uwagę pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji

pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą albo ugodę pomiędzy nimi osiągniętą w postępowaniu

przed sądem lub prokuratorem.

§ 1.

Wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym,

aby sprawcę wychować.

§ 2.

Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, nie orzeka

się kary dożywotniego pozbawienia wolności.

Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.

Przepisy art. 53, art. 54 § 1 oraz art. 55 stosuje się odpowiednio do orzekania innych

środków przewidzianych w tym kodeksie.

§ 1.

Jeżeli zachodzi kilka niezależnych od siebie podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia

kary albo obostrzenia kary, sąd może tylko jeden raz karę nadzwyczajnie złagodzić

albo obostrzyć, biorąc pod uwagę łącznie zbiegające się podstawy łagodzenia albo obostrzenia.

§ 2.

Jeżeli zbiegają się podstawy nadzwyczajnego złagodzenia i obostrzenia, sąd może zastosować

nadzwyczajne złagodzenie albo obostrzenie kary.

§ 1.

Jeżeli ustawa przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary, sąd orzeka karę pozbawienia

wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania tylko wtedy, gdy inna kara lub

środek karny nie może spełnić celów kary.

§ 2.

Grzywny nie orzeka się, jeżeli dochody sprawcy, jego stosunki majątkowe lub możliwości

zarobkowe uzasadniają przekonanie, że sprawca grzywny nie uiści i nie będzie jej można

ściągnąć w drodze egzekucji.

§ 3.

Jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 5

lat, sąd może orzec zamiast kary pozbawienia wolności grzywnę albo karę ograniczenia

wolności, w szczególności jeżeli orzeka równocześnie środek karny.

§ 4.

Przepisu § 3 nie stosuje się do sprawcy występku umyślnego, który był uprzednio skazany

na karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 6 miesięcy bez warunkowego zawieszenia

jej wykonania.

Jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3

lat albo alternatywnie karami wymienionymi w art. 32 pkt 1-3 i społeczna szkodliwość

czynu nie jest znaczna, sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli orzeka równocześnie

środek karny, a cele kary zostaną przez ten środek spełnione.

§ 1.

Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w wypadkach przewidzianych w ustawie

oraz w stosunku do młodocianego, jeżeli przemawiają za tym względy określone w art.

54 § 1.

§ 2.

Sąd może również zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w szczególnie uzasadnionych

wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana na przestępstwo byłaby niewspółmiernie

surowa, w szczególności

1)

jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony

i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody,

2)

ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił on starania o naprawienie szkody

lub o jej zapobieżenie,

3)

jeżeli sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek

w związku z popełnionym przestępstwem.

§ 3.

Sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić jej wykonanie

w stosunku do sprawcy współdziałającego z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa,

jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące

osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz inne okoliczności jego popełnienia.

§ 4.

Na wniosek prokuratora sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet

warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy przestępstwa, który, niezależnie

od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił

istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego

karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności.

§ 5.

W wypadkach określonych w § 3 i 4 sąd wymierzając karę pozbawienia wolności do lat

5 może warunkowo zawiesić jej wykonanie na okres próby wynoszący do 10 lat, jeżeli

uzna, że pomimo niewykonania kary sprawca nie popełni ponownie przestępstwa; przepisy

art. 71-76 stosuje się odpowiednio.

§ 6.

Nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego

zagrożenia albo kary łagodniejszego rodzaju według następujących zasad

1)

jeżeli czyn stanowi zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od

jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia,

2)

jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara

pozbawienia wolności nie niższa od roku, sąd wymierza grzywnę, karę ograniczenia wolności

albo pozbawienia wolności,

3)

jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara

pozbawienia wolności niższa od roku, sąd wymierza grzywnę albo karę ograniczenia wolności.

§ 7.

Jeżeli czyn zagrożony jest alternatywnie karami wymienionymi w art. 32 pkt 1-3, nadzwyczajne

złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu środka karnego

wymienionego w art. 39 pkt 2-8; przepisu art. 61 § 2 nie stosuje się.

§ 1.

Sąd może odstąpić od wymierzenia kary w wypadkach przewidzianych w ustawie oraz w

wypadku określonym w art. 60 § 3, zwłaszcza gdy rola sprawcy w popełnieniu przestępstwa

była podrzędna, a przekazane informacje przyczyniły się do zapobieżenia popełnieniu

innego przestępstwa.

§ 2.

Odstępując od wymierzenia kary, sąd może również odstąpić od wymierzenia środka karnego,

chociażby jego orzeczenie było obowiązkowe.

Orzekając karę pozbawienia wolności, sąd może określić rodzaj i typ zakładu karnego,

w którym skazany ma odbywać karę, a także orzec system terapeutyczny jej wykonania.

§ 1.

Na poczet orzeczonej kary zalicza się okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie,

zaokrąglając do pełnego dnia, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności

równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, dwóm dniom kary ograniczenia wolności

lub dwóm dziennym stawkom grzywny.

§ 2.

Na poczet orzeczonych środków karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2 i 3, zalicza

się okres rzeczywistego stosowania odpowiadających im rodzajowo środków zapobiegawczych,

wymienionych w art. 276 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia

w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne

do przestępstwa, za które był już skazany, sąd może wymierzyć karę przewidzianą za

przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia

zwiększonego o połowę.

§ 2.

Jeżeli sprawca uprzednio skazany w warunkach określonych w § 1, który odbył łącznie

co najmniej rok kary pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub

części ostatniej kary popełnia ponownie umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu,

przestępstwo zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne przestępstwo przeciwko

mieniu popełnione z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia, sąd wymierza karę pozbawienia

wolności przewidzianą za przypisane przestępstwo w wysokości powyżej dolnej granicy

ustawowego zagrożenia, a może ją wymierzyć do górnej granicy ustawowego zagrożenia

zwiększonego o połowę.

§ 3.

Przewidziane w § 1 lub 2 podwyższenie górnego ustawowego zagrożenia nie dotyczy zbrodni.

Przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem

sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2, stosuje się

także do sprawcy, który z popełniania przestępstw uczynił sobie stałe źródło dochodu

lub popełnia przestępstwo działając w zorganizowanej grupie albo związku mającym na

celu popełnianie przestępstw.

§ 1.

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość

czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa

sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste

oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania

będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

§ 2.

Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą

3 lata pozbawienia wolności.

§ 3.

W wypadku gdy pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, sprawca naprawił szkodę lub pokrzywdzony

i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody, warunkowe umorzenie może być zastosowane

do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

§ 1.

Warunkowe umorzenie następuje na okres próby, który wynosi od roku do 2 lat i biegnie

od uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 2.

Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd może w okresie próby oddać sprawcę pod

dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji

społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji

lub pomoc skazanym.

§ 3.

Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd zobowiązuje sprawcę do naprawienia szkody

w całości lub w części, a może na niego nałożyć obowiązki wymienione w art. 72 § 1

pkt 1-3 lub 5, a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 oraz

zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony w art. 39 pkt 3, do lat 2.

§ 4.

Przepis art. 74 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo

umyślne, za które został prawomocnie skazany.

§ 2.

Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby rażąco narusza

porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne niż określone w § 1 przestępstwo,

jeżeli uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka

karnego albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym ugody.

§ 3.

Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym

umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek

prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.

§ 4.

Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy

od zakończenia okresu próby.

§ 1.

Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie przekraczającej

2 lat, kary ograniczenia wolności lub grzywny orzeczonej jako kara samoistna, jeżeli

jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności

zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.

§ 2.

Zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy,

jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się

po popełnieniu przestępstwa.

§ 3.

Zawieszenia wykonania kary nie stosuje się do sprawcy określonego w art. 64 § 2, chyba

że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami; zawieszenie

wykonania kary, o którym mowa w art. 60 § 3-5, nie stosuje się do sprawcy określonego

w art. 64 § 2.

§ 1.

Zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który biegnie od uprawomocnienia

się orzeczenia i wynosi

1)

od 2 do 5 lat - w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności,

2)

od roku do 3 lat - w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania grzywny lub kary ograniczenia

wolności.

§ 2.

W wypadku zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec sprawcy młodocianego

lub określonego w art. 64 § 2, okres próby wynosi od 3 do 5 lat.

§ 1.

Zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności, sąd może orzec grzywnę w wysokości

do 180 stawek dziennych, jeżeli jej wymierzenie na innej podstawie nie jest możliwe;

zawieszając wykonanie kary ograniczenia wolności sąd może orzec grzywnę w wysokości

do 90 stawek dziennych.

§ 2.

W razie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności,

grzywna orzeczona na podstawie § 1 nie podlega wykonaniu; kara pozbawienia wolności

lub ograniczenia wolności ulega skróceniu o okres odpowiadający liczbie uiszczonych

stawek dziennych z zaokrągleniem do pełnego dnia.

§ 1.

Zawieszając wykonanie kary, sąd może zobowiązać skazanego do

1)

informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby,

2)

przeproszenia pokrzywdzonego,

3)

wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby,

4)

wykonywania pracy zarobkowej, do nauki lub przygotowania się do zawodu,

5)

powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających,

6)

poddania się leczeniu, w szczególności odwykowemu lub rehabilitacyjnemu,

7)

powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,

8)

innego stosownego postępowania w okresie próby, jeżeli może to zapobiec popełnieniu

ponownie przestępstwa.

§ 2.

Sąd może zobowiązać skazanego do naprawienia szkody w całości lub w części, chyba

że orzekł środek karny wymieniony w art. 39 pkt 5, albo do uiszczenia świadczenia

wymienionego w art. 39 pkt 7.

§ 1.

Zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności, sąd może w okresie próby oddać skazanego

pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji

społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji

lub pomoc skazanym.

§ 2.

Dozór jest obowiązkowy wobec młodocianego sprawcy przestępstwa umyślnego, a także

wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2.

§ 1.

Czas i sposób wykonania nałożonych obowiązków wymienionych w art. 72 sąd określa po

wysłuchaniu skazanego; nałożenie obowiązku wymienionego w art. 72 § 1 pkt 6 wymaga

nadto zgody skazanego.

§ 2.

Jeżeli względy wychowawcze za tym przemawiają, sąd, wobec skazanego na karę pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może w okresie próby ustanawiać,

rozszerzać lub zmieniać obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 3-8 albo od wykonania

nałożonych obowiązków zwolnić, z wyjątkiem obowiązku wymienionego w art. 72 § 2, jak

również oddać skazanego pod dozór albo od dozoru zwolnić.

§ 1.

Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo

umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.

§ 2.

Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek

prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1 albo jeżeli

uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych

środków karnych.

§ 3.

Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego

uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym

czasie popełnił przestępstwo.

§ 4.

Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia

okresu próby.

§ 1.

Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

§ 2.

Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może

nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy

to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5.

§ 1.

Skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty

kary tylko wówczas, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, sposób życia

przed popełnieniem przestępstwa, okoliczności jego popełnienia oraz zachowanie po

popełnieniu przestępstwa i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, iż skazany

po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie

przestępstwa.

§ 2.

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd wymierzając karę pozbawienia wolności może

wyznaczyć surowsze ograniczenia do skorzystania przez skazanego z warunkowego zwolnienia

niż przewidziane w art. 78.

§ 1.

Skazanego można warunkowo zwolnić po odbyciu przez niego co najmniej połowy kary,

jednak nie wcześniej niż po 6 miesiącach.

§ 2.

Skazanego określonego w art. 64 § 1 można warunkowo zwolnić po odbyciu dwóch trzecich

kary natomiast określonego w art. 64 § 2 po odbyciu trzech czwartych kary; warunkowe

zwolnienie nie może nastąpić wcześniej niż po roku.

§ 3.

Skazanego na karę 25 lat pozbawienia wolności można warunkowo zwolnić po odbyciu 15

lat kary, natomiast skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności po odbyciu

25 lat kary.

§ 1.

Przepisy art. 78 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do sumy dwóch lub więcej nie podlegających

łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno; przepis art. 78

§ 2 stosuje się, jeżeli chociażby jedno z przestępstw popełniono w warunkach określonych

w art. 64.

§ 2.

Skazanego można, niezależnie od warunków określonych w art. 78 § 1 lub 2, zwolnić

warunkowo po odbyciu 15 lat pozbawienia wolności.

§ 1.

W razie warunkowego zwolnienia czas pozostały do odbycia kary stanowi okres próby,

który jednak nie może być krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat.

§ 2.

Jeżeli skazanym jest osoba określona w art. 64 § 2, okres próby nie może być krótszy

niż 3 lata.

§ 3.

W razie warunkowego zwolnienia z kary dożywotniego pozbawienia wolności okres próby

wynosi 10 lat.

W razie odwołania warunkowego zwolnienia ponowne warunkowe zwolnienie nie może nastąpić

przed upływem roku od osadzenia skazanego w zakładzie karnym, a w wypadku kary dożywotniego

pozbawienia wolności przed upływem 5 lat.

Jeżeli w okresie próby i w ciągu dalszych 6 miesięcy nie odwołano warunkowego zwolnienia,

karę uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia.

Skazanego na karę ograniczenia wolności, który odbył przynajmniej połowę orzeczonej

kary, przy czym przestrzegał porządku prawnego i sumiennie wykonywał pracę wskazaną

przez sąd, jak również spełnił nałożone na niego obowiązki i orzeczone środki karne,

sąd może zwolnić od reszty kary, uznając ją za wykonaną.

§ 1.

Sąd może po upływie połowy okresu, na który orzeczono środki karne wymienione w art.

39 pkt 1-3, uznać je za wykonane, jeżeli skazany przestrzegał porządku prawnego, a

środek karny był w stosunku do niego wykonywany przynajmniej przez rok.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli środek karny wymieniony w art. 39 pkt 3 orzeczono

na podstawie art. 42 § 2.

Jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby

nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego

samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę

kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa.

§ 1.

Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne

przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 540 stawek dziennych grzywny, 18

miesięcy ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności; kara łączna grzywny

określonej w art. 71 § 1 nie może przekraczać 180 stawek dziennych - jeżeli jest ona

związana z zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności oraz nie może przekraczać

90 stawek dziennych - jeżeli jest ona związana z zawieszeniem wykonania kary ograniczenia

wolności.

§ 2.

Wymierzając karę łączną grzywny, sąd określa na nowo wysokość stawki dziennej, kierując

się wskazaniami określonymi w art. 33 § 3; wysokość stawki dziennej nie może jednak

przekraczać najwyższej ustalonej poprzednio.

§ 3.

Wymierzając karę łączną ograniczenia wolności, sąd określa na nowo wymiar czasu nieodpłatnej,

kontrolowanej pracy na cele społeczne albo wysokość potrąceń, stosując art. 35; obowiązki

wymienione w art. 36 § 2 stosuje się, chociażby zostały orzeczone tylko za jedno ze

zbiegających się przestępstw.

W razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia

wolności sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc ograniczenia

wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności.

Jeżeli najsurowszą karę orzeczoną za jedno ze zbiegających się przestępstw jest kara

25 lat pozbawienia wolności albo dożywotniego pozbawienia wolności, orzeka się tę

karę jako karę łączną; w wypadku zbiegu dwóch lub więcej kar 25 lat pozbawienia wolności

sąd może orzec jako karę łączną karę dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 1.

W razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności, ograniczenia

wolności albo grzywny z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich

wykonania sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary łącznej, jeżeli zachodzą przesłanki

określone w art. 69.

§ 2.

Orzekając karę łączną pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności z warunkowym

zawieszeniem ich wykonania, sąd może orzec grzywnę określoną w art. 71 § 1, chociażby

jej nie orzeczono za pozostające w zbiegu przestępstwa.

§ 3.

W razie zbiegu orzeczeń o okresach próby sąd orzeka ten okres oraz związane z nim

obowiązki na nowo.

§ 1.

Środki karne i środki zabezpieczające oraz dozór stosuje się, chociażby je orzeczono

tylko co do jednego ze zbiegających się przestępstw.

§ 2.

W razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych lub

zakazów tego samego rodzaju, sąd stosuje odpowiednio przepisy o karze łącznej.

§ 1.

Jeżeli sprawca popełnia w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, dwa lub więcej

przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek

z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę na podstawie przepisu, którego znamiona

każde z tych przestępstw wyczerpuje, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia

zwiększonego o połowę.

§ 2.

Jeżeli sprawca w warunkach określonych w art. 85 popełnia dwa lub więcej ciągów przestępstw

określonych w § 1 lub ciąg przestępstw oraz inne przestępstwo, sąd orzeka karę łączną,

stosując odpowiednio przepisy tego rozdziału.

§ 3.

Jeżeli sprawca został skazany dwoma lub więcej wyrokami za przestępstwa należące do

ciągu przestępstw określonego w § 1, orzeczona w wyroku łącznym kara nie może przekroczyć

górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, przewidzianego w przepisie,

którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje.

Wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie, że poszczególne kary wymierzone

za należące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości

albo w części wykonane; przepis art. 71 § 2 stosuje się odpowiednio.

Sąd może orzec przewidziany w tym rozdziale środek zabezpieczający związany z umieszczeniem

w zakładzie zamkniętym tylko wtedy, gdy to jest niezbędne, aby zapobiec ponownemu

popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego związanego z jego chorobą psychiczną,

upośledzeniem umysłowym lub uzależnieniem od alkoholu lub innego środka odurzającego;

przed orzeczeniem tego środka sąd wysłuchuje lekarzy psychiatrów oraz psychologa.

§ 1.

Jeżeli sprawca, w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1, popełnił czyn

zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości i zachodzi wysokie prawdopodobieństwo,

że popełni taki czym ponownie, sąd orzeka umieszczenie sprawcy w odpowiednim zakładzie

psychiatrycznym.

§ 2.

Czasu pobytu w zakładzie nie określa się z góry; sąd orzeka zwolnienie sprawcy, jeżeli

jego dalsze pozostawanie w zakładzie nie jest konieczne.

§ 3.

Sąd może zarządzić ponowne umieszczenie sprawcy określonego w § 1 w odpowiednim zakładzie

psychiatrycznym, jeżeli przemawiają za tym okoliczności wymienione w § 1 lub w art.

93; zarządzenie nie może być wydane po upływie 5 lat od zwolnienia z zakładu.

§ 1.

Skazując sprawcę na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania

za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności określonej w art. 31

§ 2, sąd może orzec umieszczenie sprawcy w zakładzie karnym, w którym stosuje się

szczególne środki lecznicze lub rehabilitacyjne.

§ 2.

Jeżeli wyniki leczenia lub rehabilitacji za tym przemawiają, sąd może sprawcę określonego

w § 1 skazanego na karę nie przekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, warunkowo zwolnić

na zasadach określonych w art. 77-82, bez ograniczeń wynikających z art. 78 § 1 lub

2; dozór jest obowiązkowy.

§ 1.

Skazując sprawcę na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania

za przestępstwo popełnione w związku z uzależnieniem od alkoholu lub innego środka

odurzającego, sąd może orzec umieszczenie sprawcy w zamkniętym zakładzie leczenia

odwykowego, jeżeli zachodzi wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia przestępstwa

związanego z tym uzależnieniem.

§ 2.

Środka określonego w § 1 nie orzeka się, jeżeli sprawcę skazano na karę pozbawienia

wolności przekraczającą 2 lata.

§ 3.

Czasu pobytu w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego nie określa się z góry; nie

może on trwać krócej niż 3 miesiące i dłużej niż 2 lata. O zwolnieniu z zakładu rozstrzyga

sąd na podstawie wyników leczenia, po zapoznaniu się z opinią prowadzącego leczenie.

§ 4.

Na poczet kary sąd zalicza okres pobytu skazanego w zakładzie, o którym mowa w § 1.

§ 1.

W zależności od postępów leczenia sprawcy określonego w art. 96 § 1 sąd może go skierować,

na okres próby od 6 miesięcy do lat 2, na leczenie ambulatoryjne lub rehabilitację

w placówce leczniczo-rehabilitacyjnej, oddając go równocześnie pod dozór kuratora

lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej,

do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub

pomoc skazanym.

§ 2.

Sąd może zarządzić ponowne umieszczenie skazanego w zamkniętym zakładzie leczenia

odwykowego albo w zakładzie karnym, jeżeli skazany w okresie próby uchyla się od poddania

się leczeniu lub rehabilitacji albo popełnia przestępstwo lub rażąco narusza porządek

prawny albo regulamin placówki leczniczo-rehabilitacyjnej.

§ 3.

Jeżeli w okresie próby i w ciągu dalszych 6 miesięcy nie zarządzono ponownego umieszczenia

skazanego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego albo w zakładzie karnym, karę

uważa się za odbytą w upływem okresu próby.

Jeżeli wyniki leczenia, o których mowa w art. 96 § 3, za tym przemawiają, sąd warunkowo

zwalnia skazanego z pozostałej do odbycia reszty kary na zasadach określonych w art.

77-82, bez ograniczeń wynikających z art. 78 § 1 lub 2; dozór jest obowiązkowy.

§ 1.

Jeżeli sprawca dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności określonej

w art. 31 § 1, sąd może orzec tytułem środka zabezpieczającego zakazy wymienione w

art. 39 pkt 2 lub 3, jeżeli jest to konieczne ze względu na ochronę porządku prawnego

oraz przepadek wymieniony w art. 39 pkt 4.

§ 2.

Wymienione w § 1 zakazy orzeka się bez określenia terminu; sąd uchyla zakaz, jeżeli

ustały przyczyny jego orzeczenia.

Jeżeli społeczna szkodliwość czynu jest znikoma, a także w razie warunkowego umorzenia

postępowania albo stwierdzenia, że zachodzi okoliczność wyłączająca ukaranie sprawcy

czynu zabronionego, sąd może orzec przepadek wymieniony w art. 39 pkt 4.

§ 1.

Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat

1)

30 - gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa,

2)

20 - gdy czyn stanowi inną zbrodnię,

3)

10 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą

3 lata,

4)

5 - gdy czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3 lat,

5)

3 - gdy czyn jest zagrożony karą ograniczenia wolności lub grzywną.

§ 2.

Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od

czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później

jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia.

§ 3.

W wypadkach przewidzianych w § 1 lub 2, jeżeli dokonanie przestępstwa zależy od nastąpienia

określonego w ustawie skutku, bieg przedawnienia rozpoczyna się od czasu, gdy skutek

nastąpił.

Jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie,

karalność popełnionego przez nią przestępstwa ustaje z upływem 5 lat od zakończenia

tego okresu.

§ 1.

Nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło

lat

1)

30 - w razie skazania na karę pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat albo karę

surowszą,

2)

15 - w razie skazania na karę pozbawienia wolności nie przekraczającą 5 lat,

3)

10 - w razie skazania na inną karę.

§ 2.

Przepis § 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio do środków karnych wymienionych w art. 39

pkt 1-4 oraz 6 i 7; przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do środka karnego wymienionego

w art. 39 pkt 5.

§ 1.

Przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze

prowadzenie postępowania karnego; nie dotyczy to jednak braku wniosku albo oskarżenia

prywatnego.

§ 2.

Przedawnienie w stosunku do przestępstw określonych w art. 144, art. 145 § 2 lub 3,

art. 338 § 1 lub 2 oraz w art. 339 biegnie od chwili uczynienia zadość obowiązkowi

albo od chwili, w której na sprawcy obowiązek przestał ciążyć.

§ 1.

Przepisów art. 101-103 nie stosuje się do zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości i

przestępstw wojennych.

§ 2.

Przepisów art. 101-103 nie stosuje się również do umyślnego przestępstwa: zabójstwa,

ciężkiego uszkodzenia ciała, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności

łączonego ze szczególnym udręczeniem, popełnionego przez funkcjonariusza publicznego

w związku z pełnieniem obowiązków służbowych.

Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru

skazanych.

§ 1.

W razie skazania na karę pozbawienia wolności wymienioną w art. 32 pkt 3 lub karę

25 lat pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10

lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

§ 2.

Sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat, jeżeli

skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia

wolności nie przekraczała 3 lat.

§ 3.

W razie skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje

z mocy prawa z upływem 10 lat od uznania jej za wykonaną, od darowania kary albo od

przedawnienia jej wykonania.

§ 4.

W razie skazania na grzywnę albo karę ograniczenia wolności, zatarcie skazania następuje

z mocy prawa z upływem 5 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia

jej wykonania; na wniosek skazanego sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie

3 lat.

§ 5.

W razie odstąpienia od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy prawa

z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.

§ 6.

Jeżeli orzeczono środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem,

darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania, z zastrzeżeniem art. 76 § 2.

Jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej nie pozostających w zbiegu przestępstw, jak

również jeżeli skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem, okresu wymaganego do zatarcia

skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie

wszystkich skazań.

Ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego, który popełnił przestępstwo

za granicą.

§ 1.

Ustawę karną polską stosuje się do cudzoziemca, który popełnił za granicą przestępstwo

skierowane przeciwko interesom Rzeczypospolitej Polskiej, obywatela polskiego, polskiej

osoby prawnej lub polskiej jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej.

§ 2.

Ustawę karną polską stosuje się w razie popełnienia przez cudzoziemca za granicą przestępstwa

innego niż wymienione w § 1, jeżeli przestępstwo jest w ustawie karnej polskiej zagrożone

karą przekraczającą 2 lata pozbawienia wolności, a sprawca przebywa na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej i nie postanowiono go wydać.

§ 1.

Warunkiem odpowiedzialności za czyn popełniony za granicą jest uznanie takiego czynu

za przestępstwo również przez ustawę obowiązującą w miejscu jego popełnienia.

§ 2.

Jeżeli zachodzą różnice między ustawą polską a ustawą obowiązującą w miejscu popełnienia

czynu, stosując ustawę polską, sąd może uwzględnić te różnice na korzyść sprawcy.

§ 3.

Warunek przewidziany w § 1 nie ma zastosowania do polskiego funkcjonariusza publicznego,

który pełniąc służbę za granicą popełnił tam przestępstwo w związku z wykonywaniem

swoich funkcji, ani do osoby, która popełniła przestępstwo w miejscu nie podlegającym

żadnej władzy państwowej.

Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia przestępstwa, ustawę

karną polską stosuje się do obywatela polskiego oraz cudzoziemca w razie popełnienia

1)

przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu wewnętrznemu lub zewnętrznemu Rzeczypospolitej

Polskiej,

2)

przestępstwa przeciwko polskim urzędom lub funkcjonariuszom publicznym,

3)

przestępstwa przeciwko istotnym polskim interesom gospodarczym,

4)

przestępstwa fałszywych zeznań złożonych wobec urzędu polskiego.

Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia przestępstwa, ustawę

karną polską stosuje się do obywatela polskiego oraz cudzoziemca, którego nie postanowiono

wydać, w razie popełnienia przez niego za granicą przestępstwa, do którego ścigania

Rzeczpospolita Polska jest zobowiązana na mocy umów międzynarodowych.

§ 1.

Orzeczenie zapadłe za granicą nie stanowi przeszkody do postępowania karnego o to

samo przestępstwo przed sądem polskim.

§ 2.

Sąd zalicza na poczet orzeczonej kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności za

granicą oraz wykonywaną tam karę, uwzględniając różnice zachodzące między tymi karami.

§ 3.

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli wyrok skazujący zapadły za granicą został przyjęty

do wykonania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również wtedy, gdy orzeczenie

zapadłe za granicą dotyczy przestępstwa, w związku z którym nastąpiło przekazanie

ścigania lub wydanie sprawcy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 4.

Jeżeli nastąpiło przejęcie obywatela polskiego, skazanego prawomocnie przez sąd obcego

państwa, do wykonania wyroku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sąd określa

według polskiego prawa kwalifikację prawną czynu oraz podlegającą wykonaniu karę lub

inny środek przewidziany w tej ustawie; podstawę określenia kary lub środka podlegającego

wykonaniu stanowi wyrok wydany przez sąd państwa obcego, kara grożąca za taki czyn

w polskim prawie, okres rzeczywistego pozbawienia wolności za granicą oraz wykonana

tam kara lub inny środek, z uwzględnieniem różnic na korzyść skazanego.

§ 1.

Czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej.

§ 2.

Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter

naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności

popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru,

motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

§ 3.

Przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju; przestępstwa

z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne.

§ 4.

Korzyścią majątkową jest korzyść dla

1)

siebie,

2)

innej osoby fizycznej lub prawnej,

3)

jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej,

4)

grupy osób prowadzącej zorganizowaną działalność przestępczą.

§ 5.

Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w chwili popełnienia czynu

zabronionego przekracza dwustukrotną wysokość najniższego miesięcznego wynagrodzenia.

§ 6.

Mieniem wielkiej wartości jest mienie, którego wartość w chwili popełnienia czynu

zabronionego przekracza tysiąckrotną wysokość najniższego miesięcznego wynagrodzenia.

§ 7.

Przepisy § 5 i 6 stosuje się do określenia „znaczna szkoda” oraz „szkoda w wielkich

rozmiarach”.

§ 8.

Najniższym wynagrodzeniem jest najniższe wynagrodzenie pracowników określone na podstawie

Kodeksu pracy.

§ 9.

Rzeczą ruchomą lub przedmiotem jest także polski albo obcy pieniądz lub inny środek

płatniczy oraz dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej albo zawierający

obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach albo stwierdzenie uczestnictwa

w spółce.

§ 10.

Młodocianym jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył

21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat.

§ 11.

Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej

linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek,

a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.

§ 12.

Groźbą bezprawną jest zarówno groźba, o której mowa w art. 190, jak i groźba spowodowania

postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub

jego osoby najbliższej; nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania karnego,

jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem.

§ 13.

Funkcjonariuszem publicznym jest

1)

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,

2)

poseł, senator, radny,

3)

sędzia, ławnik, prokurator, notariusz, komornik, zawodowy kurator sądowy, osoba orzekająca

w sprawach o wykroczenia lub w organach dyscyplinarnych działających na podstawie

ustawy,

4)

osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu

terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w

zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych,

5)

osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu

terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe,

6)

osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej,

7)

funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz

Służby Więziennej,

8)

osoba pełniąca czynną służbę wojskową.

§ 14.

Dokumentem jest każdy przedmiot lub zapis na komputerowym nośniku informacji, z którym

jest związane określone prawo albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi

dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.

§ 15.

W rozumieniu tego kodeksu za statek wodny uważa się także stałą platformę umieszczoną

na szelfie kontynentalnym.

§ 16.

Stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy

1)

zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego

tę wartość lub

2)

zawartość alkoholu w 1 dm

§ 17.

Żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową.

§ 18.

Rozkazem jest polecenie określonego działania lub zaniechania wydane służbowo żołnierzowi

przez przełożonego lub uprawnionego żołnierza starszego stopniem.

Przepisy części ogólnej tego kodeksu stosuje się do innych ustaw przewidujących odpowiedzialność

karną, chyba że ustawy te wyraźnie wyłączają ich zastosowanie.

§ 1.

Kto wszczyna lub prowadzi wojnę napastniczą,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 2.

Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 3.

Kto publicznie nawołuje do wszczęcia wojny napastniczej,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto, w celu wyniszczenia w całości albo w części grupy narodowej, etnicznej, rasowej,

politycznej, wyznaniowej lub grupy o określonym światopoglądzie, dopuszcza się zabójstwa

albo powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu osoby należącej do takiej grupy,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 2.

Kto, w celu określonym w § 1, stwarza dla osób należących do takiej grupy warunki

życia grożące jej biologicznym wyniszczeniem, stosuje środki mające służyć do wstrzymania

urodzeń w obrębie grupy lub przymusowo odbiera dzieci osobom do niej należącym,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat

pozbawienia wolności.

§ 3.

Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1 lub 2,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 1.

Kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną wobec grupy osób lub poszczególnej osoby

z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, politycznej, wyznaniowej

lub z powodu jej bezwyznaniowości,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto publicznie nawołuje do popełnienia przestępstwa określonego

w § 1.

Kto stosuje środek masowej zagłady zakazany przez prawo międzynarodowe,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 10, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 1.

Kto, wbrew zakazom prawa międzynarodowego lub przepisom ustawy, wytwarza, gromadzi,

nabywa, zbywa, przechowuje, przewozi lub przesyła środki masowej zagłady lub środki

walki bądź prowadzi badania mające na celu wytwarzanie lub stosowanie takich środków,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto dopuszcza do popełnienia czynu określonego w § 1.

§ 1.

Kto w czasie działań zbrojnych atakuje miejscowość lub obiekt nie broniony, strefę

sanitarną lub zneutralizowaną albo stosuje inny sposób walki zakazany przez prawo

międzynarodowe,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat

pozbawienia wolności.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto w czasie działań zbrojnych stosuje środek walki zakazany

przez prawo międzynarodowe.

§ 1.

Kto, naruszając prawo międzynarodowe, dopuszcza się zabójstwa wobec

1)

osób, które składając broń lub nie dysponując środkami obrony poddały się,

2)

rannych, chorych, rozbitków, personelu medycznego lub osób duchownych,

3)

jeńców wojennych,

4)

ludności cywilnej obszaru okupowanego, zajętego lub na którym toczą się działania

zbrojne, albo innych osób korzystających w czasie działań zbrojnych z ochrony międzynarodowej,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 2.

Kto, naruszając prawo międzynarodowe, powoduje u osób wymienionych w § 1 ciężki uszczerbek

na zdrowiu, poddaje te osoby torturom, okrutnemu lub nieludzkiemu traktowaniu, dokonuje

na nich, nawet za ich zgodą, eksperymentów poznawczych, używa ich do ochraniania swoją

obecnością określonego terenu lub obiektu przed działaniami zbrojnymi albo własnych

oddziałów lub zatrzymuje jako zakładników,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat

pozbawienia wolności.

Kto, naruszając prawo międzynarodowe, zmusza osoby wymienione w art. 123 § 1 do służby

w nieprzyjacielskich siłach zbrojnych, przesiedla je, stosuje kary cielesne, pozbawia

wolności lub prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu albo ogranicza ich prawo do

obrony w postępowaniu karnym,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 1.

Kto, na obszarze okupowanym, zajętym lub na którym toczą się działania zbrojne, naruszając

prawo międzynarodowe, niszczy, uszkadza lub zabiera dobro kultury,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli czyn dotyczy dobra mającego szczególne znaczenie dla kultury, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 1.

Kto w czasie działań zbrojnych używa niezgodnie z prawem międzynarodowym znaku Czerwonego

Krzyża lub Czerwonego Półksiężyca,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto w czasie działań zbrojnych używa niezgodnie z prawem

międzynarodowym znaku ochronnego dla dóbr kultury lub innego znaku chronionego przez

prawo międzynarodowe albo posługuje się flagą państwową lub odznaką wojskową nieprzyjaciela,

państwa neutralnego albo organizacji lub komisji międzynarodowej.

§ 1.

Kto, mając na celu pozbawienie niepodległości, oderwanie części obszaru lub zmianę

przemocą konstytucyjnego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej, podejmuje w porozumieniu

z innymi osobami działalność zmierzającą bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 10, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 2.

Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 1.

Kto, w celu usunięcia przemocą konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej, podejmuje

działalność zmierzającą bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 2.

Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe konstytucyjnego

organu Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Kto, będąc upoważniony do występowania w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej w stosunkach

z rządem obcego państwa lub zagraniczną organizacją, działa na szkodę Rzeczypospolitej

Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 1.

Kto bierze udział w działalności obcego wywiadu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Kto, biorąc udział w obcym wywiadzie albo działając na jego rzecz, udziela temu wywiadowi

wiadomości, których przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 3.

Kto, w celu udzielenia obcemu wywiadowi wiadomości określonych w § 2, gromadzi je

lub przechowuje, włącza się do sieci komputerowej w celu ich uzyskania albo zgłasza

gotowość działania na rzecz obcego wywiadu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 4.

Kto działalność obcego wywiadu organizuje lub nią kieruje,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat

pozbawienia wolności.

§ 1.

Nie podlega karze za usiłowanie przestępstwa określonego w art. 127 § 1, art. 128

§ 1 lub w art. 130 § 1 lub 2, kto dobrowolnie poniechał dalszej działalności i ujawnił

wobec organu powołanego do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnionego

czynu; przepis art. 17 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 128 § 2, art. 129 lub w art. 130

§ 3, kto dobrowolnie poniechał dalszej działalności i podjął istotne starania zmierzające

do zapobieżenia popełnieniu zamierzonego czynu zabronionego oraz ujawnił wobec organu

powołanego do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnionego czynu.

Kto, oddając usługi wywiadowcze Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadza w błąd polski

organ państwowy przez dostarczanie podrobionych lub przerobionych dokumentów lub innych

przedmiotów albo przez ukrywanie prawdziwych lub udzielanie fałszywych wiadomości

mających istotne znaczenie dla Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Kto publicznie znieważa Naród lub Rzeczpospolitą Polską,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto dopuszcza się do zamachu na życie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 1.

Kto dopuszcza się czynnej napaści na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza się czynnej napaści na głowę

obcego państwa lub akredytowanego szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego takiego

państwa albo osobę korzystającą z podobnej ochrony na mocy ustaw, umów lub powszechnie

uznanych zwyczajów międzynarodowych,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza się czynnej napaści na osobę

należącą do personelu dyplomatycznego przedstawicielstwa obcego państwa albo urzędnika

konsularnego obcego państwa, w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Karze określonej w § 2 podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej publicznie

znieważa osobę określoną w § 1.

§ 4.

Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej publicznie znieważa osobę określoną w

§ 2,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1.

Kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę,

flagę lub inny znak państwowy,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znieważa, niszczy,

uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwa

obcego, wystawione publicznie przez przedstawicielstwo tego państwa lub na zarządzenie

polskiego organu władzy.

§ 1.

Przepisy art. 136 oraz 137 § 2 stosuje się, jeżeli państwo obce zapewnia wzajemność.

§ 2.

Przepisy art. 127, 128, 130 oraz 131 stosuje się odpowiednio, jeżeli czyn zabroniony

popełniono na szkodę państwa sojuszniczego, a państwo to zapewnia wzajemność.

W sprawie o przestępstwo określone w art. 127, 128 oraz 130 sąd może orzec przepadek,

o którym mowa w art. 39 pkt 4, również wtedy, gdy przedmioty nie stanowią własności

sprawcy.

§ 1.

Kto, w celu osłabienia mocy obronnej Rzeczypospolitej Polskiej, dopuszcza się gwałtownego

zamachu na jednostkę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, niszczy lub uszkadza

obiekt albo urządzenie o znaczeniu obronnym,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli następstwem czynu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu

osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 3.

Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 4.

W sprawie o przestępstwo określone w § 1-3 sąd może orzec przepadek, o którym mowa

w art. 39 pkt 4, również wtedy, gdy przedmioty nie stanowią własności sprawcy.

§ 1.

Kto, będąc obywatelem polskim, przyjmuje bez zgody właściwego organu obowiązki wojskowe

w obcym wojsku lub w obcej organizacji wojskowej,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Kto przyjmuje obowiązki w zakazanej przez prawo międzynarodowe wojskowej służbie najemnej,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Nie popełnia przestępstwa określonego w § 1 obywatel polski będący równocześnie obywatelem

innego państwa, jeżeli zamieszkuje na jego terytorium i pełni tam służbę wojskową.

§ 1.

Kto, wbrew przepisom ustawy, prowadzi zaciąg obywateli polskich lub przebywających

w Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemców do służby wojskowej w obcym wojsku lub w

obcej organizacji wojskowej,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Kto prowadzi zaciąg obywateli polskich lub przebywających w Rzeczypospolitej Polskiej

cudzoziemców do służby zakazanej przez prawo międzynarodowe wojskowej służbie najemnej

albo taką służbę najemną opłaca, organizuje, szkoli lub wykorzystuje,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Kto, w celu uzyskania zwolnienia od obowiązku służby wojskowej albo odroczenia tej

służby, powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego skutek określony

w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 albo w tym celu używa podstępu dla wprowadzenia w

błąd właściwego organu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto, w celu ułatwienia innej osobie zwolnienia od obowiązku

służby wojskowej albo odroczenia tej służby, za jej zgodą powoduje u niej skutek określony

w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 albo w tym celu używa podstępu dla wprowadzenia w

błąd właściwego organu.

§ 3.

Kto dopuszcza się czynu zabronionego określonego w § 1 lub 2, jeżeli obowiązek dotyczy

służby zastępującej służbę wojskową,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto, będąc powołanym do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie zgłasza się do odbywania

tej służby w określonym terminie i miejscu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Kto nie zgłasza się do odbywania służby zastępującej służbę wojskową w warunkach określonych

w § 1,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 1.

Kto, odbywając służbę zastępującą służbę wojskową

1)

odmawia pełnienia tej służby, złośliwie lub uporczywie odmawia wykonania obowiązku

wynikającego z tej służby albo polecenia w sprawach służbowych,

2)

w celu częściowego lub zupełnego uchylenia się od tej służby albo wykonania obowiązku

wynikającego z tej służby

a)

powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego skutek określony w

art. 156 § 1 lub art. 157 § 1,

b)

używa podstępu dla wprowadzenia w błąd przełożonego,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto, pełniąc służbę określoną w § 1, samowolnie opuszcza

wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych lub samowolnie poza nim pozostaje.

§ 3.

Jeżeli sprawca czynu zabronionego określonego w § 2 opuszcza, w celu trwałego uchylenia

się od tej służby, wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych albo w takim

celu poza nim pozostaje,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w art. 145 § 2 i 3 dobrowolnie powrócił, a

jego nieobecność trwała nie dłużej niż 14 dni, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie

kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

W stosunku do sprawcy przestępstwa określonego w art. 143 § 1 lub w art. 144 lub 145,

który w chwili czynu był niezdolny do pełnienia służby wojskowej, sąd może zastosować

nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 1.

Kto zabija człowieka,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 2.

Kto zabija człowieka

1)

ze szczególnym okrucieństwem,

2)

w związku z wzięciem zakładnika, zgwałceniem albo rozbojem,

3)

w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie,

4)

z użyciem broni palnej lub materiałów wybuchowych,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia

wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

§ 3.

Karze określonej w § 2 podlega, kto jednym czynem zabija więcej niż jedną osobę lub

był wcześniej prawomocnie skazany za zabójstwo.

§ 4.

Kto zabija człowieka pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Matka, która zabija noworodka pod wpływem silnego przeżycia związanego z przebiegiem

porodu, znacznym zniekształceniem dziecka lub ze szczególnie trudną sytuacją osobistą,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto zabija człowieka na jego żądanie i pod wpływem współczucia dla niego,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

W wyjątkowych wypadkach sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet

odstąpić od jej wymierzenia.

Kto namową lub przez udzielenie pomocy doprowadza człowieka do targnięcia się na własne

życie,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto za zgodą kobiety przerywa jej ciążę z naruszeniem przepisów ustawy,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży

z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania.

§ 3.

Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, gdy płód osiągnął zdolność do samodzielnego

życia poza organizmem kobiety ciężarnej,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Kto stosując przemoc wobec kobiety ciężarnej lub w inny sposób bez jej zgody przerywa

ciążę albo przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza kobietę ciężarną do

przerwania ciąży,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1, gdy płód osiągnął zdolność do samodzielnego

życia poza organizmem kobiety ciężarnej,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 1.

Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 152 § 1 lub 2 jest śmierć kobiety ciężarnej,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 152 § 3 lub w art. 153 jest śmierć kobiety

ciężarnej, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Kto nieumyślnie powoduje śmierć człowieka,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci

1)

pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,

2)

innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej choroby

realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej lub znacznej trwałej

niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia

ciała,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 1.

Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony

w art. 156 § 1,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie

dłużej niż 7 dni,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4.

Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu

ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego.

§ 5.

Jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwał dłużej niż 7

dni, a pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w §

3 następuje na jej wniosek.

§ 1.

Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie

niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1

lub w art. 157 § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest śmierć człowieka, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Kto, biorąc udział w bójce lub pobiciu człowieka, używa broni palnej, noża lub innego

podobnie niebezpiecznego przedmiotu,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego

uszczerbku na zdrowiu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4.

Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił

grożące niebezpieczeństwo.

§ 5.

Ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto, wiedząc, że jest zarażony wirusem HIV, naraża bezpośrednio inną osobę na takie

zarażenie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Kto, wiedząc, że jest dotknięty chorobą weneryczną lub zakaźną, ciężką chorobą nieuleczalną

lub realnie zagrażającą życiu, naraża bezpośrednio inną osobę na zarażenie taką chorobą,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem

utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić

bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego

uszczerbku na zdrowiu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Nie popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie

się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc

ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej.

§ 1.

Kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w

wielkich rozmiarach, mające postać

1)

pożaru,

2)

zawalenia się budowli, zalewu albo obsunięcia się ziemi, skał lub śniegu,

3)

eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwo palnych albo innego gwałtownego wyzwolenia

energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących,

4)

gwałtownego wyzwolenia energii jądrowej lub wyzwolenia promieniowania jonizującego,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 4.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Kto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo zdarzenia określonego w art. 163 § 1,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w

wielkich rozmiarach

1)

powodując zagrożenie epidemiologiczne lub szerzenie się choroby zakaźnej albo zarazy

zwierzęcej lub roślinnej,

2)

wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze

lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające

obowiązującym warunkom jakości,

3)

powodując uszkodzenie lub unieruchomienie urządzenia użyteczności publicznej, w szczególności

urządzenia dostarczającego wodę, światło, ciepło, gaz, energię albo urządzenia zabezpieczającego

przed nastąpieniem niebezpieczeństwa powszechnego lub służącego do jego uchylenia,

4)

zakłócając, uniemożliwiając lub w inny sposób wpływając na automatyczne przetwarzanie,

gromadzenie lub przesyłanie informacji,

5)

działając w inny sposób w okolicznościach szczególnie niebezpiecznych,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 4.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Kto, stosując podstęp albo gwałt na osobie lub groźbę bezpośredniego użycia takiego

gwałtu, przejmuje kontrolę nad statkiem wodnym lub powietrznym,

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 2.

Kto, działając w sposób określony w § 1, sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo

dla życia lub zdrowia wielu osób,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat

pozbawienia wolności.

§ 1.

Kto umieszcza na statku wodnym lub powietrznym urządzenie lub substancję zagrażającą

bezpieczeństwu osób lub mieniu znacznej wartości,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto niszczy, uszkadza lub czyni niezdatnym do użytku urządzenie

nawigacyjne albo uniemożliwia jego obsługę, jeżeli może to zagrażać bezpieczeństwu

osób.

Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 163 § 1, art. 165 § 1,

art. 166 § 1 lub w art. 167 § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 164 lub 167 sprawca, który dobrowolnie

uchylił grożące niebezpieczeństwo.

§ 2.

Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 163 § 1 lub 2, art. 165 § 1 lub 2 lub

w art. 166 § 2 sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, jeżeli sprawca dobrowolnie

uchylił niebezpieczeństwo grożące życiu lub zdrowiu wielu osób.

§ 3.

Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 166 § 1 sąd może zastosować nadzwyczajne

złagodzenie kary, jeżeli sprawca przekazał statek lub kontrolę nad nim osobie uprawnionej.

Kto uzbraja lub przysposabia statek morski przeznaczony do dokonania na morzu rabunku

lub na takim statku przyjmuje służbę,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 1.

Kto, bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, wyrabia, przetwarza, gromadzi,

posiada, posługuje się lub handluje substancją lub przyrządem wybuchowym, materiałem

radioaktywnym, urządzeniem emitującym promienie jonizujące lub innym przedmiotem lub

substancją, która może sprowadzić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób

albo mienia w wielkich rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego

w § 1.

§ 3.

Tej samej karze podlega, kto przedmioty określone w § 1 odstępuje osobie nieuprawnionej.

Kto przeszkadza działaniu mającemu na celu zapobieżenie niebezpieczeństwu dla życia

lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto sprowadza katastrofę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającą życiu

lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 4.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Kto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub

powietrznym,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 173 § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w art. 174, który dobrowolnie uchylił

grożące niebezpieczeństwo.

§ 2.

Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 173 § 1 lub 2 sąd może zastosować nadzwyczajne

złagodzenie kary, jeżeli sprawca dobrowolnie uchylił niebezpieczeństwo grożące życiu

lub zdrowiu wielu osób.

§ 1.

Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym

lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia

ciała określone w art. 157 § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego

w § 1 następuje na jej wniosek.

Skazując sprawcę, który popełnił przestępstwo określone w art. 173, 174 lub 177 znajdując

się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca

zdarzenia, sąd orzeka karę pozbawienia wolności przewidzianą za przypisane sprawcy

przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.

Kto wbrew szczególnemu obowiązkowi dopuszcza do ruchu pojazd mechaniczny albo inny

pojazd w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub

powietrznym lub dopuszcza do prowadzenia pojazdu mechanicznego albo innego pojazdu

na drodze publicznej przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości, będącą pod

wpływem środka odurzającego lub osobę nie posiadającą wymaganych uprawnień,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, pełni

czynności związane bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu pojazdów mechanicznych,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto powoduje zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Kto, wbrew przepisom obowiązującym na terenie objętym ochroną, niszczy albo uszkadza

rośliny lub zwierzęta powodując istotną szkodę,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3.

Karze określonej w § 2 podlega także ten, kto niezależnie od miejsca czynu niszczy

lub uszkadza rośliny lub zwierzęta pozostające pod ochroną gatunkową powodując istotną

szkodę.

§ 4.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 5.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 2 lub 3 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 1.

Kto zanieczyszcza wodę, powietrze lub ziemię substancją albo promieniowaniem jonizującym

w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu wielu

osób lub spowodować zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przerabia, unieszkodliwia albo przewozi odpady

lub substancje w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub

zdrowiu wielu osób lub spowodować zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w

znacznych rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom sprowadza z zagranicy odpady lub substancje

zagrażające środowisku.

§ 3.

Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego

w § 1 lub 2.

§ 4.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1-3 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto przewozi, gromadzi, składuje, porzuca lub pozostawia bez właściwego zabezpieczenia

materiał jądrowy albo inne źródło promieniowania jonizującego, jeżeli może to zagrozić

życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym

w znacznych rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego

w § 1.

§ 3.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 182 § 1, art. 183 § 1 lub 3 lub w art.

184 § 1 lub 2 jest zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 182 § 1, art. 183 § 1 lub 3 lub w art.

184 § 1 lub 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 1.

Kto wbrew obowiązkowi nie utrzymuje w należytym stanie lub nie używa urządzeń zabezpieczających

wodę, powietrze lub ziemię przed zanieczyszczeniem lub urządzeń zabezpieczających

przed promieniowaniem radioaktywnym lub jonizującym,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto oddaje lub wbrew obowiązkowi dopuszcza do użytkowania

obiekt budowlany lub zespół obiektów nie mających wymaganych prawem urządzeń określonych

w § 1.

§ 3.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 1.

Kto niszczy, poważnie uszkadza lub istotnie zmniejsza wartość przyrodniczą prawnie

chronionego terenu lub obiektu, powodując istotną szkodę,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Kto, na terenie objętym ochroną ze względów przyrodniczych lub krajobrazowych albo

w otulinie takiego terenu, wbrew przepisom, wznosi nowy lub powiększa istniejący obiekt

budowlany albo prowadzi działalność gospodarczą zagrażającą środowisku,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto pozbawia człowieka wolności,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli pozbawienie wolności trwało dłużej niż 7 dni lub łączyło się ze szczególnym

udręczeniem, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 1.

Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej,

jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia innej osoby

do określonego działania, zaniechania lub znoszenia,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa w sposób określony w § 1 w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto wykonuje zabieg leczniczy bez zgody pacjenta,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Kto wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego

terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Kto ogranicza człowieka w przysługujących mu prawach ze względu na jego przynależność

wyznaniową albo bezwyznaniowość,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto złośliwie przeszkadza publicznemu wykonywaniu aktu religijnego kościoła lub innego

związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto złośliwie przeszkadza pogrzebowi, uroczystościom lub

obrzędom żałobnym.

Kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej

lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza inną osobę do poddania się innej

czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia określonego w § 1 lub 2, działając ze szczególnym

okrucieństwem lub wspólnie z inną osobą,

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Kto, wykorzystując bezradność innej osoby lub wynikający z upośledzenia umysłowego

lub choroby psychicznej brak zdolności tej osoby do rozpoznania znaczenia czynu lub

pokierowania swoim postępowaniem, doprowadza ją do obcowania płciowego lub do poddania

się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Kto, przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia,

doprowadza inną osobę do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej

albo do wykonania takiej czynności,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Kto doprowadza małoletniego poniżej lat 15 do obcowania płciowego lub do poddania

się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto utrwala treści pornograficzne w udziałem takiej osoby.

Kto dopuszcza się obcowania płciowego w stosunku do wstępnego, zstępnego, przysposobionego,

przysposabiającego, brata lub siostry,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto publicznie prezentuje treści pornograficzne w taki sposób, że może to narzucić

ich odbiór osobie, która tego sobie nie życzy,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 2.

Kto małoletniemu poniżej lat 15 prezentuje treści pornograficzne lub udostępnia mu

przedmioty mające taki charakter,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3.

Kto produkuje w celu rozpowszechniania lub sprowadza albo rozpowszechnia treści pornograficzne

z udziałem małoletniego poniżej lat 15 albo związane z użyciem przemocy lub posługiwaniem

się zwierzęciem,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Kto, przemocą, groźbą bezprawną, podstępem lub wykorzystując stosunek zależności lub

krytyczne położenie, doprowadza inną osobę do uprawiania prostytucji,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 1.

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nakłania inną osobę do uprawiania prostytucji

lub jej to ułatwia,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Karze określonej w § 1 podlega, kto czerpie korzyści majątkowe z uprawiania prostytucji

przez inną osobę.

§ 3.

Jeżeli osoba określona w § 1 lub 2 jest małoletnim, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4.

Karze określonej w § 3 podlega, kto zwabia lub uprowadza inną osobę w celu uprawiania

prostytucji za granicą.

Ściganie przestępstw określonych w art. 197 lub 199, jak również w art. 198, jeżeli

określony w tym przepisie stan ofiary nie jest wynikiem trwałych zaburzeń psychicznych,

następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Kto zawiera małżeństwo, pomimo że pozostaje w związku małżeńskim,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą

w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub

osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli czyn określony w § 1 połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego

na własne życie, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Kto rozpija małoletniego, dostarczając mu napoju alkoholowego, ułatwiając jego spożycie

lub nakłaniając go do spożycia takiego napoju,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia

sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej

osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu opieki społecznej lub właściwej

instytucji.

§ 3.

Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego, ściganie odbywa

się z urzędu.

§ 1.

Kto wbrew obowiązkowi troszczenia się o małoletniego poniżej lat 15 albo o osobę nieporadną

ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny osobę tę porzuca,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli następstwem czynu jest śmierć osoby określonej w § 1, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Kto, wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego

poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną

nie mającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć

ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska,

zawodu lub rodzaju działalności,

podlega grzywnie, karze ograniczenia albo pozbawienia wolności do roku.

§ 2.

Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3.

W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2 sąd może orzec nawiązkę na

rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany

przez pokrzywdzonego.

§ 4.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 odbywa się z oskarżenia prywatnego.

§ 1.

Nie ma przestępstwa określonego w art. 212 § 1, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie

jest prawdziwy.

§ 2.

Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 lub 2, kto publicznie podnosi

lub rozgłasza prawdziwy zarzut służący obronie społecznie uzasadnionego interesu;

jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony

tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka

albo demoralizacji małoletniego.

Brak przestępstwa wynikający z przyczyn określonych w art. 213 nie wyłącza odpowiedzialności

sprawcy za zniewagę ze względu na formę podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu.

Na wniosek pokrzywdzonego sąd orzeka podanie wyroku skazującego do publicznej wiadomości.

§ 1.

Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie

lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 2.

Kto znieważa inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Jeżeli zniewagę wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego albo jeżeli pokrzywdzony

odpowiedział naruszeniem nietykalności cielesnej lub zniewagą wzajemną, sąd może odstąpić

od wymierzenia kary.

§ 4.

W razie skazania za przestępstwo określone w § 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz

pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez

pokrzywdzonego.

§ 5.

Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.

§ 1.

Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 2.

Jeżeli naruszenie nietykalności wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego

albo jeżeli pokrzywdzony odpowiedział naruszeniem nietykalności, sąd może odstąpić

od wymierzenia kary.

§ 3.

Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.

§ 1.

Kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych,

złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub

ubezpieczenia społecznego,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Osoba określona w § 1, odmawiająca ponownego przyjęcia do pracy, o której przywróceniu

orzekł właściwy organ,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Kto narusza przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych, nie zgłaszając, nawet za

zgodą zainteresowanego, wymaganych danych albo zgłaszając nieprawdziwe dane mające

wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto, będąc odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnia wynikającego

stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty

życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Nie podlega karze sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.

Kto wbrew obowiązkowi nie zawiadamia w terminie właściwego organu o wypadku przy pracy

lub chorobie zawodowej albo nie sporządza lub nie przedstawia wymaganej dokumentacji,

podlega grzywnie do 180 stawek dziennych albo karze ograniczenia wolności.

§ 1.

Kto narusza nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy

mu przybranej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli czyn określony w § 1 wywołało niewłaściwe zachowanie się funkcjonariusza lub

osoby do pomocy mu przybranej, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary,

a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

Kto, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami lub używając broni palnej,

noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu albo środka obezwładniającego,

dopuszcza się czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu

przybraną podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 1.

Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe organu administracji

rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia

funkcjonariusza publicznego albo osoby do pomocy mu przybranej do przedsięwzięcia

lub zaniechania prawnej czynności służbowej.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest skutek określony w art. 156 § 1 lub

w art. 157 § 1, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto osobie uprawnionej do przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska lub

osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto osobie uprawnionej do kontroli w zakresie inspekcji pracy

lub osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej.

§ 1.

Kto znieważa funkcjonariusza publicznego albo osobę do pomocy mu przybraną podczas

lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 2.

Przepis art. 222 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Kto publicznie znieważa lub poniża konstytucyjny organ Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kto, podając się za funkcjonariusza publicznego albo wyzyskując błędne przeświadczenie

o tym innej osoby, wykonuje czynność związaną z jego funkcją,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1.

Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą

albo jej obietnicę lub takiej korzyści żąda,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3.

Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony w związku z naruszeniem przepisów prawa,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4.

Karze określonej w § 3 podlega także ten, kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej,

uzależnia wykonanie czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej.

§ 5.

Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową znacznej

wartości lub jej obietnicę,

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 1.

Kto udziela lub obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej

funkcję publiczną,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Kto udziela lub obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej

funkcję publiczną, aby skłonić ją do naruszenia obowiązku służbowego, albo udziela

korzyści takiej osobie za naruszenie obowiązku służbowego,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 4.

Karze określonej w § 3 podlega, kto osobie pełniącej funkcję publiczną udziela lub

obiecuje udzielić korzyści majątkowej znacznej wartości.

Kto, powołując się na swoje wpływy w instytucji państwowej lub samorządu terytorialnego,

podejmuje się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść majątkową lub

jej obietnicę,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając

obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej

lub osobistej,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 3.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie i wyrządza istotną szkodę,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 4.

Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli czyn wyczerpuje znamiona czynu zabronionego określonego

w art. 228.

Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe sądu,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym

postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich

uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub

odebrał od niego przyrzeczenie.

§ 3.

Nie podlega karze, kto, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania,

składa fałszywe zeznanie z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu

lub jego najbliższym.

§ 4.

Kto, jako biegły, rzeczoznawca lub tłumacz, przedstawia fałszywą opinię lub tłumaczenie

mające służyć za dowód w postępowaniu określonym w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 5.

Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia,

jeżeli

1)

fałszywe zeznanie, opinia lub tłumaczenie dotyczy okoliczności nie mogących mieć wpływu

na rozstrzygnięcie sprawy,

2)

sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię lub tłumaczenie, zanim nastąpi,

chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.

§ 6.

Przepisy § 1-3 oraz 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie,

jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności

karnej.

Kto, przed organem powołanym do ścigania lub orzekania w sprawach o przestępstwo,

wykroczenie lub przewinienie dyscyplinarne, fałszywie oskarża inną osobę o popełnienie

przestępstwa, wykroczenia lub przewinienia dyscyplinarnego,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kto, przez tworzenie fałszywych dowodów lub inne podstępne zabiegi, kieruje przeciwko

określonej osobie ściganie o przestępstwo, wykroczenie lub przewinienie dyscyplinarne

albo w toku postępowania zabiegi takie przedsiębierze,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Kto zataja dowody niewinności osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, wykroczenia

lub przewinienia dyscyplinarnego,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Nie podlega karze, kto zataja dowody niewinności z obawy przed odpowiedzialnością

karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.

Przepis art. 233 § 5 pkt 2 stosuje się odpowiednio do przestępstw określonych w art.

234, art. 235 oraz w art. 236 § 1.

Kto zawiadamia o przestępstwie organ powołany do ścigania wiedząc, że przestępstwa

nie popełniono,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto utrudnia lub udaremnia postępowanie karne, pomagając sprawcy przestępstwa uniknąć

odpowiedzialności karnej, w szczególności kto sprawcę ukrywa, zaciera ślady przestępstwa

albo odbywa za skazanego karę,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Nie podlega karze sprawca, który ukrywa osobę najbliższą.

§ 3.

Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia,

jeżeli sprawca udzielił pomocy osobie najbliższej albo działał z obawy przed odpowiedzialnością

karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.

§ 1.

Kto, mając wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu

czynu zabronionego określonego w art. 118, 127, 128, 130, 134, 140, 148, 163, 166

lub 252, nie zawiadamiania niezwłocznie organu powołanego do ścigania przestępstw,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Nie popełnia przestępstwa określonego w § 1, kto zaniechał zawiadomienia, mając dostateczną

podstawę do przypuszczenia, że wymieniony w § 1 organ wie o przygotowywanym, usiłowanym

lub dokonanym czynie zabronionym; nie popełnia przestępstwa również ten, kto zapobiegł

popełnieniu przygotowywanego lub usiłowanego czynu zabronionego określonego w § 1.

§ 3.

Nie podlega karze, kto zaniechał zawiadomienia z obawy przed odpowiedzialnością karną

grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.

§ 1.

Kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego,

zanim zostały ujawnione w postępowaniu sądowym,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto rozpowszechnia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej

prowadzonej z wyłączeniem jawności.

§ 1.

Kto uwalnia się sam, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego

nakazu wydanego przez inny organ państwowy,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Kto, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego

bez dozoru, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci najpóźniej w ciągu 3 dni po

upływie wyznaczonego terminu,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Karze określonej w § 2 podlega, kto, korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia

wolności, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci do zakładu karnego najpóźniej

w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego terminu.

§ 4.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa w porozumieniu z innymi osobami, używa

przemocy lub grozi jej użyciem albo uszkadza miejsce zamknięcia,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto osobę pozbawioną wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego

przez inny organ państwowy uwalnia lub ułatwia jej ucieczkę,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania

zawodu, prowadzenia działalności lub prowadzenia pojazdów albo nie wykonuje zarządzenia

sądu o ogłoszeniu orzeczenia w sposób w nim przewidziany,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Kto używa przemocy lub groźby bezprawnej w celu wywarcia wpływu na świadka, biegłego,

tłumacza, oskarżyciela albo oskarżonego lub w związku z tym narusza jego nietykalność

cielesną,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Funkcjonariusz publiczny lub ten, który działając na jego polecenie w celu uzyskania

określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczenia stosuje przemoc, groźbę

bezprawną lub w inny sposób znęca się fizycznie lub psychicznie nad inną osobą,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 1.

Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą prawnie pozbawioną wolności,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 3.

Funkcjonariusz publiczny, który wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego

w § 1 lub 2,

podlega karze określonej w tych przepisach.

Kto w związku z wyborami do Sejmu, Senatu, wyborem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

wyborami do samorządu terytorialnego lub referendum

1)

sporządza listę kandydujących lub głosujących z pominięciem uprawnionych lub wpisaniem

nieuprawnionych,

2)

używa podstępu celem nieprawidłowego sporządzenia listy wyborczej,

3)

uszkadza, ukrywa, przerabia lub podrabia protokoły lub inne dokumenty wyborcze,

4)

dopuszcza do nadużycia przy przyjmowaniu lub obliczaniu głosów,

5)

dopuszcza się nadużycia w sporządzaniu list z podpisami obywateli zgłaszających kandydatów

w wyborach lub inicjujących referendum,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem przeszkadza

1)

odbyciu zgromadzenia poprzedzającego głosowanie,

2)

swobodnemu wykonywaniu prawa do kandydowania lub głosowania,

3)

głosowaniu lub obliczaniu głosów,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Kto, przemocą, groźbą bezprawną lub przez nadużycie stosunku zależności, wywiera wpływ

na sposób głosowania osoby uprawnionej albo zmusza ją do głosowania lub powstrzymuje

od głosowania,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Kto, naruszając przepisy o tajności głosowania, wbrew woli głosującego zapoznaje się

z treścią jego głosu,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto bierze lub przetrzymuje zakładnika w celu zmuszenia organu państwowego lub samorządowego,

instytucji, organizacji, osoby fizycznej lub prawnej albo grupy osób do określonego

zachowania się,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 3.

Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 4.

Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1, kto odstąpił od zamiaru wymuszenia

i zwolnił zakładnika.

§ 1.

Kto uprawia handel ludźmi nawet za ich zgodą,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 2.

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zajmuje się organizowaniem adopcji dzieci

wbrew przepisom ustawy,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto bierze czynny udział z zbiegowisku wiedząc, że jego uczestnicy wspólnymi siłami

dopuszczają się gwałtownego zamachu na osobę lub mienie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli następstwem gwałtownego zamachu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek

na zdrowiu, uczestnik zbiegowiska określony w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto publicznie nawołuje do popełnienia występku,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Kto publicznie nawołuje do popełnienia zbrodni,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Kto publicznie pochwala popełnienie przestępstwa,

podlega grzywnie do 180 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia

wolności do roku.

Kto publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje

do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo

ze względu na bezwyznaniowość,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kto publicznie znieważa grupę ludności albo poszczególną osobę z powodu jej przynależności

narodowościowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowości

lub z takich powodów narusza nietykalność cielesną innej osoby,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Kto bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnianie

przestępstw,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli grupa albo związek określony w § 1 ma charakter zbrojny, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Kto grupę albo związek określony w § 1 lub 2 zakłada lub taką grupą albo takim związkiem

kieruje,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 258, kto dobrowolnie odstąpił od

udziału w grupie albo związku i ujawnił przed organem powołanym do ścigania przestępstw

wszystkie istotne okoliczności popełnionego czynu lub zapobiegł popełnieniu zamierzonego

przestępstwa.

Kto przemocą lub groźbą bezprawną udaremnia przeprowadzenie odbywanego zgodnie z prawem

zebrania, zgromadzenia lub pochodu albo takie zabranie, zgromadzenie lub pochód rozprasza,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kto znieważa pomnik lub inne miejsce publiczne urządzone w celu upamiętnienia zdarzenia

historycznego lub uczczenia osoby,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 1.

Kto znieważa zwłoki, prochy ludzkie lub miejsce spoczynku zmarłego,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Kto ograbia zwłoki, grób lub inne miejsce spoczynku zmarłego,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Kto bez wymaganego zezwolenia wyrabia broń palną albo amunicję lub nią handluje,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Kto, mając zezwolenie na posiadanie broni palnej lub amunicji, udostępnia lub przekazuje

ją osobie nieuprawnionej,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 4.

Kto nieumyślne powoduje utratę broni palnej lub amunicji, która zgodnie z prawem pozostaje

w jego dyspozycji,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1.

Kto wbrew przepisom przekracza granicę Rzeczypospolitej Polskiej,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1, używając przemocy, groźby, podstępu lub

we współdziałaniu z innymi osobami,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Kto organizuje innym osobom przekraczanie wbrew przepisom granicy Rzeczypospolitej

Polskiej,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto ujawnia lub wbrew przepisom ustawy wykorzystuje informacje stanowiące tajemnicę

państwową,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli informację określoną w § 1 ujawniono osobie działającej w imieniu lub na rzecz

podmiotu zagranicznego, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Kto nieumyślnie ujawnia informację określoną w § 1, z którą zapoznał się w związku

z pełnieniem funkcji publicznej lub otrzymanym upoważnieniem,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1.

Kto, wbrew przepisom ustawy lub przyjętemu na siebie zobowiązaniu, ujawnia lub wykorzystuje

informację, z którą zapoznał się w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością

publiczną, społeczną, gospodarczą lub naukową,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Funkcjonariusz publiczny, który ujawnia osobie nieuprawnionej informację stanowiącą

tajemnicę służbową lub informację, którą uzyskał w związku z wykonywaniem czynności

służbowych, a której ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony interes,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto bez uprawnienia uzyskuje informację dla niego nie przeznaczoną, otwierając zamknięte

pismo, podłączając się do przewodu służącego do przekazywania informacji lub przełamując

elektroniczne, magnetyczne albo inne szczególne jej zabezpieczenie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony,

zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem

specjalnym.

§ 3.

Tej samej karze podlega, kto informację uzyskaną w sposób określony w § 1 lub 2 ujawnia

innej osobie.

§ 4.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1-3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto, nie będąc do tego uprawnionym, niszczy, uszkadza, usuwa lub zmienia zapis istotnej

informacji albo w inny sposób udaremnia lub znacznie utrudnia osobie uprawnionej zapoznanie

się z nią,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Jeżeli czyn określony w § 1 dotyczy zapisu na komputerowym nośniku informacji, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Kto, dopuszczając się czynu określonego w § 1 lub 2, wyrządza znaczną szkodę majątkową,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 4.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1-3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto, na komputerowym nośniku informacji, niszczy, uszkadza, usuwa lub zmienia zapis

o szczególnym znaczeniu dla obronności kraju, bezpieczeństwa w komunikacji, funkcjonowania

administracji rządowej, innego organu państwowego lub administracji samorządowej albo

zakłóca lub uniemożliwia automatyczne gromadzenie lub przekazywanie takich informacji,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w § 1, niszcząc albo

wymieniając nośnik informacji lub niszcząc albo uszkadzając urządzenie służące automatycznemu

przetwarzaniu, gromadzeniu lub przesyłaniu informacji.

§ 1.

Kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu

jako autentycznego używa,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy

do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto wypełnia blankiet, opatrzony cudzym podpisem, niezgodnie

z wolą podpisanego i na jego szkodę albo takiego dokumentu używa.

§ 3.

Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która

poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 3.

Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej

lub osobistej,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Kto wyłudza poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza

publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto używa dokumentu określonego w art. 271 lub 272,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kto zbywa własny lub cudzy dokument stwierdzający tożsamość,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto posługuje się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe

lub dokument taki kradnie lub go przywłaszcza,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto bezprawnie przewozi, przenosi lub przesyła za granicę

dokument stwierdzający tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe.

Kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie

ma prawa wyłącznie rozporządzać,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Kto znaki graniczne niszczy, uszkadza, usuwa, przesuwa lub czyni niewidocznymi albo

fałszywie wystawia,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy

w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

§ 3.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4.

Jeżeli kradzież popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek

pokrzywdzonego.

§ 5.

Przepisy § 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio do kradzieży energii lub karty uprawniającej

do podjęcia pieniędzy z automatu bankowego.

§ 1.

Kto kradnie z włamaniem,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Jeżeli kradzież z włamaniem popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje

na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto kradnie, używając przemocy wobec osoby lub grożąc natychmiastowym jej użyciem

albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§ 2.

Jeżeli sprawca rozboju posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym

przedmiotem lub środkiem obezwładniającym albo działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający

życiu lub wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem

lub sposobem,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

Kto, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy, bezpośrednio po dokonaniu

kradzieży, używa przemocy wobec osoby lub grozi natychmiastowym jej użyciem albo doprowadza

człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przemocą, groźbą zamachu na życie lub

zdrowie albo gwałtownego zamachu na mienie, doprowadza inną osobę do rozporządzenia

mieniem własnym lub cudzym albo do zaprzestania działalności gospodarczej,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w art. 279 § 1, art. 280 § 1 lub

w art. 281 lub 282,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

W wypadku mniejszej wagi lub przywłaszczenia rzeczy znalezionej, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4.

Jeżeli przywłaszczenie nastąpiło na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na

wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto, włączając się do urządzenia telekomunikacyjnego, uruchamia na cudzy rachunek

impulsy telefoniczne,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli czyn określony w § 1 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje

na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego

rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania

błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie

zabranej rzeczy.

§ 3.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 4.

Jeżeli czyn określony w § 1-3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje

na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez

upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przesyłanie informacji

lub zmienia, usuwa albo wprowadza nowy zapis na komputerowym nośniku informacji,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Jeżeli oszustwo popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek

pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3.

Karze określonej w § 1 podlega także ten, kto przerywa lub uszkadza kabel podmorski

albo narusza przepisy obowiązujące przy zakładaniu lub naprawie takiego kabla.

§ 4.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto zabiera w celu krótkotrwałego użycia cudzy pojazd mechaniczny,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 pokonuje zabezpieczenie pojazdu przed jego

użyciem przez osobę nieupoważnioną, pojazd stanowi mienie znacznej wartości albo sprawca

następnie porzuca pojazd w stanie uszkodzonym lub w takich okolicznościach, że zachodzi

niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia pojazdu albo jego części lub zawartości,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Jeżeli czyn określony w § 1 popełniono używając przemocy lub grożąc natychmiastowym

jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4.

W wypadkach określonych w § 1-3 sąd może wymierzyć grzywnę obok kary pozbawienia wolności.

§ 5.

Jeżeli czyn określony w § 1-3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje

na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto w celu przywłaszczenia dopuszcza się wyrębu drzewa w lesie,

podlega odpowiedzialności jak za kradzież.

§ 2.

W razie skazania za wyrąb drzewa albo za kradzież drzewa wyrąbanego lub powalonego,

sąd orzeka na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w wysokości podwójnej wartości drzewa.

§ 1.

Kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa lub pomaga do jej zbycia albo

tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1.

Kto rzecz, o której na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i może przypuszczać,

że została uzyskana za pomocą czynu zabronionego, nabywa lub pomaga do jej zbycia

albo tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

W wypadku znacznej wartości rzeczy, o której mowa w § 1, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Przepisy art. 291 i 292 stosuje się odpowiednio do programu komputerowego.

§ 2.

Sąd może orzec przepadek rzeczy określonej w § 1 oraz w art. 291 i 292, chociażby

nie stanowiła ona własności sprawcy.

§ 1.

Kto dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 278 § 1 lub 2, art. 284 § 1 lub

2, art. 285 § 1, art. 286 § 1, art. 287 § 1, art. 288 § 1 lub 3, lub w art. 291 §

1, w stosunku do mienia znacznej wartości,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2.

Tej samej karze podlega sprawca, który dopuszcza się przestępstwa wymienionego w §

1 w stosunku do dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury.

§ 1.

Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 278, 284-289, 291, 292 lub 294, który

dobrowolnie naprawił szkodę w całości albo zwrócił pojazd lub rzecz mającą szczególne

znaczenie dla kultury w stanie nieuszkodzonym, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie

kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 2.

Wobec sprawcy przestępstwa wymienionego w § 1, który dobrowolnie naprawił szkodę w

znacznej części, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 1.

Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub

umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej,

prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, przez nadużycie

udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej

znaczną szkodę majątkową,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 2 wyrządza szkodę majątkową w wielkich

rozmiarach,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4.

Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 3 działa nieumyślne,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 5.

Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie naprawił

w całości wyrządzoną szkodę.

§ 1.

Kto, w celu uzyskania dla siebie lub innej osoby kredytu, pożyczki bankowej, gwarancji

kredytowej, dotacji, subwencji lub zamówienia publicznego, przedkłada fałszywe lub

stwierdzające nieprawdę dokumenty albo nierzetelne, pisemne oświadczenia dotyczące

okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania takiego kredytu, pożyczki bankowej,

gwarancji kredytowej, dotacji, subwencji lub zamówienia publicznego,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie powiadamia właściwego

organu lub instytucji o powstaniu okoliczności mogących mieć wpływ na wstrzymanie

lub ograniczenie wysokości udzielonego kredytu, pożyczki bankowej, gwarancji kredytowej,

dotacji, subwencji lub zamówienia publicznego.

§ 3.

Nie podlega karze, kto dobrowolnie przed wszczęciem postępowania karnego zapobiegł

wykorzystaniu kredytu, pożyczki bankowej, gwarancji kredytowej lub subwencji, zrezygnował

z zamówienia publicznego lub dotacji uzyskanych w sposób określony w § 1 lub 2 albo

zaspokoił roszczenia pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto, w celu uzyskania odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia, powoduje zdarzenie

będące podstawą do wypłaty takiego odszkodowania,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegł

wypłacie odszkodowania.

§ 1.

Kto środki płatnicze, papiery wartościowe lub inne wartości dewizowe, prawa majątkowe

albo mienie ruchome lub nieruchome, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem

przestępstwa przez inne osoby, w szczególności polegającego na wytwarzaniu lub obrocie

środkami odurzającymi lub psychotropowymi, przemycie, fałszowaniu pieniędzy lub papierów

wartościowych, rozboju albo popełnieniu innego przestępstwa przeciwko mieniu wielkiej

wartości, wymuszaniu okupu albo handlu bronią, amunicją lub materiałami wybuchowymi

albo rozszczepialnymi, przyjmuje, przekazuje lub wywozi za granicę, pomaga do przenoszenia

ich własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub

znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia,

ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Karze określonej w § 1 podlega, kto będąc pracownikiem banku, instytucji finansowej

lub kredytowej przyjmuje w gotówce, wbrew przepisom, pieniądze lub inne wartości dewizowe,

dokonuje ich transferu lub konwersji albo przyjmuje je w innych okolicznościach wzbudzających

uzasadnione podejrzenie o ich przestępnym pochodzeniu z czynów określonych w § 1 albo

świadczy inne usługi mające ukryć ich przestępne pochodzenie lub usługi w zabezpieczeniu

przed zajęciem.

§ 3.

Kto, będąc odpowiedzialny w banku, instytucji finansowej lub kredytowej za informowanie

zarządu lub organu nadzoru finansowego o przeprowadzeniu operacji finansowej, nie

czyni tego niezwłocznie w formie przewidzianej przepisami prawa, mimo że okoliczności

przeprowadzenia operacji finansowej wzbudzają uzasadnione podejrzenie, że chodzi o

źródło ich pochodzenia określone w § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 4.

Karze określonej w § 3 podlega, kto w banku, instytucji finansowej lub kredytowej,

będąc odpowiedzialny za wyznaczenie osoby uprawnionej do przyjmowania informacji,

o których mowa w § 3, lub udzielania ich osobie uprawnionej, nie czyni zadość obowiązującym

przepisom.

§ 5.

Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, działając w porozumieniu

z innymi osobami,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 6.

Karze określonej w § 5 podlega sprawca, jeżeli dopuszczając się czynu określonego

w § 1 lub 2, osiąga znaczną korzyść majątkową.

§ 7.

W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2, sąd orzeka przepadek przedmiotów

pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa, chociażby przedmioty nie stanowiły

własności sprawcy.

§ 8.

Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-4, kto dobrowolnie ujawnił wobec

organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących

w popełnieniu przestępstwa oraz okoliczności jego popełnienia, jeżeli zapobiegło to

popełnieniu innego przestępstwa, jeżeli sprawca czynił starania zmierzające do ujawnienia

tych informacji i okoliczności, sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 1.

Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie

swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście

lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Kto, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego,

udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa,

zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki

swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Jeżeli czyn określony w § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 4.

Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w §

1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

§ 1.

Kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli udaremnia lub ogranicza zaspokojenie ich należności

przez to, że tworzy w oparciu o przepisy prawa nową jednostkę gospodarczą i przenosi

na nią składniki swojego majątku,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli doprowadza do swojej

upadłości lub niewypłacalności.

§ 3.

Kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli w sposób lekkomyślny doprowadza do swojej upadłości

lub niewypłacalności, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku,

zaciąganie zobowiązań lub zawieranie transakcji oczywiście sprzecznych z zasadami

gospodarowania,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, nie mogąc zaspokoić wszystkich

wierzycieli, spłaca lub zabezpiecza tylko niektórych, czym działa na szkodę pozostałych,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Kto wierzycielowi udziela lub obiecuje udzielić korzyści majątkowej za działanie na

szkodę innych wierzycieli w związku z postępowaniem upadłościowym lub zmierzającym

do zapobiegnięcia upadłości,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3.

Tej samej karze podlega wierzyciel, który w związku z określonym w § 2 postępowaniem

przyjmuje korzyść za działanie na szkodę innych wierzycieli albo takiej korzyści żąda.

§ 1.

Kto wyrządza szkodę majątkową osobie fizycznej, prawnej albo jednostce organizacyjnej

nie mającej osobowości prawnej, przez nieprowadzenie dokumentacji działalności gospodarczej

albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub niezgodny z prawdą, w szczególności

niszcząc, usuwając, ukrywając, przerabiając lub podrabiając dokumenty dotyczące tej

działalności,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 wyrządza znaczną szkodę majątkową,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca przestępstwa określonego w § 1

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4.

Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w §

1-3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Kto, wyzyskując przymusowe położenie innej osoby fizycznej, prawnej albo jednostki

organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, zawiera z nią umowę, nakładając na

nią obowiązek świadczenia niewspółmiernego ze świadczeniem wzajemnym,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udaremnia lub utrudnia przetarg publiczny

albo wchodzi w porozumienie z inną osobą działając na szkodę właściciela mienia albo

osoby lub instytucji, na rzecz której przetarg jest dokonywany,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto w związku z publicznym przetargiem rozpowszechnia informacje

lub przemilcza istotne okoliczności mające znaczenie dla zawarcia umowy będącej przedmiotem

przetargu albo wchodzi w porozumienie z inną osobą, działając na szkodę właściciela

mienia albo osoby lub instytucji, na rzecz której przetarg jest dokonywany.

§ 3.

Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w §

1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Kto usuwa, podrabia lub przerabia znaki identyfikacyjne, datę produkcji lub datę przydatności

towaru lub urządzenia,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 1.

Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 296 lub 299-305, który dobrowolnie naprawił

szkodę w całości, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić

od jej wymierzenia.

§ 2.

Wobec sprawcy przestępstwa określonego w § 1, który dobrowolnie naprawił szkodę w

znacznej części, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Za przestępstwa określone w tym rozdziale odpowiada jak dłużnik lub wierzyciel, kto,

na podstawie przepisu prawnego, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania,

zajmuje się sprawami majątkowymi innej osoby prawnej, fizycznej, grupy osób lub podmiotu

nie mającego osobowości prawnej.

W razie skazania za przestępstwo określone w art. 296 § 3, art. 297 § 1 lub art. 299,

grzywnę orzeczoną obok kary pozbawienia wolności można wymierzyć w wysokości do 2 000

stawek dziennych.

§ 1.

Kto podrabia albo przerabia polski albo obcy pieniądz, inny środek płatniczy albo

dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej albo zawierający obowiązek wypłaty

kapitału, odsetek, udziału w zyskach albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce lub z

pieniędzy, innego środka płatniczego albo z takiego dokumentu usuwa oznakę umorzenia,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat

pozbawienia wolności.

§ 2.

Kto pieniądz, inny środek płatniczy lub dokument określony w § 1 puszcza w obieg albo

go w takim celu przyjmuje, przechowuje, przewozi, przenosi, przesyła albo pomaga do

jego zbycia lub ukrycia,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 3.

W wypadku mniejszej wagi sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 4.

Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub 2,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Kto, w dokumentacji związanej z obrotem papierami wartościowymi, rozpowszechnia nieprawdziwe

informacje lub przemilcza informacje o stanie majątkowym oferenta, mające istotne

znaczenie dla nabycia, zbycia papierów wartościowych, podwyższenia albo obniżenia

wkładu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto puszcza w obieg podrobiony albo przerobiony pieniądz, inny środek płatniczy albo

dokument określony w art. 310 § 1, który sam otrzymał jako prawdziwy,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1.

Kto, w celu użycia lub puszczenia w obieg, podrabia albo przerabia urzędowy znak wartościowy

albo ze znaku takiego usuwa oznakę umorzenia,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto urzędowy znak wartościowy podrobiony, przerobiony albo

z usuniętą oznaką umorzenia puszcza w obieg, nabywa lub go używa albo przechowuje

w celu puszczenia w obieg.

Kto, w celu użycia w obrocie gospodarczym, podrabia albo przerabia znak urzędowy,

mający stwierdzić upoważnienie, uiszczenie opłaty skarbowej lub wynik badania albo

w obrocie publicznym używa przedmiotów opatrzonych takimi podrobionymi albo przerobionymi

znakami,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Kto, w celu użycia w obrocie gospodarczym, podrabia lub przerabia zalegalizowane narzędzie

pomiarowe lub probiercze,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Tej samej karze podlega, kto podrobionego albo przerobionego narzędzia pomiarowego

lub probierczego w obrocie gospodarczym używa albo takie narzędzie w celu użycia w

obrocie gospodarczym przechowuje.

§ 1.

Pieniądze, dokumenty i znaki wartościowe podrobione, przerobione albo z usuniętą oznaką

umorzenia oraz podrobione lub przerobione narzędzia pomiarowe, jak również przedmioty

służące do popełnienia przestępstw określonych w tym rozdziale ulegają przepadkowi,

chociażby nie stanowiły własności sprawcy.

§ 2.

Podrobione albo przerobione znaki urzędowe określone w art. 314 należy usunąć, chociażby

to miało być połączone ze zniszczeniem przedmiotu.

§ 1.

Przepisy części ogólnej i szczególnej tego kodeksu stosuje się do żołnierzy, jeżeli

część wojskowa nie zawiera przepisów odmiennych.

§ 2.

Przepisy art. 356-363 oraz, w wypadku popełnienia określonego w nich przestępstwa,

przepisy ogólne dotyczące żołnierzy stosuje się odpowiednio także do pracowników wojska.

§ 3.

Przepisy części wojskowej stosuje się odpowiednio także do innych osób, jeżeli ustawa

tak stanowi.

Nie popełnia przestępstwa żołnierz, który dopuszcza się czynu zabronionego będącego

wykonaniem rozkazu, chyba że wykonując rozkaz umyślnie popełnia przestępstwo.

§ 1.

Nie popełnia przestępstwa żołnierz, gdy w wypadku nieposłuszeństwa lub oporu stosuje

środki niezbędne w celu wymuszenia posłuchu dla rozkazu, do którego wydania był uprawniony,

jeżeli okoliczności wymagają natychmiastowego przeciwdziałania, a posłuchu dla rozkazu

nie można osiągnąć w inny sposób.

§ 2.

W razie przekroczenia granic ostatecznej potrzeby sąd może zastosować nadzwyczajne

złagodzenie kary.

W stosunku do sprawcy przestępstwa określonego w części wojskowej, który w chwili

czynu był niezdolny do pełnienia służby wojskowej, sąd może zastosować nadzwyczajne

złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

W wypadku przewidzianym w art. 10 § 4 sąd może zamiast orzekania środków wychowawczych

lub poprawczych, o których mowa w tym przepisie, przekazać sprawcę właściwemu dowódcy

w celu wymierzenia kary przewidzianej w wojskowych przepisach dyscyplinarnych.

§ 1.

Karą stosowaną wobec żołnierzy jest także areszt wojskowy; do kary aresztu wojskowego

stosuje się odpowiednio przepisy o karze pozbawienia wolności.

§ 2.

Kara aresztu wojskowego trwa najkrócej miesiąc, najdłużej 2 lata; wymierza się ją

w miesiącach i latach.

§ 3.

Karę aresztu wojskowego odbywa się w przeznaczonym do tego zakładzie karnym; w czasie

odbywania kary skazany podlega także szkoleniu wojskowemu.

§ 1.

Do żołnierzy nie stosuje się przepisu art. 34 § 2 pkt 1 i 2.

§ 2.

W czasie odbywania kary ograniczenia wolności skazany

1)

nie może być mianowany na wyższy stopień wojskowy ani wyznaczony na wyższe stanowisko

służbowe,

2)

nie może brać udziału w uroczystościach i paradach organizowanych w jednostce wojskowej

lub z udziałem jednostki.

§ 3.

Wymierzając karę ograniczenia wolności wobec żołnierza innej służby niż zasadnicza

lub pełniona w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, sąd orzeka obowiązek

pozostawania w określonym miejscu w czasie od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku

przez 2 dni w tygodniu, a może orzec potrącenie od 5 do 15% miesięcznego uposażenia

na wskazany przez sąd cel społeczny.

§ 4.

Żołnierze zasadniczej służby wojskowej odbywają karę ograniczenia wolności w wydzielonej

jednostce wojskowej według zasad określonych w Kodeksie karnym wykonawczym.

§ 5.

Jeżeli skazany na karę ograniczenia wolności, według zasad określonych w § 1-4, w

chwili przystąpienia do jej wykonania w całości lub w części, przestał być żołnierzem

lub, w wypadku przewidzianym w art. 317 § 2, pracownikiem wojska, sąd zamienia tę

karę na karę ograniczenia wolności orzekaną według zasad ogólnych.

§ 1.

Środkami karnymi stosowanymi wobec żołnierzy są także

1)

obniżenie stopnia wojskowego,

2)

wydalenie z zawodowej służby wojskowej,

3)

degradacja.

§ 2.

Wobec żołnierzy służby zasadniczej nie orzeka się środka karnego wymienionego w art.

39 pkt 7.

§ 1.

Obniżenie stopnia wojskowego obejmuje utratę posiadanego stopnia i powrót do stopnia

bezpośrednio niższego w obrębie korpusu oficerów, chorążych albo podoficerów.

§ 2.

Sąd może orzec obniżenie stopnia wojskowego w razie skazania za występek, jeżeli przemawiają

za tym rodzaj czynu, sposób i okoliczności jego popełnienia.

§ 1.

Wydalenie z zawodowej służby wojskowej obejmuje bezzwłoczne usunięcie ze służby oraz

utratę oznak i zaszczytnych wyróżnień nadanych przez właściwego dowódcę.

§ 2.

Sąd może orzec wydalenie z zawodowej służby wojskowej, jeżeli sprawca przy popełnieniu

przestępstwa umyślnego rażąco nadużył swoich uprawnień albo okazał, że dalsze pełnienie

tej służby zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

§ 1.

Degradacja obejmuje utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego.

§ 2.

Sąd może orzec degradację w razie skazania za przestępstwo umyślne, jeżeli rodzaj

czynu, sposób i okoliczności jego popełnienia pozwalają przyjąć, że sprawca utracił

właściwości wymagane do posiadania stopnia wojskowego, a zwłaszcza w wypadku działania

w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Sąd może orzec obniżenie stopnia wojskowego albo degradację tylko wobec osoby, która

w chwili popełnienia czynu zabronionego była żołnierzem, chociażby przestała nim być

w chwili orzekania.

Jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 5

lat, a wymierzona kara nie byłaby surowsza niż 2 lata pozbawienia wolności, sąd może

w stosunku do żołnierza orzec karę aresztu wojskowego.

Jeżeli wymierzona za przestępstwo kara aresztu wojskowego nie byłaby surowsza od roku,

sąd może w stosunku do żołnierza orzec karę ograniczenia wolności.

Odstępując od wymierzenia kary, sąd może zwrócić się do właściwego dowódcy o wymierzenie

kary dyscyplinarnej przewidzianej w wojskowych przepisach dyscyplinarnych.

§ 1.

W razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych i degradacji,

wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub obniżenia stopnia wojskowego sąd orzeka

tylko pozbawienie praw publicznych.

§ 2.

W razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa degradacji oraz wydalenia z zawodowej

służby wojskowej lub obniżenia stopnia wojskowego sąd orzeka tylko degradację.

§ 1.

Stosując warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec żołnierza, sąd może także

zwrócić się do właściwego dowódcy o wymierzenie kary przewidzianej w wojskowych przepisach

dyscyplinarnych.

§ 2.

Sąd może podjąć postępowanie karne także wtedy, gdy sprawca rażąco narusza zasady

dyscypliny wojskowej.

§ 1.

Nakładając na żołnierza obowiązki lub stosując środki przewidziane w art. 67 lub 72,

uwzględnia się warunki służby wojskowej.

§ 2.

Orzekając dozór wobec żołnierza, sąd może powierzyć wykonywanie czynności dozoru kuratorowi

wojskowemu, przełożonemu lub żołnierzowi wskazanemu przez przełożonego.

Zawieszając wykonanie kary wobec żołnierza, sąd może orzec także środki przewidziane

w art. 323 § 2.

§ 1.

Sąd może odroczyć żołnierzowi służby zasadniczej wykonanie kary pozbawienia wolności

nie przekraczającej 6 miesięcy do czasu ukończenia służby.

§ 2.

Sąd może zarządzić wykonanie odroczonej kary, jeżeli skazany w okresie odroczenia

rażąco narusza porządek prawny lub zasady dyscypliny wojskowej.

§ 3.

Sąd po zapoznaniu się z opinią dowódcy jednostki może zwolnić od kary pozbawienia

wolności nie przekraczającej 6 miesięcy, jeżeli okres odroczenia trwał co najmniej

6 miesięcy, a żołnierz w tym okresie wyróżnił się w wykonywaniu obowiązków służbowych

albo wykazał się odwagą.

§ 4.

Sąd może zwolnić od kary określonej w § 3, nawet gdy okres odroczenia trwał krócej,

jeżeli przemawiają za tym szczególnie ważnie powody.

§ 5.

Zwolnienie od kary w myśl § 3 lub 4 pociąga za sobą zatarcie skazania z mocy prawa;

jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może

nastąpić przed wykonaniem tej kary lub środka karnego.

§ 6.

Przepisy § 1-5 stosuje się odpowiednio do osoby powołanej do służby wojskowej.

Wobec żołnierza służby zasadniczej, który został skazany, za przestępstwo określone

w części wojskowej popełnione w czasie tej służby, na grzywnę, karę ograniczenia wolności

albo pozbawienia wolności nie przekraczającą roku, sąd może zarządzić zatarcie skazania

po przeniesieniu go do rezerwy, jeżeli kara lub orzeczony środek karny zostały wykonane.

§ 1.

Żołnierz, który samowolnie opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przebywania

albo samowolnie poza nimi pozostaje,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli nieobecność sprawcy czynu określonego w § 1 nie trwała dłużej niż 14 dni, sprawca

podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego do roku albo pozbawienia wolności

do roku.

§ 3.

Ściganie przestępstwa określonego w § 2 następuje na wniosek dowódcy jednostki.

§ 4.

Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się do żołnierzy służby zawodowej, okresowej oraz nadterminowej

zasadniczej służby wojskowej, a także do odbywających ćwiczenia rezerwy oficerów,

chorążych i podoficerów starszych.

§ 1.

Żołnierz, który w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej opuszcza swoją jednostkę

albo wyznaczone miejsce przebywania lub w takim celu poza nimi pozostaje,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli sprawca dopuszcza się dezercji wspólnie z innymi żołnierzami lub zabierając

broń,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Żołnierz, który w czasie dezercji ucieka za granicę albo przebywając za granicą uchyla

się od powrotu do kraju,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4.

Żołnierz, który czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1-3,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 2.

Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w art. 339 dobrowolnie powrócił, a nieobecność

jego trwała nie dłużej niż 14 dni, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

§ 1.

Żołnierz, który odmawia pełnienia służby wojskowej albo wykonywania obowiązku wynikającego

z tej służby,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Tej samej karze podlega żołnierz innej służby niż zasadnicza, który uporczywie nie

wykonuje obowiązku z niej wynikającego.

§ 3.

Ściganie przestępstwa określonego w § 2 następuje na wniosek dowódcy jednostki.

§ 1.

Żołnierz, który w celu zupełnego albo częściowego uchylenia się od służby wojskowej

albo od wykonania obowiązku wynikającego z tej służby

1)

powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego skutek określony w

art. 156 § 1 lub art. 157 § 1,

2)

używa podstępu dla wprowadzenia w błąd organu wojskowego,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego do roku albo pozbawienia wolności

do roku.

§ 1.

Żołnierz, który nie wykonuje lub odmawia wykonania rozkazu albo wykonuje rozkaz niezgodnie

z jego treścią,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa wspólnie z innymi żołnierzami lub w

obecności zebranych żołnierzy albo następstwem czynu określonego w § 1 jest znaczna

szkoda majątkowa lub inna poważna szkoda, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Żołnierz, który wchodzi w porozumienie z innymi żołnierzami w celu popełnienia czynu

zabronionego określonego w § 1 lub 2,

podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności

do lat 2.

§ 4.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 3 następuje na wniosek dowódcy jednostki.

§ 1.

Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 343 żołnierz, który odmawia wykonania

rozkazu polecającego popełnienie przestępstwa albo nie wykonuje go.

§ 2.

W razie wykonania rozkazu, o którym mowa w § 1, niezgodnie z jego treścią w celu istotnego

zmniejszenia szkodliwości czynu, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary

lub odstąpić od jej wymierzenia.

§ 1.

Żołnierz, który dopuszcza się czynnej napaści na przełożonego,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli sprawca dopuszcza się czynnej napaści w związku z pełnieniem przez przełożonego

obowiązków służbowych albo wspólnie z innymi żołnierzami lub w obecności zebranych

żołnierzy,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 używa broni, noża lub innego podobnie

niebezpiecznego przedmiotu,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4.

Karze przewidzianej w § 3 podlega sprawca czynu określonego w § 1 lub 2, jeżeli jego

następstwem jest skutek określony w art. 156 lub 157 § 1.

§ 1.

Żołnierz, który stosuje przemoc lub groźbę bezprawną w celu przeszkodzenia przełożonemu

w czynności służbowej albo w celu zmuszenia przełożonego do przedsięwzięcia albo zaniechania

czynności służbowej,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli sprawca działa wspólnie z innymi żołnierzami lub w obecności zebranych żołnierzy,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Żołnierz, który znieważa przełożonego,

podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności

do lat 2.

§ 2.

Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego lub dowódcy jednostki.

Przepisy art. 345-347 stosuje się odpowiednio do żołnierza, który dopuszcza się czynu

określonego w tych przepisach względem żołnierza nie będącego jego przełożonym w związku

z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych.

Przepisy tego rozdziału stosuje się odpowiednio, jeżeli czyn zabroniony popełniono

względem żołnierza państwa sprzymierzonego, a państwo to zapewnia wzajemność.

§ 1.

Żołnierz, który poniża lub znieważa podwładnego,

podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności

do lat 2.

§ 2.

Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego lub dowódcy jednostki.

Żołnierz, który uderza podwładnego lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 1.

Żołnierz, który znęca się fizycznie lub psychicznie nad podwładnym,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

Jeżeli czyn określony w § 1 połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa,

sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 3.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego

na własne życie, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Przepisy art. 350-352 stosuje się odpowiednio do żołnierza, który dopuszcza się czynu

określonego w tych przepisach względem żołnierza młodszego stopniem albo równego stopniem

o krótszym okresie pełnienia służby wojskowej.

§ 1.

Żołnierz, który nieostrożnie obchodzi się z bronią wojskową, amunicją, materiałem

wybuchowym lub innym środkiem walki albo ich nieostrożnie używa i przez to nieumyślnie

powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia innej osoby,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek

na jej zdrowiu, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Żołnierz, który prowadząc uzbrojony pojazd mechaniczny, narusza chociażby nieumyślnie

zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym i powoduje nieumyślnie

wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 lub

wyrządzona została znaczna szkoda w mieniu,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Jeżeli następstwem wypadku określonego w § 1 jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek

na jej zdrowiu, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3.

Przepisy art. 42 i 178 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Żołnierz, który, po wyznaczeniu go do służby lub będąc w służbie, narusza obowiązek

wynikający z przepisu lub zarządzenia regulującego tok tej służby, przez co stwarza

bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania szkody, której wyznaczona służba miała zapobiec,

podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności

do lat 3.

§ 2.

Jeżeli następstwem czynu jest szkoda, o której mowa w § 1, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3.

Ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek dowódcy jednostki.

§ 1.

Żołnierz, który, po wyznaczeniu do służby lub będąc w służbie, wprawia się w stan

nietrzeźwości lub odurzenia innym środkiem,

podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności

do lat 2.

§ 2.

Ściganie następuje na wniosek dowódcy jednostki.

§ 1.

Żołnierz, który samowolnie dysponuje bronią, amunicją, materiałem wybuchowym lub innym

środkiem walki,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2.

Żołnierz, który samowolnie zabiera broń, amunicję, materiał wybuchowy lub inny środek

walki,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Żołnierz, który, nie dopełniając obowiązku lub przekraczając uprawnienia w zakresie

ochrony lub nadzoru nad bronią, amunicją, materiałem wybuchowym lub innym środkiem

walki, powoduje choćby nieumyślnie ich utratę,

podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1.

Żołnierz, który broń, amunicję, materiał wybuchowy lub inny środek walki niszczy,

uszkadza lub czyni niezdatnym do użytku,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia

wolności do lat 2.

§ 2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 powoduje przez to znaczną szkodę w mieniu,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1.

Żołnierz, który samowolnie używa wojskowego statku powietrznego lub wodnego dla celu

nie mającego związku ze służbą,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia

wolności do roku.

§ 1.

Żołnierz, który samowolnie używa wojskowego pojazdu mechanicznego z uszczerbkiem dla

interesów służby lub w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia

wolności do lat 2.

§ 2.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 1.

Żołnierz, który samowolnie rozporządza przedmiotem swojego wyposażenia, w szczególności

przedmiot taki zbywa, zastawia lub go użycza innej osobie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2.

Ściganie następuje na wniosek dowódcy jednostki.