Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych.

§ 6. Wysokość stawek minimalnych w sprawach

nie określonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.

Rozdział 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporządzenie określa

Rozdział 2

Stawki minimalne w sprawach cywilnych,

ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych

1) opłaty za czynności adwokackie oraz za czynności

radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiące podstawę do zasądzania

przez sądy kosztów zastępstwa prawnego, zwane

dalej opłatami (wynagrodzenie adwokata),

§ 7. Stawka minimalna wynosi przy wartości przedmiotu sprawy

2) stawki minimalne opłat, zwane dalej stawkami minimalnymi,

3) powyżej 1.500 zł do 5.000 zł -

500 zł,

4) powyżej 5.000 zł do 10.000 zł -

1.000 zł,

3) zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nie opłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez

adwokata lub radcę prawnego ustanowionego

z urzędu.

5) powyżej 10.000 zł do 50.000 zł -

2.000 zł,

§ 2. Stawki minimalne ustala się na podstawie stawek określonych w rozdziałach 2- 4.

§ 3. 1. Opłaty stanowiące podstawę zasądzenia

przez sądy kosztów zastępstwa prawnego nie mogą

być wyższe niż czterokrotne stawki minimalne określo­

ne w rozdziałach 2-4, niezależnie od wysokości tych

opłat ustalonych w umowie między adwokatem lub

radcą prawnym a klientem.

1) do 500 zł -

50 zł,

2) powyżej 500 zł do 1.500 zł -

150 zł,

6) powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.000 zł,

7) powyżej 200.000 zł -

6.000 zł.

§ 8. 1. Stawka minimalna wynosi w sprawie

1) o rozwód i unieważnienie małżeństwa -

300 zł,

2) o stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeń­

stwa - 200 zł,

3) o przysposobienie -

150 zł,

4) o pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz o odebranie

dziecka - 100 zł,

2. Sąd może przyznać opłaty wyższe od wskazanych w ust. 1, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy; nie mogą być one wyższe niż sześciokrot­

ne stawki minimalne.

5) o ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, unieważnienie uznania dziecka oraz o rozwiązanie przysposobienia - 200 zł,

§ 4. 1. Przy ustalaniu w umowie opłaty bierze się

pod uwagę rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy adwokata lub radcy prawnego.

7) o uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz

o rozstrzygnięcie co do aktów stanu cywilnego 150 zł,

8) o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub

co do zarządu majątkiem wspólnym - 200 zł,

2. W wypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy

przemawia za tym sytuacja materialna lub rodzinna

klienta albo rodzaj sprawy, adwokat lub radca prawny

może ustalić stawkę opłaty niższą niż stawka minimalna albo zrezygnować z opłaty w całości.

§ 5. 1. Stawki minimalne ustala się od wartości

przedmiotu sprawy, a w postępowaniu egzekucyjnym

6) o ubezwłasnowolnienie -

200 zł,

9) o zniesienie wspólności majątkowej między mał­

żonkami - 300 zł,

10) o podział majątku wspólnego między małżonkami

- stawkę obliczoną na podstawie § 7 od wartości

udziału, a w wypadku zgodnego wniosku małżon­

ków - 50% tej stawki,

-

4990-

11) o alimenty, o nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka - 50 zł, z zastrzeżeniem ust. 4.

Poz. 1013

§ 11. Stawka minimalna wynosi w sprawie

1) o opróżnienie lokalu mieszkalnego 2) o wydanie nieruchomości -

100 zł,

300 zł,

2. Stawki określone w ust. 1 pkt 1 obejmują również

wynagrodzenie od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie, z wyjątkiem roszczeń przewidzianych

wart. 58 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, od

których pobiera się także wynagrodzenie określone

w ust. 1.

3) o opróżnienie lokalu użytkowego - stawkę obliczoną na podstawie § 7 od wartości sześciomiesięcz­

3. Stawki określone w ust. 1 pkt 5 obejmują w sprawach o ustalenie ojcostwa również roszczenia mająt­

kowe strony powodowej.

2) o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autor-

4. Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 11, ustala się

od wartości przedmiotu sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów

lub małżonka, którego wynagrodzenie za pracę ma być

wypłacone do rąk drugiego współmałżonka.

§ 9. Stawka minimalna wynosi za prowadzenie

sprawy z zakresu własności, innych praw rzeczowych

i prawa o księgach wieczystych w sprawie

1) o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie § 7,

2) o rozgraniczenie -

300 zł,

3) dotyczącej służebności 4) o naruszenie posiadania -

§ 12. 1. Stawka minimalna wynosi w sprawie

1) o uchylenie uchwały organu spółdzielni -150 zł,

skich oraz dotyczących wynalazczości wie nie wymienionej odrębnie -

tu do zbioru dokumentów albo o wykreślenie hipoteki - 100 zł,

6) o zniesienie współwłasności -

stawkę obliczoną

na podstawie § 7 od wartości udziału współwłaści­

ciela zastępowanego przez adwokata lub radcę

prawnego, a w wypadku zgodnego wniosku

uczestników - 50% tej stawki,

7) związanej z korzystaniem z rzeczy wspólnej lub z za-

200 zł,

8) o usunięcie niezgodności między treścią wpisu

w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym - 50% stawki obliczonej na podstawie § 7 od

wartości prawa dotkniętego niezgodnością.

§ 10. Stawka minimalna wynosi za prowadzenie

sprawy z zakresu prawa spadkowego w sprawie

1) o zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwenta-

100 zł,

4) o uchylenie wyroku sądu polubownego -

1.000 zł,

5) z zakresu postępowania układowego lub upadło­

ściowego -

1.500 zł,

6) o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego -

200 zł,

7) egzekucyjnej przy egzekucji z nieruchomości 50% stawki obliczonej na podstawie § 7, a przy eg-

zekucji innego rodzaju -

25% tej stawki,

8) ze skargi na czynności komornika -

9) rejestracji spółki -

50 zł,

1.000 zł,

11) innych rejestracji -

130 zł,

300 zł,

3) z zakresu postępowania nieprocesowego w spra-

10) rejestracji spółdzielni 200 zł,

5) o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumen-

rządem rzeczą wspólną -

nego czynszu.

12) zmiany w rejestrze -

1.500 zł,

500 zł,

300 zł,

13) o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę

wykonalności - 50 zł,

14) o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu - 50 zł,

15) o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Pań­

stwa - 50 zł.

2. Stawka określona w ust. 1 pkt 1 i 2 nie obejmuje

opłat od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie.

§ 13. Jeżeli został wydany nakaz zapłaty, a nie doszło

do rozprawy, stawka minimalna, o której mowa

w § 7, ulega obniżeniu w postępowaniu nakazowym

o 50%, a w postępowaniu upominawczym 070%.

§ 14. 1. Stawka minimalna wynosi w sprawach z zakresu prawa pracy

rza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu

i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nie obję­

tego i wyjawienie przedmiotów spadkowych 50 zł,

1) o nawiązanie umowy o pracę, o uznanie wypowie-

2) o stwierdzenie nabycia spadku -

50 zł, a jeżeli

przedmiotem postępowania jest również ważność

testamentu - 300 zł,

2) o wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne

3) o dział spadku - stawkę obliczoną na podstawie

§ 7 od wartości udziału spadkowego uczestnika za-

3) o inne roszczenia niemajątkowe -

dzenia umowy o pracę za bezskuteczne, o przywrócenie do pracy lub o ustalenie sposobu ustania stosunku pracy - 50 zł,

niż wymienione w pkt 4 - 75% stawki obliczonej

na podstawie § 7 od wartości wynagrodzenia lub

odszkodowania będącego przedmiotem sprawy,

50 zł,

stępowanego przez adwokata lub radcę prawnego,

4) o ustalenie wypadku przy pracy, jeżeli nie jest połą­

a w razie działu na zgodny wniosek uczestników

postępowania - 50% tej stawki .

czone z dochodzeniem odszkodowania lub rent y 100 zł,

-

4991 -

5) o świadczenie odszkodowawcze należne z tytułu

wypadku przy pracy lub choroby zawodowej 50% stawki obliczonej na podstawie § 7 od wartości odszkodowania będącego przedmiotem sprawy.

2. Stawka minimalna wynosi 50 zł w sprawach

o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego

i zaopatrzenia emerytalnego.

§ 15. 1. Stawka za prowadzenie sprawy w postępo­

waniu apelacyjnym wynosi

1) przed sądem wojewódzkim - 50% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził

sprawy ten sam adwokat lub radca prawny - 75%

stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż

50 zł,

2) przed sądem apelacyjnym - 75% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził

sprawy ten sam adwokat lub radca prawny 100% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie

mniej niż 100 zł.

2. Stawka za prowadzenie sprawy w postępowaniu

zażaleniowym wynosi

1) przed sądem wojewódzkim - 25% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat lub radca prawny-50% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 50 zł,

2) przed sądem apelacyjnym lub przed Sądem Najwyższym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli w poprzedniej instancji sprawy nie prowadził ten sam

adwokat lub radca prawny - 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 100 zł .

3. Stawka za prowadzenie sprawy z zakresu prawa

pracy przed sądem apelacyjnym wynosi 100% odpowiedniej stawki wymienionej w § 14.

4. Stawka w postępowaniu kasacyjnym wynosi

1) za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz udział

w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75%

stawki minimalnej, a jeżeli w drugiej instancji nie

prowadził sprawy ten sam adwokat lub radca

prawny - 100% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 100 zł,

2) za sporządzenie i wniesienie kasacji - 50% stawki

minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej

instancji ten sam adwokat lub radca prawny 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie

mniej niż 100 zł,

3) za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat lub radca

prawny, nie sporządzał i nie wniósł kasacji - 75%

stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż

100 zł.

2) za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej

- 100 zł.

Rozdział 3

Stawki minimalne w sprawach karnych

§ 16. 1. Stawka minimalne wynosi

1) w sprawie objętej dochodzeniem 2) w sprawie objętej śledztwem -

150 zł,

250 zł.

2. Stawka minimalna za obronę wynosi

1) przed sądem rejonowym w postępowaniu szczególnym - 300 zł,

2) przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym lub przed wojskowym sądem garnizonowym

- 350 zł,

3) przed sądem wojewódzkim jako drugą instancją

lub przed wojskowym sądem okręgowym jako drugą instancją - 350 zł,

4) przed sądem wojewódzkim jako pierwszą instancją

lub przed wojskowym sądem okręgowym jako

pierwszą instancją oraz przed sądem apelacyjnym

- 500 zł,

5) przed Sądem Najwyższym -

500 zł.

3. Stawka minimalna wynosi za

i wniesienie kasacji

sporządzenie

1) w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd rejonowy lub wojskowy sąd garnizonowy - 300 zł,

2) w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd wojewódzki lub wojskowy sąd okrę­

gowy - 500 zł.

4. Stawka minimalna wynosi za czynności w sprawie o wznowienie postępowania oraz w sprawie o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego - 300 zł.

5. Stawka minimalna wynosi za obronę w sprawie

o wydanie wyroku łącznego - 100 zł.

6. Stawka minimalna wynosi za prowadzenie sprawy o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, aresztowanie lub zatrzymanie, w tym sprawy wynikającej

z przepisów o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych

wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz

niepodległego bytu Państwa Polskiego - 100 zł. Przepisu § 7 nie stosuje się.

7. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do

opłat za czynności w postępowaniu karnym pełnomoc­

nika powoda cywilnego, pełnomocnika pokrzywdzonego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub

oskarżyciela prywatnego.

§ 17. Stawka minimalna wynosi za obronę przed

sądem w postępowaniu wykonawczym

5. Stawka minimalna w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wynosi

1) w sprawie o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary - 150 zł,

1) za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej

oraz za stawiennictwo na rozprawie - 200 zł,

2) w sprawie o wykonanie warunkowo zawieszonej

kary - 150 zł,

-

4992-

3) w sprawie o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub odwołanie takiego zwolnienia - 100 zł,

4) za czynności związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz wykonywaniem środków

zabezpieczających - 100 zł,

5) za prowadzenie sprawy o zatarcie skazania 100 zł,

6) za prowadzenie sprawy o ułaskawienie - .200 zł;

7) za pozostałe czynności w postępowaniu wykonawczym - 200 zł.

§ 18. W sprawach, w których rozprawa trwa dłużej

n i ż jeden dzień, stawka minimalna ulega podwyższe­

niu za każdy następny dzień 020%.

§ 19. Za obronę ki lku osób lub reprezentowanie kilku osób pobiera się opłatę od każdej z tych osób.

Poz. 1013 i 1014

§ 22. Wniosek o przyznanie kosztów nie opłaconej

pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że

opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.

§ 23. W sprawie cywilnej, w której kosztami procesu został obciążony przeciwnik procesowy strony korzystającej z pomocy udzielonej przez adwokata lub

radcę prawnego ustanowionego z urzędu , koszty,

o których mowa w § 21, sąd przyznaje po wykazaniu

bezskuteczności ich egzekucji.

Rozdział 6

Przepisy przejściowe i końcowe

§ 24.1. W sprawach będących w toku przed dniem

wejścia w życie rozporządzenia stosuje się aż do zakoń­

czenia sprawy w danej instancji przepisy dotychczasowe.

Rozdział 4

2. W sprawach, w których wniosek o zaopatrzenie

tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności wpły­

Stawki minimalne w sprawach

przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

nął przed wejściem w życie rozporządzenia, stosuje się

przepisy dotychczasowe.

§ 20. Stawka minimalna wynosi

1) w sprawie dotyczącej należności pieniężnych albo

praw majątkowych, której wartość została określo­

na przez organ administracji państwowej lub jest

oczywista - stawkę obliczoną na podstawie § 7,

a w innej sprawie - 200 zł.

2) w sprawie o przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym - 300 zł.

Rozdział 5

Koszty nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej

przez adwokata lub radcę·· prawnego ustanowionego

z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa

§ 25. Do dnia 31 grudnia 1998 r. koszty nie opłaco­

nej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata lub

radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone

przez Skarb Państwa, wynoszą 40% stawki minimalnej.

§ 26. Tracą moc

1) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia

4 czerwca 1992 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed organami wymiaru sprawiedliwości (Dz. U. Nr 48, poz. 22Q, z 1994 r.

Nr 119, poz. 578 i z 1995 r. Nr 153, poz. 786),

2)

§ 21. Koszty nie opłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa, z zastrzeżeniem § 25, obejmują

1) opłatę w wysokości nie wyższej niż dwukrotna stawka minimalna określona w rozdziałach 2-4 oraz

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia

18 sierpnia 1983 r. w sprawie zasad ponoszenia

przez Skarb Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 51,

poz. 230).

§27. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata

lub radcy prawnego.

Minister Sprawiedliwości: H. Suchocka

1014

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

z dnia 25 listopada 1997 r.

w sprawie rodzajów i wzorów dokumentów osobistych strażaków Państwowej Straży Pożarnej, organów

właściwych do ich wydawania oraz szczegółowych zasad dokonywania wpisów w tych dokumentach.

Na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88,

poz. 400, z 1992 r. Nr 21, poz. 86i Nr 54, poz. 254,

z 1994 r. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 34,

poz. 163, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 152, poz. 723

oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 88, poz. 554 i Nr 106,

poz. 680) zarządza się, co następuje

-

4989-

1013

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI

z dnia 12 grudnia 1997 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych.

Na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 oraz art. 29 ust. 2

ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze

(Dz. U. Nr 16, poz. 124 i Nr 25, poz. 187, z 1983 r. Nr 5,

poz. 33, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1990 r. Nr 36,

poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 77, poz. 367

oraz z 1997 r. Nr28, poz. 153, Nr75, poz. 471 i Nr 141,

poz. 943) oraz na podstawie art. 22 3 ust. 2 i 22 5 ust. 2 i 3

ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

(Dz. U. Nr 19, poz. 145, z 1989 r. Nr 33, poz. 175, z 1996 r.

Nr 106, poz. 496 i z 1997 r. Nr75, poz. 471) zarządza się,

co następuje

- od wartości egzekwowanego roszczenia, chyba że

przepisy rozporządzenia stanowią inaczej.

2. W razie zmiany w toku postępowania wartości

stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod

uwagę wartość zmienioną poczynając od następnej in-

stancji.