Traktat o przyjaźni i współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Włoską, sporządzony w Warszawie dnia 11 października 1991 r.

1246 -

226

TRAKTAT

o przyjaźni i współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Włoską,

sporządzony w Warszawie dnia 11 października 1991 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 11 października 1991 r. został sporządzony w Warszawie Traktat o przyjaźni

Rzecząpospolitą Polską a Republiką Włoską w następującym brzmieniu

TRAKTAT

i współpracy między

także w ramach integracji regionalnej, ze szczególnym

uwzględnieniem Heksagonale,

o przyjaźni i współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Włoską

-

pragnąc

umocnić

stosunki dwustronne oraz

nadać im nową jakość i wymiar,

Rzeczpospolita Polska i Republika Włoska, zwane

dalej Wysokimi Umawiającymi się Stronami

postanowiły zawrzeć

niniejszy traktat i uzgodniły,

co następuje

-

pragnąc podkreślić przyjaźń tradycyjnie łączącą oba

państwa i narody oraz umocnić dwustronne więzi w dzie-

Artykuł 1

dzinie politycznej, gospodarczej, kulturalnej i naukowej,

-

zamierzając przyczynić się do ustanowienia ładu

międzynarodowego, opartego na prawie, pokoju, de-

mokracji i wolności,

- biorąc pod uwagę polityczne i instytucjonalne

zmiany, jakie dokonały się w Europie,

- kierując się pragnieniem, aby przełamanie europejskich podziałów stało się nieodwracalne, a procesom upodobniania się i zbliżania do siebie przyświeca­

ły zasady sprawiedliwości, pluralizmu i gospodarki

rynkowej,

1. Wysokie Umawiające się Strony będą rozwijać

stosunki we wszystkich dziedzinach będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania, nieprzerwanie

i konsekwentnie pogłębiać współpracę, zabiegać o dalsze zbliżenie między narodem polskim i włoskim dla

podniesienia ich poziomu życia i silniejszego podkreślenia wspólnego dziedzictwa, tradycji i kultury.

2. Strony będą zawierały, w razie potrzeby, umowy

i porozumienia w celu wprowadzenia w życie postanowień niniejszego traktatu.

3. Strony będą rozwijały wzajemną współpracę,

poprzez dwustronne kontakty zmierzające

do uzgodnienia i koordynacji wspólnych inicjatyw na

różnych szczeblach.

zwłaszcza

- uznając fundamentalne znaczenie Aktu Końco­

wego z Helsinek, Paryskiej Karty dla Nowej Europy i innych

dokumentów

Konferencji

Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie oraz potwierdzając podjęte

w nich zobowiązania,

- respektując normy prawa międzynarodowego,

a szczególnie zobowiązania wynikające z Karty Narodów Zjednoczonych, oraz wiedzione wolą wzmocnienia autorytetu Organizacji Narodów Zjednoczonych

w jej wysiłkach na rzecz urzeczywistnienia pokoju, bezpieczeństwa i dobrobytu na świecie,

- mając zdecydowaną wolę współpracy, we wspólnej perspektywie europejskiej, w celu realizacji większej

stabilności i bezpieczeństwa na kontynencie europejskim,

istotnej roli, jaką Organizacja Paktu

i Unia Zachodnioeuropejska

odgrywają dla bezpieczeństwa w Europie,

-

świadome

Artykuł 2

1. Wysokie Umawiające się Strony będą prowadziproblemów między­

narodowych interesujących obie Strony, w szczególności dotyczących bezpieczeństwa i rozbrojenia w Europie oraz stosunków między Rzecząpospolitą Polską

a Wspólnotami Europejskimi.

ły konsultacje na temat ważnych

2. Strony nadadzą tym konsultacjom charakter regularny i okresowy. W tym celu spotkania na najwyż­

szym szczeblu odbywać się będą corocznie; Ministrowie Spraw Zagranicznych spotykać się będą przynajmniej raz w roku; inni członkowie rządów będą odbywać konsultacje okresowo.

Północno-Atlantyckiego

- pragnąc wnieść wkład w dzieło zbliżenia narodów europejskich, ich lepszego wzajemnego poznania

i zrozumienia poprzez wspólne inicjatywy realizowane

3. Regularne konsultacje będą miały miejsce także

na szczeblu przedstawicieli obu Ministerstw Spraw Zagranicznych. Ich tematyka obejmie sprawy międzyna­

rodowe lub dwustronne będące przedmiotem wzajemnego zainteresowania.

-

4. Strony sprzyjać będą także zacieśnianiu stosunków między Parlamentami obu państw.

Artykuł 3

Wysokie

Umawiające się

Poz. 226

1247 -

KBWE z 1990 r., do których Rzeczpospolita Polska i Republika Włoska wniosły swój czynny wkład, oraz

w szczególności polepszenie współpracy w Europie

poprzez ustanowienie nowych stałych struktur doprowadzą do umocnienia pokoju na naszym kontynencie.

Strony stwierdzają, że

groźba użycia siły lub jej użycie muszą być wykluczone

jako narzędzie rozwiązywania sporów międzynarodo­

wych. Strony sprzyjają wzmocnieniu roli ONZ i jej wyspecjalizowanych organizacji w obliczu narastającej

globalizacji i współzależności międzynarodowych wydarzeń. W związku z tym przywiązują one wielkie znaczenie do pełnego poszanowania Karty Narodów Zjednoczonych przez wszystkie państwa-sygnatariuszy

i uważają, iż ONZ dysponuje właściwymi środkami dla

zabezpieczenia pokoju na świecie.

Artykuł 4

Wysokie Umawiające się Strony wzmogą wysiłki

na rzecz ustanowienia nowego ładu europejskiego, poprzez równowagę wojskową lub coraz niższe poziomy

zbrojeń, zgodnie z zasadami zachowania stabiln,ości,

niezbędnego poziomu wystarczalności zbrojeń oraz

zmniejszenia zależności od broni nuklearnej. W tym celu Strony pragną zawarcia nowych porozumień dotyczących rozbrojenia, umocnienia zaufania i bezpieczeństwa, a także ich pełnej realizacji.

Artykuł 5

Wysokie Umawiające się Strony są przekonane o konieczności wzmocnienia wzajemnych stosunków w dzie-

dzinie bezpieczeństwa dla pogłębienia zaufania i stabilizacji w Europie. W tym celu Strony będą rozwijały kontakty w dziedzinie wojskowej na różnych poziomach, poprzez regularne wizyty ministrów obrony, szefów sztabów generalnych, delegacji i jednostek różnych broni

oraz słuchaczy polskich i włoskich akademii wojskowych.

Artykuł 6

W przypadku sytuacji lub sporu, które według jednej

ze Stron mogłyby zagrozić pokojowi i bezpieczeństwu

międzynarodowemu, Wysokie Umawiające się Strony

zobowiązują się przyjąć wspólne stanowisko, w granicach możliwości, przy podejmowaniu najbardziej

odpowiednich środków dla złagodzenia napięcia . Jeśli

jedna ze Stron uzna, że określona sytuacja lub określony

spór zagraża jej najwyższym interesom bezpieczeństwa,

może ona zwrócić się do drugiej Strony o bezzwłoczne

konsultacje dwustronne, również w celu znalezienia, jeśli pojawi się taka konieczność, odpowiednich form pomocy dla Strony, która uważa się za zagrożoną.

Artykuł 7

Wysokie Umawiające się Strony są zdecydowane

wzmacnlac, poprzez Konferencję Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie, demokrację i rządy prawa,

wspierać ustanowienie przyjaznych stosunków między

wszystkimi państwami, umacniać bezpieczeństwo i zasady humanitaryzmu, współpracę gospodarczą, kulturalną i ekologiczną na kontynencie europejskim. Są

one przeświadczone, że wyniki Paryskiego Spotkania

Artykuł 8

1. Wysokie

Umawiające się

Strony zintensyfikują

działania na rzecz jedności na kontynencie europejskim,

opartej na zasadach demokracji, wolności, pluralizmu,

poszanowania praw ludzkich, i będą sprzyjać pogłębieniu

europejskich procesów integracyjnych, umożliwiających

między innymi poprawę zbiorowego bytu materialnego.

2. W szczególności pragną one dalszego wzmocnienia Wspólnot Europejskich i ich powiązań z innymi

państwami Europy poprzez układy o stowarzyszeniu,

włącznie z perspektywą ich członkostwa w czasie

i trybie, jakie okażą się najwłaściwsze.

3. Obie Strony wyrażają przekonanie, iż rychłe stowarzyszenie Rzeczypospolitej Polskiej ze Wspólnotami

Europejskimi stanowi ważny etap w rozwoju procesu

integracji europejskiej.

4. Republika Włoska uważa za pozytywne wyrażo­

ne przez Rzeczpospolitą Polską pragnienie członko­

stwa we Wspólnotach Europejskich, stosownie do warunków przewidzianych przez traktaty.

5. Republika Włoska udzieli Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach swych możliwości, niezbędnej pomocy w dostosowywaniu polskiego ustawodawstwa do

norm i reguł wspólnotowych.

Artykuł 9

1. Wysokie Umawiające się Strony przyjmują z zadowoleniem intensyfikowanie ich współpracy gospodarczej, finansowej, naukowo-technicznej, menadżerskiej

i ekologicznej. Zobowiązują się do jej dalszego pogłębia­

nia, w tym - w najnowocześniejszych technologicznie

dziedzinach. Strony uważają, że rozwój ten odpowiada

ich wzajemnie uzupełniającym się współzależnym systemom gospodarczym, mogąc stanowić trwały punkt odniesienia także dla pozostałych państw europejskich.

2. W tym celu Strony zamierzają popierać intensykontaktów na szczeblu politycznym, technicznym i w sferze przedsiębiorczości, a także sprzyjać tworzeniu odpowiednich struktur instytucjonalnych. Zakładają także nawiązanie ściślejszych

powiązań w dziedzinie ustawodawstwa gospodarczego, ze szczególnym uwzględnieniem spółek mieszanych i swobody inwestowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Włoskiej.

fikację niezbędnych

3. Każda ze Stron będzie starała się poprawić na

swym terytorium warunki działania prywatnych i pań­

stwowych przedsiębiorstw partnera, w szczególności

w dziedzinie bezpośrednich inwestycji i ochrony zainwestowanego kapitału. Strony będą współdziałały na

rzecz zwiększenia udziału kapitału włoskiego, inwestowanego w polską gospodarkę.

-

1248 -

4. Strony będą wspierały współpracę prywatnych

i państwowych przedsiębiorstw z obu krajów, a w szczególności małych i średnich .

5. Rzeczpospolita Polska zapewni pełne wykorzystanie przedsięwz i ęć finansowych R z ą d u Włoskiego

dla inwestycji na jej terytorium. Strony będą sprzyjały

rozwojowi instytucji finansowych w Polsce, wykorzystując także włoskie doświadczenia na tym polu .

6. Strony zobowiązują się do rozwijania współpra ­

cy z wielostronnymi instytucjami gospodarczymi i mię­

dzynarodowymi organizacjami finansowymi, w szczególności inicjując formy współpracy w ramach Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

7. Republika Włoska będzie nadal popierała we

właściwych gremiach wysiłki mające przynieść rozwią­

zanie problemu polskiego zadłużenia.

Artykuł 10

W celu ułatwienia przejścia polskiej gospodarki do

systemu rynkowego Wysokie Umawiające się Strony

zobowiązują się do współpracy w zakresie szkolenia

zawodowego i menadżerskiego , do rozwijania tech nicznej współpracy, zwłaszcza w odniesieniu do polityki gospodarczej i prawodawstwa.

Artykuł 11

W ramach

istniejących

i

przyszłych

porozumień

między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i w oparciu o przyjęte w nich uregulowania prawne Wysokie Umawiające się Strony, stosownie do

swych kompetencji, zamierzają umacniać współpra ­

cę gospodarczą w dziedzinach będących przedmio-

tem wzajemnego zainteresowania, ze szczególnym

uwzględnieniem współpracy przemysłowej . Strony bę­

dą sprzyjały poprawie ogólnych warunków kooperacji

między przedsiębiorstwami i przedsiębiorcami, promocji i ochronie inwestycji oraz współpracy naukowej

i technologicznej, a także w energetyce, petrochemii,

rolnictwie i przemyśle rolno - spożywczym, elektronice,

telekomunikacji, transporcie, ochronie środowiska,

usługach finansowych, turystyce, kształceniu zawodowym i technicznym.

Artykuł 12

Każda z Wysokich Umawiających się Stron, zgod nie z jej systemem prawnym i porozumieniami mię­

dzynarodowymi w tej dziedzinie, zapewni ochronę

praw, włącznie z prawem do opieki społecznej, legalnie

przebywającym i zatrudnionym na jej terytorium obywatelom drugiej Strony.

Artykuł 13

Zobowiązania wynikające dla Republiki Włoskiej z jej

dwustronnych umów z Rzecząpospolitą Polską respektu ją kompetencje Wspólnot Europejskich i postanowienia

uchwalone przez ich instytucje, a także inne postanowienia uzgodnione między państwami - członkami EWG,

na drodze urzeczywistniania systemu wspólnotowego.

Poz. 226

Artykuł 14

Obie Wysoki e Umawiające się Strony pragną, aby

rozwojowi współp r acy między państwami europejskimi towarzyszyło wzmocnienie więzi solidarności z pań­

stwami na pozostałych kontynentach.

Artykuł 15

1. Wysokie Umawiające się Strony, świadome wielkiego znaczenia ochrony środowiska dla pomyślnego

bytu narodów obu państw, zobowiązują się wspierać

każde użyteczne d z iałanie na rzecz ekologicznej ochrony zasobów naturalnych.

2. Strony zapewniają się wzajemnie, iż będą ponadto pobudzać i wspierać wszelkie formy współpracy na

rzecz ochrony przyrody i zrównoważonego wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym - rodzimej flo ry i fauny oraz ich biologicznych i genetycznych odmian, a także działać na rzecz zabezpieczenia i ochrony

przed skażeniami wód morskich i śródlądowych .

•

Artykuł 16

1. Wysokie Umawiające się Strony dołożą wszelkich

starań dla intensyfikacji swej współpracy naukowej oraz

w dziedzinie naj nowszych technologii, zarówno w oparciu o już uzgodnione programy, jak i poprzez określenie

nowych priorytetowych obszarów współdziałania.

2. Jako priorytetową Strony uznają współpracę

w dziedzinie innowacji technologicznych. Zintensyfiku ją one wzajemne rozpoznanie technologicznych aspektów inicjatyw przemysłowych w tych dziedzinach, ze

szczególnym uwzględnieniem energochłonności i modernizacji infrastruktury.

3. Strony dołożą także starań dla doprowadzenia

w dziedzinach wymienionych w ustępach 1 i 2 do organicznej współpracy w skali europejskiej, wspierając

włączenie polskich struktur do wielostronnych europejskich programów współpracy naukowo-technicznej .

Artykuł 17

1. Opierając się na wielowiekowym procesie wzajemnego wzbogacania kultury obu narodów i ich wkła­

dzie do cywilizacji europejskiej, Rzeczpospolita Polska

i Republika Włoska nie będą szczędzić wysiłków dla dalszego rozwijania dwustronnej współpracy kulturalnej.

2. Wysokie Umawiające się Strony poświęcą szczególną uwagę wzajemnemu upowszechnianiu wiedzy

o narodowym dorobku w dziedzinie kultury i sztuki.

3. Strony podtrzymują zobowiązania wynikające

z umowy o ustanowieniu polskiego Instytutu Kultury

w Rzymie i włoskiego w Krakowie oraz zapewnią najszersze poparcie rozwojowi ich działalności. Potwierdza!ą też swą got~v.:0Ść do ułatwiania dostępu do języ­

ka I kultury drugiej Strony poprzez wspieranie pań­

st,:"owych i prywatnych inicjatyw, a także poprzez wymianę stypendystów i studentów.

-

1249

4. Strony będą zachęcać do bezpośredniej współ­

pracy między środowiskami akademickimi, kulturalnymi i artystycznymi obu krajów oraz między organizacjami działającymi na tym polu .

2. Strony sprzyjać będą bliźniaczym związkom mię­

dzy miastami i zacieśnianiu kontaktów między poszczególnymi miejscowościami , regionami i innymi

jednostkami terytorialnymi i administracyjnymi.

5. Strony zobowiązują się do umożliwienia nauczania języka drugiej Strony w szkołach i uczelniach. W tym celu każda ze Stron przekaże do dyspozycji drugiej Strony środki umożliwiające kształcenie

i doskonalenie wykładowców oraz pomoce naukowe,

włącznie z wykorzystaniem telewizji i radia, środków

audiowizualnych i technik informatycznych . Strony

udzielą poparcia inicjatywom tworzenia szkół dwuję ­

zycznych.

Artykuł 20

Wysokie Umawiające się Strony podejmą współ­

w zwalczaniu nielegalnego przewozu narkotyków i zorgan izowanej przestępczości. W tym celu Strony zobowiązują się, w razie potrzeby, do wymiany niezbędnych informacji.

pracę

Artykuł 21

6. Strony poprą inicjatywy sprzyjające współpracy

w dziedzinie radia, telewizji i innych środków masowego przekazu dla wzajemnego pogłębiania wszechstronnej wiedzy o sobie. Strony będą zachęcały do powstawania cyklicznych emisji dwujęzycznych ora z seriali telewizyjnych poświęconych ważniejszym historycznym wydarzen iom w obu krajach.

1. Zobowiązania wynikające z niniejszego traktatu nie

dwustronnych i wielostronnych zobowiązań

traktatowych, jakie Wysokie Umawiające się Strony zaciągnęły przed nabraniem mocy przez niniejszy traktat.

Artykuł 18

Artykuł 22

1. Wysokie Umawiające się St rony zobowiązują się

do wzajemnej pomocy w zakresie ochrony i waloryza cji swych zasobów kulturalnych i artystycznych, a także do popierania współpracy między instytucjami

ochrony i konserwacji zabytków, muzeami i specj ali stycznymi instytucjami z tej dziedziny.

Traktat niniejszy podlega ratyfikacji i wejdzie w ży ­

cie w d niu wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która nastąpi w Rzymie.

2. Strony uzgadniają , że przemycone lub nielegalnie wwiez ione na ich terytorium dzieła sztuki mają być

zwracane drugiej Wysokiej Umawiającej się Stronie.

Artykuł 19

1. Wysokie Umawiające się Strony będą popierać

rozwój bezpośrednich kontaktów między obywatelami

i partiami, organizacjami związkowymi, funda cjam i,

ośrodkami badawczymi , stowarzyszeniami kobiecymi,

organizacjami sportowymi, związkami wyznaniowymi,

stowarzyszeniami ekologicznymi i innymi. Wszelkimi

sposobami wspiera ć będą wymianę młodzieżową.

naruszają

2. Nin iejszy traktat nie jest wymierzony przeciwko

interesom żadnego trzeciego państwa.

Artykuł 23

Traktat niniejszy jest zawarty na okres 20 lat i uleg a automatycznemu przedłużeniu na dalsze pięcio ­

letnie okresy, jeżeli żadna z Wysokich Umawiających

się Stron nie wypowie go drugiej Stronie, na drodze

notyfikacj i, na jeden rok p rzed upływem danego

okresu.

Traktat ninieJszy sporządzono w Warszawie dnia

11 października 1991 r. w dwóch egzemplarzach, każdy

w językach polskim i włoskim, przy czym obydwa teksty są jednakowo autentyczne.

Za Rzeczpospol itą Polską

K. Skubiszewski

Za Republikę Włoską

G. de Michelis

Po zaznajomieniu s ię z powyższym traktatem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

został on uznany za słuszny zarówno w całości, jak i każde z postan o wień w nim za wartych,

-

jest przyjęty, ratyfikowany i potwie rdzony,

-

będzie niezmienn ie zachowywany.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony p ieczęcią Rzeczyp ospol itej Polskiej .

Dano w Warszawie dnia 4 grudnia 1991 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej : L. Wafęsa

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: K. Skubiszewski