Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej.
Table of Provisions (32)
Statutory Text (32 Articles)
1.
Ustawa określa stosunek Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej
Polskiej, zwanego dalej „Kościołem”, oraz jego sytuację prawą i majątkową.
2.
W sprawach odnoszących się do Kościoła, nie uregulowanych w ustawie, stosuje się powszechnie
obowiązujące przepisy prawa.
3.
Wszelkie zmiany niniejszej ustawy wymagają uprzedniej opinii Rady Przełożonych Kościoła.
1.
Kościół rządzi się w swoich sprawach własnym prawem wewnętrznym, uchwalanym przez
Kapitułę Generalną, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz samodzielnie
zarządza swoimi sprawami.
2.
Kościół jest niezależny od jakiejkolwiek zagranicznej władzy duchownej lub świeckiej.
3.
Kościół może należeć do krajowych i międzynarodowych organizacji o charakterze ekumenicznym
i międzywyznaniowym.
1.
Strukturę i organizację Kościoła określają przepisy prawa wewnętrznego.
2.
Osobowość prawną posiadają
1)
Kościół jako całość,
2)
kustodie,
3)
parafie,
4)
Zgromadzenie Kapłanów Mariawitów,
5)
Zgromadzenie Sióstr Mariawitek,
6)
klasztory sióstr mariawitek.
3.
Organami osób prawnych wymienionych w ust. 2 są
1)
dla Kościoła jako całości
a)
Kapituła Generalna,
b)
Rada Przełożonych,
c)
Arcybiskup lub Arcykapłanka,
2)
dla kustodii - kustosz lub kustoszka,
3)
dla parafii
a)
rada parafialna,
b)
proboszcz albo administrator parafii - kapłan lub kapłanka,
4)
dla Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów - minister generalny,
5)
dla Zgromadzenia Sióstr Mariawitek - przełożona generalna,
6)
dla klasztoru sióstr mariawitek - przełożona lub siostra starsza.
4.
W sprawach majątkowych Kościół jako całość reprezentuje Arcybiskup lub Arcykapłanka.
5.
Zmiana nazwy grup osób prawnych, o których mowa w ust. 2 pkt 2, 3 i 6, może być dokonana
przepisami wewnątrzkościelnymi. Zmiany te, na wniosek Rady Przełożonych, Minister
Spraw Wewnętrznych i Administracji ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”.
Inne jednostki organizacyjne Kościoła mogą, na wniosek Rady Przełożonych, uzyskać
osobowość prawną w drodze rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
1.
Kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2, 3 i 6, nabywają
osobowość prawną z chwilą powiadomienia właściwego organu przez władzę kościelną.
2.
Właściwym organem jest
1)
dla kustodii - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji,
2)
dla parafii i klasztorów sióstr mariawitek - wojewoda.
3.
Powiadomienie powinno zawierać nazwę kościelnej osoby prawnej, jej organów, siedzibę,
a w odniesieniu do parafii i kustodii - także jej zasięg terytorialny.
4.
Właściwa władza kościelna powiadamia niezwłocznie organ wymieniony w ust. 2 o
1)
zmianach dotyczących nazwy i siedziby kościelnej osoby prawnej oraz o zmianie jej
granic,
2)
połączeniu, podziale i zniesieniu kościelnych osób prawnych.
5.
Odpis powiadomienia, o którym mowa w ust. 3 i 4, z umieszczonym na nim potwierdzeniem
jego przyjęcia, jest dowodem uzyskania osobowości prawnej.
6.
O powołaniu i odwołaniu osoby sprawującej funkcje organu osoby prawnej władza kościelna
powiadamia właściwy organ administracji rządowej. Powiadomienie obejmuje imię i nazwisko,
obywatelstwo oraz miejsce zamieszkania danej osoby.
Jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej działają w ramach kościelnych
osób prawnych, które je powołały.
Kościelna osoba prawna nie odpowiada za zobowiązania innej kościelnej osoby prawnej.
1.
Kościół swobodnie organizuje i sprawuje kult publiczny.
2.
Organizowanie imprez o charakterze religijnym na drogach publicznych wymaga uzgodnienia,
w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, z właściwymi organami administracji rządowej
bądź organami samorządu terytorialnego.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do konduktów pogrzebowych odbywających się stosownie
do miejscowego zwyczaju.
4.
Religijne uroczystości pogrzebowe i nabożeństwa za zmarłych mogą być sprawowane na
cmentarzach komunalnych przy zachowaniu obowiązujących przepisów porządkowych.
Wierni mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki, na zasadach określonych w odrębnych
przepisach, na czas świąt religijnych, w dniach
1)
2 sierpnia - Objawienie Dzieła Wielkiego Miłosierdzia,
2)
23 sierpnia - Święto Krwi Przenajdroższej Pana Jezusa i Ofiary Mateczki.
1.
Kościół prowadzi konfesyjne nauczanie religii w szkołach publicznych na zasadach i
w trybie przewidzianych w odrębnych przepisach.
2.
Oceny z religii wystawiane w punktach katechetycznych są umieszczane na świadectwach
wydawanych przez szkoły publiczne.
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo zakładać i prowadzić szkoły oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze
i opiekuńczo-wychowawcze na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Mają one
charakter mariawicki i podlegają władzy kościelnej.
2.
Do nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach i innych placówkach
oświatowo-wychowawczych i opiekuńczo-wychowawczych, a także seminariach kapłańskich
i instytutach misyjnych prowadzonych przez Kościół stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące uprawnień nauczycieli, wychowawców i pracowników zatrudnionych w szkołach
i placówkach publicznych.
3.
Uczącym się w szkołach wymienionych w ust. 1 i 2 przysługują świadczenia publicznych
zakładów opieki zdrowotnej oraz ulgi w opłatach za przejazdy środkami publicznego
transportu zbiorowego na równi z uczniami szkół publicznych.
1.
Kościół ma prawo do zakładania i prowadzenia seminariów kapłańskich, w których kształci
według własnego programu kandydatów na kapłanów lub kapłanki.
2.
Poręcza się Kościołowi prawo kształcenia kadr duchownych w Chrześcijańskiej Akademii
Teologicznej w Warszawie w zakresie teologii starokatolickiej w ramach istniejącej
jednostki naukowo-dydaktycznej.
1.
Przepisy dotyczące odraczania zasadniczej służby wojskowej ze względu na odbywanie
nauki mają zastosowanie również do alumnów seminariów kapłańskich i nowicjuszy zakonnych.
2.
Duchowni po otrzymaniu święceń i zakonnicy po złożeniu ślubów wieczystych zostają
przeniesieni do rezerwy. Nie są oni powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych w czasie
pokoju, z wyjątkiem przeszkolenia, za zgodą Rady Przełożonych, do pełnienia funkcji
kapelana wojskowego.
3.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby, o których mowa w ust. 1 i 2,
przeznacza się stosownie do potrzeb sił zbrojnych
1)
duchownych - do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych,
2)
alumnów seminariów kapłańskich oraz zakonników - do służby sanitarnej lub służby w
obronie cywilnej.
4.
W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny właściwe organy wojskowe, w porozumieniu
z Arcybiskupem lub Arcykapłanką, zapewniają pozostawienie do duszpasterskiej obsługi
ludności niezbędnej liczby duchownych spośród tych, którzy podlegają mobilizacji.
1.
Żołnierzom pełniącym czynną służbę wojskową zapewnia się możliwość uczestniczenia
- poza terenem jednostek wojskowych - w nabożeństwach i czynnościach religijnych w
niedziele i w święta, jeżeli w miejscowości stacjonowania jednostki wojskowej lub
w jej pobliżu znajduje się miejsce kultu mariawickiego i jeżeli nie koliduje to z
ważnymi obowiązkami służbowymi.
2.
Opiekę duszpasterską na terenie jednostek wojskowych dla żołnierzy, o których mowa
w ust. 1, zapewniają duchowni Kościoła w terminach uzgodnionych z dowódcami jednostek.
3.
Duchownych, o których mowa w ust. 2, wyznacza Rada Przełożonych w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej.
1.
Wiernym przebywającym w szpitalach, prewentoriach i sanatoriach, w zakładach wychowawczo-opiekuńczych,
poprawczych i karnych oraz osobom tymczasowo aresztowanym zapewnia się prawo do wykonywania
praktyk religijnych oraz korzystania z posług religijnych.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do dzieci i młodzieży korzystających z zorganizowanych
form wypoczynku.
3.
W celu realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 2, kierownicy właściwych zakładów
zapewniają duchownym swobodny dostęp do tych osób.
1.
Kościół może tworzyć własne organizacje kościelne w celu realizacji zadań wynikających
z jego misji.
2.
Organizacje kościelne mają na celu w szczególności działalność na rzecz formacji religijnej,
kultu mariawickiego oraz przeciwdziałania upadkowi obyczajów i patologiom społecznym,
a także ich skutkom.
3.
Władze kościelne czuwają nad zgodnością działania organizacji z ich celami religijnymi
i moralnymi.
4.
Do organizacji, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się prawa o stowarzyszeniach.
5.
Organizacje, o których mowa w ust. 1, mogą uzyskiwać osobowość prawną w trybie określonym
w art. 4.
Kościelne osoby prawne mają prawo prowadzenia właściwej dla każdej z nich działalności
charytatywno-opiekuńczej.
1.
Kościelne osoby prawne mogą realizować inwestycje sakralne i kościelne.
2.
Parafie mają prawo posiadania cmentarzy grzebalnych, poszerzania ich, zakładania i
zarządzania nimi.
3.
Na wniosek kościelnej osoby prawnej miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego
obejmują także inwestycje sakralne i kościelne oraz mariawickie cmentarze wyznaniowe.
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, przeznaczone w miejscowych
planach zagospodarowania przestrzennego na potrzeby Kościoła, na wniosek kościelnych
osób prawnych mogą być im oddawane w wieczyste użytkowanie lub sprzedawane.
Nie pobiera się opłat za użytkowanie wieczyste gruntów oddanych na potrzeby zakładów
charytatywno-opiekuńczych i punktów katechetycznych.
Osoby prawne Kościoła mają prawo zakładania i prowadzenia własnych archiwów, muzeów
i zbiorów bibliotecznych.
Instytucje państwowe, samorządowe i kościelne współdziałają w ochronie, konserwacji,
udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury kościelnej i sztuki sakralnej
oraz ich dokumentacji, muzeów, archiwów i bibliotek będących własnością kościelną,
a także dzieł kultury i sztuki o motywach religijnych, stanowiących ważną część dziedzictwa
kultury polskiej.
Kościołowi i jego osobom prawnym przysługuje prawo nabywania, posiadania i zbywania
mienia ruchomego i nieruchomego, nabywania i zbywania innych praw oraz swobodnego
zarządzania swoim majątkiem.
1.
Majątek i przychody kościelnych osób prawnych podlegają ogólnym przepisom podatkowym,
z wyjątkami określonymi w ust. 2-5.
2.
Kościelne osoby prawne są zwolnione od opodatkowania podatkiem od nieruchomości -
nieruchomości lub ich części przeznaczonych na cele niemieszkalne, z wyjątkiem części
przeznaczonej na wykonywanie działalności gospodarczej.
3.
Zwolnienie od podatku od nieruchomości obejmuje nieruchomości lub ich części przeznaczone
na cele mieszkalne duchownych i członków zakonu, jeżeli
1)
są one wpisane do rejestru zabytków,
2)
służą jako domy duchownych emerytów lub znajdują się w budynkach stanowiących siedziby
Arcybiskupa lub Arcykapłanki oraz kustoszy lub kustoszek.
4.
Nabywanie i zbywanie rzeczy i praw majątkowych przez kościelne osoby prawne w drodze
czynności prawnych oraz spadkobrania, zapisu i zasiedzenia jest zwolnione od opłaty
skarbowej, jeżeli ich przedmiotem są
1)
rzeczy i prawa nie przeznaczone do działalności gospodarczej,
2)
sprowadzane z zagranicy maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.
5.
Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą pochodzące od osób fizycznych
są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym, jeżeli kościelna
osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat
od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.
6.
Nabywanie i zbywanie rzeczy oraz praw majątkowych, o których mowa w ust. 4, jest zwolnione
od opłat sądowych, z wyłączeniem opłat kancelaryjnych.
Wolne od opłat celnych są przesyłane z zagranicy dla Kościoła i jego osób prawnych
dary
1)
przeznaczone na cele kultowe, charytatywno-opiekuńcze i oświatowo-wychowawcze, z wyjątkiem
wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych,
2)
maszyny, urządzenia i materiały poligraficzne oraz papier.
1.
Kościelne osoby prawne mają prawo do zbierania ofiar na cele religijne, kościelną
działalność charytatywno-opiekuńczą i oświatowo-wychowawczą oraz na utrzymanie duchownych
i członków wspólnot klasztornych.
2.
Zbiórki wymienione w ust. 1 nie wymagają zezwolenia, jeżeli odbywają się w obrębie
terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych,
w sposób tradycyjnie ustalony.
1.
Kościelne osoby prawne mogą zakładać fundacje. Do fundacji tych stosuje się ogólnie
obowiązujące przepisy o fundacjach ze zmianami wynikającymi z przepisów ust. 2-5.
2.
Niezależnie od nadzoru państwowego, nadzór nad działalnością fundacji sprawuje kościelna
osoba prawna będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji.
3.
W razie stwierdzonych nieprawidłowości w zarządzaniu fundacją, właściwy organ państwowy
zwraca się do kościelnej osoby prawnej sprawującej nadzór na fundacją, wyznaczając
termin nie krótszy niż 3 miesiące na spowodowanie usunięcia nieprawidłowości. Po bezskutecznym
upływie tego terminu można zastosować środki określone w przepisach o fundacjach.
4.
W razie konieczności poddania fundacji zarządowi przymusowemu, w myśl przepisów o
fundacjach, zarząd ten będzie sprawowała kościelna osoba prawna wyznaczona przez Radę
Przełożonych.
5.
Jeżeli statut fundacji nie stanowi inaczej, w razie jej likwidacji, o przeznaczeniu
jej majątku zadecyduje Rada Przełożonych.
W razie zniesienia kościelnej osoby prawnej, jej majątek przechodzi na własność Kościoła
jako całości.
1.
Nieruchomości lub ich części pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu
Kościoła i jego osób prawnych stają się z mocy prawa ich własnością, o ile nie narusza
to praw niepaństwowych i niesamorządowych osób trzecich, jeżeli
1)
były we władaniu Kościoła i jego osób prawnych, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt
2-6, lub
2)
znajdują się na nich obiekty sakralne wraz z obiektami towarzyszącymi lub cmentarze;
dotyczy to także obiektów położonych na obszarze miasta stołecznego Warszawy.
2.
Nieruchomości lub ich części, na których znajdują się cmentarze grzebalne użytkowane
wspólnie przez Kościół Katolicki Mariawitów i Kościół Starokatolicki Mariawitów, stają
się z mocy prawa ich współwłasnością niepodzielną.
3.
Stwierdzenie przejścia własności nieruchomości lub ich części, o których mowa w ust.
1 i 2, następuje w drodze decyzji wojewody.
4.
Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ust. 1 jest wolne od podatków
i opłat związanych z tym nabyciem, a wynikające z niego wpisy do ksiąg wieczystych
i ich zakładanie są wolne od opłat.
W okresie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy darowizny dokonane przez właścicieli
nieruchomości na rzecz kościelnych osób prawnych, jeżeli ich przedmiotem jest własność
nieruchomości pozostających w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu tych kościelnych
osób prawnych, oraz wynikające z nich wpisy do ksiąg wieczystych i ich zakładanie
są wolne od opodatkowania, opłat skarbowych, sądowych i notarialnych, z wyjątkiem
opłat kancelaryjnych.
1.
Kościelne osoby prawne istniejące w dniu wejścia w życie ustawy pozostają osobami
prawnymi w rozumieniu niniejszej ustawy.
2.
Wykaz kościelnych osób prawnych istniejących w dniu wejścia w życie ustawy określa
załącznik do ustawy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.