Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej.
Table of Provisions (37)
Statutory Text (37 Articles)
1.
Ustawa określa stosunek Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej
Polskiej, zwanego dalej „Kościołem”, oraz jego sytuację prawą i majątkową.
2.
W sprawach odnoszących się do Kościoła, nie uregulowanych w ustawie, stosuje się powszechnie
obowiązujące przepisy prawa.
3.
Wszelkie zmiany niniejszej ustawy wymagają uprzedniej opinii Rady Kościoła.
1.
Kościół rządzi się w swoich sprawach własnym prawem wewnętrznym, uchwalanym przez
Synod, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz samodzielnie zarządza
swoimi sprawami.
2.
Kościół może należeć do krajowych i międzynarodowych organizacji o charakterze ekumenicznym
i międzywyznaniowym.
1.
Strukturę i organizację Kościoła określają przepisy prawa wewnętrznego.
2.
Osobowość prawną posiadają
1)
Kościół jako całość,
2)
diecezje,
3)
parafie,
4)
zgromadzenia zakonne,
5)
seminaria duchowne.
3.
Organami osób prawnych wymienionych w ust. 2 są
1)
dla Kościoła jako całości
a)
Synod,
b)
Kapituła Generalna,
c)
Rada Kościoła,
d)
Biskup Naczelny,
2)
dla diecezji - biskup ordynariusz,
3)
dla parafii - rada parafialna, reprezentowana przez proboszcza lub administratora
parafii,
4)
dla zgromadzeń zakonnych - przełożony lub przełożona,
5)
dla seminariów duchownych - rektor.
4.
W sprawach majątkowych Kościół jako całość reprezentuje Rada Kościoła. Do składania
oświadczeń woli uprawnieni są dwaj członkowie Rady Kościoła działający łącznie, w
tym jej przewodniczący.
5.
Zmiana nazwy grup osób prawnych, o których mowa w ust. 2 pkt 2-5, może być dokonana
przepisami wewnątrzkościelnymi. Zmiany te, na wniosek Rady Kościoła, Minister Spraw
Wewnętrznych i Administracji ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”.
Inne jednostki organizacyjne Kościoła mogą, na wniosek Rady Kościoła, uzyskać osobowość
prawną w drodze rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
1.
Kościół samodzielnie tworzy, przekształca i znosi jednostki organizacyjne, w tym także
posiadające osobowość prawną.
2.
O faktach wymienionych w ust. 1 władza kościelna powiadania niezwłocznie właściwy
organ administracji rządowej
1)
odnośnie do osób wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 2, 4 i 5 oraz jednostek, które otrzymały
osobowość prawną na zasadzie określonej w art. 4 - Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji,
2)
w pozostałych przypadkach - wojewodę.
3.
Nowo utworzone jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2-5, nabywają
osobowość prawną z chwilą pisemnego powiadomienia właściwego organu administracji
rządowej. Odpis powiadomienia, z umieszczonym na nim potwierdzeniem odbioru, jest
dowodem uzyskania osobowości prawnej.
4.
Powiadomienie, o którym mowa w ust. 2 i 3, powinno zawierać nazwę i siedzibę kościelnej
osoby prawnej, a w odniesieniu do diecezji i parafii - także ich zasięg terytorialny.
5.
Odpowiednie powiadomienie następuje również w przypadku powołania lub odwołania osób
sprawujących funkcję organu lub członka organu osoby prawnej, uprawnionych do składania
w imieniu osób prawnych oświadczeń woli. Powiadomienie obejmuje imię i nazwisko, obywatelstwo
oraz miejsce zamieszkania.
Jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej działają w ramach tych
kościelnych osób prawnych, które je powołały.
Kościelna osoba prawna nie odpowiada za zobowiązania innej kościelnej osoby prawnej.
1.
Kościół swobodnie organizuje i sprawuje kult publiczny.
2.
Organizowanie imprez o charakterze religijnym na drogach publicznych wymaga uzgodnienia,
w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, z właściwymi organami administracji rządowej
bądź organami samorządu terytorialnego.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do konduktów pogrzebowych odbywających się stosownie
do miejscowego zwyczaju.
4.
Religijne uroczystości pogrzebowe i nabożeństwa za zmarłych mogą być sprawowane na
cmentarzach komunalnych przy zachowaniu obowiązujących przepisów porządkowych.
Wierni mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki, na zasadach określonych w odrębnych
przepisach, na czas święta religijnego w dniu 2 sierpnia, będącego pamiątką objawienia
Dzieła Wielkiego Miłosierdzia.
1.
Kościół prowadzi konfesyjne nauczanie religii w szkołach publicznych na zasadach i
w trybie przewidzianych w odrębnych przepisach.
2.
Oceny z religii wystawiane w punktach katechetycznych są umieszczane na świadectwach
wydawanych przez szkoły publiczne.
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo zakładać i prowadzić szkoły oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze
i opiekuńczo-wychowawcze na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Mają one
charakter mariawicki i podlegają władzy kościelnej.
2.
Do nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach i innych placówkach
oświatowo-wychowawczych i opiekuńczo-wychowawczych, a także seminariach duchownych
i instytutach misyjnych prowadzonych przez Kościół stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące uprawnień nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach
i placówkach publicznych.
3.
Uczącym się w szkołach wymienionych w ust. 1 i 2 przysługują świadczenia publicznych
zakładów opieki zdrowotnej oraz ulgi w opłatach za przejazdy środkami publicznego
transportu zbiorowego na równi z uczniami szkół publicznych.
1.
Kościół ma prawo do zakładania i prowadzenia seminariów duchownych i instytutów misyjnych,
w których kształci według własnego programu kandydatów na duchownych oraz osoby świeckie
przygotowujące się do realizacji misji Kościoła.
2.
Wyższe Seminarium Duchowne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Płocku jest wyższą
szkołą teologiczną uprawnioną do nadawania absolwentom tytułu zawodowego licencjata
teologii mariawickiej. Tytuł ten jest równoważny z tytułem zawodowym licencjata nadawanym
przez państwowe szkoły wyższe.
Poręcza się Kościołowi prawo kształcenia kadr duchownych w Chrześcijańskiej Akademii
Teologicznej w Warszawie w zakresie teologii starokatolickiej w ramach istniejącej
jednostki naukowo-dydaktycznej.
1.
Studenci teologii otrzymują na czas studiów odroczenie odbywania zasadniczej służby
wojskowej, w razie zaś ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mogą być przeznaczeni,
stosownie do potrzeb sił zbrojnych, do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej.
2.
Nie powołuje się absolwentów studiów, o których mowa w ust. 1, do odbywania przeszkolenia
wojskowego w okresie przygotowań do święceń, w ciągu dwóch lat od zakończenia studiów.
3.
Duchowni po otrzymaniu święceń są przenoszeni do rezerwy i nie odbywają ćwiczeń wojskowych
w czasie pokoju. W razie ogłoszenia mobilizacji oraz w czasie wojny mogą być oni powołani
jedynie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych.
4.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny właściwe organy wojskowe, w porozumieniu
z Biskupem Naczelnym, zapewnią pozostawienie do duszpasterskiej obsługi ludności niezbędnej
liczby duchownych spośród tych, którzy podlegają mobilizacji.
1.
Żołnierzom pełniącym czynną służbę wojskową zapewnia się możliwość uczestniczenia
- poza terenem jednostek wojskowych - w nabożeństwach i czynnościach religijnych w
niedziele i w święta, jeżeli w miejscowości stacjonowania jednostki wojskowej lub
w jej pobliżu znajduje się kościół mariawicki i jeżeli nie koliduje to z ważnymi obowiązkami
służbowymi.
2.
Opiekę duszpasterską na terenie jednostek wojskowych dla żołnierzy, o których mowa
w ust. 1, zapewniają duchowni Kościoła w terminach uzgodnionych z dowódcami jednostek.
3.
Duchownych, o których mowa w ust. 2, wyznacza Rada Kościoła w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej.
1.
Wiernym przebywającym w szpitalach, prewentoriach i sanatoriach, w zakładach wychowawczo-opiekuńczych,
poprawczych i karnych oraz osobom tymczasowo aresztowanym zapewnia się prawo do wykonywania
praktyk religijnych oraz korzystania z posług religijnych.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do dzieci i młodzieży korzystających z zorganizowanych
form wypoczynku.
3.
W celu realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 2, kierownicy właściwych zakładów
zapewniają duchownym swobodny dostęp do tych osób.
1.
Kościół może tworzyć własne organizacje kościelne w celu realizacji zadań wynikających
z jego misji.
2.
Organizacje, o których mowa w ust. 1, mają na celu w szczególności działalność na
rzecz formacji religijnej, kultu publicznego, nauki mariawickiej, działalność charytatywno-opiekuńczą
oraz kształtowanie postaw religijno-etycznych dzieci i młodzieży.
3.
Władze kościelne czuwają nad zgodnością działania organizacji z ich celami religijnymi
i etycznymi.
4.
Do organizacji, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się prawa o stowarzyszeniach.
5.
Organizacje, o których mowa w ust. 1, mogą uzyskiwać osobowość prawną w trybie określonym
w art. 4.
Kościelne osoby prawne mają prawo prowadzenia właściwej dla każdej z nich działalności
charytatywno-opiekuńczej.
1.
Kościelne osoby prawne mogą realizować inwestycje sakralne i kościelne.
2.
Parafie mają prawo posiadania cmentarzy grzebalnych, poszerzania ich, zakładania i
zarządzania nimi.
3.
Na wniosek kościelnej osoby prawnej miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego
obejmują także inwestycje sakralne i kościelne oraz mariawickie cmentarze wyznaniowe.
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, przeznaczone w miejscowych
planach zagospodarowania przestrzennego na potrzeby Kościoła, na wniosek kościelnych
osób prawnych mogą być im oddawane w wieczyste użytkowanie lub sprzedawane.
Nie pobiera się opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oddanych na potrzeby zakładów
charytatywno-opiekuńczych i punktów katechetycznych.
1.
Kościół ma prawo emitowania w publicznych środkach masowego przekazu nabożeństw oraz
swoich programów religijno-moralnych, społecznych i kulturalnych.
2.
Sposób realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1, określa porozumienie między
Radą Kościoła a właściwą jednostką publicznej radiofonii i telewizji.
Osoby prawne Kościoła mają prawo zakładania i prowadzenia własnych archiwów, muzeów
i zbiorów bibliotecznych.
Instytucje państwowe, samorządowe i kościelne współdziałają w ochronie, konserwacji,
udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury kościelnej i sztuki sakralnej
oraz ich dokumentacji, muzeów, archiwów i bibliotek będących własnością kościelną,
a także dzieł kultury i sztuki o motywach religijnych, stanowiących ważną część dziedzictwa
kultury polskiej.
Kościołowi i jego osobom prawnym przysługuje prawo nabywania, posiadania i zbywania
mienia ruchomego i nieruchomego, nabywania i zbywania innych praw oraz swobodnego
zarządzania swoim majątkiem.
1.
Majątek i przychody kościelnych osób prawnych podlegają ogólnym przepisom podatkowym,
z wyjątkami określonymi w ust. 2-5.
2.
Kościelne osoby prawne są zwolnione od opodatkowania podatkiem od nieruchomości -
nieruchomości lub ich części przeznaczonych na cele niemieszkalne, z wyjątkiem części
przeznaczonej na wykonywanie działalności gospodarczej.
3.
Zwolnienie od opodatkowania podatkiem od nieruchomości obejmuje nieruchomości lub
ich części przeznaczone na cele mieszkalne duchownych i członków zgromadzeń zakonnych,
jeżeli
1)
są one wpisane do rejestru zabytków,
2)
służą jako internaty przy szkołach i seminariach duchownych, klasztory oraz domy duchownych
emerytów,
3)
znajdują się w budynkach diecezji i Rady Kościoła.
4.
Nabywanie i zbywanie rzeczy i praw majątkowych przez kościelne osoby prawne w drodze
czynności prawnych oraz spadkobrania, zapisu i zasiedzenia jest zwolnione od opłaty
skarbowej, jeżeli ich przedmiotem są
1)
rzeczy i prawa nie przeznaczone do działalności gospodarczej,
2)
sprowadzane z zagranicy maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.
5.
Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą pochodzące od osób fizycznych
są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym, jeżeli kościelna
osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat
od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.
6.
Nabywanie i zbywanie rzeczy oraz praw majątkowych, o których mowa w ust. 4, jest zwolnione
od opłat sądowych, z wyłączeniem opłat kancelaryjnych.
Wolne od opłat celnych są przesyłane z zagranicy dla Kościoła i jego osób prawnych
dary
1)
przeznaczone na cele kultowe, charytatywno-opiekuńcze i oświatowo-wychowawcze, z wyjątkiem
wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych,
2)
maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.
1.
Kościół i jego osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną
działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą, utrzymanie
duchownych i ich rodzin oraz członków zgromadzeń zakonnych.
2.
Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zezwolenia, jeżeli odbywają się w obrębie
terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych,
w sposób tradycyjnie ustalony.
1.
Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje. Do fundacji tych stosuje się ogólnie
obowiązujące przepisy o fundacjach ze zmianami wynikającymi z przepisów ust. 2-5.
2.
Niezależnie od nadzoru państwowego, nadzór nad działalnością fundacji sprawuje kościelna
osoba prawna będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji.
3.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zarządzaniu fundacją, właściwy organ państwowy
zwraca się do kościelnej osoby prawnej sprawującej nadzór na fundacją, wyznaczając
termin nie krótszy niż 3 miesiące na spowodowanie usunięcia nieprawidłowości. Po bezskutecznym
upływie tego terminu można zastosować środki określone w przepisach o fundacjach.
4.
W razie konieczności poddania fundacji zarządowi przymusowemu, w myśl przepisów o
fundacjach, zarząd ten będzie sprawowała kościelna osoba prawna wyznaczona przez Radę
Kościoła.
5.
Jeżeli statut fundacji nie stanowi inaczej, w razie jej likwidacji, o przeznaczeniu
jej majątku zadecyduje Rada Kościoła.
W razie zniesienia kościelnej osoby prawnej, jej majątek przechodzi na własność Kościoła
jako całości.
Niezależnie od ustawowego ubezpieczenia duchownych, kościelne osoby prawne mogą prowadzić
wewnętrzną działalność ubezpieczeniową na rzecz duchownych, która w rozumieniu ustawy
nie jest działalnością gospodarczą.
1.
Nieruchomości lub ich części pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu
Kościoła i jego osób prawnych stają się z mocy prawa ich własnością, o ile nie narusza
to praw niepaństwowych i niesamorządowych osób trzecich, jeżeli
1)
były we władaniu Kościoła i jego osób prawnych, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt
2-5, lub
2)
znajdują się na nich obiekty sakralne wraz z obiektami towarzyszącymi lub cmentarze;
dotyczy to także obiektów położonych na obszarze miasta stołecznego Warszawy.
2.
Nieruchomości lub ich części, na których znajdują się cmentarze grzebalne użytkowane
wspólnie przez Kościół Starokatolicki Mariawitów i Kościół Katolicki Mariawitów, stają
się z mocy prawa ich współwłasnością niepodzielną.
3.
Stwierdzenie przejścia własności nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust.
1 i 2, następuje w drodze decyzji wojewody.
4.
Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ust. 1 jest wolne od podatków
i opłat związanych z tym nabyciem, a wynikające z niego wpisy do ksiąg wieczystych
i ich zakładanie są wolne od opłat.
1.
Przyznaje się Kościołowi prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego działki gruntu
położonego w Warszawie przy ul. Szarej 8, oznaczonej hip. nr N-6062.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w terminie 6 miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy, sposób wykonania przepisu ust. 1.
1.
Kościelne osoby prawne istniejące w dniu wejścia w życie ustawy pozostają osobami
prawnymi w rozumieniu niniejszej ustawy.
2.
Wykaz kościelnych osób prawnych istniejących w dniu wejścia w życie ustawy określa
załącznik do ustawy.
Do czasu zwołania Synodu prawo wewnętrzne Kościoła jest uchwalane przez Kapitułę Generalną.
Traci moc dekret z dnia 5 września 1947 r. o uregulowaniu położenia prawnego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego
w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościoła Mariawickiego i Kościoła Starokatolickiego
(Dz. U. Nr 59, poz. 316 i z 1994 r. Nr 73, poz. 324).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.