Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków użycia uzbrojonych pododdziałów zwartych wojskowych organów porządkowych oraz szczegółowych warunków i sposobu postępowania przy użyciu broni palnej przez te pododdziały.

§ 26. 1. Przed użyciem broni palnej żołnierze wojskowych organów porządkowych

żeli zwłoka w użyciu broni palnej groziłaby bezpośred ­

1) wzywają osobę, wobec której broń palna ma być

nim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego albo wolności obywateli.

użyta, do podporządkowania się rozkazom (poleceniom) wydanym na pod" tawie prawa przez wojskowy organ porządkowy, a w szczególności do natychmiastowego porzucenia broni palnej lub innego niebezpiecznego narzędzia, zaniechclnia czynnej napaści, odstąpienia od stosowania przemocy,

zaprzestania ucieczki albo zaniechania innego bezprawnego działania,

2) wzywają osobę, wobec której broń palna ma być

użyta, do zatrzymania się, wołając" Stój -Żandar­

meria Wojskowa" ("służba wartownicza", "służba

pat rolowa", "służba konwojowa", "służba garnizonowa" lub "służba wewnętrzna" - w zależności

od rodzaju wojskowego organu porządkowego,

którego żołnierz ma zamiar użyć bron i palnej),

3) w razie niezatrzymania si ę osoby, wobec której

3. Przepisów ust. 1 pkt 2-4 można nie stosować, je-

4. Przepisów ust. 1 nie stosuje się w czasie prowadzenia bezpośredniego pościgu określonego wart. 37

ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy, jeżeli osoba, wobec której broń

palna ma być użyta, użyła broni palnej lub ucieka pojazdem.

§ 27. Osobę doprowadzaną lub konwojowaną albo

trzymaną pod strażą warty uprzedza się o możliwości

użycia wobec niej broni palnej w

cego do jej użycia.

§ 28. Użycie broni palnej powinno następować

w sposób wyrządzający możl i wie najmniejszą szkodę

osobie, wobec której jest ona użyta, oraz nie może

zmierzać do pozbawienia jej życia.

broń palna ma być użyta, grożą użyciem broni palnej, wołając "Stój - bo strzelam",

4)

Rozdział 4

Przepis końcowy

w razie bezsku teczności wezwań określonych

w pkt 2 i 3 - dają strzał ostrzegawczy w górę.

2. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 można nie stosować , jeżeli z okoliczności zdarzenia wynika, że osoba, wobec

której broń palna ma być użyta, posługuje się bronią

palną lub innym niebezpiecznym narzędziem.

razie podjęcia przez

nią próby ucieczki lub innego zachowania uprawniają­

§ 29. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: J. Oleksy

36

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 12 grudnia 1995 r.

w sprawie szczegółowych zasad i warunków użycia uzbrojonych pododdziałów zwartych wojskowych organów porządkowych oraz szczegółowych warunków i sposobu postępowania przy użyciu broni palnej

przez te pododdziały.

Na podstawie art. 37 ust. 4 i art. 38 ust. 3 ustawy

z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz

o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej

(Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 17) zarządza się, co następu­

je

§ 1. 1. Użycie uzbrojonych pododdziałów zwartych

wojskowych organów porządkowych, zwanych dalej

"uzbrojonymi pododdziałami zwartymi", w przypadkach określonych w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz o odpowiedzialndści żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej (Dz. U. z 1992 r.

Nr 5, poz. 17), zwanej dalej " u stawą", powinno być od-

powiednie do stopnia zagro ż enia lub zakłócenia bezpieczeństwa albo porządku publicznego oraz przewidywanego dalszego rozwoj u sytuacji.

2. Wojskowe organy porządkowe określa rozporzą­

dzenie M inistra Obrony Narodowej z dnia 28 maja

1992 r. w sprawie wojskowych organów porządkowych

oraz składu służby garnizonowej (Dz. U. Nr 47, poz.

212) .

§ 2. Uzbrojone pododdziały zwarte mogą być użyte

w stosunku do

1) żołnierzy p ełniących czynną służbę wojskową,

Dzien nik Ustaw Nr 5

-

88-

2) osób nie będących żołnierzami

a) wymienionych wart. 39 ust. 2 i 4 ustawy,

b) w przypadkach wskazanych wart. 39 ust. 3 ustawy.

§ 3. 1. Decyzję Zwierzchnika Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej albo Ministra Obrony Narodowej

o u ż yciu uzbrojonych pododdziałów zwartych wykonuje - w zależności od rodzaju użytego wojskowego

organu porządko wego - odpowiednio Komendant

Główny Żandarmerii Wojskowej za pośrednictwem

ko mendantów właściwych jednostek organizacyjnych Żandarme r i i Wojskowej albo Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego za pośrednictwem dowódców wła ś ciwych ok rę gów wojskowych i podległych

im dowódców garnizo nów, a w garnizonach, w któryc h są etatowi komendanci garn izonu - komendantów garnizonów lub dowódców jednostek wojskowych .

2. W st osunku do uzbrojonych pododdziałów zwartych jednostek wojskowych podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych decyzję Zwierzchnika Sił

Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej albo Ministra

Spraw Wewnętrznych o użyciu tych pododdziałów wykonują dowódcy tych jednostek.

3. Komendant jednostki organizacyjnej Żandarme­

rii Wojskowej albo dowódca (komendant) garnizonu

lub jednostki wojskowej, przystępując do wykonania

decyzji, o której mowa w ust. 1 i 2, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwego miejscowo wojewodę i komendanta wojewódzkiego Policji .

§ 4. 1. Decyzję o użyciu środków przymusu bezpośredniego określonych

wart. 36 ust. 1 ustawy przez

uzbrojony pododdział zwarty podejmuje - w zależno ­

ści od rod zaju u żytego wojskowego organu porządko­

wego - odpowiednio komendant jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej albo dowódca (komendant) garnizonu lub jednostki wojskowej . Użycie tych

środków następuje jednak w każdym przypadku na rozkaz dowódcy uzbrojonego pododdziału zwartego, wydany na miejscu zdarzenia.

2. Decyzja, o której mowa w ust . 1, nie jest wymagana , jeżeli zwłoka w zastosowaniu środka przymusu

be z poś redniego groziłaby bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego albo wolności obywateli.

3. Dowódca uzbrojonego pododdziału zwartego,

przed wydaniem rozkazu użycia środków przymusu

be z pośredniego

1) wzywa do zachowania zgodnego z prawem,

a w szczególno ś ci do porzucenia broni palnej lub

innego niebezpiecznego narzędzia, zaniechania

stosowania przemocy albo zaniechania innych

bezprawnych działań,

2) uprzedza o u życi u środków przymusu bezpośred­

niego .

Poz. 36

4. Przepisu ust. 3 można nie stosować w przypadkach, o których mowa w ust. 2.

§ 5. 1. Uzbrojony pododdział zwarty może użyć broni palnej w przypadkach określonych wart. 37 ust. 1

ustawy, jeżeli użycie środków przymusu bezpośredn ie­

go jest niewystarczające .

2. Broni palnej nie używa się wobec kobiet o widocznej ciąży, osób, któ rych wygląd wskazuje, że nie

ukończyły trzynastu lat, starców oraz osób o widocznym kalectwie.

3. Rozkaz użycia broni palnej przez uzbrojony pod oddział zwarty wydaje dowódca tego pododdziału, po

otrzymaniu decyzji o jej użyciu, podjętej przez właści­

wy organ określo n y w § 4 ust. 1. .

4. Decyzja właściwego organu o u życiu broni pal nej nie jest wymagana w przypadkach okr eś lonych

w § 4 ust. 2.

5. Dowódca uzbroj onego pododdziału zwartego

przed wydaniem rozkazu użycia broni palnej do określonego celu

1) wzywa do zachowani a zgodnego z prawem,

2) uprzedza o użyciu broni palnej,

3) wydaje rozkaz dania strz ału ostrzegawczego (salwy) w górę , jeżeli wezwanie, o którym mowa

w pkt 1, nie zostało niezwłocznie wykonane.

6. Przepisu ust. 5 pkt 1 i 2 moż na nie stosować

w przypadkach określonych w § 4 ust. 2.

7. Przepisu ust. 5 można nie stosować, jeżeli z broni

palnej jest ostrzeliwany uzbrojony p od oddz iał zwarty

lub inni żołnierze albo też są ostrzeliwane inne osoby.

§ 6. 1. Decyzje (rozkazy) określone w § 3 ust. 1 i 2,

§ 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 3 powinny być wydane na piśm ie

lub utrwalone za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk oraz zabezpieczone.

2. Decyzje (rozkazy), o których mowa w ust. 1, obok

rozstrzygnięcia spawy co do jej istoty powinny zaw ie-

rać w szczególności również miejsce, datę i godzinę ich

wydania.

3. Organ wydający decyzj e (rozkazy) , o których mowa w ust. 1, prowadzi ich rejestr.

§ 7. Użycie broni palnej pow inno następować

w sposób wyrządzający możliwie najmniejszą szk odę

osobom , wobec których jest o na użyta, oraz nie może

zmierzać do pozbawienia ich życia.

§ 8. W przypadku rozproszenia uzbrojonego pod oddziału zwartego i utraty przez żołnierzy tego podod działu kontaktu z jego dowódcą , żołnierze ci mogą stośrodki przymusu bezpośredniego i używać

sować

broni palnej na zasadach określonych w rozporządze­

niu Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1995 r. w sp rawie szczegółowych przypadków oraz warunków i sposobów użycia środków przymusu bezpośredniego,

-

89-

a także szczegółowych warunków i sposobu postępo­

wania przy użyciu broni palnej przez żołnierzy wojskowych organów porządkowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 5,

poz. 35) .

§ 9. 1. Przerwanie użycia środków przymusu bezpośredn i ego lub broni palnej przez uzbrojony pododdział

zwarty następuje na rozkaz dowódcy tego pododdziału lub jego przełożonego natychmiast po osiągnięciu

cel u, dla którego ich użyto.

2. Dowódca uzbrojonego pododdziału zwartego

lub jego przełożony wydaje rozkaz o wycofaniu pododdziału natychmiast po wykonaniu zadania oraz wykonaniu czynności określonych w § 11.

§ 10. Jeżel i następstwem użycia przez uzbrojony

pododdz i a ł zwarty środków przymusu bezpośredniego

lub broni palnej jest uszkodzenie ciała człowieka, dowódca tego pododdziału powoduje udzielenie mu

pierwszej pomocy medycznej, a w razie potrzeby udzielenie fachowej pomocy medycznej .

§ 11. 1. Dowódca uzbrojonego pododdziału zwartego p rzed w yco faniem po d oddz iału

1) zabezpiecza na m iejscu zda rzenia ślady i dowody

związane z użyciem tego pododdziału oraz podejmuje inne czynności nie cierpiące zwłoki, aby nie

dopuścić do ich zatarcia,

2) zabezpiecza odebraną broń palną, amunicję, materiały wybuchowe i inne niebezpieczne narzędzia,

3) przekazuje zatrzymane osoby do dyspozycji Żan ­

darmerii Wojskowej lub Policji.

Poz. 36

właściwym komendantem wojewódzkim Poli cji, któ -

ry, na jego żądanie , udziela mu w tym wzg lę dzi e ni ezbędnej pomocy.

§ 13. 1. Po wycofaniu uzbrojonego pododdzi a łu

zwartego z miejsca wy konywania zadan ia dowódca

pododdziału sporządza pisemny meldunek z przebi egu użycia tego pododdziału i przedstawia przełożo ­

nemu, który z kolei przedstawia meldunek drogą

służbową organowi, który podjął decyzję o użyciu

pododdziału.

2. Pisemny meldunek, o którym mowa w ust. 1, powi,lien zawierać w szczególności

1) wskazanie stopnia wojskowego oraz imienia i nazwiska dowódcy uzbrojonego pododdziału zwartego, a także rodzaj wojskowego organu porządko­

wego, którego pododdział został użyty,

2) określenie czasu i miejsca u życia uzbrojonego pod oddziału zwartego, a także wska zanie o rgan u, który podjął decyzję o jeg o uż yciu,

3) opis sytuacj i po prz ed z aj ąc ej użyc i e i przebiegu u ży­

cia uzbrojon eg o po d o d d z iału zwa rtego,

4) określenie użytyc h środ ków przy m usu bez p ośred ­

niego i broni palnej oraz wskazan ie organu, który

podjął decyzję o ich użyc i u,

5) opis przyczyn i skutków użycia środk ów przymu su

bezpośredniego i broni palnej, w tym wyjaśnienie

przyczyn skorzystania z uprawnień wyn i kający c h

z § 4 ust. 2 oraz § 5 ust. 6 i 7,

6) dane o ustalonych świadkach zdarzenia,

2. Jeżeli nast ępstwem użyc i a uzbrojonego pododdziału zwartego jest uszkodzenie ciała lub śmierć czło­

wieka albo szkoda w mieniu znacznej wartości, dowódca tego pododdziału ponadto

7) w razie potrzeby określenie sposobu realizacji p rzepisów§10ill,

1) zabezp iecza na miejscu zdarzenia śl a dy i dowody

związane z użyciem środków przymusu bezpośred ­

niego lub broni palnej przez pododdział oraz podejmuje, w razie potrzeby, inne czynności nie cierpią­

ce zwłoki, aby nie dopuścić do ich zatarcia,

§ 14. Decyzje, rozkazy i meldunki o k reślone w roza takż e dokumentacja, o któ rej mowa

w § 12 ust. 1, są materiałami archiwalnymi.

2) w miarę możliwości ustala św i adków zdarzenia,

3) niezwłocznie melduje o tym swojemu przełożone­

mu, który z kolei melduje drogą służbową organowi, który podjął decyzję o użyciu odpowiednio

środka przymusu bezpośredniego lub broni palnej,

oraz zawiadamia miejscowo właściwego prokuratora wojskowego.

§ 12. 1. Użycie uzbrojonego pododdziału zwartego

dokumentuje się za pomocą urządz e ń rejestrujących

obraz i dżwięk, jeżel i jest to możl i we ze względu na

przebieg zdarzenia. Zebrana dokumentacja podlega

zabezpieczen iu.

2. Doku m entowanie użycia uzbrojonego pododdziału zwartego należy do miejscowo właściwego komendanta jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej. Współdziała on w tym zakresie z miejscowo

.>

8) podpis sporządzającego meldunek.

porządzeniu,

§ 15. Przełożony dowódcy uzbrojonego po d odd zi ału zwartego bada każdorazowo zasadność oraz waru n-

ki i sposób użycia środków przymusu bezpośrednieg o

i broni palnej przez ten pododdział.

§ 16. Rozporządzenie nie narusza rozporządzen i a

Rady Ministrów z dnia 5 marca 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków użycia oddziałów i podod działów Policji oraz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Pol skiej w razie zagrożenia bezpieczeństwa lub niebezpiecznego zakłócenia porządku publicznego oraz zasad

użycia broni palnej przez te jednostki (Dz. U. Nr 26,

poz. 104).

§ 17. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia .

Prezes Rady Ministrów: J. Oleksy