Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 października 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zwrocie majątku utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne w wyniku wprowadzenia stanu wojennego.

1.

Wszystkie składniki majątku związków zawodowych i organizacji społecznych, odebrane

im w wyniku wprowadzenia stanu wojennego, a także te które przekazano innym strukturom

związkowym lub jednostkom organizacyjnym na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym

(Dz. U. Nr 29, poz. 154, z 1982 r. Nr 3, poz. 18 i z 1989 r. Nr 34, poz. 178) oraz ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych

(Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277, z 1988 r. Nr 11, poz. 84, z 1989 r. Nr 20, poz. 105 i z 1990 r. Nr 30, poz. 179) i wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych, a także innych przepisów szczególnych

stanu wojennego, podlegają zwrotowi. W razie niemożności zwrotu tego majątku wskutek

jego zniszczenia lub zaginięcia, przysługuje odszkodowanie na zasadach określonych

w ustawie.

2.

Obowiązek zwrotu majątku obciąża właściwe organizacje związkowe, organy państwowe

i inne jednostki organizacyjne, które ten majątek przejęły (objęły).

3.

W razie przekształcenia, reorganizacji lub likwidacji podmiotów, o których mowa w

ust. 2, do zwrotu majątku zobowiązani są ich następcy prawni.

Jeżeli przed wejściem w życie ustawy, o której mowa w art. 1, organ państwowy lub

państwowa jednostka organizacyjna zwróciły równowartość majątku bez jej waloryzacji,

mają do niego zastosowanie przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, z wyłączeniem

art. 2 ust. 3a oraz art. 3 ust. 3.

1.

Zwrot składników majątkowych następuje na rzecz jednostek organizacyjnych związków

zawodowych i organizacji społecznych, które były w posiadaniu tego majątku

1)

w odniesieniu do związków zawodowych - w dniu 12 grudnia 1981 r.,

2)

w odniesieniu do organizacji społecznych - w dniu faktycznego pozbawienia majątku.

2.

Jeżeli nie istnieją właściwe jednostki, o których mowa w ust. 1, prawo ubiegania się

o zwrot majątku przysługuje organizacjom ogólnokrajowym związków zawodowych lub organizacji

społecznych.

3

W przypadku zniszczenia, zaginięcia lub zużycia składnika majątku w stopniu uniemożliwiającym

jego dalsze użytkowanie, wypłaca się odszkodowanie w wysokości odpowiadającej wartości

składnika majątku według stanu odpowiednio na dzień 12 grudnia 1981 r. lub na dzień

faktycznego pozbawienia majątku, a według cen w chwili wydania orzeczenia o zwrocie.

W przypadku gdy niemożliwe jest ustalenie pierwotnej wartości poszczególnych, zniszczonych,

zaginionych lub zużytych składników majątku albo ustalenie ich cen w chwili wydawania

orzeczenia o zwrocie, odszkodowanie ustala się w wysokości odpowiadającej ich łącznej

wartości, stwierdzonej w protokołach przekazania majątku, bilansach lub innych dokumentach

księgowych, podwyższonej w relacji do wzrostu przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,

ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, jaki nastąpił odpowiednio

między dniem 12 grudnia 1981 r. lub dniem faktycznego pozbawienia majątku a dniem

wydania orzeczenia.

3a

Od odszkodowania, o którym mowa w ust. 3, potrąca się - waloryzowaną na zasadach przewidzianych

w art. 3 ust. 1 - wartość składników majątkowych zużytych na potrzeby osób będących

członkami podmiotów uprawnionych do odszkodowania.

4.

Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 3, może być również wypłacone w formie papierów

wartościowych.

W zakresie uregulowanym niniejszą ustawą i nie objętym orzeczeniem Społecznej Komisji

Rewindykacyjnej, na wniosek strony wszczyna się postępowanie.

1.

Waluta polska, która znajdowała się na rachunkach bankowych, podlega zwrotowi na rzecz

podmiotów określonych w art. 2 ust. 1 i 2 po jej waloryzacji. Waloryzacji dokonuje

się przez podwyższenie całej sumy w relacji do wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

pracowników w gospodarce uspołecznionej ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu

Statystycznego, jaki nastąpił odpowiednio między dniem 12 grudnia 1981 r. lub dniem

faktycznego pozbawienia majątku a dniem wydania orzeczenia.

2.

Waluta obca, która znajdowała się na rachunkach bankowych, podlega zwrotowi na rzecz

podmiotów określonych w art. 2 ust. 1 i 2 po naliczeniu odsetek w wysokości 3% w skali

rocznej, liczonych odpowiednio od dnia 12 grudnia 1981 r. lub dnia faktycznego pozbawienia

majątku. Zwrot tak oprocentowanej waluty obcej może nastąpić również w walucie polskiej

przy zastosowaniu kursu dewizowego ogłaszanego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego,

obowiązującego w dniu wydania orzeczenia.

3

W sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 2 ust.

3a.

1.

Związki zawodowe i organizacje społeczne, którym przekazano składniki majątkowe podlegające

zwrotowi na podstawie przepisu art. 1 ust. 1, w przypadku, o którym mowa w art. 2

ust. 3, obowiązane są do wypłaty odszkodowania w wysokości odpowiadającej wartości

składnika majątku według stanu na dzień jego przejęcia, a według cen z dnia wydania

orzeczenia o zwrocie.

2.

Związki zawodowe i organizacje społeczne, którym przekazano, podlegające zwrotowi

na podstawie przepisu art. 3 ust. 1, środki finansowe w walucie polskiej, obowiązane

są do zwrotu tych środków z odsetkami wynikającymi ze stopy procentowej ustalanej

przez Narodowy Bank Polski dla oprocentowania kredytu refinansowego, naliczonymi za

okres od dnia 1 lutego 1991 r. do dnia wydania orzeczenia o zwrocie.

3.

Związki zawodowe i organizacje społeczne, którym przekazano, podlegające zwrotowi

na podstawie przepisu art. 3 ust. 2, środki finansowe w walucie obcej, obowiązane

są do zwrotu tych środków po naliczeniu odsetek w wysokości 3% w skali rocznej, liczonych

od dnia 1 lutego 1991 r. do dnia wydania orzeczenia o zwrocie.

4.

Różnice pomiędzy kwotami należnymi podmiotom uprawnionym na podstawie przepisu art.

2 ust. 3 i 3a oraz art. 3 a kwotami, które związki zawodowe i organizacje społeczne

są obowiązane zwrócić na podstawie odpowiednio ust. 1-3, wypłaca Skarb Państwa.

5.

Skarb Państwa obowiązany jest do wyrównania nadpłaty, jeżeli organizacje zobowiązane

do zwrotu wypłaciły organizacjom uprawnionym do jego uzyskania kwoty wyższe od wynikających

z przepisów ust. 1-3.

6.

W sprawach, o których mowa w ust. 4 i 5, w imieniu Skarbu Państwa występują wojewodowie

właściwi ze względu na siedzibę organizacji uprawnionej do uzyskania zwrotu majątku

lub środków finansowych.

1.

Różnica i nadpłata, o których mowa odpowiednio w art. 3

1)

przeniesienia praw do składników majątkowych stanowiących własność Skarbu Państwa

albo przeniesienia - w porozumieniu z właściwym organem gminy - praw do składników

majątkowych stanowiących własność komunalną, za którą odpłatność pokryje Skarb Państwa,

2)

przeniesienia praw do składników majątku restrukturyzowanych bądź prywatyzowanych

przedsiębiorstw państwowych (mienie zbędne) - za zgodą uprawnionego związku zawodowego

lub organizacji społecznej,

3)

nieodpłatnego nabycia - za zgodą Rady Ministrów - akcji jednoosobowych spółek Skarbu

Państwa oraz akcji spółek, w których udział Skarbu Państwa wynosi ponad 50%, z pominięciem

trybu publicznego,

4)

obligacji Skarbu Państwa.

2.

Przepisy ust. 1, a także art. 2 ust. 4 stosuje się do zobowiązań Skarbu Państwa z

tytułu odpowiednio różnicy, wyrównania nadpłaty lub odszkodowania, jeżeli ich wartość

przekracza 10 000 złotych wobec zakładowej organizacji związkowej oraz 100 000 złotych

wobec organizacji związkowych szczebla ponadzakładowego i organizacji społecznych

w stosunku do nadwyżki ponad tę kwotę.

3.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z Ogólnopolskim Porozumieniem

Związków Zawodowych i Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym „Solidarność”, szczegółowe

zasady i tryb regulowania zobowiązań Skarbu Państwa, o których mowa w art. 3

Za okres od dnia wydania przez Społeczną Komisję Rewindykacyjną orzeczenia o zwrocie

majątku do dnia jego wykonania nalicza się odsetki ustawowe. Przepisy art. 3

Sprawy o zwrot majątku, wszczęte, a nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy, podlegają jej przepisom.

1.

Postępowanie o zwrot majątku wszczyna się na wniosek podmiotów, o których mowa w art.

2 ust. 1 i 2.

2.

Wniosek o wszczęcie postępowania o zwrot majątku powinien zawierać oznaczenie podmiotów,

o których mowa w art. 1 ust. 2 i 3, oraz określenie przedmiotu roszczenia wraz z jego

uzasadnieniem. We wniosku należy wskazać osobę pełnomocnika.

1.

Postępowanie o zwrot majątku prowadzi się przed Społeczną Komisją Rewindykacyjną,

zwaną dalej „Komisją”, działającą przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej.

2.

Komisja składa się z osób wyznaczonych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w

porozumieniu z innymi ministrami sprawującymi nadzór nad organizacjami społecznymi.

3.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy

zakres działania, skład osobowy, tryb powoływania oraz organizację Komisji.

4.

Wydatki związane z działalnością Komisji są pokrywane z budżetu państwa, w części

budżetowej organu powołującego Komisję.

W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

(Dz. U. Nr 55, poz. 234, z 1994 r. Nr 43, poz. 163 oraz z 1996 r. Nr 1, poz. 2 i Nr 24, poz. 110) w art. 45 wprowadza się następujące zmiany

1)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Nieruchomości Zrzeszenia Związków Zawodowych wraz z ich wyposażeniem, przekazane na

zasadach i w trybie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 61 ust. 2

ustawy, o której mowa w art. 48 ust. 1 niniejszej ustawy, podlegają podziałowi, w

równych częściach, pomiędzy Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” i

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych.

”

;

2)

ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie

„

3.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej w terminie do dnia 30 czerwca 1997 r., w oparciu

o inwentaryzację nieruchomości, o których mowa w ust. 1, określi w drodze rozporządzenia

wykazy nieruchomości, które od dnia wejścia w życie rozporządzenia stanowić będą wyłączną

własność Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” lub Ogólnopolskiego

Porozumienia Związków Zawodowych; wykazy te stanowić będą podstawę do ujawnienia prawa

własności w księgach wieczystych.

4.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, określi

ponadto szczegółowe zasady i tryb

1)

przeniesienia praw do nieruchomości podlegających podziałowi, o którym mowa w ust.

1,

2)

rozliczeń związanych z tym podziałem, jeżeli wartość poszczególnych nieruchomości

nie pozwoli na równy ich podział.

”

;

3)

dodaje się ust. 5-7 w brzmieniu

„

5.

Inwentaryzację, o której mowa w ust. 3, przeprowadzi komisja powołana przez Ministra

Pracy i Polityki Socjalnej.

6.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej dokona, w drodze decyzji, rozliczeń, o których

mowa w ust. 4 pkt 2.

7.

Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 3 i 4, Minister Pracy i Polityki Socjalnej wyda

po zasięgnięciu, w trybie określonym w art. 19 ust. 2, opinii Niezależnego Samorządnego

Związku Zawodowego „Solidarność” i Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.

”

1.

Komisja rozpatruje sprawy na posiedzeniu jawnym w trzyosobowych zespołach orzekających.

Zespoły mogą rozpatrywać sprawy na posiedzeniach wyjazdowych.

2.

Przewodniczącym zespołu orzekającego powinna być osoba dająca gwarancję bezstronnego

rozstrzygania spraw i posiadająca wyższe wykształcenie prawnicze.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

1.

Komisja rozstrzyga sprawę, wydając orzeczenie mające moc decyzji administracyjnej.

2.

Orzeczenie Komisji jest ostateczne i stanowi tytuł do wszczęcia postępowania egzekucyjnego

w administracji.

3.

Na orzeczenie Komisji przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

4

W sprawach rozpatrywanych ponownie przez Komisję w wyniku uchylenia orzeczenia przez

Naczelny Sąd Administracyjny Komisja nie może wydać orzeczenia mniej korzystnego dla

strony skarżącej niż orzeczenie uchylone, chyba że skargę wnosił również inny uczestnik

postępowania.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej powoła Komisję, o której mowa w art. 5, w terminie

jednego miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy.

(pominięty

1

Termin składania wniosków do Komisji upływa z dniem 31 grudnia 1991 r.

2

Nie uwzględnia się upływu terminu, o którym mowa w ust. 1, jeżeli w wyniku postępowania

wszczętego na podstawie wniosku złożonego w tym terminie okaże się, że zobowiązany

do zwrotu jest inny podmiot niż wskazany we wniosku i wnioskodawca zażąda zwrotu majątku

od tego podmiotu.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.