Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora.

1.

Posłowie i senatorowie wykonują swój mandat kierując się dobrem Narodu.

2.

Posłowie i senatorowie powinni informować wyborców o swojej pracy i działalności organu,

do którego zostali wybrani.

1.

Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu poseł składa na posiedzeniu Sejmu ślubowanie

następującej treści

„

Ślubuję uroczyście jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej rzetelnie i sumiennie

wykonywać obowiązki wobec Narodu, strzec suwerenności Ojczyzny i dobra obywateli,

przestrzegać porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

”

Ślubowanie może być złożone z dodaniem stów „Tak mi dopomóż Bóg”.

2.

Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu senator składa na posiedzeniu Senatu ślubowanie

następującej treści

„

Ślubuję uroczyście jako senator Rzeczypospolitej Polskiej rzetelnie i sumiennie wykonywać

obowiązki wobec Narodu, strzec suwerenności Ojczyzny i dobra obywateli, przestrzegać

porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

”

Ślubowanie może być złożone z dodaniem stów „Tak mi dopomóż Bóg”.

3.

Odmowa złożenia ślubowania powoduje wygaśnięcie mandatu posła lub senatora.

4.

Uchylanie się od złożenia ślubowania w terminie trzech miesięcy od pierwszego posiedzenia

Sejmu lub Senatu jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu posła lub senatora.

5.

Sposób złożenia ślubowania oraz tryb rozpatrywania spraw posłów i senatorów, którzy

nie złożyli ślubowania w terminie trzech miesięcy od uzyskania mandatu, określają

regulaminy Sejmu i Senatu.

Podstawowym prawem i obowiązkiem posła i senatora jest czynne uczestnictwo w pracach

Sejmu lub Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego, a także ich organów.

Posłom i senatorom zapewnia się warunki niezbędne do skutecznej realizacji ich obowiązków

oraz ochronę praw wynikających ze sprawowania mandatu.

Tryb rozpatrywania spraw posłów lub senatorów nie wykonujących obowiązków poselskich

lub senatorskich, jak również zasady odpowiedzialności regulaminowej posłów lub senatorów

określają regulaminy Sejmu lub Senatu.

1.

Poseł lub senator nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za działania wynikające

z wykonywania mandatu ani w czasie trwania mandatu ani po jego wygaśnięciu, chyba

że narusza dobra osobiste innych osób.

2.

Działania, o których mowa w ust. 1, obejmują zgłaszanie wniosków, wystąpienia lub

głosowania na posiedzeniach Sejmu, Senatu lub Zgromadzenia Narodowego oraz ich organów,

na posiedzeniach klubów, kół i zespołów poselskich, senackich lub parlamentarnych,

a także inne działania związane nieodłącznie z wykonywaniem mandatu posła lub senatora.

1.

Poseł lub senator nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej i karnoadministracyjnej

bez zgody Sejmu lub Senatu.

2.

Konieczność uzyskania zgody Sejmu lub Senatu dotyczy również pociągnięcia do odpowiedzialności

karnej posła lub senatora za naruszenie dóbr osobistych innych osób, o którym mowa

w art. 6 ust. 1.

3.

Pociągnięcie do odpowiedzialności może nastąpić tylko za czyn wskazany we wniosku,

który był podstawą wyrażenia zgody przez Sejm lub Senat. Pociągnięcie posła lub senatora

do odpowiedzialności karnej i karnoadministracyjnej za inny czyn, niż określony we

wniosku, wymaga odrębnej zgody Sejmu lub Senatu.

1.

Zakaz pociągnięcia posła lub senatora do odpowiedzialności karnej i karnoadministracyjnej

bez zgody Sejmu lub Senatu dotyczy również czynów popełnionych przed uzyskaniem mandatu.

Postępowanie karne, wszczęte przed tym terminem, z chwilą uzyskania mandatu ulega

zawieszeniu; może ono być podjęte po uzyskaniu zgody Sejmu lub Senatu.

2.

Przedawnienie odpowiedzialności karnej za czyny objęte immunitetem parlamentarnym

nie biegnie w okresie korzystania z immunitetu.

1.

Poseł lub senator nie może być aresztowany albo zatrzymany bez zgody Sejmu lub Senatu.

2.

Zakaz zatrzymania, o którym mowa w ust. 1, obejmuje wszelkie formy pozbawienia lub

ograniczenia wolności osobistej przez organy stosujące przymus, chyba że jest to podyktowane

stanem wyższej konieczności lub obrony koniecznej. W takim przypadku wolno podejmować

tylko czynności nie cierpiące zwłoki, a o zatrzymaniu należy niezwłocznie powiadomić

Marszałka Sejmu lub Marszałka Senatu. Na żądanie Marszałka poseł lub senator musi

być natychmiast zwolniony.

3.

Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy pozbawienia wolności dokonanego w postępowaniu

karnym, prowadzonym po uzyskaniu zgody Sejmu lub Senatu na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej.

1.

Tryb postępowania z wnioskami w sprawie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej i karnoadministracyjnej, aresztowanie lub zatrzymanie posła lub senatora określają

regulaminy Sejmu lub Senatu.

2.

W sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego oraz w sprawie o wykroczenie

wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła lub senatora do odpowiedzialności

karnej i karnoadministracyjnej wnoszony jest za pośrednictwem Prokuratora Generalnego.

3.

Wniosek w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego powinien być sporządzony

i podpisany przez adwokata.

4.

Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze uchwały Sejmu lub Senatu.

5.

Uchylając immunitet parlamentarny Sejm lub Senat mogą wskazać, iż sądem właściwym

do rozpoznania sprawy o przestępstwo jest sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście gminy

Warszawa-Centrum.

Zrzeczenie się immunitetu parlamentarnego jest nieskuteczne.

1.

Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie od dnia ogłoszenia wyników wyborów

do Sejmu i Senatu do dnia wygaśnięcia mandatu posła lub senatora.

2.

W odniesieniu do posłów uzyskujących mandat w trakcie kadencji Sejmu przepisy, o których

mowa w ust. 1, mają zastosowanie od dnia obsadzenia mandatu w trybie określonym w

przepisach ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

3.

W odniesieniu do senatorów uzyskujących mandat w wyniku wyborów uzupełniających do

Senatu przepis ust. 1 stosuje się od dnia ogłoszenia wyników tych wyborów.

1.

Posła i senatora obowiązuje obecność oraz czynny udział w posiedzeniach Sejmu lub

Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego, a także ich organów, do których zostali wybrani.

2.

Zasady usprawiedliwiania nieobecności posłów lub senatorów nie uczestniczących w posiedzeniach

Sejmu lub Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego a także ich organów, określają regulaminy

Sejmu lub Senatu.

1.

W wykonywaniu obowiązków poselskich poseł w szczególności ma prawo

1)

wyrażać swoje stanowisko oraz zgłaszać wnioski w sprawach rozpatrywanych na posiedzeniach

Sejmu i jego organów,

2)

wybierać i być wybieranym do organów Sejmu,

3)

zwracać się do Prezydium Sejmu o rozpatrzenie określonej sprawy przez Sejm lub komisję

sejmową,

4)

zwracać się do komisji sejmowej o rozpatrzenie określonej sprawy,

5)

uczestniczyć w podejmowaniu poselskich inicjatyw ustawodawczych i uchwałodawczych

oraz w rozpatrywaniu projektów ustaw i uchwał Sejmu,

6)

uczestniczyć w dyskusji nad sprawami rozpatrywanymi przez Sejm lub komisje sejmowe,

7)

wnosić interpelacje i zapytania poselskie.

2.

Zasady i tryb korzystania z praw, o których mowa w ust. 1, oraz z innych uprawnień

poselskich w Sejmie, a także tryb i formy udzielania odpowiedzi na interpelacje i

zapytania poselskie oraz ich rozpatrywania przez Sejm, określa regulamin Sejmu.

1.

W wykonywaniu obowiązków senatorskich senator w szczególności ma prawo

1)

wyrażać swoje stanowisko oraz zgłaszać wnioski w sprawach rozpatrywanych na posiedzeniach

Senatu i jego organów,

2)

wybierać i być wybieranym do organów Senatu,

3)

zwracać się do Prezydium Senatu o rozpatrzenie określonej sprawy przez Senat lub komisję

senacką,

4)

zwracać się do komisji senackiej o rozpatrzenie określonej sprawy,

5)

uczestniczyć w podejmowaniu inicjatyw ustawodawczych i uchwałodawczych Senatu,

6)

uczestniczyć w dyskusji nad sprawami rozpatrywanymi przez Senat lub komisje senackie.

2.

Zasady i tryb korzystania z praw, o których mowa w ust. 1, oraz z innych uprawnień

senatorskich w Senacie określa regulamin Senatu.

1.

Posłowie i senatorowie mają prawo uzyskiwać od członków Rady Ministrów oraz przedstawicieli

właściwych organów i instytucji państwowych i samorządowych informacje i wyjaśnienia

w sprawach wynikających z wykonywania obowiązków poselskich lub senatorskich.

2.

Członkowie Rady Ministrów oraz przedstawiciele właściwych organów i instytucji państwowych

i samorządowych, organizacji społecznych, zakładów i przedsiębiorstw państwowych i

samorządowych spółek prawa handlowego z udziałem państwowych lub komunalnych osób

prawnych są obowiązani przedstawiać informacje i wyjaśnienia na żądanie stałych i

nadzwyczajnych komisji sejmowych i senackich, w sprawach będących przedmiotem ich

zakresu działania.

1.

Na zasadach określonych w regulaminie Sejmu posłowie mogą tworzyć w Sejmie kluby,

koła lub zespoły poselskie.

2.

Na zasadach określonych w regulaminie Senatu senatorowie mogą tworzyć w Senacie kluby,

koła lub zespoły senackie.

3.

Posłowie wraz z senatorami mogą tworzyć wspólne kluby, koła lub zespoły parlamentarne.

1.

Do obsługi swej działalności kluby i koła o których mowa w art. 17, mogą tworzyć biura

klubów i kół.

2.

Kluby i koła mogą zatrudniać w biurach pracowników na czas określony, nie dłuższy

niż czas trwania kadencji. Pracowników zatrudnia przewodniczący klubu lub koła.

3.

Przewodniczący klubu lub koła, w ramach środków, o których mowa w ust. 5, ustala sposób

wynagradzania pracowników biur klubów i kół, z uwzględnieniem stażu ich pracy.

4.

Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu ustalają wspólnie zasady wypłacania pracownikom,

o których mowa w ust. 2, nagród za wieloletnią pracę oraz odpraw w związku z zakończeniem

kadencji Sejmu i Senatu i zapewniają środki na ten cel.

5.

Kluby i koła otrzymują zryczałtowane środki na pokrycie kosztów związanych z ich działalnością

oraz biur klubów i kół, w wysokości i na zasadach określonych wspólnie przez Prezydium

Sejmu i Prezydium Senatu. Środki te nie mogą być wykorzystywane na inne cele niż określone

w zdaniu pierwszym.

6.

Warunki organizacyjno-techniczne tworzenia, funkcjonowania i znoszenia biur określają

wspólnie Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu.

7.

Warunki techniczno-organizacyjne funkcjonowania zespołów poselskich, senackich lub

parlamentarnych określają odpowiednio Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu.

1.

W wykonywaniu mandatu poseł lub senator ma prawo, jeżeli nie narusza dóbr osobistych

innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów oraz wglądu w działalność organów

administracji rządowej i samorządu terytorialnego, a także spółek z udziałem Skarbu

Państwa oraz zakładów i przedsiębiorstw państwowych i samorządowych, z zachowaniem

przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej.

2.

Zasady i tryb udostępniania posłom i senatorom informacji i materiałów stanowiących

tajemnicę państwową i służbową określają przepisy o ochronie tajemnicy państwowej

i służbowej.

1.

Poseł lub senator ma prawo podjąć - w wykonywaniu swoich obowiązków poselskich lub

senatorskich - interwencję w organie administracji rządowej i samorządu terytorialnego,

zakładzie lub przedsiębiorstwie państwowym oraz organizacji społecznej, a także w

jednostkach gospodarki niepaństwowej dla załatwienia sprawy, którą wnosi we własnym

imieniu albo w imieniu wyborcy lub wyborców, jak również zaznajamiać się z tokiem

jej rozpatrywania.

2.

Organy i jednostki, wymienione w ust. 1, wobec których poseł lub senator podjął interwencję,

są obowiązane najpóźniej w ciągu czternastu dni powiadomić posła lub senatora o stanie

rozpatrywania sprawy i w terminie uzgodnionym z posłem lub senatorem ostatecznie ją

załatwić.

3.

Kierownicy organów i jednostek, o których mowa w ust. 1, są obowiązani niezwłocznie

przyjąć posła lub senatora, który przybył w związku ze sprawą wynikającą z wykonywania

jego mandatu, oraz udzielić informacji i wyjaśnień dotyczących sprawy.

4.

Legitymacja poselska lub senatorska upoważnia parlamentarzystę do wstępu na teren

jednostek, o których mowa w ust. 1.

1.

Posłowie i senatorowie przyjmują opinie, postulaty, wnioski wyborców oraz ich organizacji

i biorą je pod uwagę w swej działalności parlamentarnej.

2.

Poseł lub senator nie może być zobowiązany do udzielania informacji o osobie, która

przekazała mu określone informacje lub przedstawiła opinię. Przepisu art. 163 Kodeksu

postępowania karnego nie stosuje się.

1.

Poseł ma prawo uczestniczyć w sesjach sejmiku samorządowego, właściwego dla okręgu

wyborczego, z którego został wybrany, lub właściwego ze względu na siedzibę biura

posła.

2.

Senator ma prawo uczestniczyć w sesjach sejmiku samorządowego, właściwego dla okręgu

wyborczego, z którego został wybrany.

3.

Uczestnicząc w sesjach, o których mowa w ust. 1 i 2, poseł i senator może zgłaszać

swoje uwagi i wnioski.

4.

Warunki do realizacji praw posła i senatora, o których mowa w ust. 1-3, zapewnia prezydium

sejmiku samorządowego.

5.

Na zasadach określonych w ust. 3 posłowie i senatorowie mogą uczestniczyć również

w sesjach rad gmin.

6.

W odniesieniu do Rady miasta stołecznego Warszawy i rad dzielnic gmin warszawskich

przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

1.

Do obsługi swej działalności w terenie posłowie i senatorowie mogą tworzyć biura poselskie,

senatorskie lub poselsko-senatorskie.

2.

Poseł może realizować swoją działalność terenową w wybranym okręgu lub okręgach wyborczych.

3.

Poseł lub senator może zatrudniać pracowników w biurze we własnym imieniu na czas

określony, nie dłuższy niż czas sprawowania mandatu.

4.

Poseł lub senator dysponując środkami, o których mowa w ust. 5, ustala wynagrodzenie

pracowników biur.

5.

Posłowi i senatorowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów związanych z funkcjonowaniem

biur, na zasadach i w wysokości określonych odpowiednio przez Prezydium Sejmu lub

Prezydium Senatu.

6.

Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu ustalają wspólnie zasady i tryb wypłacania pracownikom

biur nagród za wieloletnią pracę oraz odpraw w związku z zakończeniem kadencji Sejmu

i Senatu i zapewniają środki na ten cel.

7.

Warunki techniczno-organizacyjne tworzenia, funkcjonowania i znoszenia biur zapewnia

odpowiednio Kancelaria Sejmu lub Kancelaria Senatu we współdziałaniu z wojewodami

i organami samorządu terytorialnego, na zasadach określonych odpowiednio przez Prezydium

Sejmu lub Prezydium Senatu.

1.

Organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego są obowiązane udzielać posłom

i senatorom wszechstronnej pomocy w wykonywaniu ich funkcji.

2.

Organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego są obowiązane udostępnić

posłowi lub senatorowi lokal na czas odbycia doraźnego dyżuru poselskiego lub senatorskiego

w miejscowości, w której poseł lub senator nie otworzył biura określonego w art. 23

ust. 1.

1.

Posłom i senatorom w okresie sprawowania mandatu, licząc od pierwszego posiedzenia

Sejmu lub Senatu, przysługuje uposażenie poselskie lub senatorskie, zwane dalej „uposażeniem”,

wypłacane miesięcznie, także za niepełne miesiące sprawowania mandatu.

2.

Uposażenie odpowiada wysokości wynagrodzenia podsekretarza stanu, ustalonego na podstawie

przepisów o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, z wyłączeniem

dodatku z tytułu wysługi lat.

3.

Posłowi lub senatorowi, który nie korzysta z urlopu bezpłatnego, o którym mowa w art.

29 ust. 1, albo prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie lub wspólnie z innymi

osobami, albo nie zawiesił prawa do emerytury lub renty, uposażenie, o którym mowa

w ust. 1 i 2, nie przysługuje.

4.

W uzasadnionych przypadkach Prezydium Sejmu lub Prezydium Senatu może podjąć decyzję

o przyznaniu, na wniosek posła lub senatora, o którym mowa w ust. 3, uposażenia w

całości lub w części.

5.

Zasady obniżania uposażenia posłów i senatorów nie uczestniczących, bez usprawiedliwienia,

w posiedzeniach Sejmu lub Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego, a także ich organów,

określają regulaminy Sejmu i Senatu.

6.

Szczegółowe zasady wypłacania uposażenia posłom lub senatorom, w tym

1)

obejmującym mandat w trakcie trwania kadencji,

2)

którzy nie złożyli ślubowania na pierwszym posiedzeniu Sejmu lub Senatu

- określa Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu.

1.

Do uposażenia przysługują dodatki w wysokości

1)

20% uposażenia - dla pełniących funkcję przewodniczącego komisji,

2)

15% uposażenia - dla pełniących funkcję zastępcy przewodniczącego komisji,

3)

10% uposażenia - dla pełniących funkcję przewodniczących stałych podkomisji.

2.

Prezydium Sejmu oraz Prezydium Senatu mogą

1)

określać inne, niż przewidziane w ust. 1, okoliczności uzasadniające wypłacanie dodatków

do uposażenia oraz ustalać ich wysokość,

2)

określać komisje poselskie lub senackie, których członkowie otrzymują także inne,

niż wymienione w ust. 1, dodatki do uposażenia, oraz ustalać ich wysokość,

3)

określać tryb wypłaty dodatków.

3.

W razie zbiegu uprawnień do dwóch lub więcej dodatków, wypłaca się je miesięcznie

w łącznej wysokości nie przekraczającej 35% uposażenia.

Uposażenie oraz dodatki, o których mowa w art. 26, są traktowane jako wynagrodzenie

ze stosunku pracy.

1.

Okres pobierania uposażenia jest traktowany jak okres zatrudnienia. Okres ten zalicza

się również do stażu pracy, od którego zależą wszelkie uprawnienia pracownicze, w

tym także uprawnienia szczególne, uzależnione od zatrudnienia w określonym zawodzie,

branży lub zakładzie pracy.

2.

Posłowi lub senatorowi, który uległ wypadkowi przy wykonywaniu mandatu, przysługują

świadczenia na zasadach i w wysokości określonych przepisami o świadczeniach z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

3.

Poseł lub senator, który w roku, w którym została zakończona kadencja Sejmu lub Senatu,

osiągnął okres zatrudnienia wynoszący co najmniej czterdzieści lat dla mężczyzn i

trzydzieści lat dla kobiet, może przejść na emeryturę przysługującą na zasadach i

w wysokości określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich

rodzin. Przy ustalaniu wymaganego okresu zatrudnienia uwzględnia się okresy składkowe

i nieskładkowe.

4.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w uzgodnieniu z właściwymi ministrami i po porozumieniu

z Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu, w drodze zarządzenia, ustala zasady i tryb postępowania

przy ustalaniu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zaopatrzenia emerytalnego oraz

świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a także uprawnień pracowniczych.

1.

Poseł lub senator pozostający w stosunku pracy z pracodawcami innymi, niż wymienieni

w art. 30 ust. 1, otrzymuje urlop bezpłatny, na swój wniosek, na okres sprawowania

mandatu oraz trzech miesięcy po jego wygaśnięciu - bez względu na rodzaj i okres trwania

stosunku pracy. Stosunek pracy zawarty na czas określony, który ustałby przed terminem

zakończenia urlopu bezpłatnego, przedłuża się do trzech miesięcy po zakończeniu tego

urlopu.

2.

Pracodawca zatrudniający posła lub senatora, który nie skorzystał z prawa do urlopu

bezpłatnego, jest obowiązany udzielić posłowi lub senatorowi zwolnienia od pracy w

celu wykonywania obowiązków poselskich i senatorskich.

1.

W okresie wykonywania mandatu posłowie i senatorowie nie mogą wykonywać pracy na podstawie

stosunku pracy: w Kancelarii Sejmu, w Kancelarii Senatu, w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej, w Biurze Trybunału Konstytucyjnego, w Najwyższej Izbie Kontroli, w Biurze

Rzecznika Praw Obywatelskich, w Biurze Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w Krajowym

Biurze Wyborczym, w Państwowej Inspekcji Pracy, w administracji rządowej i samorządu

terytorialnego - z wyjątkiem stosunku pracy z wyboru - oraz nie mogą wykonywać pracy

w charakterze sędziego i prokuratora, pracownika administracyjnego sądu i prokuratury,

a także nie mogą pełnić zawodowej służby wojskowej.

2.

Przepis art. 29 ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że urlop jest udzielany z urzędu.

1.

Pracodawca, u którego poseł lub senator otrzymał urlop bezpłatny, jest obowiązany

zatrudnić go po zakończeniu urlopu bezpłatnego lub - w razie jego gotowości do pracy

- po wygaśnięciu mandatu, na tym samym lub równorzędnym pod względem płacowym stanowisku

pracy, z wynagrodzeniem, jakie otrzymywałby poseł lub senator, gdyby nie skorzystał

z urlopu bezpłatnego.

2.

Rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy z posłem lub senatorem, o którym mowa

w ust. 1, z wyjątkiem stosunku pracy z wyboru, oraz zmiana warunków jego pracy lub

płacy w ciągu dwóch lat po wygaśnięciu mandatu może nastąpić tylko za zgodą Prezydium

Sejmu lub Prezydium Senatu.

3.

Stosunek pracy z nauczycielem lub nauczycielem akademickim nie może wygasnąć wcześniej

niż z końcem roku szkolnego lub akademickiego, następującym po upływie okresu, o którym

mowa w art. 29 ust. 1.

1.

Do posła i senatora zajmującego jednocześnie kierownicze stanowisko państwowe nie

stosuje się przepisów art. 25-27, art. 28 ust. 1 i art. 29-31.

2.

Przez kierownicze stanowiska państwowe rozumie się stanowiska wymienione w art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze

stanowiska państwowe.

1.

Poseł lub senator jest obowiązany powiadomić odpowiednio Marszałka Sejmu lub Marszałka

Senatu o zamiarze podjęcia dodatkowych zajęć, z wyjątkiem działalności podlegającej

prawu autorskiemu i prawom pokrewnym.

2.

Posłowie i senatorowie nie mogą podejmować dodatkowych zajęć ani otrzymywać darowizn,

mogących podważyć zaufanie wyborców do wykonywania mandatu zgodnie z art. 1 ust. 1.

3.

Posłowie i senatorowie nie mogą powoływać się na swój mandat ani posługiwać tytułem

posła lub senatora w związku z podjętymi dodatkowymi zajęciami bądź działalnością

gospodarczą prowadzoną na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami.

4.

Naruszenie przez posła lub senatora przepisu ust. 1, 2 lub 3 powoduje odpowiedzialność

regulaminową.

1.

Posłowie i senatorowie nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek

lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia państwowego lub komunalnego,

a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w

prowadzeniu takiej działalności.

2.

Posłowie i senatorowie nie mogą być członkami władz zarządzających lub kontrolnych

i rewizyjnych ani pełnomocnikami handlowymi podmiotów gospodarczych z udziałem państwowych

lub komunalnych osób prawnych lub podmiotów gospodarczych, w których uczestniczą takie

osoby. Wybór lub powołanie posła lub senatora do tych władz jest z mocy prawa nieważny.

3.

Jeżeli wybór lub powołanie, o którym mowa, w ust. 2, miało miejsce przed rozpoczęciem

wykonywania mandatu, poseł i senator jest obowiązany zrzec się stanowiska lub funkcji.

W razie niezrzeczenia się stanowiska lub funkcji, poseł i senator traci je z mocy

prawa po upływie trzech miesięcy od dnia złożenia ślubowania, o którym mowa w art.

2.

4.

Posłowie i senatorowie nie mogą posiadać pakietu większego niż 10% udziałów lub akcji

w spółkach prawa handlowego z udziałem państwowych lub komunalnych osób prawnych lub

podmiotów gospodarczych, w których uczestniczą takie osoby. Udziały lub akcje przekraczające

ten pakiet powinny być zbyte przez posła lub senatora przed pierwszym posiedzeniem

Sejmu lub Senatu, a w razie niezbycia ich nie uczestniczą one przez okres sprawowania

mandatu i dwu lat po jego wygaśnięciu w wykonywaniu przysługujących im uprawnień (prawa

głosu, prawa do dywidendy, prawa do podziału majątku, prawa poboru).

5.

Naruszenie przez posła lub senatora przepisów ust. 1-3 powoduje odpowiedzialność regulaminową

oraz utratę w danym roku prawa do uposażenia dodatkowego określonego w art. 37.

1.

Posłowie i senatorowie są obowiązani złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym,

zawierające w szczególności informacje o zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach

i akcjach w spółkach prawa handlowego oraz o nabyciu od Skarbu Państwa, innej państwowej

osoby prawnej, gminy lub związku międzygminnego mienia, które podlegało zbyciu w drodze

przetargu, a także dane o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz dotyczące zajmowania

stanowisk w spółkach prawa handlowego. Oświadczenie powinno zawierać informacje dotyczące

majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską.

2.

Wiadomości zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym stanowią tajemnicę służbową,

chyba że osoba, która je złożyła, wyraziła pisemną zgodę na ich ujawnienie. W szczególnie

uzasadnionych przypadkach Prezydium Sejmu lub Prezydium Senatu, po zasięgnięciu opinii

Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich lub Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich,

może podjąć uchwałę o ujawnieniu oświadczenia. Wzór oświadczenia określają wspólnie

Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu.

3.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się Marszałkowi Sejmu lub Marszałkowi

Senatu w terminie trzydziestu dni od dnia objęcia mandatu. Kolejne oświadczenia posłowie

i senatorowie składają co roku, do dnia 31 marca oraz na dwa miesiące przed datą wyborów

do Sejmu i Senatu. Analizy danych zawartych w oświadczeniach dokonują komisje powołane

odpowiednio przez Sejm i Senat w trybie określonym w regulaminach Sejmu i Senatu.

Wyniki analizy przedstawia się odpowiednio Prezydium Sejmu lub Prezydium Senatu.

4.

Niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym powoduje odpowiedzialność regulaminową

oraz utratę - do czasu złożenia oświadczenia - prawa do uposażenia, a także utratę

w danym roku prawa do uposażenia dodatkowego określonego w art. 37.

5.

Podanie nieprawdy w oświadczeniu o stanie majątkowym powoduje odpowiedzialność na

podstawie art. 247 § 1 Kodeksu karnego.

Posłowi i senatorowi oraz członkom ich rodzin, w okresie wykonywania mandatu oraz

trzech miesięcy po jego wygaśnięciu, przysługują świadczenia publicznych zakładów

opieki zdrowotnej, na zasadach określonych dla pracowników i członków ich rodzin oraz

na warunkach określonych dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe i członków

ich rodzin.

1.

Posłowi i senatorowi wypłaca się na koniec roku uposażenie dodatkowe w wysokości średniego

uposażenia otrzymanego w danym roku.

2.

Uposażenie dodatkowe, o którym mowa w ust. 1, podlega składce na ubezpieczenie społeczne.

1.

Posłowi i senatorowi, który w trakcie sprawowania mandatu lub w ciągu dwunastu miesięcy

po jego wygaśnięciu albo dwóch lat od zakończenia korzystania z urlopu bezpłatnego,

o którym mowa w art. 29 i art. 30, przechodzi na emeryturę albo rentę, przysługuje

jednorazowa odprawa w wysokości trzech uposażeń - przy przejściu na emeryturę oraz

jednego uposażenia - przy przejściu na rentę.

2.

W razie zbiegu uprawnień, z różnych tytułów, do jednorazowej odprawy w związku z przejściem

na emeryturę lub rentę, przysługuje odprawa wybrana przez uprawnionego.

1.

Posłowi i senatorowi w związku z zakończeniem kadencji przysługuje odprawa parlamentarna

w wysokości trzech uposażeń. Odprawa nie przysługuje, jeżeli poseł lub senator został

wybrany na następną kadencję.

2.

W razie śmierci posła lub senatora w czasie wykonywania mandatu lub w ciągu trzech

miesięcy po jego wygaśnięciu, przysługuje odprawa pośmiertna na zasadach i w wysokości

określonych dla pracowników w Kodeksie pracy.

W razie zbiegu uprawnień do odprawy określonej w art. 38 ust. 1 oraz art. 39 ust.

1 przysługuje odprawa wybrana przez uprawnionego.

Posłowie i senatorowie oraz członkowie ich rodzin są uprawnieni do korzystania z funduszu

świadczeń socjalnych, utworzonego na zasadach określonych w przepisach o zakładowym

funduszu świadczeń socjalnych. Zasady przeznaczania środków z funduszu na poszczególne

cele i rodzaje działalności socjalnej oraz zasady i warunki korzystania z usług i

świadczeń finansowanych z funduszu ustalają wspólnie Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu.

Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu określą również zasady korzystania ze świadczeń

finansowanych z funduszu świadczeń socjalnych przez byłych posłów lub senatorów, a

także członków ich rodzin.

1.

Posłowi i senatorowi przysługują środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z

wydatkami poniesionymi w związku z wykonywaniem mandatu na terenie kraju, w zryczałtowanej

wysokości 30% uposażenia miesięcznego (dieta parlamentarna).

2.

Dieta parlamentarna jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych i nie może

być zajęta w drodze egzekucji.

3.

Poseł lub senator nie może pobierać jednocześnie diety parlamentarnej i diety z tytułu

wykonywania funkcji radnego. Poseł lub senator wybiera dietę, którą będzie pobierał.

4.

Zasady obniżania diet parlamentarnych posłom i senatorom nie uczestniczącym, bez usprawiedliwienia,

w posiedzeniach Sejmu lub Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego, a także ich organów,

określają regulaminy Sejmu i Senatu.

5.

Szczegółowe zasady i tryb wypłaty diet parlamentarnych oraz należności posłów i senatorów

delegowanych przez Sejm i Senat poza granice kraju określają wspólnie Prezydium Sejmu

i Prezydium Senatu.

1.

Poseł i senator ma prawo, na terenie kraju, do bezpłatnego przejazdu środkami publicznego

transportu zbiorowego oraz przelotów w krajowym przewozie lotniczym, a także do bezpłatnych

przejazdów środkami publicznej komunikacji miejskiej.

2.

Właściwi ministrowie, za zgodą Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu, określają tryb

korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1.

1.

Posłowie i senatorowie otrzymują bezpłatnie dzienniki urzędowe i druki sejmowe lub

senackie.

2.

Posłowie i senatorowie otrzymują koperty z papierem listowym, oznaczone odpowiednim

nadrukiem, do prowadzenia korespondencji związanej z wykonywaniem mandatu bez uiszczania

przez nich opłat pocztowych.

3.

Szczegółowe zasady realizacji uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 2, określają Prezydium

Sejmu i Prezydium Senatu.

1.

Posłowi wydaje się legitymację poselską, a senatorowi legitymację senatorską.

2.

Posłom i senatorom wydaje się karty do głosowania.

3.

Wzór legitymacji i karty do głosowania, a także tryb postępowania oraz warunki wydawania

ich duplikatów w razie zniszczenia lub zagubienia określają odpowiednio Prezydium

Sejmu lub Prezydium Senatu.

1.

Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu udzielają posłom i senatorom pomocy w wykonywaniu

przez nich mandatów, czuwają nad wykonywaniem przez nich obowiązków parlamentarnych,

jak również nad wykonywaniem wobec nich obowiązków określonych w ustawie przez organy

państwowe i samorządu terytorialnego oraz podporządkowane im jednostki.

2.

Kancelaria Sejmu i Kancelaria Senatu, każda według swej właściwości, zapewniają i

organizują obsługę posłów i senatorów niezbędną do wykonywania przez nich obowiązków

oraz pomoc merytoryczną, zwłaszcza w zakresie dostępu do opracowań specjalistycznych,

literatury i ekspertyz.

3.

Zadania Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu, o których mowa w ust. 1, określają szczegółowo

regulaminy Sejmu i Senatu, a zadania Kancelarii Sejmu i Kancelarii Senatu, o których

mowa w ust. 2, określają szczegółowo regulaminy Sejmu i Senatu oraz uchwały Prezydium

Sejmu i Prezydium Senatu.

Wydatki wynikające z uprawnień posłów i senatorów pokrywa się z budżetu państwa, w

części dotyczącej odpowiednio Kancelarii Sejmu lub Kancelarii Senatu.

W Kodeksie postępowania cywilnego w art. 833 w § 2 wyrazy „do diet posłów” zastępuje się wyrazami „do uposażeń posłów i senatorów”.

W ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej

(Dz. U. Nr 7, poz. 18, z 1985 r. Nr 23, poz. 100 oraz z 1990 r. Nr 10, poz. 60 i Nr 34, poz. 199) w art. 3 w ust. 1 po pkt 1a dodaje się pkt 1b w brzmieniu

„

1b)

klubów, kół i zespołów poselskich, senackich i parlamentarnych oraz biur poselskich,

senatorskich i poselsko-senatorskich,

”

.

W ustawie z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska

państwowe

(Dz. U. Nr 20, poz. 101, z 1982 r. Nr 31, poz. 214 z 1985 r. Nr 22, poz. 98 i Nr 50, poz. 262, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1989 r. Nr 34, poz. 178, z 1991 r. Nr 100, poz. 443, z 1993 r. Nr 1, poz. 1 oraz z 1995 r. Nr 34, poz. 163 i Nr 142, poz. 701) w art. 2 w pkt 2 po wyrazach „Szefa Kancelarii Sejmu,” dodaje się wyrazy „Szefa Kancelarii Senatu, zastępcy Szefa Kancelarii Sejmu.”

W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu

(Dz. U. z 1993 r. Nr 38, poz. 172) w art. 11

1)

w ust. 1 zdanie trzecie otrzymuje brzmienie

„

Jeżeli uchwała obejmuje także pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby, która

jest posłem lub senatorem, stanowi ona równocześnie wniosek o uchylenie immunitetu

poselskiego lub senatorskiego.

”

,

2)

w ust. 3 dodaje się na końcu zdanie w brzmieniu

„

W wypadku konieczności uchylenia immunitetu poselskiego lub senatorskiego następuje

to po wyrażeniu przez Sejm lub Senat zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

”

W ustawie z dnia 5 czerwca 1992 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej

przez osoby pełniące funkcje publiczne

(Dz. U. Nr 56, poz. 274 oraz z 1995 r. Nr 4, poz. 18) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 3 wyrazy „Poseł, senator i osoba” zastępuje się wyrazem „Osoba”;

2)

w art. 4 skreśla się ust. 1;

3)

w art. 6

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe są obowiązane do złożenia oświadczenia

o swoim stanie majątkowym. Oświadczenie to powinno zawierać w szczególności informacje

o posiadanych przez osobę zajmującą kierownicze stanowisko państwowe zasobach pieniężnych,

nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach prawa handlowego, prowadzeniu innej

działalności gospodarczej, a ponadto o nabyciu przez osobę zajmującą kierownicze stanowisko

państwowe od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, gminy lub związku międzygminnego

mienia, które podlegało zbyciu w drodze przetargu. Oświadczenie to powinno również

zawierać dane dotyczące zajmowania przez osobę zajmującą kierownicze stanowisko państwowe

stanowisk w spółkach, o których mowa w art. 1.

”

b)

skreśla się ust. 3,

c)

w ust. 4 skreśla się wyrazy „do osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz”,

4)

w art. 8 wyrazy „w art. 1-4” zastępuje się wyrazami „w art. 1-3 i w art. 4 ust. 2”.

1.

Uposażenie poselskie i senatorskie, o którym mowa w art. 25, oraz dieta parlamentarna,

o której mowa w art. 42, przysługują do czasu zakończenia kadencji Sejmu, wybranego

w dniu 19 września 1993 r., w wysokości określanej przez Prezydium Sejmu i Prezydium

Senatu.

2.

Egzekucje z diet poselskich i senatorskich, wszczęte a nie zakończone przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się według przepisów dotychczasowych w

stosunku do posłów i senatorów kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w

życie.

Przy ustalaniu w 1996 r. wysokości uposażenia dodatkowego określonego w art. 37 uwzględnia

się również ryczałt wypłacany zgodnie z art. 24 ustawy, o której mowa w art. 56 ust.

1.

Do posłów i senatorów kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, przepis

art. 30 nie ma zastosowania.

1.

Traci moc ustawa z dnia 31 lipca 1985 r. o obowiązkach i prawach posłów i senatorów

(Dz. U. z 1991 r. Nr 18, poz. 79), z wyjątkiem jej art. 19 ust. 2 i 3 oraz z zastrzeżeniem ust. 2 niniejszego artykułu.

2.

Do posłów i senatorów kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, nie

korzystających z urlopów bezpłatnych na okres sprawowania mandatu, stosuje się przepis

art. 26 ustawy, o której mowa w ust. 1.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1996 r., z wyjątkiem

1)

rozdziału 2 i art. 51, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,

2)

art. 34 ust. 3 i 4 oraz art. 42 ust. 3, które wchodzą w życie po upływie 4 miesięcy

od dnia ogłoszenia.