Umowa międzynarodowa Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, sporządzona w Mińsku dnia 26 października 1994 r.

2834 -

619

UMOWA

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w

sprawach

cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych,

sporządzona w Mińsku dnia 26 października 1994 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 26 października 1994 r. została sporządzona w Mińsku Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych , rodzinnych, pracowniczych

i karnych w następującym brzmieniu

UMOWA

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś

o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach

cywilnych,

rodzinnych,

pracowniczych

i karnych

nio do osób prawnych utworzonych zgodnie z prawem tej Umawiającej się Strony, na której terytorium

mają swoją siedzibę.

Artykuł 2

Udzielanie pomocy prawnej

Rzeczpospolita Polska i Republika Białoruś, zwane

dalej Umawiającym i się Stronami ,

kierując się pragnieniem dalszego rozwoju przyja cielskich stosunków między obydwoma państwami

oraz dążąc do pogłębienia i udoskonalenia wzajemnej

współpracy między obydwoma państwami w dziedzinie stosunków prawnych,

postanowiły zawrzeć niniejszą umowę i uzgodniły,

co następuje

CZĘŚĆ PIERWSZA

POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 1

Ochrona prawna

1. Obywate le jednej Umawiającej się Strony korzyna terytorium drugiej Umawiającej się Strony

z takiej samej ochrony prawnej w sprawach majątko­

wych i niemajątkowych, jaka przysługuje obywatelom

tej Umawiającej się Strony.

stają

2. Obywatele jednej Umawiającej się Strony mają

prawo swobodnego zwracania się do organów drugiej

Umawiającej się Strony, właściwych w sprawach cywilnych, rodzinnych , pracowniczych i karnych, wystę­

powania przed nimi , wytaczania powództw, składania

wniosków, jak również dokonywania innych czynności

procesowych na tych samych warunkach, co obywatele tej Umawiającej się Strony.

3. Postanowienia niniejszej umowy dotyczące obywatel i Umawiających się Stron stosuje się odpowied-

Sądy i prokuratury oraz inne organy Umawiają­

cych się Stron właściwe w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych udzielają sobie

w tych sprawach wzajemnie pomocy prawnej.

Artykuł 3

Tryb porozumiewania się

1. W sprawach objętych niniejszą umową sądy, prokuratury i organy notariatu Umawiających się Stron porozumiewają się za pośrednictwem organów centralnych, chyba że niniejsza umowa stanowi inaczej.

2. Inne organy Umawiających się Stron, właściwe

w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych

i karnych, porozumiewają się za pośrednictwem są­

dów i prokuratur, chyba że niniejsza umowa stanowi

inaczej.

3. Organy centralne mogą uzgodnić, że w sprawach należących do ich właściwości sądy i prokuratury Umawiających się Stron porozumiewają się bezpośrednio.

4. W rozumieniu niniejszej umowy organami cen tralnymi są: ze strony Rzeczypospolitej Polskiej - Ministerstwo Sprawiedliwości, a ze strony Republiki Białoruś Ministerstwo Sprawiedliwości, Prokuratura

Republiki, Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Gospodarczy.

Artykuł 4

Język we wzajemnym obrocie

1. W sprawach objętych niniejszą umową wnioski

sporządza się w języku urzędowym wzywającej Uma-

wiającej się

-

Poz. 619

2835

Strony, dołączając tłumaczenie na język

Artykuł 7

urzędowy wezwanej Umawiającej się Strony, język ro-

syjski lub angielski.

Tryb wykonywania wniosku o udzielenie pomocy

prawnej

2. Tłumaczenie wniosku, a także , jeżeli zgodnie

z postanowieniami niniejszej umowy jest to wymagane, tłumaczenie dołączanych pism i dokumentów powinno być sporządzone i uwierzytelnione przez tłuma­

cza przysięgłego lub urzędowego .

Artykuł 5

Zakres pomocy prawnej

Umawiające się Strony udzielają sobie wzajemnie

pomocy prawnej przez dokonywanie czynności procesowych, sporządzanie, przesyłanie i doręczanie dokumentów, przesyłanie akt w sprawach cywilnych, karnych i innych, udzielanie informacji o praktyce sądo ­

wej i o obowiązującym ustawodawstwie, a także

udzielają sobie wzajemnie pomocy prawnej w innych

wypadkach przewidzianych niniejszą umową .

Artykuł 6

Treść i forma wniosku o udzielenie pomocy prawnej

1. Wniosek o udzielenie pomocy prawnej powinien

zawierać

1) oznaczenie organu wzywającego,

2) oznaczenie organu wezwanego,

3) oznaczenie sprawy, w której występuje się o udzie-

lenie pomocy prawnej,

4) imiona i nazwiska stron, podejrzanych, oskarżo ­

nych lub skazanych, ich miejsce stałego lub czasowego

pobytu,

obywatelstwo,

zawód,

a w sprawach karnych, w miarę możliwości,

również miejsce i datę urodzenia, imiona ich rodziców, a co do osób prawnych - ich nazwę

i siedzibę,

1. Przy wykonywaniu wniosku o udzielenie pomocy prawnej organ wezwany stosuje przepisy prawne

swego państwa. Może on jednak zastosować na wniosek organu wzywającego przepisy procesowe wzywającej Umawiającej się Strony, jeżeli nie są one sprzeczne z prawem wezwanej Umawiającej się Strony.

2. Jeżeli organ wezwany nie jest właściwy do wykonania wniosku, to przekazuje on wniosek organowi

właściwemu, zawiadamiając o tym organ wzywający.

3. Jeżeli dokładny adres osoby, której dotyczy

wniosek, jest nieznany, to organ wezwany podejmie

odpowiednie czynności zmierzające do jego ustalenia.

4. Na wniosek organu wzywającego organ wezwany zawiadamia we właściwym czasie organ wzywają­

cy i strony o terminie i miejscu wykonania wniosku.

5. Po wykonaniu wniosku organ wezwany przesyła materiały organowi wzywającemu; w wypadku gdy

wniosek nie może być wykonany, organ wezwany

zwraca wniosek organowi wzywającemu, zawiadamiając o przyczynie niewykonania wniosku.

Artykuł 8

Tryb doręczania pism

Organ wezwany doręcza pisma zgodnie z przepisami prawnymi obowiązującymi w jego państwie, jeżeli

doręczane pisma zostały sporządzone w języku urzędo­

wym wezwanej Umawiającej się Strony lub jeżeli dołą­

czono uwierzytelnione tłumaczenie na język tej Umawiającej się Strony. W innym wypadku doręcza się pi sma adresatowi, jeżeli on dobrowolnie je przyjmie.

Artykuł 9

Dowód doręczenia

5) imiona, nazwiska i adresy przedstawicieli osób wy-

mienionych w punkcie 4,

6) treść wniosku i informacje niezbędne do jego wy-

konania , a zwłaszcza imiona, nazwiska i adresy

świadków, jeśli są one znane,

7) w sprawach karnych -

dodatkowo opis i kwali-

fikację prawną popełnionego czynu przestępne­

go.

2. Wniosek o udzielenie pomocy prawnej powinien

opatrzony podpisem osoby upoważnionej i pieczęcią urzędową organu wzywającego .

Dowodem doręczenia dokumentu jest potwierdzenie doręczenia, opatrzone podpisami odbiorcy i osoby

doręczającej oraz informacją o sposobie, miejscu i dacie doręczenia, albo zaświadczenie organu doręczają­

cego stwierdzające fakt, sposób i datę doręczenia. Takie potwierdzenie lub zaświadczenie powinno być opatrzone pieczęcią urzędową organu wezwanego. Jeżeli

dokument dołączono w dwóch egzemplarzach, potwierdzenie odbioru można umieścić na jednym z nich.

Artykuł 10

być

3. Przy zwracaniu się o udzielenie pomocy prawnej

Umawiające się Strony korzystają z wzajemnie uzgodnionych formularzy, sporządzonych w językach obu

Umawiających się Stron.

Doręczanie dokumentów i przesłuchiwanie obywate-

li przez przedstawicielstwa dyplomatyczne lub urzę­

dy konsularne

Umawiające się Strony są uprawnione do doręcza­

nia pism własnym obywatelom i przesłuchiwania ich

-

2836 -

za pośrednictwem swych przedstawicielstw dyplomatycznych lub urzędów konsularnych. Stosowanie

środków przymusu jest niedopuszczalne.

Artykuł 11

Uznawanie dokumentów

Poz. 619

wająca Umawiająca się Strona udzieli zaliczki

na po-

krycie kosztów.

6. Postanowienia ustępów 1-5 stosuje się do pokrzywdzonego, który ma złożyć zeznania, oraz do

przedstawiciela osoby nie mającej pełnej zdolności do

czynności prawnych, jeżeli jego obecność jest niezbędna.

1. Dokumenty, które we właściwej formie sporzą ­

dził lub uwierzytelnił właściwy organ jednej z Umawiających się Stron, opatrzone pieczęcią urzędową

i podpisem osoby uprawnionej, posiadają moc dowodową na terytorium drugiej Umawiającej się Strony

bez potrzeby legalizacji. Dotyczy to także odpisów

i tłumaczeń dokumentów, które uwierzytelnił właści­

wy organ.

Przesyłanie odpisów aktów stanu cywilnego i in-

nych dokumentów

Artykuł 13

1. Właściwe organy Umawiających się Stron przesyłają sobie wzajemnie, na wniosek, odpisy aktów stanu cywilnego.

2. Dokumenty, które na terytorium jednej z Umawiających się Stron traktowane są jako dokumenty

urzędowe, uważane są za takie również na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 12

Ochrona świadków, biegłych i pokrzywdzonych

1. Jeżeli w toku postępowania przygotowawczego

lub sądowego na terytorium jednej Umawiającej się

Strony zajdzie potrzeba osobistego stawiennictwa

świadka lub biegłego przebywającego na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony, należy zwrócić się do

właściwego organu tej Umawiającej się Strony

z wnioskiem o doręczenie wezwania.

2. Wezwanie nie może zawierać zagrożenia zastosowania środków przymusu na wypadek niestawiennictwa .

3. Świadek lub biegły, który stawił się na wezwanie

przed organem wzywającej Umawiającej się Strony,

nie może być na terytorium tej Umawiającej się Strony, bez względu na posiadane obywatelstwo, pocią­

gnięty do odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie, aresztowany, pozbawiony wolności ani nie

może odbywać kary - za czyn popełniony przed przekroczeniem granicy państwowej wzywającej Umawiającej się Strony.

4. Świadek lub biegły traci ochronę, o której

mowa w ustępie 3, jeżeli nie opuści terytorium wzywającej Umawiającej się Strony w terminie siedmiu dni od dnia zawiadomienia go przez organ

wzywający, że jego obecność nie jest już potrzebna.

Do tego terminu nie wlicza się czasu, w którym

świadek lub biegły nie mógł opuścić terytorium

wzywającej Umawiającej się Strony bez własnej wi ny.

2. Obywatele jednej Umawiającej się Strony mogą zwracać się z wnioskami o nadesłanie odpisów akt

stanu cywilnego bezpośrednio do właściwego urzędu

stanu cywilnego drugiej Umawiającej się Strony. Dokumenty te wnioskodawca otrzymuje za pośrednic­

twem przedstawiciela dyplomatycznego lub urzędu

konsularnego tej Umawiającej się Strony, której organ wydał te dokumenty, za pobraniem należnej

opłaty.

Artykuł 14

Podania obywateli jednej Umawiającej się Strony

o wydanie i nadesłanie dokumentów dotyczących wykształcenia , stażu pracy i innych dokumentów dotyczących niemajątkowych lub majątkowych praw i interesów tych obywateli mogą być przesyłane bezpośrednio do właściwych organów drugiej Umawiającej

się Strony. Dokumenty przesyła się obywatelowi za

pośrednictwem przedstawicielstwa dyplomatycznego

lub urzędu konsularnego tej Umawiającej się Strony,

której organ wydał te dokumenty, za pobraniem należnej opłaty.

Artykuł 15

Informacje o prawie

1. Organy centralne Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie ważniejsze akty ustawodaw-

cze z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego, pracy

i karnego.

2. Organy centralne Umawiających się Stron

udzielają sobie wzajemnie, na wniosek, informacji

o obowiązujących wcześniej lub obecnie przepisach

prawnych, jak również o praktyce sądowej , notarialnej i prokuratorskiej .

Artykuł 16

5. Świadek lub biegły ma prawo do zwrotu kosztów podróży, pobytu i utraconego zarobku, a biegły­

ponadto prawo do wynagrodzenia za czynności biegłego. W wezwaniu zamieszcza się informację o rodzaju i wysokości kosztów, jakie należą się świadkowi

lub biegłym. Na wniosek świadka lub biegłego wzy-

Przekazywanie przedmiotów i wartości dewizowych

Jeżeli w wykonaniu niniejszej umowy następuje

przekazanie przedmiotów lub wartości dewizowych

-

2837

z terytorium jednej Umawiającej się Strony na terytorium drugiej Umawiającej się Strony albo przedstawicielstwu dyplomatycznemu lub urzędowi konsularnemu drugiej Umawiającej się Strony, odbywa się to

z zachowaniem odpowiednich przepisów prawa tej

Umawiającej się Strony, której organ dokonuje przekazania.

Rozdział

1

Stosunki prawne w sprawach z zakresu prawa osobowego

Artykuł 21

Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Artykuł 17

Ustalanie adresów i innych danych

1. Sądy i prokuratury Umawiających się Stron

udzielają sobie, na wniosek, pomocy przy ustalaniu

adresów osób przebywających na ich terytorium.

2. Jeżeli przed sądem jednej z Umawiających się

Stron toczy się postępowanie w sprawie z zakresu

prawa cywilnego, rodzinnego lub pracy przeciwko

osobie zamieszkałej na terytorium drugiej Umawiają­

cej się Strony, to sąd tej Umawiającej się Strony

udzieli, na wniosek, pomocy przy ustalaniu miejsca

pracy i wysokości dochodów tej osoby.

Artykuł 18

Koszty pomocy prawnej

1. Każda z Umawiających się Stron ponosi koszty

powstałe na swym terytorium w związku z udzieleniem pomocy prawnej.

2. Organ wezwany jednej Umawiającej się Strony

zawiadamia organ wzywający drugiej Umawiającej

się Strony o wysokości powstałych kosztów. Jeżeli organ wzywający pobierze należną kwotę od osoby zobowiązanej do jej zapłacenia, kwota ta przypada tej

Umawiającej się Stronie, która ją pobrała.

Artykuł 19

Odmowa udzielenia pomocy prawnej

Pomocy prawnej nie udziela się, jeżeli jej udzielenie może zagrozić suwerenności lub bezpieczeństwu

państwa albo pozostawałoby w sprzeczności z podstawowymi zasadami prawa wezwanej Umawiającej się

Strony.

CZĘŚĆ DRUGA

STOSUNKI PRAWNE W SPRAWACH CYWILNYCH,

RODZINNYCH I PRACOWNICZYCH

Artykuł 20

Postanowienia ogólne

Jeżeli zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy do wszczęcia postępowania właściwe są organy

obu Umawiających się Stron, a wniosek o wszczęcie

postępowania wniesiony został do organu jednej

z nich, to wyłączona jest właściwość w tej sprawie organu drugiej Umawiającej się Strony.

1. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej ocenia się według prawa tej

Umawiającej się Strony, której osoba ta jest obywatelem .

2. Zdolność prawną osoby prawnej ocenia się według prawa tej Umawiającej się Strony, zgodnie z którym osoba ta została utworzona.

Ubezwłasnowolnienie

Artykuł 22

Z wyjątkiem wypadków, o których mowa w artykule 23, do ubezwłasnowolnienia właściwe są prawo

i sądy tej Umawiającej się Strony, której obywatelem

jest osoba mająca być ubezwłasnowolniona.

Artykuł 23

1. Jeżeli sąd jednej Umawiającej się Strony stwierdzi, że zachodzą przesłanki do ubezwłasnowolnienia

obywatela drugiej Umawiającej się Strony mającego

miejsce zamieszkania lub pobytu na terytorium jednej

Umawiającej się Strony, to zawiadomi o tym właściwy

sąd drugiej Umawiającej się Strony.

2. W wypadkach nie cierpiących zwłoki sąd tej

Strony, na której terytorium osoba

ma miejsce zamieszkania lub pobytu, może wydać według swego prawa zarządzenia potrzebne do ochrony

tej osoby lub jej majątku i niezwłocznie zawiadomi

o tym właściwy sąd tej Umawiającej się Strony, której

obywatelem jest ta osoba. Zarządzenia te pozostają

w mocy do czasu podjęcia innych zarządzeń przez sąd

tej Umawiającej się Strony, której obywatelem jest ta

osoba.

Umawiającej się

3. Jeżeli sąd drugiej Umawiającej się Strony zawiadomiony zgodnie z ustępem 1 oznajmi, że pozostawia dalsze czynności sądowi miejsca zamieszkania lub

pobytu tej osoby albo nie wypowie się w terminie

trzech miesięcy, sąd miejsca zamieszkania lub pobytu

tej osoby może przeprowadzić postępowanie o ubezwłasnowolnienie według prawa swego państwa, jeśli

taką samą przyczynę ubezwłasnowolnienia przewiduje również prawo tej Umawiającej się Strony, której

dana osoba jest obywatelem. Orzeczenie o ubezwła­

snowolnieniu przesyła się właściwemu sądowi drugiej

Umawiającej się Strony.

Artykuł 24

Postanowienia artykułów 22 i 23 stosuje się odpowiednio do uchylenia orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu.

-

2838 -

Artykuł 25

Artykuł 27

Uznanie za zaginionego lub zmarłego i stwierdzenie

zgonu

Stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami

1. Do uznania osoby za zaginioną lub zmarłą i do

stwierdzenia zgonu właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony, której obywatelem była ta osoba

w czasie, gdy według ostatnich wiadomości pozostawała przy życiu.

2. Do uznania za zaginioną lub zmarłą i do stwierdzenia zgonu właściwy jest sąd tej Umawiającej się

Strony, której obywatelem była ta osoba w czasie,

gdy według ostatnich wiadomości pozostawała przy

życiu.

jednej Umawiającej się Strony może

obywatela drugiej Umawiającej się Strony

za zaginionego lub zmarłego i stwierdzić jego

zgon

3.

Sąd

uznać

1) na wniosek osoby zamierzającej zrealizować swoje uprawnienia wynikające z dziedziczenia lub stosunków majątkowych między małżonkami co do

majątku nieruchom ego osoby zaginionej lub

zmarłej, znajdującego się na terytorium tej Umawiającej się Strony, której sąd ma wydać orzeczenie;

2) na wniosek małżonka osoby zaginionej lub zmarłej

zamieszkującego w czasie złożenia wniosku na terytorium tej Umawiającej się Strony, której sąd ma

wydać orzeczenie.

4. Orzeczenie wydane na podstawie ustępu 3 wywiera skutki prawne wyłącznie na terytorium tej

Umawiającej się Strony, której sąd wydał orzeczenie.

Rozdział

2

Stosunki prawne w sprawach z zakresu prawa rodzinnego

Artykuł 26

Zawarcie małżeństwa

1. Stosunki osobiste i mająt kowe między małżon ­

kami podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, której obywatelami są małżonkowie.

2. Jeżeli jeden z małżonków jest obywatelem jednej Umawiającej się Strony, drugi zaś obywatelem

drugiej Umawiającej się Strony, w sprawach dotyczą­

cych stosunków osobistych i majątkowych między nimi właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony, na

której terytorium mają oni miejsce zamieszkania; jeże­

li jeden z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiającej się Strony, a drugi - na

terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe

jest prawo tej Umawiającej się Strony, przed której są­

dem toczy się postępowanie.

3. W sprawach dotyczących stosunków osobistych

i majątkowych między małżonkami w wypadku przewidzianym w ustępie 1 właściwy jest sąd tej Umawiającej się Strony, której obywatelami są małżonkowie .

Jeżeli małżonkowie mają miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej s ię Strony, właściwy

jest również sąd tej Umawiającej się Strony.

4. W sprawach dotyczących stosunków osobistych

i majątkowych między małżonkami w wypadku przewidzianym w ustępie 2 właściwy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium małżonkowie mają miejsce zamieszkania; jeżeli jeden z małżonków ma

miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiają­

cej się Strony, a drugi - na terytorium drugiej Umawiającej się Strony - właściwe są sądy obu Umawiających się Stron.

Artykuł 28

Rozwód

1. Rozwód podlega prawu tej Umawiającej się

Strony, której obywatelami s ą małżonkowie w chwili

wszczęcia postępowania . Jeżeli mają oni miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony, stosuje się p rawo tej Umawiającej się Strony.

stwo jest zawierane.

2. Jeżeli w chwili wszczęcia postępowania jeden

z małżonków jest obywatelem jednej Umawiającej się

Strony, drugi zaś - obywatelem drugiej Umawiającej

się Strony, rozwód podlega prawu tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium mają oni miejsce zamieszkania. Jeżeli jeden z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiającej się Strony,

a drugi - na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony,

przed której organem toczy się postępowanie.

3. Forma zawarcia małżeństwa przed uprawnionym do tego przedstawicielem dyplomatycznym lub

urzędnikiem konsularnym podlega prawu Umawiają­

cej się Strony wysyłającej przedstawiciela dyplomatycznego lub urzędnika konsularnego.

3. W sprawach o rozwód w wypadku przewidzianym w ustępie 1 właściwy jest organ tej Umawiającej

się Strony, której obywatelami są małżonkowie

w chwili wszczęcia postępowania. Jeżeli małżonkowie

mają miejsce zamieszkania na terytorium drugiej

1. Przesłanki zawarcia małżeństwa ocenia się dla

każdej z osób zawierających małżeństwo według prawa tej Umawiającej się Strony, której osoba ta jest

obywatelem .

2. Forma zawarcia małżeństwa podlega prawu tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium małżeń­

-

2839

Umawiającej się Strony, właściwy również jest organ

tej Umawiającej się Strony.

Artykuł 32

Przysposobienie

4. W sprawach o rozwód w wypadku przewidzianym w ustępie 2 właściwy jest organ tej Umawiającej

się Strony, na której terytorium małżonkowie mają

miejsce zamieszkania. Jeżeli jeden z małż onków ma

miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiają­

cej się Strony, a drugi - na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe są organy obu Umawiających się Stron .

5. Sąd właściwy do orzekan ia w sprawie o rozwód

jest również właściwy do orzekania o władzy rodziciel skiej i alimentach na rzecz dzieci, które nie ukończyły

18 roku życia.

Artykuł 29

Uznanie małżeństwa za nieważne

1. W sprawach o uznanie małżeństwa za nieważne

stosuje się prawo tej Umawiającej się Strony, któremu

podlegało zawarcie małżeństwa .

2. W zakresie właściwości sądu w takich sprawach

stosuje się odpowiednio postanowienia artykułu 28.

Artykuł 30

Stosunki prawne między rodzicami

:.liećmi

1. Stosunki prawne między rodzicami i dziećmi,

w tym również roszczenia alimentacyjne na rzecz dzieci, podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, której

obywatelem jest dziecko .

2. Ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka od

1. Do przysposobienia

właściwe

jest prawo tej

Umawiającej się Strony, której obywatelem jest przysposabiający w czasie zgłoszenia wniosku. Jeżeli przy-

sposabiający jest obywatelem jednej Umawiającej się

Strony, a ma miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe jest prawo tej

Umawiającej się Strony.

2. Do przysposobienia stosuje się prawo tej Umawiającej się Strony, której obywatelem jest przysposa-

biany - w zakresie jego zgody, zgody jego przedstawiciela ustawowego, zezwolenia wtaściwego organu

państwowego oraz ograniczeń przysposobienia z powodu zmiany miejsca zamieszkania przysposabianego

na miejsce zamieszkania w innym państwie .

3. Jeżeli dziecko przysposabiają małżonkowie,

z których jeden jest obywatelem jednej Umawiającej

się Strony, drugi zaś - obywatelem drugiej Umawiającej się Strony, muszą być spełnione wymagania

przewidziane przez prawo obu Umawiających się

Stron.

4. Postanowienia ustępów 1-3 stosuje się odpowiednio do zmiany i rozwiązania przysposobienia .

5.

Właściwym

w sprawach o przysposobienie,

i rozwiązanie przysposobienia jest organ tej

Umawiającej się Strony, której obywatelem jest przysposabiany w czasie zgłoszenia wniosku . Jeżeli przysposabiany jest obywatelem jednej Umawiającej się

Strony, a ma miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma

miejsce zamieszkania także przysposabiający - wła­

ściwy jest również organ tej Umawiającej się Strony.

zmianę

określonej osoby podlega prawu tej Umawiającej się

Strony, której obywatelem jest dziecko w chwili jego

urodzenia.

Opieka i kuratela

Artykuł 33

3. W sprawach wymienionych w ustępach 1 i 2

właściwe są organy tej Umawiającej się Strony, której

obywatelem jest dziecko, jak również organy tej Umawiającej się Strony, na któ rej terytorium dziecko ma

miejsce zamieszkania.

Artykuł 31

Inne roszczenia alimentacyjne

1. W sprawach opieki i kurateli właściwe jest, jeże­

li niniejsza umowa nie stanowi inaczej, prawo tej

Umawiającej się Strony, której obywatelem jest osoba, dla której ustanawia się opiekę lub kuratelę.

2. W sprawach opieki i kurateli właściwy jest organ

tej Umawiającej się Strony, której obywatelem jest

osoba, dla której ustanawia się opiekę lub kuratelę.

Artykuł 34

1. W sprawach o inne roszczenia alimentacyjne

właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony, na

której terytorium ma miejsce zamieszkania osoba

ub i egająca się o alimenty.

1. Jeżeli dla ochrony interesów obywatela jednej

Umawiającej się Strony, którego miejsce zamieszkania lub pobytu albo którego majątek znajduje się na

2. W sprawach , o których mowa w ustępie 1, wła­

ściwy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania osoba ubiegająca

się o alimenty.

terytorium drugiej Umawiającej się Strony, zachodzi

potrzeba podjęcia środków w zakresie opieki lub kurateli, organ tej Umawiającej się Strony zawiadomi

o tym niezwłocznie organ wymieniony w artykule 33

ustęp 2.

-

2840

2. W wypadkach nie cierpiących zwłoki właściwy

organ drug iej Um a w i ającej się Strony, o którym mowa w ustępie 1, za stosuje konieczne środki tymczasowe według włas n ego prawa i niezwłocznie zawiadomi

o tym organ wymieniony w artykule 33 ustęp 2. Tymczasowe środki pozostają w mocy do czasu podjęcia

zarządzeń przez organ wymieniony w artykule 33

ustęp 2.

3. Właściwość określoną w ustępie 2 uczestnicy

stosunku zobowiązaniowego mogą zmienić w drodze

umowy.

Artyku ł 35

1. Zobowiązania powstające wskutek czynów niedozwolonych (wyrządzenia szkody) podlegają prawu

tej Umawiającej się Strony, na której terytorium nastą­

piło zdarzenie, które spowodowało powstanie szkody.

Jeżeli jednak powód i pozwany są obywatelami tej samej Umawiającej się Strony, właściwe jest prawo tej

Umawiającej się Strony.

Jeżeli organ jednej Umawiającej się Strony, zawiadom iony zgodnie z artyku łem 34 ustęp 1, oznajmi, że

pozostawia dalsze czy nności organowi drug iej Umawiającej się Strony, na której terytorium znajduje się

miejsce zamieszkania, miejsce pobytu tej osoby lub

gdzie znajduje się jej majątek, albo nie wypowie się

w terminie trzech m i esięcy, organ drugiej Umawiającej

się Strony może przeprowadz i ć postępowanie dotyczą­

ce opieki i kurateli według prawa swego państwa.

Rozdział

3

Stosunki prawne w sprawach majątkowych

Artykuł 39

Zobowiązania powstające wskutek czynów niedo-

zwolonych (wyrządzenia szkody)

2. W sprawach wymienionych w ustępie 1 właści­

wy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium nastąpiło zdarzenie, które spowodowało powstanie szkody, lub na której terytorium pozwany ma

miejsce zamieszkania . Właśc i wy jest również sąd tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkani a powód, jeżeli na tym terytorium

znajduje się majątek pozwanego .

Artykuł 36

Artykuł 40

Nieruchomości

Przedawnienie roszczeń

Do stosunków prawnych dotyczących nieruchomości właściwe są prawo i organy tej Umawiającej się Strony, na której terytorium nieruchomość jest położona .

Przedawnienie roszczenia ocenia s i ę zgodnie z prawem tej Umawiającej się Strony, które jest właściwe

dla danego stosunku prawnego.

Artykuł 37

Rozdział

4

Forma czynności prawnej

Stosunki prawne w sprawach spadkowych

czynności

prawnej podlega prawu tej

Umawiającej się Strony, na której te rytorium czynność

ta zostaje dokonan a.

1. Forma

Artykuł 41

Zasada równości

2. Fo rma czynnośc i prawnej odnoszącej się do nieruchomości podlega prawu tej Umawiającej się Strony, na której te rytorium n i e r uchomość jest położona .

Artykuł 38

Zobowiązania ze stosunków umownych

1. Zobowiązania ze stosunków umownych podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, na której tery-

torium została zawarta umowa, chyba że uczestnicy

stosunku zobowiązaniowego poddadzą ten stosunek

wybranemu przez siebie prawu .

1. Obywatele jednej Umawiaj ąc e j się Strony mogą

nabywać na te rytorium drugiej Umawiającej się Stro-

ny majątek i inne prawa w drodze dziedziczenia z mocy ustawy lub rozporządzenia na w ypadek śmierci na

tych samych warunkach i w tym samym zakresie, jak

obywatele tej Umawiającej się Strony.

2. Obywatele jednej Umawiaj ąc ej się Strony mogą

na wypadek śmierci w stosunku do mienia znaj dującego s i ę na t erytorium drugiej Umawiającej się Strony.

dokonywać rozporządzeń

Artykuł 42

2. W sprawach wymien ionych w ustępie 1 właści ­

wy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub siedzibę pozwa ny. Właściwy jest również sąd tej Umawiającej się

Strony, na której te rytorium ma miejsce zamieszkania

lub siedzibę powód, jeżeli na tym terytorium znajduje

się przedmiot sporu albo majątek pozwanego.

Prawo właściwe

1. Stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia ruchomego podlegają prawu tej Umawiającej się

Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili

śmierci.

-

2841 -

2. Stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia

nieruchomego podlegają prawu tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium mienie to jest położone.

ment. Odpis testamentu oraz odpis protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu przesyła się organowi wła ­

ściwemu do przeprowadzenia postępowania spadkowego.

3. Ustalenie, czy rzecz wchodząca w skład spadku

jest ruchomością czy nieruchomością, podlega prawu

tej Umawiającej się Strony, na której terytorium rzecz

ta się znajduje.

Stosunki prawne w sprawach z zakresu prawa pracy

Artykuł 43

Artykuł 47

Przejście spadku na rzecz państwa

1. Jeżeli strony stosunku pracy nie postanowiły

inaczej, powstanie, zmiana, rozwiązanie i wygaśnięcie

stosunku pracy oraz roszczenia z niego wynikające

podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, na której

terytorium praca jest, była lub miała być wykonywana .

Jeżeli według prawa Umawiającej się Strony,

określonej w artykule 42, nie ma spadkobierców, to

mienie ruchome przypada tej Umawiającej się

Stronie, której obywatelem był spadkodawca

w chwili śmierci, a mienie nieruchome przypada tej

Umawiającej się Stronie, na której terytorium jest

położone.

Rozdział

5

2. W sprawach, o których mowa w ustępie 1, wła ­

ściwe są sądy tej Umawiającej się Strony, na której te-

Artykuł 44

Testament

1. Zdolność do sporządzenia lub odwołania testamentu, jak również skutki prawne wad oświadczenia

woli podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili sporządze­

nia lub odwołania testamentu.

2. Forma sporządzenia lub odwołania testamentu

podlega prawu tej Umawiającej się Strony, której

obywatelem był spadkodawca w chwili sporządzenia

lub odwołania testamentu. Wystarczy jednak zachowanie prawa tej Umawiającej się Strony, na której terytorium testament został sporządzony lub odwołany.

Artykuł 45

Właściwość organów w

rytorium praca jest, była lub miała być wykonywana.

Właściwe są również sądy tej Umawiającej się Strony,

na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub siepozwany, jak również na której terytorium ma

miejsce zamieszkania powód, jeżeli na tym terytorium

znajduje się przedmiot sporu albo majątek pozwanego.

dzibę

3. Właściwość określoną w ustępie 2 strony stosunku pracy mogą zmienić w drodze umowy.

Rozdział

6

Koszty procesu i ułatwienia

Artykuł 48

Zwolnienie od zabezpieczenia kosztów postępowa­

nia

sprawach spadkowych

1. W sprawach spadkowych dotyczących mienia

ruchomego właściwy jest organ tej Umawiającej się

Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili

śmierci.

2. W sprawach spadkowych dotyczących mienia

nieruchomego właściwy jest organ tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium mienie to jest położone.

3. Jeżeli całe mienie ruchome pozostałe po śmier­

ci obywatela jednej Umawiającej się Strony znajduje

się na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, to

na wniosek spadkobiercy postępowanie przeprowadzi

organ drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli wyrażą

na to zgodę wszyscy znani spadkobiercy.

Artykuł 46

Obywatelom jednej z Umawiających się Stron, którzy zamieszkują lub przebywają na terytorium którejkolwiek z Umawiających się Stron i występują przed

właściwymi organami drugiej Umawiającej się Strony

w sprawach cywilnych, rodzinnych i pracowniczych,

nie można nakazać zabezpieczenia kosztów postępo ­

wania tylko z tego powodu, że są cudzoziemcami lub

że nie mają miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium tej Umawiającej się Strony, przed której orga nem występują.

Artykuł 49

Zwolnienie od kosztów sądowych i kosztów zastęp­

stwa adwokackiego

1. Obywatele jednej Umawiającej się Strony korzystają na terytorium drugiej Umawiającej się Strony ze

Otwarcie i ogłoszenie testamentu

Testament otwiera i ogłasza organ tej Umawiają­

cej się Strony, na której terytorium znajduje się testa-

zwolnienia od kosztów sądowych oraz z bezpłatnego

zastępstwa procesowego na tych samych warunkach

i w takim samym zakresie, co obywatele tej Umawiającej się Strony.

-

2842 -

2. Zwolnienia, o których mowa w ustępie 1, dotyczą wszystkich czynności postępowania, łącznie

z czynnościam i egzekucyjnymi .

3. Zwolnienie od kosztów udzielone w określonej

sprawie przez sąd jednej Umawiającej się Strony rozciąga się również na koszty powstałe w razie dokonywania czynności postępowania w tej samej sprawie

na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 50

1. Dla uzyskania zwolnienia od kosztów, o którym

mowa w artykule 49, należy złożyć zaświadczenie o sytuacji osobistej. rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy. Zaświadczenie takie wydaje właściwy organ tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub pobytu wnioskodawca.

2. Jeżeli wnioskodawca nie zamieszkuje ani nie

przebywa na terytorium którejkolwiek z Umawiających

się Stron , zaświadczenie może wydać przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny tej Umawiającej się Strony, której obywatelem jest wnioskodawca.

3. Sąd orzekający o zwolnieniu od kosztów, o których mowa w artykule 49, może żądać od organu, który wydał zaświadczenie, dodatkowych wyjaśnień lub

uzupełnienia danych.

4. W wypadku gdy prawo Umawiającej się Strony,

której sąd orzeka o zwolnieniu od kosztów, nie wymaga złożenia zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej. wnioskodawca powinien złożyć

ośw i adczenie .

Artykuł 51

1. Obywatel jednej Umawiającej się Strony zamierzający ubiegać się o zwolnienie od kosztów, o których

mowa w artykule 49, przed sądem drugiej Umawiają­

cej się Strony, może zgłosić taki wniosek pisemnie

w sądzie właściwym według swego miejsca zamieszkania lub pobytu. Sąd ten przesyła właściwemu sądo­

wi drugiej Umawiającej się Strony dokumenty określone w artykule 50.

2. Wniosek wymieniony w ustępie 1 może

zgłoszony jednocześnie z pozwem.

Poz. 619

nia zamieszkałym lub przebywającym na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony termin do dokonania

czynności procesowej. o zachowaniu terminu rozstrzyga data stempla urzędu pocztowego tej Umawiającej się Strony, z której terytorium zostało wysłane pismo stanowiące wykonanie czynności .

3. W wypadku przekazania w zakreślonym terminie żądanych przez sąd kosztów na terytorium drugiej

Umawiającej się Strony, o zachowaniu wyznaczonego

terminu rozstrzyga data wpłacenia ich do banku tej

Umawiającej się Strony, na której t erytorium zamieszkuje strona procesowa lub uczestnik postępowania .

4. Do skutków uchybienia terminu sąd rozpoznają­

cy sprawę stosuje prawo swego państwa.

Rozdział

7

Uznawanie i wykonywanie orzeczeń

Artykuł 53

Uznawanie orzeczeń w sprawach nie nadających się

do wykonania

1. Prawomocne orzeczenia w sprawach cywilnych,

rodzinnych i pracowniczych, nie nadające się do wykonania, wydane przez sądy jednej Umawiającej się Strony, podlegają uznaniu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony bez przeprowadzania postępowania

o uznanie, je żeli sądy drugiej Umawiającej się Strony

nie wydały wcześniej prawomocnego orzeczenia w tej

samej sprawie, ani też nie były wyłącznie właściwe na

podstawie niniejszej umowy, a w razie braku takiego

uregulowania w umowie - na podstawie prawa wewnętrznego tej Umawiającej się Strony.

2. Prawomocne orzeczenia w sprawach cywilnych,

rodzinnych i pracowniczych , nie nadające się do wykonania, wydane przez organy inne n i ż sądy jednej

Umawiającej się Strony, podlegają uznaniu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony na zasadaoh

określonych w artykułach 54- 57 .

Uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych

być

Artykuł 54

Artykuł 52

1. Na warunkach przewidzianych nin i ejszą umową

Umawiające się St rony uznają i wykon u ją na swym te-

Terminy

rytorium orzeczenia sądów wydane na terytorium drugiej Umawiającej się Strony

1. Sąd Umawiającej się Strony, wzywając stronę

procesową lub uczestnika postępowania zamieszkałe­

go lub przebywającego na terytorium drugiej Uma-

1) w sprawach cywilnych , rodz innych

czych,

pracowni-

wiającej się Strony do uiszczenia kosztów sądowych

lub do uzupełnienia braków pozwu lub wniosku, wyznaczy równocześnie termin nie krótszy ni ż jeden mie-

2) w sprawach karnych - w części dotyczącej naprawienia szkody spowodowanej przestępstwem .

siąc. Bieg terminu rozpoczyna się od daty doręczenia

pisma w tym przedmiocie.

2. Za orzeczenia sądowe w rozum ieniu ustępu 1

uważa się również ugody sądowe zawarte w ustalo-

2. Jeżeli sąd jednej Um a wiającej się Strony wyzna czy stronie procesowej lub uczestnikom postępowa-

nym trybie w sprawach cywilnych, rodzinnych i pracowniczych o charakterze majątkowym.

-

Artykuł 55

Poz. 619

i wykonalne, w całośc i lub w części , a w sprawach

zobowiązań alimentacyjnych , jeżeli

orzeczenie jest nieprawomocne, wraz ze stwierdzeniem, ż e jest ono wykonaln e, j e ż el i n ie wynika

to z samego orzeczenia,

dotyczących

Orzeczenia wymienione w artykule 54 podlegają

uznaniu i wykonaniu na terytorium drugiej Umawiają ­

cej się Strony, jeżeli

1) według prawa tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie zostało wydane, jest ono

prawomocne i wykonalne, a w sprawach dotyczą­

cych zobowiązań alimentacyjnych również

orzeczenie nieprawomocne, jeśli jest wykonalne,

2) na podstawie niniejszej umowy, a w razie braku takiego uregulowania w umowie - na podstawie

prawa wewnętrznego tej Umawiającej się Strony,

na której terytorium orzeczenie ma być uznane

i. wykonane - sprawa nie należy do wyłącznej

właściwości organów wezwanej Umawiającej się

Strony,

3) strona nie została pozbawiona możności obrony

swych praw, a w razie posiadania ograniczonej

zdolności procesowej należytego przedstawi cielstwa, a w szczególności , jeżeli strona, która nie

uczestniczyła w postępowaniu, otrzymała wezwanie na rozprawę we właściwym czasie i trybie,

4) sprawa między tymi samymi stronami o to samo

roszczenie i na tej samej podstawie nie została już

prawomocnie osądzona przez sąd tej Umawiającej

się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być

uznane i wykonane, i jeżeli między tymi samymi

stronami nie zostało wcześniej wszczęte postępo ­

wanie przed sądem tej Umawiającej się Strony, na

której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane,

5) orzeczenie sądu państwa trzeciego w sprawie mię­

dzy tymi samymi stronami o to samo roszczenie

i na tej samej podstawie nie było już uznane lub

wykonane na terytorium tej Umawiającej się Strony, gdzie orzeczenie ma być uznane i wykonane,

6) przy wydaniu orzeczenia zastosowano prawo wła ­

ściwe na podstawie niniejszej umowy, a w razie

braku takiego uregulowania w umowie - na pod stawie prawa wewnętrznego tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium orzeczenie ma być

uznane i wykonane.

Artykuł 56

1. Wniosek o uznanie i wykonanie orzeczenia może być złożony bezpośrednio we właściwym sądzie tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane, jak również za pośred­

nictwem sądu, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, przesyła wniosek właśc i wemu sądowi drugiej

Umawiającej się Strony.

2. Do wniosku należy dołączyć

2) dokument stwierdzający, ż e strona , przeciwko której wydane zostało orzeczen ie i która nie uczestniczyła w postępowaniu , otrz ymała wezwanie na

rozprawę we właściwym cza sie i t rybie, zgodnie

z prawem tej Umawiającej się St rony, na której terytorium orzeczenie zostało wyda ne; natomiast

w wypadku ograniczonej zdolnośc i procesowej

strony - dokument stw i e rd z ający, że strona ta była należycie reprezentowa na,

3) uwierzytelnione tłumaczen i e wn iosku oraz dokumentów wymienionych w punktach 1 i 2 na język

tej Umawiającej się Strony, na któ rej terytorium

orzeczenie ma być uznane lub w ykonane,

4) odpisy wniosku i z ał ą czników, wymienionych

w punktach 1- 3, w celu doręczenia uczestnikom

postępowania.

Artykuł 57

Tryb uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych

1. Do uznania i wykona nia orzeczenia właściwy

jest sąd tej Umawiaj ącej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uzn ane i wy konane.

2. W postępowaniu o uznanie i wykonanie orzeczenia sądowego sąd og ran icza się do zbadania, czy

zostały spełnione warunki przewidziane w artykułach

54-56.

3. Do uznania i wykonania orzeczenia stosuje się

prawo tej Umaw i ającej s i ę Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uzn ane i wyko nane; dotyczy

to także formy wn iosku o uzn anie i wykonanie orzeczen ia.

4. Jeżeli na terytorium tej Umawiającej się Strony,

której sąd wydał orzeczenie, zostało zgodnie z prawem tej Strony wstrzymane wyko na nie o rzeczenia, na

terytorium drugiej Umawi a j ą ce j si ę Strony zawiesza

się post ępowanie o uzna nie i wykonanie o rzeczenia

lub postępowanie egzeku cyjne .

5. Orzekając w sprawie o uznanie i wykonanie

orzeczenia, sąd może żądać od st ron wyj aśnień. Sąd

ten może również ż ądać dod atkowych wyjaśnień od

sądu , który wydał orzeczenie .

Wykonywanie orzeczeń o kosztach

Artyk u ł 58

1. Jeżeli osoba, która na podstawie artykułu 49

zwolniona od kosztów postępowan i a, zostanie

prawomocnym orzeczen iem wydanym na terytorium jednej Umawiającej się Stro ny zobowiązana do

była

1) orzeczenie lub jego uwierzytelniony odpis wraz ze

stwierdzeniem, że orzeczenie jest prawomocne

-

2844 -

zapłaty tych kosztów uczestnikowi postępowania ,

właściwy sąd drugiej Umawiającej się St rony, na

której terytorium ma nastąpić ich egzekucja, orzeknie bezpłatnie, na wniosek, o wyko n alności tego

orzeczenia .

Poz. 619

stwa , a według prawa wezwanej

Strony - tylko za wykroczenia .

Umawiającej

się

4. W · wypadkach, o których mowa w ustępach

1- 3, właściwe organy wezwanej Umawiającej się

Strony stosują prawo swego państwa.

2. Kosztami postępowania są również koszty poświadczenia prawomocności

i wykonalności orzeczenia oraz koszty tłumaczenia wymaganych dokumentów.

5. Jeżeli z czynu, którego dotyczy przejęte ściganie

karne, wynikają roszczenia odszkodowawcze i złożone

zostały odpowiednie wnioski osób poszkodowanych,

włącza się je do przejętego postępowania .

Artykuł 59

Artykuł 6 1

1. Do wniosku o wykonanie orzeczenia dołącza

się orzeczenie lub uwierzytelniony odpis części orzeczenia ustalającej wysokość kosztów wraz ze stwierdzeniem, że orzeczenie to jest prawomocne i wykonalne, oraz uwierzytelnione tłumaczenie tych dokumentów.

2. Sąd , który rozstrzyga o wykonaniu orzeczenia

o kosztach, ogranicza się do sprawdzen ia, czy orzeczenie to jest prawomocne i wykonalne.

3. Sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium koszty postępowania zostały wyłożone zal iczkowo przez państwo , może zwrócić s i ę do właściwego

sądu drugiej Umawiającej się Strony o ściągnięcie

tych kosztów. Sąd ten przeprowadzi egzekucję zgodnie ze swym prawem bez pobierania opła t i przekaż e

wyegzekwowane kwoty przedstawicielstwu dyplomatycznemu lub urzędowi konsularnemu drugiej Umawiającej się Strony. Postanowienia ustępów 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

CZĘŚĆ TRZECIA

STOSUNKI PRAWNE W SPRAWACH KARNYCH

Rozdział

1

Przejęcie ścigania karnego

Artyk u ł 60

Obowiązek przejęcia ścigania karnego

1. Każda z Umawiających się Stron zobowiązuje

się, na wniosek drugiej Umawiającej się Strony, do

ścigania karnego swych obywateli oraz osób mają­

cych miejsce zamieszkania lub stałego pobytu na jej

terytorium, podejrzanych o popełnien i e przestępstwa

na terytorium wzywającej Umawiającej się Strony, jeżeli czyn ten jest przestępstwem według prawa obu

Umawiających się Stron.

Przejęcie ścigania karnego dotyczące zbrodni wojennych i przeciwko ludzkości

W sprawac h dotyczących zbrodni wojennych

i zbrodni przeciwko ludzkości artykuł 60 ustęp 1 stosuje się także wówczas, gdy zostały one popełnione poza terytorium wzywającej Umawiającej się Strony.

Artykuł 62

Wniosek o przejęcie ścigania karnego

1. Wniosek o przejęcie ścigania karnego powinien

zawierać

1) ozn aczenie organu wzywającego ,

2) imię i nazwisko osoby podejrzanej, dane o jej oby-

watelstwie i miejscu zamieszkan ia oraz inne dane

osobowe,

3) opis i kwalifikację prawną czynu, w związku z któ-

rym zostaje złożony wniosek o przejęcie ścigania

karnego.

2. Ponadto do wniosku dołącza się

1) tekst przepisów karnych, a w miarę potrzeby -

innych przepisów wzywającej Umawiającej się Strony istotnych dla ś c i gania karnego,

2) akta sprawy lub ich uwierzyteln ione odpisy oraz

dowody rzeczowe,

3) wnioski o odszkodowanie oraz w miarę możności

informacje dotyczące wysokości szkody,

4) wnioski osób pokrzywdzonych o ściganie, jeżeli

prawo wezwanej Umawiającej się Strony tego wymaga.

Artykuł 63

2. Postanowienie ustępu 1 stosuje się odpowiednio w wypadku popełnienia przez nieletnich czynów

naruszających prawo.

Odesłanie podejrzanego lub oskarżonego

3. Umawiające się Strony mogą składać wnioski

o przejęcie ścigania karnego również w związku z taki mi naruszeniami prawa, które według prawa wzywają­

cej Umawiającej się Strony uważane są za przestęp-

1. Jeżeli w chwili zło żenia wniosku o przejęcie ści ­

gania karnego podejrzany lub oskarżony jest tymczasowo aresztowany lub zatrzymany na terytorium wzywającej Umawiającej się Strony, należy spowodować

-

2845 -

Poz. 619

jego przekazanie na terytorium wezwanej Umawiają­

cej się Strony.

najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności lub

na karę surowszą.

2. Jeżeli w chwili złożenia wniosku o przejęcie ści­

gania karnego podejrzany lub oskarżony przebywa na

wolności na terytorium wzywającej Umawiającej się

Strony, to wzywająca Umawiająca się Strona, w razie

potrzeby, podejmie zgodnie ze swoim prawem działa­

nie w celu jego powrotu na terytorium wezwanej

Umawiającej się Strony.

Artykuł 67

Artykuł 64

Ograniczenie dotyczące kary śmierci

Jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą smlerci

przez prawo wzywającej Umawiającej się Strony, a nie

jest zagrożone taką karą przez prawo wezwanej Umawiającej się Strony, na terytorium wzywającej Umawiającej się Strony nie można orzec kary śmierci lub

wykonać takiej kary.

Obowiązek zawiadomień

Artykuł 68

Wezwana Umawiająca się Strona zawiadomi wzywającą Umawiającą się Stronę o sposobie rozstrzygnięcia wniosku o przejęcie ścigania karnego oraz

o wyniku postępowania karnego prowadzonego przeciwko osobie, której dotyczy wniosek o przejęcie ści­

gania karnego. Na wniosek wzywającej Umawiającej

się Strony przesyła się odpisy orzeczeń dotyczących

tych zagadnień.

Artykuł 65

Odmowa wydania

1. Wydanie nie następuje, jeżeli

1) osoba, której dotyczy wniosek, jest obywatelem

wezwanej Umawiającej się Strony lub korzysta

z prawa azylu,

2)

przestępstwo zostało popełnione

na terytorium

wezwanej Umawiającej się Strony,

Następstwa przejęcia ścigania karnego

Po przejęciu ścigania karnego na podstawie artykułu 60 właściwe organy wzywającej Umawiającej się

Strony nie mogą prowadzić postępowania karnego

przeciwko tej osobie o ten sam czyn. Właściwe organy

wzywającej Umawiającej się Strony mogą jednak podjąć postępowanie karne przeciwko tej samej osobie

o ten sam czyn w wypadku wydania przez organy wezwanej Umawiającej się Strony decyzji o odmowie

wszczęcia postępowania lub o umorzeniu postępowa­

nia.

Rozdział

2

3) zgodnie z prawem wezwanej Umawiającej się

Strony postępowanie karne nie może być wszczę­

te lub wyrok nie może być wykonany z powodu

przedawnienia lub innych ustawowych przyczyn,

4) na terytorium wezwanej Umawiającej się Strony

przeciwko osobie, której wydania zażądano, o ten

sam czyn przestępny toczy się postępowanle karne, wydany został prawomocny wyrok lub postanowienie o umorzeniu postępowania karnego albo odmówiono jego wszczęcia,

5) czyn jest uważany przez wezwaną Umawiającą się

Stronę za przestępstwo polityczne lub wojskowe.

Wydanie w celu ścigania karnego i wykonania kary

Artykuł 66

Wydanie osób

1. Umawiające się Strony wydają sobie wzajemnie, na wniosek, stosownie do postanowień niniejszej

umowy, osoby znajdujące się na ich terytorium w celu pociągnięcia do odpowiedzialności karnej lub wykonania kary.

2. Wydanie w celu pociągnięcia do odpowiedzialności karnej następuje tylko z powodu takich przestępstw, które według prawa obu Umawiających się

Stron zagrożone są karą, której górna granica przekracza jeden rok pozbawienia wolności, lub karą surowszą·

3. Wydanie w celu wykonania kary następuje tylko

z powodu takich czynów, które są przestępstwami według prawa obu Umawiających się Stron, i jeżeli osoba, której wydania się żąda, została skazana na karę co

2. Wezwana Umawiająca się Strona zawiadomi

wzywającą Umawiającą się Stronę o wyniku rozpatrzenia wniosku o wydanie. W wypadku odmowy wydania wezwana Umawiająca się Strona zawiadomi

wzywającą Umawiającą się Stronę o podstawach takiej odmowy.

Artykuł 69

Wniosek o wydanie

1. Wniosek o wydanie powinien być sporządzony

na piśmie i zawierać

1) oznaczenie organu wzywającego,

2) tekst przepisów prawnych wzywającej Umawiają­

cej się Strony, na podstawie których popełniony

czyn uznaje się za przestępstwo,

3) imię i nazwisko osoby, której wydania się żąda, dane o jej obywatelstwie, miejscu zamieszkania lub

-

2846 -

pobytu i inne dane o niej oraz, w miarę możliwo­

rysopis tej osoby, jej fotografię i odciski palców,

ści,

4) oznaczenie wysokości szkody powstałej na skutek

czynu przestępnego.

2. Do wniosku o wydanie w celu pociągnięcia do

Poz. 619

w terminie określonym w artykule 70 nie nadesłano

uzupełniających danych .

2. Osobę aresztowaną stosownie do artykułu 72

1 zwalnia się , jeżeli wniosek o jej wydanie nie

wpłynie w ciągu jednego miesiąca od dnia, w którym

wzywająca Umawiająca się Strona została powiadomiona o tymczasowym aresztowaniu.

ustęp

odpowiedzialności karnej dołącza się uwierzytelniony

odpis postanowienia o tymczasowym aresztowaniu

z opisem czynu przestępnego . Do wniosku o wydanie

w celu wykonania kary dołącza się uwierzytelniony

odpis prawomocnego wyroku . Jeżeli skazany rozpoczął odbywanie kary, należy podać, jaką część odbył .

3. Wniosek o wydanie i załączane dokumenty spoUmawiającej się Strony, dołączając ich tłumaczenie na język

urzędowy wezwanej Umawiającej się Strony.

rządza się w języku urzędowym wzywającej

Artykuł 70

Artykuł 74

Odroczenie wydania

Jeżeli na terytorium wezwanej Umawiającej się

Strony przeciwko osobie, której wydania się żąda, toczy się postępowanie karne lub została ona skazana za

inne przestępstwo , wydanie może ulec odroczeniu do

czasu zakończenia postępowania karnego lub całkowi­

tego wykonania orzeczonej kary albo do chwili zwolnien ia tej osoby przed ukończeniem odbywania kary.

Artykuł 75

Uzupełnienie wniosku o wydanie

Wezwana Umawiająca się Strona może żądać uzupełnienia danych, jeżeli otrzymane informacje nie są

wystarczające do rozstrzygnięcia wniosku o wydanie.

W tym celu wezwana Umawiająca się Strona może zakreślić wzywającej Umawiającej się Stronie termin do

jednego miesiąca. Termin ten może być przedłużony

z ważnych przyczyn o jeden miesiąc na wniosek wzywającej Umawiającej się Strony.

Aresztowanie w celu wydania

Artykuł 71

Po otrzymaniu wniosku o wydanie wezwana UmaStrona podejmie niezwłoc z nie środki celem aresztowania osoby, której dotyczy wniosek, z wyjątkiem wypadków, gdy jest oczywiste, że zgodnie z niniejszą umową wydanie nie jest dopuszczalne .

wiająca się

Wydanie czasowe

1. Wydanie czasowe osoby następuje na uzasadniony wniosek wzywającej Umawiającej się Strony

wtedy, gdy odroczen ie wydania spowodowałoby

przedawnienie postępowania karnego lub poważnie

utrudniałoby postępowanie w sprawie o przestępstwo

popełnione przez tę osobę .

2. Osoba wydana czasowo zostanie przekazana

z powrotem niezwłocznie po zakończeniu czynności

procesowych, dla których przeprowadzenia została

wydana, nie póżniej jednak niż w ciągu trzech miesię­

cy od dnia wydania czasowego. W uzasadnionych wypadkach termin ten nie może być przedłużony przez

wezwaną Umawiającą się Stronę .

Artykuł 76

Artykuł 72

Zbieg wniosków o wydanie

1. Aresztowan ie może nastąpić także przed otrzymaniem wniosku o wydanie, jeżeli wzywająca Umawiająca się Strona o to wystąpi, powołując się na postanowienie o aresztowaniu lub na wyrok, stanowiące podstawę wniosku o wydanie. O aresztowanie wystąpić

można pocztą, telegramem lub za pomocą innych środ­

ków wykluczających jakiekolwiek wątpliwości.

samej osoby domaga się kilka

wezwa na Umawiająca się Strona rozstrzygnie, któremu z państw osobę tę wyda . Przy podejmowaniu takiej decyzji bierze pod uwagę wszystkie okoliczności, w szczególności obywatelstwo danej osoby,

miejsce popełnien i a i wagę przestępstwa.

Jeżeli wydania tej

państw,

Artykuł 77

2. O aresztowaniu dokonanym stosownie do ustę­

pu 1 lub jego odmowie należy niezwłocznie zawiado-

Ograniczenie ścigania osoby wydanej

mić wzywającą Umawiającą się Stronę .

Artykuł 73

Zwolnienie osoby aresztowanej

1. Wezwana Umawiająca się Strona może zwolnić

stosownie do artykułu 71, jeżeli

osobę aresztowaną

1. Przeciwko osobie wydanej nie można bez zgody wezwanej Umawiającej się Strony wszcząć postę­

powania karnego ani wykonać w stosunku do niej kary, nie może ona być również wydana trzeciemu pań­

stwu z powodu innego czynu przestępnego popełnio­

nego przed wydaniem, aniżeli ten, za który została

wydana .

-

2. Zgoda wezwanej

Umawiającej się

Poz. 619

2847

Strony na

podjęcie działań, o których mowa w ustępie 1, nie jest

3. Wezwana Umawiająca się Strona dokonuje tran zytu w taki sposób, jaki jej najbardziej odpowiada .

wymagana, jeżeli

1) osoba wydana nie opuściła w ciągu jednego miesiąca po zakończeniu postępowania karnego lub

po wykonaniu kary terytorium wzywającej Umawiającej się Strony; do tego terminu nie wlicza się

czasu, w którym osoba wydana nie mogła bez

swej winy opuścić terytorium wzywającej Umawiającej się Strony;

terytorium wzywającej

Umawiającej się Strony, lecz na terytorium to dobrowolnie powróciła.

2) osoba wydana

opuściła

4. Wyrażenie zgody na tranzyt nie jest wymagane

w razie jego dokonywania drogą powietrzną bez mię­

dzylądowania.

Artykuł 82

Koszty wydania i tranzytu

Koszty wydania ponosi ta Umawiająca się Strona,

na której terytorium koszty te powstały. Koszty tranzytu ponosi wzywająca Umawiająca się Strona.

Rozdział

3

Artykuł 78

Wykonanie wydania

Inne postanowienia dotyczące udzielania pomocy

prawnej w sprawach karnych

Wezwana Umawiająca się Strona zawiadomi wzy-

Artykuł 83

wającą Umawiającą się Stronę o miejscu i dacie wyda-

nia osoby. Jeżeli wzywająca Umawiająca się Strona

nie przejmie osoby podlegającej wydaniu w ustalonym terminie, to może ona zostać zwolniona po upły­

wie piętnastu dni od daty ustalonej dla wydania.

Artykuł 79

Ponowne wydanie

Jeżeli osoba wydana uchyli się w jakikolwiek sposób od postępowania karnego lub od wykonania kary

i powróci na terytorium wezwanej Umawiającej się

Strony, zostanie ona wydana na ponowny wniosek

bez potrzeby przesyłania dokumentów przewidzianych w artykule 69.

Czasowe przekazywanie osób pozbawionych wolności

1. Jeżeli osoba wezwana w charakterze świadka,

którego przesłuchanie jest konieczne, jest pozbawiona

wolności na terytorium wezwanej Umawiającej się

Strony, właściwe organy tej Umawiającej się Strony,

mogą, na wniosek, zarządzić czasowe przekazanie

osoby na terytorium wzywającej Umawiającej się

Strony. Osoba ta będzie pozostawać w areszcie i po

zakończeniu przesłuchania zostanie niezwłocznie przekazana wezwanej Umawiającej się Stronie.

Artykuł 80

2. Jeżeli wyniknie potrzeba przesłuchania w charakterze świadka osoby pozbawionej wolności na terytorium państwa trzeciego, właściwe organy wezwanej

Umawiającej się Strony udzielą, na wniosek, zezwolenia

na tranzyt tej osoby przez terytorium swego państwa.

Zawiadomienie o wyniku postępowania karnego

Artykuł 84

Wzywająca Umawiająca się Strona zawiadomi niezwłocznie wezwaną Umawiającą się Stronę o wyniku

postępowania karnego przeciwko osobie wydanej.

W razie wydania prawomocnego orzeczenia, przesyła

się jego odpis.

Artykuł 81

Tranzyt

1. Umawiająca się Strona wezwana o wyrażenie

zgody na tranzyt zezwoli, na wn iosek wzywającej

Umawiającej się Strony, na przewóz przez swoje terytorium osób wydanych przez państwo trzecie wzywającej Umawiającej się Stronie. Wezwana Umawiająca

się Strona może nie wyrazić zgody na tranzyt osób, jeżeli stosownie do niniejszej umowy obowiązek wydania osób nie istnieje.

2. Wniosek o wyrażenie zgody na tranzyt składa się

i rozpatruje w takim samym trybie jak wniosek o wydanie.

Wydawanie przedmiotów

1. Przedmioty uzyskane w wyniku przestępstwa

lub przedmioty uzyskane w drodze ich wymiany, jak

również inne przedmioty stanowiące dowody rzeczowe w postępowaniu karnym wydaje się wzywającej

Umawiającej się Stronie.

2. Wezwana Umawiająca się Strona może czasowo

odroczyć

wydanie przedmiotów wymienionych

w ustępie 1, jeżeli są one niezbędne w innym postępo ­

waniu karnym .

3. Prawa osób trzecich do przedmiotów wymienionych w ustępie 1, które zostały wydane drugiej Umawiającej się Stronie, pozostają nienaruszone.

4. Po zakończeniu postępowania karnego przedmioty te zostają zwrócone tej Umawiającej się Stronie, która je wydała, lub za zgodą tej Umawiającej się Strony

zostają wydane bezpośrednio osobom uprawnionym.

-

2848

5. Przy wydawaniu przedmiotów stosownie do niniejszego artykułu nie mają zastosowania przepisy

ograniczające wwóz i wywóz przedmiotów i wartości

dewizowych.

"Państwo wydania wyroku" -

Państwo, w którym

zostało wydane orzeczenie sądowe, które ma być wy-

konane,

Zawiadomienia o skazaniach

"Państwo wykonania wyroku" Państwo, które

przejęło lub ma przejąć wykonanie orzeczenia sądowego.

Artykuł 85

Artykuł 90

Umawiające się Strony zawiadamiają się wzajemnie o prawomocnych wyrokach wydanych przez sądy

jednej Umawiającej się Strony wobec obywateli drugiej Umawiającej się Strony.

Zasada podstawowa

Artykuł 86

Umawiające się Strony przesyłają sobie wzajemnie, na uzasadniony wniosek, pełne informacje o skazaniach, które nastąpiły na ich terytoriach.

1. Umawiające się Strony zobowiązują się wzajemnie, na wniosek, zgodnie z postanowieniami niniejszej

umowy, do przejmowania wykonania orzeczeń

w sprawach karnych, na mocy których sądy jednej

Umawiającej się Strony orzekły prawomocnie wobec

obywateli drugiej Umawiającej się Strony karę pozbawienia wolno~ci lub środki zabezpieczające.

2. Z wnioskami, o których mowa w ustępie 1, moorgany centralne zarówno

Państwa wydania wyroku, jak i właściwe organy centralne Państwa wykonania wyroku .

gą występować właściwe

Artykuł 87

Umawiające się Strony przesyłają sobie wzajemnie, na wniosek, odciski palców osób wymienionych

w artykułach 85 i 86.

Artykuł 91

Artykuł 88

Prawa skazanego

Udział przedstawicieli Umawiających się Stron przy

1. Skazany, jego przedstawiciel ustawowy, współ­

linii prostej, rodzeństwo lub peł­

nomocnik skazanego mogą występować z inicjatywą

podjęcia czynności, o których mowa w artykule 90, do

właściwych organów centralnych Państwa wydania

wyroku, jak również Państwa wykonania wyroku.

małżonek, krewni w

udzielaniu pomocy prawhej

Przedstawiciele właściwych organów jednej Umawiającej się Strony mogą być obecni przy wykonywa-

niu wniosków o udzielenie pomocy prawnej w sprawach karnych na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony. Udział ten wymaga zgody: ze strony Rzeczypospolitej Polskiej - Ministerstwa Sprawiedliwości, a ze

strony Republiki Białoruś - Ministerstwa Sprawiedliwości lub Prokuratury Republiki.

Rozdział

4

Wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach karnych

2. Każdy skazany, do którego może mieć zastosowanie niniejszy rozdział, zostanie powiadomiony

przez Państwo wydania wyroku o jego istotnych postanowieniach.

3. Właściwe centralne organy Umawiających się

Stron zawiadamiają pisemnie skazanego o decyzjach

dotyczących przejęcia wykonania orzeczenia.

Artykuł 92

Artykuł 89

Przesłanki przejęcia wykonania orzeczenia sądowego

Definicje

Przejęcie wykonania orzeczenia nastąpi tylko wów-

1. W rozumieniu niniejszego rozdziału wyrażenie

"środek zabezpieczający" oznacza

1) w Rzeczypospolitej Polskiej

umieszczenie

w szpitalu psychiatrycznym albo w innym odpowiednim zakładzie i umieszczenie w zakładzie leczenia odwykowego,

2) w Republice Białoruś - umieszczenie w szpitalu

psychiatrycznym o charakterze ogólnym lub specjalnym.

2. W rozumieniu niniejszego rozdz i ału

ce wyrażenia oznaczają

następują­

czas, gdy

1) skazany jest obywatelem Państwa wykonania wyroku,

2) skazany wyraził zgodę na przekazanie go Państwu

wykonania wyroku w celu wykonania kary; jeżeli skazany lub osoba, wobec której zastosowano środek

zabezpieczający, nie jest zdolna do wyrażenia zgody,

to taką zgodę wyraża jej przedstawiciel ustawowy,

3) czyn, za który orzeczono karę lub zastosowano śro­

dek zabezpieczający, jest karalny sądownie również według prawa Państwa wykonania wyroku

-

2849 -

lub był by karalny sądownie, gdyby został popeł­

niony na jego terytorium ,

Poz. 619

1) oryginał albo poświadczony odpis orzeczenia są­

dowego zaopatrzony w potwierdzenie prawomocności i że podlega ono wykonaniu,

4) o rzeczenie j est prawomocne,

5) w dniu wpłynięcia wniosku o przejęcie wykonania

orzeczenia sądowego osobie pozostała do odbycia

kara pozba w ienia wolności lub ś rodek zabezpiecza jący co naj mniej 6 m i e s i ęcy; zasada ta nie ma

zastosowania, j e że l i oso ba, o kt ó rej mowa , przebywa na terytorium Państwa wykonania wyroku.

A rty k uł 93

2) tekst zastosowanych przepisów prawnych, jak

również przepisów dotyczących warunkowego

zwolnienia,

3) możliwie dokładne dane o skazanym, jego obywa ~

telstwie oraz miejscu zamieszkania lub pobytu,

4) zaświadczenie o okresie pozbawienia wolności lub

stosowania środków zabezpieczających, który

po dlega zaliczeniu ,

Przestępstwa skarbowe

W sprawach o przestępstwa podatkowe, celne, dewizowe i inne przestępstwa skarbowe nie może nastą­

pić odmowa przejęcia wykonania orzeczenia sądowe­

go z tego tylko powodu , że prawo Państwa wykonania

wyroku nie przewiduje takiego samego rodzaju opłaty

lub podatku, ceł albo nie reguluje w ten sam sposób

opłat, podatków, ceł i obrotu dewizowego, jak prawo

Państwa wydania wy roku .

Artykuł 94

Podstawy odmowy przejęcia wykonania orzeczenia

sądowego

5) jeż E.~ i skazany lu b osoba, wobec której zastosowano środek zabezpieczający, przebywa w Państwie

wydania wyroku - protokół sporządzony z udziałem skazanego lub osoby, o której mowa wyżej,

a w wypadkach przewidzianych niniejszą umową

- z udziałem przedstawiciela ustawowego, z którego wynika jego zgoda na przejęcie wykonania

or,eczenia sądowego,

6) inne dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla

rOlstrzygnięcia wniosku,

7) tłlmaczenie na język drugiej Umawiającej się StronY wniosku i dokumentów wymienionych w ninejszym ustępie.

Przejęcie wykonania orzeczenia sądowego nie nastąpi, jeże l i

3 Do wniosku Państwa wykonania wyroku załącza

punktach 3,

6 i 7 u stępu 2 oraz pismo zawierające zgodę skazanego ni przekazanie wykonania orzeczenia.

się irformacje i materiały wymienione w

1) czyn jest uważa n y przez wezwaną Umawiającą się

Stronę za przestępstwo polityczne lub wojskowe,

2) wykonanie orzeczenia uległo przedawnieniu według prawa jednej z Umawiających się Stron ,

3) wyrok został wydany przez sąd szczególny,

4 W wypadku uwzględnienia wniosku określone­

go 1ft ustępie 3 Państwo wydania wyroku dołącza do

swo~j zgody dokumenty wymienione w punktach 1,2

i 4 ustępu 2.

4) wyrok został wydany pod nieobecność skazanego,

Artykuł 96

5) skazany został w Państwie wykonania wyroku prawomocnie ska zany lub orzeczono wobec niego

środek zabezpieczający albo uniewinniono go za

ten sam czyn,

Uzupełnienie wniosku

6) zdaniem wezwanej Umawiającej się Strony wykonanie orzeczenia zagrażałoby jego suwerenności

lub

bezpieczeństwu

albo

pozostawałoby

w sprzeczności z podstawowymi zasadami prawa

tego państwa.

Jeżeli wezwana Umawiająca się Strona uzna przekazane dane i dokumenty za niewystarczające, zwraca

się o konieczne uzupełnienie i może wzywającej Umawiającej się Stronie ustalić stosowny termin. Na uzasadniony wniosek termin ten można przedłużyć.

W braku uzupełnienia rozpoznaje się wniosek na podstawie posiadanych danych i dokumentów.

Artykuł 97

Artykuł 95

Zawiadomienia

Wniosek o przejęcie wykonania orzeczenia sądowego

1. Wnioski o przejęcie wykonania orzeczeń sądo­

wych przewidziane w niniejszym rozdziale sporządza

się w formie pisemnej .

2. Do wniosku Państwa wydania wyroku załącza się

1. Umawiające się Strony zawiadamiają się wzajemnie niezwłocznie o wszystkich okolicznościach,

które mogłyby mieć wpływ na wykonanie orzeczenia

sądowego, a w szczególności o ułaskawieniu, amnestii oraz uchyleniu lub zmianie orzeczenia przejętego

do wykonania.

-

2. Państwo wykonania wyroku zawiadamia Pań­

stwo wydania wyroku w szczególności o wykonaniu

orzeczenia.

Artykuł 98

Wykonywanie orzeczeń

1. Jeżeli nastąpi przejęcie wykonania orzeczenia

sądowego, to sądy Państwa wykonania wyroku określą według swego prawa podlegającą wykonaniu karę

pozbawienia wolności lub środki zabezpieczające, biorąc pod uwagę w możliwie największym stopniu karę

pozbawienia wolności lub środki zabezpieczające

orzeczone w Państwie wydania wyroku. Skazany nie

może być w żadnym wypadku w sytuacji mniej korzystnej od tej, w jakiej by się znajdował w razie dalszego wykonywania orzeczenia w Państwie wydania

wyroku .

2. Wykonanie orzeczenia sądowego włącznia z warunkowym zwolnieniem następuje zgodnie z prawem

Państwa wykonania wyroku. Jeżeli przepisy prawa

Państwa wydania wyroku dotyczące warunkowego

zwolnienia są dla skazanego korzystniejsze, podlegają

one zastosowaniu.

3. Na poczet kary pozbawienia wolności lubśrod­

ków zabezpieczających zalicza się w Państwie w~ona­

nia wyroku okres pozbawienia wolności lub stosowa nia środków zabezpieczających w Państwie wyjania

wyroku.

4. W wypadku przekształcenia kary lub środla zabezpieczającego stosuje się przepisy prawne Par'stwa

wykonania wyroku. Przy przekształceniu kary waści ­

we sądy

1) są związane ustaleniami stanu faktycznego, wynikającymi w sposób wyrażny lub dorozurriany

z orzeczenia sądowego Państwa wydania wyroku,

2) nie mogą zamienić kary pozbawienia wolności na

karę grzywny.

Artykuł 99

Skutki przejęcia wykonania

1. W czasie wykonywania orzeczenia sądowego

w Państwie wykonania wyroku Państwo wydania wyroku nie podejmie dalszych czynności związanych

z ich wykonaniem.

2. Państwo wydania wyroku jest uprawnione do

wykonania pozostałej części kary lub środka zabezpieczającego, jeżeli skazany uchylając się od wykonania

orzeczenia sądowego w Państwie wykonania wyroku

opuścił jego terytorium. Państwo wykonania wyroku

zawiadamia niezwłocznie Państwo wydania wyroku

o tych okolicznościach.

3. Uprawnienie Państwa wydania wyroku, o którym mowa w ustępie 2, wygasa ostatecznie, jeżeli kara pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający

zostały wykonane albo nastąpiło zwolnienie od wykonania kary lub środka zabezpieczającego.

Poz. 619

Artykuł 100

Ułaskawienie i amnestia

1. Ułaskawienie skazanego może nastąpić zarówno w Państwie wydania wyroku, jak i w Państwie wykonania wyroku.

2. Amnestia może być wydana zarówno przez Pań­

stwo wykonania wyroku, jak i przez Państwo wydania

wyroku. Amnestię wobec skazanego stosuje Państwo

wykonania wyroku.

Artykuł 101

Uchylenie lub zmiana orzeczenia sądowego.

Do uchylenia lub zmiany orzeczenia przejętego do

wykonania właściwe wyłącznie jest Państwo wydania

wyroku.

Artykuł 102

Zawiadomienie o przejęciu wykonania orzeczenia

Wezwana Umawiająca się Strona zawiadamia

w możliwie krótkim czasie wzywającą Umawiającą się

Stronę, w jakim zakresie wniosek o przejęcie wykonania orzeczenia został uwzględniony. Całkowita lub czę­

ściowa odmowa wymaga uzasadnienia .

Artykuł 103

Przekazanie

1. Jeżeli skazany lub osoba, wobec której zastosowano środek zabezpieczający, przebywa na terytorium

Państwa wydania wyroku, Państwo to podejmie

w możliwie krótkim czasie wszelkie konieczne środki do

ich przekazania organom Państwa wykonania wyroku.

2. Państwo wydania wyroku i Państwo wykonania

wyroku porozumiewają się co do czasu i miejsca przekazania skazanego lub osoby, wobec której zastosowano środek zabezpieczający, organom Państwa wykonania wyroku, a w miarę konieczności organom

państwa tranzytowego.

3. Osoby eskortujące jednej z Umawiających się

Stron, które mają doprowadzić drogą powietrzną skazanego lub osobę, wobec której zastosowano środek zabezpieczający, na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony lub je z tego terytorium odebrać, są uprawnione

do zastosowania na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony, zgodnie z prawem tej Strony, niezbędnych środ­

ków w celu uniemożliwienia ucieczki skazanego lub

osoby, wobec której zastosowano środek zabezpieczający - aż do jej przekazania lub po ich przejęciu.

4. Państwo wydania wyroku może po przejęciu wykonania orzeczenia sądowego przez Państwo wykonania wyroku odroczyć przekazanie skazanego w celu

przeprowadzenia postępowania karnego w związku

z innym przestępstwem albo w celu wykonania orzeczenia sądowego wydanego w innej sprawie.

-

2851 -

Artykuł 104

Artykuł 106

Zasada specjalności

Wejście umowy w życie

1. Jeżeli skazany został przekazany zgodnie z niniejz Państwa wydania wyroku do Państwa

wykonania wyroku, nie może być on ścigany, skazany

ani poddany w inny sposób ograniczeniom wolności

w związku z czynem popełnionym przed przekazaniem,

którego nie dotyczy zgoda na przejęcie wykonania .

szą umową

Umowa niniejsza podlega ratyfikacji i wejdzie

w życie po upływie sześćdziesięciu dni od dnia wymiany dokumentów ratyfikacyjnych . Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych nastąpi w Warszawie.

Artykuł 107

2. Ograniczeń, o których mowa w ustępie 1, nie

stosuje się, jeżeli

1) Państwo wydania wyroku wyrazi zgodę na wszczę ­

cie postępowania karnego, wykonanie kary lub

środków zabezpieczających ,

2) przekazany skazany pozosta ł w Państwie wykonania wyroku dłużej niż 45 dni po ostatecznym zwol nieniu, chociaż miał prawo i mógł terytorium tego

Państwa opuścić, albo gdy po opuszczeniu tego

Państwa dobrowolnie tam powrócił .

Czas obowiązywania umowy

Umowa niniejsza zawarta jest na okres pięciu lat.

Ulega ona przedłużeniu na dalsze pięcioletnie okresy,

jeżeli żadna z Umawiających się Stron nie wypowie jej

w drodze notyfikacji na sześć miesięcy przed upływem

danego okresu.

Sporządzono w Mińsku dnia 26 paźdz i ernika

1994 r. w dwóch egzemplarzach, każdy w językach pol skim i białoruskim, przy czym obydwa teksty mają jednakową moc.

CZĘŚĆ CZWARTA

Na dowód czego wyżej wymienieni pełnomocnicy

Stron podpisali niniejszą umowę

i opatrzyli ją pieczęciami .

Umawiających się

POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 105

Stosunek do innych umów międzynarodowych

Postanowienia niniejszej umowy nie naruszają

praw i obowiązków wynikających z innych umów za wartych przez każdą z Umawiających się Stron.

W imieniu

Rzeczypospolitej Polskiej

W imieniu

Republiki Białoruś

A. Olechowski

W Sienka

Po zaznajomieniu się z powyższą umową, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

została ona uznana za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych,

-

jest przyjęta , ratyfikowana i potwierdzona,

-

będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 9 marca 1995 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Wafęsa

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: A. Olechowski

620

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 7 czerwca 1995 r.

w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, sporządzonej w Mińsku dnia 26 października 1994 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodnie

z artykułem 106 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych , rodzinnych,

pracowniczych i karnych, sporządzonej w Mińsku dnia

26 października 1994 r., nastąpiła w Warszawie dnia 31

maja 1995 r. wymiana dokumentów ratyfikacyjnych

wymienionej umowy.

Powyższa umowa wchodzi w życie dnia 1 sierpnia

1995 r.

Minister Spraw Zagranicznych : W Bartoszewski