Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 listopada 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie.

Przepisy rozporządzenia stosuje się w przypadkach łącznego powierzenia pracownikom

mienia, z obowiązkiem wyliczenia się, w zakładzie pracy lub w wydzielonej jego części,

w której odbywa się sprzedaż, produkcja lub świadczenie usług albo przechowuje się

mienie stanowiące przedmiot powierzenia i oddzielnego rozliczania, zwanym dalej „miejscem

powierzenia mienia”.

Pracodawcy są obowiązani, w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia,

dostosować zawarte z pracownikami przed tym dniem umowy o wspólnej odpowiedzialności

materialnej do przepisów niniejszego rozporządzenia.

1

Pracownicy, o których mowa w § 1, mogą przyjąć na podstawie pisemnej umowy zawartej

z pracodawcą wspólną odpowiedzialność materialną za szkody spowodowane powstaniem

niedoboru w powierzonym im łącznie mieniu, jeżeli liczba pracowników w miejscu powierzenia

mienia, poza wymienionymi w § 4 ust. 1, nie przekracza

-

przy pracy na jedną zmianę - 8 osób,

-

przy pracy na dwie zmiany - 12 osób,

-

przy pracy na trzy zmiany - 16 osób.

2.

W zakładach usługowych, w zakładach żywienia zbiorowego oraz w sklepach samoobsługowych

i preselekcyjnych pracownicy, poza wymienionymi w § 4 ust. 1, mogą przyjąć wspólną

odpowiedzialność materialną, jeżeli ich liczba w miejscu powierzenia mienia nie przekracza

24 osób na jedną zmianę.

3

Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej może być zawarta, jeżeli na przyjęcie

wspólnej odpowiedzialności materialnej wyrażą zgodę wszyscy pracownicy zatrudnieni

w miejscu powierzenia mienia, z zastrzeżeniem § 4.

(skreślony

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 czerwca 1996 r.

1.

Za pisemną zgodą pracowników, którzy przyjęli wspólną odpowiedzialność materialną,

mogą wykonywać pracę lub określone czynności w miejscu powierzenia mienia

1)

osoby wykonujące czynności nie związane z dysponowaniem mieniem,

2)

osoby wykonujące pracę dorywczo lub przez czas określony,

3)

osoby nowo przyjęte do pracy obejmującej czynności związane z dysponowaniem mieniem

- do czasu przeprowadzenia najbliższej inwentaryzacji,

4)

pracownicy młodociani w okresie odbywania przygotowania zawodowego, a po zakończeniu

tego przygotowania - do czasu przeprowadzenia najbliższej inwentaryzacji,

5)

osoby odbywające praktykę zawodową.

2.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić osobom objętym wspólną odpowiedzialnością materialną

możliwość sprawowania nadzoru nad powierzonym mieniem, przez swobodny do niego dostęp,

w czasie wykonywania przez osoby wymienione w ust. 1 pracy lub określonych czynności

w miejscu powierzenia mienia.

Każda zmiana w składzie pracowników objętych wspólną odpowiedzialnością materialną

wymaga zawarcia nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej.

Pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych

w umowie. Jednakże w razie stwierdzenia, że niedobór w całości lub w części został

spowodowany przez niektórych pracowników, za całość niedoboru lub określoną jego część

odpowiadają tylko sprawcy szkody, co nie wyłącza ich odpowiedzialności za resztę niedoboru

wraz z pozostałymi pracownikami na zasadach odpowiedzialności wspólnej.

Wspólna odpowiedzialność materialna nie wyklucza odpowiedzialności indywidualnej za

inne mienie powierzone danej osobie.

1.

Warunkiem ustanowienia wspólnej odpowiedzialności materialnej jest powierzenie mienia

łącznie wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci taką odpowiedzialnością - na

podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z ich udziałem lub z udziałem osób przez

nich wskazanych, zgodnie z § 22 ust. 2, oraz zapewnienie im możliwości zgłaszania

uwag w związku z przebiegiem i wynikami inwentaryzacji.

2.

Pracownikowi objętemu umową o wspólnej odpowiedzialności materialnej przysługują uprawnienia

określone w ust. 1, a także prawo wglądu w księgi rachunkowe pracodawcy - w zakresie

dotyczącym rozliczania powierzonego mienia, oraz uczestniczenia w przyjmowaniu i wydawaniu

mienia.

(skreślony

Pracownik może wypowiedzieć umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej na piśmie

na czternaście dni naprzód. W takim przypadku do przeprowadzenia inwentaryzacji należy

przystąpić przed upływem okresu wypowiedzenia tej umowy.

1

Jeżeli rozliczenie mienia wykaże niedobór, każdy z pracowników ponoszących wspólną

odpowiedzialność materialną może, w ciągu 3 dni od powzięcia wiadomości o stwierdzonym

niedoborze, odstąpić na piśmie, ze skutkiem na przyszłość, od umowy ustanawiającej

taką odpowiedzialność. W takim przypadku do przeprowadzenia inwentaryzacji należy

przystąpić w ciągu 7 dni od dnia odstąpienia pierwszego pracownika od umowy o wspólnej

odpowiedzialności materialnej.

2

Pracodawca może odstąpić od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej w każdym

czasie. W takim przypadku do przeprowadzenia inwentaryzacji należy przystąpić niezwłocznie,

nie później niż w ciągu 3 dni od dnia odstąpienia pracodawcy od umowy o wspólnej odpowiedzialności

materialnej.

W umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej strony ustalają okres, w ciągu którego

nieobecność pracownika w pracy nie ma wpływu na zakres odpowiedzialności zarówno tego

pracownika, jak i pozostałych pracowników ponoszących wspólną odpowiedzialność materialną,

zwany dalej „okresem ustalonym w umowie”. W razie przedłużenia się nieobecności pracownika

ponad okres ustalony w umowie, należy niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni

od dnia upływu tego okresu, przystąpić do przeprowadzenia inwentaryzacji.

Pracownik ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną, który po nieobecności w pracy,

trwającej dłużej niż okres ustalony w umowie, powróci do pracy

1)

przed rozpoczęciem albo zakończeniem inwentaryzacji przeprowadzonej w terminie określonym

w § 12 w związku z jego nieobecnością w pracy lub z innych przyczyn - jest nadal związany

umową o wspólnej odpowiedzialności materialnej,

2)

po zakończeniu inwentaryzacji przeprowadzonej w terminie określonym w § 12 w związku

z jego nieobecnością w pracy lub z innych przyczyn - jest związany umową o wspólnej

odpowiedzialności materialnej do dnia zakończenia tej inwentaryzacji.

(skreślony

(skreślony

1.

Pracownik ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną może zgłosić pracodawcy żądanie

przeprowadzenia inwentaryzacji w razie stwierdzenia nieprawidłowego wykonywania obowiązków

związanych z pieczą nad powierzonym mieniem przez innego pracownika objętego taką

odpowiedzialnością.

2.

Pracownik, o którym mowa w ust. 1, może odstąpić od umowy o wspólnej odpowiedzialności

materialnej, ze skutkiem na przyszłość, jeżeli w terminie nie przekraczającym 7 dni

od dnia zgłoszenia żądania przeprowadzenia inwentaryzacji nie zostanie ona rozpoczęta

lub nie nastąpi odsunięcie pracownika, którego dotyczą zarzuty, od wykonywania pracy

w miejscu powierzenia mienia.

Pracownik ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną, który zgłosił na piśmie zarzuty

uzasadniające utratę zaufania w stosunku do osoby określonej w § 4 ust. 1 pkt 1-5,

może cofnąć zgodę na dalsze wykonywanie przez tę osobę pracy lub określonych czynności

w miejscu powierzenia mienia, a w razie nieuwzględnienia przez pracodawcę skutków

cofnięcia takiej zgody - może odstąpić od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej,

ze skutkiem na przyszłość. W takim przypadku do przeprowadzenia inwentaryzacji należy

przystąpić niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia zgłoszenia zarzutów.

(skreślony

1.

W razie wypowiedzenia przez jedną ze stron umowy o pracę z pracownikiem ponoszącym

wspólną odpowiedzialność materialną zakończenie inwentaryzacji powinno nastąpić najpóźniej

w dniu rozwiązania umowy o pracę.

2

W razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia lub w razie wygaśnięcia umowy

o pracę do przeprowadzenia inwentaryzacji należy przystąpić niezwłocznie, nie później

jednak niż w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę.

1.

W razie wypowiedzenia przez pracownika umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej

albo odstąpienia od takiej umowy przez pracownika lub pracodawcę, pracownik ponosi

wspólną odpowiedzialność materialną za szkodę w mieniu, której powstanie stwierdzono

do dnia zakończenia inwentaryzacji, jeżeli zostanie ona rozpoczęta w wymaganym terminie;

w razie bezskutecznego upływu terminu rozpoczęcia inwentaryzacji pracownik jest wolny

od odpowiedzialności od dnia, w którym przestała go wiązać umowa o wspólnej odpowiedzialności

materialnej.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie ustania stosunku pracy pracownika objętego

wspólną odpowiedzialnością materialną.

3.

Do dnia zawarcia nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej, w sytuacjach

określonych w ust. 1 i 2, pracownicy objęci wspólną odpowiedzialnością materialną

nie ponoszą odpowiedzialności za część szkody w mieniu powstałą w czasie obowiązywania

poprzednio zawartej umowy, za którą odpowiadałby pracownik, którego ta umowa przestała

wiązać; ta część szkody obciąża pracodawcę.

(skreślony

1.

(skreślony

2

W razie niemożności wzięcia udziału w inwentaryzacji z powodu choroby lub innej ważnej

przyczyny, pracownik ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną może wskazać na

piśmie inną osobę, która za zgodą pracodawcy weźmie za niego udział w przeprowadzeniu

inwentaryzacji.

3

Jeżeli pracownik nie bierze udziału w przeprowadzaniu inwentaryzacji ani też nie wskaże

innej osoby (ust. 2), pracodawca przeprowadzi inwentaryzację przez komisję złożoną

co najmniej z 3 osób.

1

Pracownikowi ponoszącemu wspólną odpowiedzialność materialną, którego stosunek pracy

ustał, należy umożliwić udział w przeprowadzanej inwentaryzacji. Pracownik taki może

wskazać na piśmie inną osobę, która za zgodą pracodawcy weźmie za niego udział w inwentaryzacji.

2

W razie nieskorzystania przez pracownika z uprawnień określonych w ust. 1 pracodawca

przeprowadzi inwentaryzację w trybie określonym w § 22 ust. 3.

Pracownikowi ponoszącemu wspólną odpowiedzialność materialną, który po ustaniu stosunku

pracy bierze udział w przeprowadzeniu inwentaryzacji, przysługuje wynagrodzenie obliczone

według przeciętnej stawki dziennej z ostatniego miesiąca jego pracy. Takie samo wynagrodzenie

przysługuje osobie, która zastępuje pracownika w czynnościach inwentaryzacyjnych w

myśl przepisów § 22 ust. 2 i § 23 ust. 1.

(skreślony

(skreślony

(skreślony

(skreślony

(skreślony

(skreślony

(skreślony

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do pracowników, którzy odpowiadają materialnie

za powierzone mienie na zasadach ograniczonej odpowiedzialności materialnej pracowników

za powierzone mienie na podstawie odrębnych przepisów.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1975 r.