Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli.

1.

Najwyższa Izba Kontroli jest naczelnym organem kontroli państwowej.

2.

Najwyższa Izba Kontroli podlega Sejmowi.

3.

Najwyższa Izba Kontroli działa na zasadach kolegialności.

1.

Najwyższa Izba Kontroli kontroluje działalność organów administracji rządowej, Narodowego

Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych.

2.

Najwyższa Izba Kontroli może kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego,

komunalnych osób prawnych i innych komunalnych jednostek organizacyjnych.

3.

Najwyższa Izba Kontroli może również kontrolować działalność jednostek organizacyjnych

i podmiotów gospodarczych innych niż wymienione w ust. 1 i 2, w zakresie, w jakim

jednostki i podmioty te

1)

wykonują zadania zlecone lub powierzone przez państwo,

2)

wykonują zamówienia publiczne na rzecz państwa lub samorządu terytorialnego,

3)

organizują lub wykonują prace interwencyjne albo roboty publiczne,

4)

działają z udziałem mienia państwowego lub komunalnego albo rozporządzają takim mieniem,

5)

korzystają z indywidualnie przyznanej pomocy lub gwarancji albo poręczenia państwa

lub samorządu terytorialnego,

6)

wywiązują się ze zobowiązań finansowych na rzecz państwa.

Najwyższa Izba Kontroli, kontrolując jednostki wymienione w art. 2, bada w szczególności

wykonanie budżetu państwa oraz realizację ustaw i innych aktów prawnych w zakresie

działalności finansowej, gospodarczej i organizacyjno-administracyjnej tych jednostek.

1.

Najwyższa Izba Kontroli kontroluje wykonanie budżetu, gospodarkę finansową i majątkową

Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu,

Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Krajowej Rady Radiofonii

i Telewizji, Krajowego Biura Wyborczego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego

oraz Państwowej Inspekcji Pracy.

2.

Na zlecenie Sejmu, Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrolę działalności Kancelarii

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Krajowej

Rady Radiofonii i Telewizji oraz Państwowej Inspekcji Pracy, tak jak działalności

organów i jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1.

3.

Kontrolę działalności Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, tak jak działalności

organów i jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1, Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza

również na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a Kancelarii Senatu na wniosek

Senatu.

1.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrolę pod względem legalności, gospodarności,

celowości i rzetelności, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2.

Kontrola działalności samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań własnych

przeprowadzana jest pod względem legalności, gospodarności i rzetelności.

3.

Kontrola działalności jednostek organizacyjnych i podmiotów gospodarczych, o których

mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4-6, przeprowadzana jest pod względem legalności i rzetelności.

1.

Najwyższa Izba Kontroli podejmuje kontrole na zlecenie Sejmu lub jego organów, na

wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesa Rady Ministrów oraz z własnej

inicjatywy.

2.

Najwyższa Izba Kontroli wykonuje swoje zadania na podstawie okresowych planów pracy,

które przedkłada Sejmowi; może też przeprowadzać kontrole doraźne.

1.

Najwyższa Izba Kontroli przedkłada Sejmowi

1)

analizę wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej,

2)

opinię w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów,

3)

informacje o wynikach kontroli zleconych przez Sejm lub jego organy,

4)

informacje o wynikach kontroli przeprowadzonych na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej, Prezesa Rady Ministrów oraz innych ważniejszych kontroli,

5)

wnioski w sprawie rozpatrzenia przez Sejm określonych problemów związanych z działalnością

organów wykonujących zadania publiczne,

6)

wystąpienia zawierające wynikające z kontroli zarzuty, dotyczące działalności osób

wchodzących w skład Rady Ministrów, kierujących urzędami centralnymi, Prezesa Narodowego

Banku Polskiego i osób kierujących instytucjami, o których mowa w art. 4 ust. 1,

7)

sprawozdanie ze swej działalności w roku ubiegłym.

2.

Tryb wykonywania przez Najwyższą Izbę Kontroli obowiązków wobec Sejmu i jego organów

określa regulamin Sejmu.

1.

Najwyższa Izba Kontroli przedkłada Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej informacje

o wynikach kontroli przeprowadzonych na jego wniosek oraz informacje o wynikach kontroli

przeprowadzonych na zlecenie Sejmu lub jego organów, na wniosek Prezesa Rady Ministrów,

a także o wynikach innych ważniejszych kontroli.

2.

Najwyższa Izba Kontroli przedkłada Prezesowi Rady Ministrów informacje o wynikach

kontroli przeprowadzonych na jego wniosek oraz informacje o wynikach kontroli przedkładane

Sejmowi i Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.

Delegatury Najwyższej Izby Kontroli przedkładają

1)

właściwym wojewodom i sejmikom samorządowym informacje o wynikach ważniejszych kontroli

dotyczących działalności terenowych organów administracji rządowej,

2)

właściwym wojewodom, sejmikom samorządowym i radom gmin informacje o wynikach ważniejszych

kontroli dotyczących działalności samorządu terytorialnego.

1.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli podaje do wiadomości publicznej, po przedłożeniu Sejmowi,

analizę wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej oraz sprawozdanie

z działalności Najwyższej Izby Kontroli.

2.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli może, po przedłożeniu Sejmowi, podawać do wiadomości

publicznej dokumenty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2-6, lub zawarte w nich ustalenia,

z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli może występować do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskami

o

1)

stwierdzenie zgodności aktu ustawodawczego z Konstytucją albo innego aktu normatywnego

z Konstytucją lub aktem ustawodawczym,

2)

ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw.

Organy kontroli, rewizji, inspekcji, działające w administracji rządowej i samorządzie

terytorialnym, współpracują z Najwyższą Izbą Kontroli i są obowiązane do

1)

udostępniania Najwyższej Izbie Kontroli, na jej wniosek, wyników kontroli przeprowadzonych

przez te organy,

2)

przeprowadzania określonych kontroli wspólnie pod kierownictwem Najwyższej Izby Kontroli,

3)

przeprowadzania kontroli doraźnych na zlecenie Najwyższej Izby Kontroli.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli kieruje Najwyższą Izbą Kontroli i odpowiada przed

Sejmem za jej działalność.

1.

Prezesa Najwyższej Izby Kontroli - na wniosek Marszałka Sejmu lub grupy co najmniej

35 posłów - powołuje Sejm bezwzględną większością głosów za zgodą Senatu.

2.

Senat podejmuje uchwałę w sprawie powołania Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w ciągu

miesiąca od dnia otrzymania uchwały Sejmu. Niepodjęcie uchwały w tym terminie oznacza

wyrażenie zgody przez Senat.

3.

Jeżeli Senat odmawia wyrażenia zgody na powołanie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli,

Sejm powołuje na stanowisko Prezesa Najwyższej Izby Kontroli inną osobę; przepisy

ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Prezes Najwyższej Izby Kontroli składa

przed Sejmem przysięgę następującej treści

„

Obejmując stanowisko Prezesa Najwyższej Izby Kontroli uroczyście przysięgam, że dochowam

wierności postanowieniom Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a powierzone mi obowiązki

będę wypełniał bezstronnie i z najwyższą starannością.

”

Przysięga może być również złożona z dodaniem słów: „Tak mi dopomóż Bóg.”

1.

Kadencja Prezesa Najwyższej Izby Kontroli trwa 6 lat, licząc od dnia złożenia przysięgi.

Po upływie kadencji Prezes Najwyższej Izby Kontroli pełni obowiązki do czasu objęcia

stanowiska przez nowego Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

2.

Ta sama osoba może być Prezesem Najwyższej Izby Kontroli nie dłużej niż przez dwie

kolejne kadencje.

3.

Kadencja Prezesa Najwyższej Izby Kontroli wygasa w razie jego śmierci, orzeczenia

przez Trybunał Stanu utraty zajmowanego stanowiska lub odwołania.

1.

Sejm odwołuje Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, jeżeli

1)

zrzekł się on stanowiska,

2)

uzna, że stał się on trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby,

3)

został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa,

4)

Trybunał Stanu orzekł w stosunku do niego zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk

lub pełnienia funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością w organach państwowych.

2.

Do odwołania Prezesa Najwyższej Izby Kontroli stosuje się odpowiednio przepisy art.

14.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej

ani aresztowany lub zatrzymany bez zgody Sejmu.

Ze stanowiskiem Prezesa Najwyższej Izby Kontroli nie można łączyć przynależności do

partii politycznej, innego zatrudnienia ani pełnienia funkcji publicznej, z wyjątkiem

dodatkowej pracy w charakterze nauczyciela akademickiego w szkole wyższej.

1.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli bierze udział w posiedzeniach Sejmu.

2.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli ma prawo uczestniczyć w posiedzeniach Rady Ministrów.

1.

Wiceprezesów Najwyższej Izby Kontroli, w liczbie od 2 do 4, powołuje i odwołuje Prezydium

Sejmu na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

2.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli, za zgodą Marszałka Sejmu, powołuje i odwołuje dyrektora

generalnego Najwyższej Izby Kontroli.

3.

Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w razie potrzeby zastępuje wyznaczony przez niego

jeden z wiceprezesów.

4.

Do wiceprezesów oraz dyrektora generalnego Najwyższej Izby Kontroli stosuje się przepis

art. 19.

1.

W skład Kolegium Najwyższej Izby Kontroli wchodzą: Prezes Najwyższej Izby Kontroli

jako przewodniczący, wiceprezesi i dyrektor generalny Najwyższej Izby Kontroli oraz

14 członków Kolegium.

2.

Prezydium Sejmu, na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, powołuje na członków

Kolegium

1)

7 przedstawicieli nauk prawnych lub ekonomicznych,

2)

7 dyrektorów jednostek organizacyjnych Najwyższej Izby Kontroli lub doradców Prezesa

Najwyższej Izby Kontroli, spośród których Prezes Najwyższej Izby Kontroli wyznacza

sekretarza Kolegium.

3.

Osoby wchodzące w skład Kolegium Najwyższej Izby Kontroli są w sprawowaniu swych funkcji

niezawisłe i mogą w sprawie podejmowanych uchwał zgłaszać do protokołu zdanie odrębne.

4.

Kadencja członków Kolegium Najwyższej Izby Kontroli trwa 3 lata, licząc od dnia powołania,

z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

5.

Kadencja członka Kolegium Najwyższej Izby Kontroli wygasa w razie jego śmierci lub

odwołania.

6.

Prezydium Sejmu, na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, odwołuje członka Kolegium

Najwyższej Izby Kontroli, jeżeli

1)

zrzekł się on funkcji,

2)

przestał zajmować stanowisko, o którym mowa w ust. 2 pkt 2,

3)

nie uczestniczył w posiedzeniach Kolegium Najwyższej Izby Kontroli przez okres przekraczający

1 rok,

4)

został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa z winy umyślnej.

1.

Kolegium Najwyższej Izby Kontroli zatwierdza

1)

analizę wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej,

2)

sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w roku ubiegłym.

2.

Kolegium Najwyższej Izby Kontroli uchwala

1)

opinię w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów,

2)

wnioski w sprawie rozpatrzenia przez Sejm określonych problemów związanych z działalnością

organów wykonujących zadania publiczne,

3)

wystąpienia zawierające wynikające z kontroli zarzuty, dotyczące działalności osób

wchodzących w skład Rady Ministrów, kierujących urzędami centralnymi, Prezesa Narodowego

Banku Polskiego i osób kierujących instytucjami, o których mowa w art. 4 ust. 1,

4)

projekt statutu Najwyższej Izby Kontroli,

5)

projekt budżetu Najwyższej Izby Kontroli,

6)

okresowe plany pracy Najwyższej Izby Kontroli.

3.

Kolegium Najwyższej Izby Kontroli opiniuje

1)

wniesione przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli programy kontroli i informacje o

wynikach szczególnie ważnych kontroli,

2)

inne sprawy wniesione przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli albo przedstawione przez

co najmniej 1/3 członków Kolegium.

1.

Posiedzeniom Kolegium Najwyższej Izby Kontroli przewodniczy Prezes Najwyższej Izby

Kontroli lub wyznaczony przez niego wiceprezes.

2.

Uchwały zapadają w obecności co najmniej połowy składu Kolegium Najwyższej Izby Kontroli,

w tajnym głosowaniu, większością głosów, z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

W przypadku gdy w wyniku głosowania za i przeciw uchwale opowie się równa liczba głosujących,

o przyjęciu uchwały rozstrzyga przewodniczący.

4.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli może zapraszać na posiedzenia Kolegium Najwyższej

Izby Kontroli osoby nie wchodzące w skład Kolegium.

1.

Jednostkami organizacyjnymi Najwyższej Izby Kontroli są departamenty i delegatury.

2.

Organizację wewnętrzną Najwyższej Izby Kontroli, w tym siedziby delegatur i zakres

ich właściwości terytorialnej, określa statut Najwyższej Izby Kontroli nadawany przez

Prezydium Sejmu na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Statut Najwyższej Izby

Kontroli podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor

Polski”.

3.

Prezydium Sejmu może w statucie upoważnić Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do określania,

w drodze zarządzenia, szczegółowej organizacji wewnętrznej jednostek organizacyjnych

Najwyższej Izby Kontroli oraz ich właściwości, a także wprowadzania zmian w tym zakresie.

1.

Projekt budżetu Najwyższej Izby Kontroli w brzmieniu uchwalonym przez Kolegium Najwyższej

Izby Kontroli Minister Finansów włącza do projektu budżetu państwa.

2.

Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli w zakresie wykonywania budżetu Najwyższej Izby

Kontroli przysługują uprawnienia Ministra Finansów.

3.

Wykonanie budżetu Najwyższej Izby Kontroli kontroluje Sejm.

Postępowanie kontrolne przeprowadza się według przepisów niniejszej ustawy.

Postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie działalności

jednostek poddanych kontroli, rzetelne jego udokumentowanie i dokonanie oceny kontrolowanej

działalności według kryteriów określonych w art. 5.

Dla realizacji celu, o którym mowa w art. 28

1)

kierownicy jednostek podlegających kontroli mają obowiązek przedkładać na żądanie

Najwyższej Izby Kontroli wszelkie dokumenty i materiały niezbędne do przygotowania

i przeprowadzenia kontroli, z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej,

2)

upoważnieni przedstawiciele Najwyższej Izby Kontroli mają prawo do

a)

swobodnego wstępu do obiektów i pomieszczeń jednostek kontrolowanych,

b)

wglądu do wszelkich dokumentów związanych z działalnością jednostek kontrolowanych,

pobierania oraz zabezpieczania dokumentów i innych materiałów dowodowych, z zachowaniem

przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej,

c)

przeprowadzania oględzin obiektów, składników majątkowych i przebiegu określonych

czynności,

d)

wzywania i przesłuchiwania świadków,

e)

żądania od pracowników jednostek kontrolowanych udzielania ustnych i pisemnych wyjaśnień,

f)

zasięgania w związku z przeprowadzaną kontrolą informacji w jednostkach nie kontrolowanych

oraz żądania wyjaśnień od pracowników tych jednostek,

g)

korzystania z pomocy biegłych i specjalistów,

h)

zwoływania narad z pracownikami jednostek kontrolowanych, w związku z przeprowadzaną

kontrolą, a także uczestniczenia w posiedzeniach kierownictwa i kolegiów oraz naradach

organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego.

1.

Kontrolę przeprowadzają pracownicy Najwyższej Izby Kontroli, zwani dalej „kontrolerami”,

na podstawie legitymacji służbowej i imiennego upoważnienia określającego jednostkę

kontrolowaną i podstawę prawną do podjęcia kontroli.

2.

Imienne upoważnienia do przeprowadzenia kontroli wydają: Prezes, wiceprezesi oraz

dyrektorzy i wicedyrektorzy jednostek organizacyjnych Najwyższej Izby Kontroli.

3.

Prezes, wiceprezesi, dyrektor generalny oraz pracownicy Najwyższej Izby Kontroli,

nadzorujący czynności kontrolne, przeprowadzają kontrolę na podstawie legitymacji

służbowej, z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

Kontrolę spraw lub dokumentów zakwalifikowanych jako tajne specjalnego znaczenia przeprowadza

się na podstawie legitymacji służbowej i odrębnego upoważnienia wydanego przez Prezesa

Najwyższej Izby Kontroli.

1.

Kontroler podlega wyłączeniu, na wniosek lub z urzędu, z postępowania kontrolnego,

jeżeli wyniki kontroli mogłyby oddziaływać na jego prawa lub obowiązki, na prawa lub

obowiązki jego małżonka albo osoby pozostającej z nim faktycznie we wspólnym pożyciu,

krewnych i powinowatych do drugiego stopnia bądź osób związanych z nim z tytułu przysposobienia,

opieki lub kurateli. Powody wyłączenia kontrolera trwają także po ustaniu małżeństwa,

przysposobienia, opieki lub kurateli.

2.

Kontroler może być wyłączony, na wniosek lub z urzędu, z postępowania kontrolnego

w każdym czasie, jeżeli zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

3.

O przyczynach powodujących wyłączenie kontroler lub kierownik jednostki kontrolowanej

niezwłocznie zawiadamia dyrektora jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli,

w której kontroler wykonuje obowiązki, zwanej dalej „właściwą jednostką organizacyjną

Najwyższej Izby Kontroli”.

4.

O wyłączeniu postanawia dyrektor właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby

Kontroli; postanowienie dyrektora jest ostateczne.

5.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli może, na wniosek lub z urzędu, wyłączyć z postępowania

kontrolnego wszystkich kontrolerów z jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli,

jeżeli wyniki kontroli mogłyby oddziaływać na prawa lub obowiązki dyrektora albo wicedyrektora

tej jednostki lub osób im bliskich, określonych w ust. 1; w przypadku wyłączenia Prezes

Najwyższej Izby Kontroli wyznacza do postępowania kontrolnego inną jednostkę organizacyjną,

powiadamiając o tym Kolegium Najwyższej Izby Kontroli.

6.

Do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w ust. 4 i 5, kontroler podejmuje jedynie

czynności nie cierpiące zwłoki.

1.

Postępowanie kontrolne prowadzone jest w siedzibie jednostki kontrolowanej oraz w

miejscach i czasie wykonywania jej zadań, a jeżeli tego wymaga dobro kontroli - również

w dniach wolnych od pracy i poza godzinami pracy.

2.

Postępowanie kontrolne lub poszczególne jego czynności przeprowadza się w miarę potrzeby

również w siedzibie jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli.

1.

Kontroler jest upoważniony do swobodnego poruszania się na terenie jednostki kontrolowanej

bez obowiązku uzyskiwania przepustki oraz zwolniony jest od rewizji osobistej, jeżeli

przewiduje ją wewnętrzny regulamin jednostki kontrolowanej.

2.

Kierownik jednostki kontrolowanej zapewnia kontrolerowi warunki i środki niezbędne

do sprawnego przeprowadzenia kontroli, w szczególności niezwłoczne przedstawianie

do kontroli żądanych dokumentów i materiałów, terminowe udzielanie wyjaśnień przez

pracowników jednostki, udostępnianie urządzeń technicznych oraz środków transportu

z ich obsługą, a w miarę możliwości oddzielnych pomieszczeń z odpowiednim wyposażeniem.

1.

Z budżetu Najwyższej Izby Kontroli pokrywane są

1)

wynagrodzenia dla pracowników jednostki kontrolowanej uczestniczącej w postępowaniu

kontrolnym prowadzonym w dniach wolnych od pracy i poza godzinami pracy,

2)

udokumentowane koszty związane z korzystaniem przez kontrolera z urządzeń technicznych

i środków transportu jednostki kontrolowanej.

2.

Kierownik jednostki kontrolowanej składa wniosek o pokrycie należności, o których

mowa w ust. 1, przed podpisaniem protokołu kontroli lub odmową jego podpisania, pod

rygorem utraty roszczenia.

1.

Kontroler ustala stan faktyczny na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów.

2.

Dowodami są w szczególności dokumenty, zabezpieczone rzeczy, wyniki oględzin, zeznania

świadków, opinie biegłych oraz pisemne wyjaśnienia i oświadczenia.

1.

Zebrane w toku postępowania kontrolnego materiały dowodowe kontroler odpowiednio zabezpiecza,

w miarę potrzeby przez

1)

oddanie na przechowanie kierownikowi lub innemu pracownikowi jednostki kontrolowanej

za pokwitowaniem,

2)

przechowanie w jednostce kontrolowanej w oddzielnym, zamkniętym i opieczętowanym pomieszczeniu,

3)

zabranie z jednostki kontrolowanej za pokwitowaniem.

2.

O zwolnieniu materiałów dowodowych spod zabezpieczenia decyduje kontroler, a w razie

jego odmowy - dyrektor właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli.

1.

Kontroler może sporządzać, a w razie potrzeby może zażądać od kierownika jednostki

kontrolowanej sporządzenia niezbędnych dla kontroli odpisów lub wyciągów z dokumentów,

jak również zestawień i obliczeń na podstawie dokumentów.

2.

Zgodność odpisów i wyciągów oraz zestawień i obliczeń z oryginalnymi dokumentami potwierdza

kierownik komórki organizacyjnej, w której dokumenty się znajdują, lub osoba do tego

upoważniona.

3.

Odpisy i wyciągi z dokumentów zabezpieczonych w trybie art. 36 mogą być sporządzane

tylko za zgodą i w obecności kontrolera, który potwierdza ich zgodność z oryginałem

i wydaje je za pokwitowaniem odbioru.

1.

Kontroler dokonuje pobrania rzeczy w obecności kierownika komórki organizacyjnej,

w której rzecz się znajduje, a w razie jego nieobecności - pracownika wyznaczonego

przez kierownika jednostki kontrolowanej. Pobrana rzecz powinna być zaopatrzona przez

uczestników pobrania w trwałe cechy lub znaki uniemożliwiające zastąpienie jej inną.

2.

Z pobrania rzeczy sporządza się protokół, który podpisuje kontroler i osoba uczestnicząca

w pobraniu.

1.

W razie potrzeby ustalenia stanu faktycznego obiektów lub innych składników majątkowych

albo przebiegu określonych czynności, kontroler może przeprowadzić oględziny.

2.

Oględziny przeprowadza się w obecności kierownika komórki organizacyjnej, odpowiedzialnego

za przedmiot lub czynności poddane oględzinom, a w razie jego nieobecności - pracownika

wyznaczonego przez kierownika jednostki kontrolowanej.

3.

Z przebiegu i wyniku oględzin sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisuje

kontroler i osoba wymieniona w ust. 2.

4.

Przebieg i wyniki oględzin mogą być ponadto utrwalone

1)

przez sporządzenie stenogramu; stenogram przekłada się na pismo zwykłe z zaznaczeniem

zastosowanego systemu stenografii, dołączając pierwopis stenogramu do protokołu,

2)

za pomocą aparatury i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku;

utrwalony obraz lub dźwięk stanowi załącznik do protokołu.

1.

Kontroler może żądać od pracowników jednostki kontrolowanej udzielenia mu, w terminie

przez niego wyznaczonym, ustnych i pisemnych wyjaśnień w sprawach dotyczących przedmiotu

kontroli.

2.

Odmowa udzielenia wyjaśnień może nastąpić jedynie w przypadkach, gdy wyjaśnienia mają

dotyczyć

1)

tajemnicy ustawowo chronionej innej niż tajemnica służbowa, a kontroler nie posiada

właściwego upoważnienia,

2)

faktów i okoliczności, których ujawnienie mogłoby narazić na odpowiedzialność karną

lub majątkową wezwanego do złożenia wyjaśnień, a także jego małżonka albo osoby pozostającej

z nim faktycznie we wspólnym pożyciu, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia

bądź osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli.

3.

Prawo odmowy udzielenia wyjaśnień w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 2, trwa

mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.

4.

Udzielający wyjaśnień może uchylić się od odpowiedzi na pytania, jeżeli zachodzą okoliczności,

o których mowa w ust. 2.

1.

Każdy może złożyć kontrolerowi ustne lub pisemne oświadczenie dotyczące przedmiotu

kontroli.

2.

Kontroler nie może odmówić przyjęcia oświadczenia, jeżeli ma ono związek z przedmiotem

kontroli.

1.

Kontroler może wzywać pracowników jednostki kontrolowanej do stawienia się w celu

ich przesłuchania w charakterze świadków.

2.

Kontroler może wzywać do osobistego stawienia się w siedzibie jednostki kontrolowanej

lub jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli albo organu administracji rządowej

inne osoby niż wymienione w ust. 1 w celu ich przesłuchania w charakterze świadków.

3.

W razie potrzeby kontroler może zwrócić się do dyrektora właściwej delegatury Najwyższej

Izby Kontroli z wnioskiem o wezwanie wskazanych osób do osobistego stawienia się w

siedzibie delegatury lub organu administracji rządowej i przesłuchania ich w charakterze

świadków przez upoważnionego pracownika delegatury.

4.

Jeżeli osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby lub innej nie dającej się

pokonać przeszkody, kontroler lub pracownik wymieniony w ust. 3 może dokonać przesłuchania

w miejscu pobytu tej osoby.

5.

W wezwaniu należy wskazać

1)

nazwę i adres jednostki organizacyjnej kontrolera,

2)

imię, nazwisko i adres osoby wzywanej,

3)

podstawę prawną, charakter i cel wezwania,

4)

datę, godzinę i miejsce stawienia się,

5)

skutki prawne niezastosowania się do wezwania,

6)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe wzywającego.

6.

W sprawach nie cierpiących zwłoki kontroler może dokonać wezwania telegraficznie lub

telefonicznie albo w inny sposób, z podaniem danych, o których mowa w ust. 5.

Nie wolno przesłuchiwać jako świadków

1)

obrońcy co do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc

sprawę,

2)

duchownego co do faktów, o których dowiedział się przy spowiedzi.

1.

Osoba obowiązana do zachowania tajemnicy służbowej może być przesłuchana w charakterze

świadka co do okoliczności, których dotyczy ten obowiązek.

2.

Osoba obowiązana do zachowania tajemnicy państwowej może być przesłuchana w charakterze

świadka co do okoliczności, których dotyczy ten obowiązek, tylko po zwolnieniu od

obowiązku zachowania tajemnicy, udzielonym na piśmie przez Prezesa Najwyższej Izby

Kontroli.

3.

Osoba obowiązana do zachowania tajemnicy ustawowo chronionej, innej niż określona

w ust. 1 i 2, może być przesłuchana w charakterze świadka co do okoliczności, których

dotyczy ten obowiązek, tylko po zwolnieniu od obowiązku zachowania tajemnicy, udzielonym

na piśmie przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, jeżeli przepisy odrębnych ustaw

przewidują dostęp Najwyższej Izby Kontroli do takiej tajemnicy.

1.

Prawo odmowy zeznań w charakterze świadka przysługuje

1)

pracownikowi jednostki kontrolowanej ponoszącemu odpowiedzialność za działalność będącą

przedmiotem kontroli,

2)

każdej osobie, jeżeli złożenie zeznań mogłoby ją lub osoby wymienione w art. 40 ust.

2 pkt 2 narazić na odpowiedzialność karną lub majątkową.

2.

Przepisy art. 40 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

Przed rozpoczęciem przesłuchania kontroler obowiązany jest uprzedzić świadka o grożącej

mu odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego zeznania, a w sytuacji określonej

w art. 45 poinformować go o przysługującym mu prawie odmowy zeznań.

1.

Z zeznań świadka niezwłocznie sporządza się protokół, który przed podpisaniem daje

się świadkowi do odczytania lub na jego żądanie odczytuje się mu czyniąc o tym wzmiankę.

2.

Protokół oraz każdą jego stronę podpisują przesłuchujący i świadek. Skreślenia, poprawki

i uzupełnienia wymagają omówienia na końcu protokołu i podpisania przez osoby podpisujące

protokół.

3.

W protokołach przesłuchania świadka, który złożył zeznanie w języku obcym, podaje

się w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazuje tłumacza.

Tłumacz podpisuje protokół przesłuchania.

4.

Odmowę lub niemożność podpisania protokołu przez świadka omawia się na końcu protokołu.

1.

Na osobę wezwaną w charakterze świadka, która mimo prawidłowego wezwania nie stawiła

się bez uzasadnionej przyczyny we wskazanym czasie i miejscu, kontroler może nałożyć

karę pieniężną w wysokości do 1 000 000 zł, a w razie ponownego niezastosowania się

do wezwania, karę pieniężną do 2 000 000 zł.

2.

Na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej służy ukaranemu, w terminie 7 dni od

daty otrzymania postanowienia, zażalenie do dyrektora właściwej jednostki organizacyjnej

Najwyższej Izby Kontroli; w razie złożenia zażalenia za pośrednictwem kontrolera,

który wydał postanowienie, może on zażalenie uwzględnić i uchylić postanowienie.

3.

Dyrektor, w drodze postanowienia, uwzględnia zażalenie albo utrzymuje zaskarżone postanowienie

w mocy. Postanowienie dyrektora jest ostateczne.

4.

Kara pieniężna podlega uchyleniu przez kontrolera, jeżeli osoba wezwana usprawiedliwi

niestawienie się na wezwanie. W razie odmowy uchylenia stosuje się odpowiednio przepis

ust. 2.

5.

Kara pieniężna podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji.

1.

Jeżeli w toku kontroli konieczne jest zbadanie określonych zagadnień wymagających

wiadomości specjalnych, dyrektor właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby

Kontroli, z własnej inicjatywy lub na wniosek kontrolera, powołuje biegłego.

2.

W postanowieniu o powołaniu biegłego określa się przedmiot i zakres badań oraz termin

wydania opinii.

3.

W wyniku przeprowadzonych badań biegły sporządza szczegółowe sprawozdanie zawierające

opis przeprowadzonych badań wraz z wydaną na ich podstawie opinią.

4.

Jeżeli w toku kontroli ujawni się potrzeba dokonania przez kontrolera określonych

czynności badawczych z udziałem specjalisty w danej dziedzinie wiedzy lub praktyki,

kontroler może, w drodze postanowienia, powołać specjalistę do udziału w tych czynnościach,

określając przedmiot i czas jego działania.

5.

Biegły i specjalista działają na podstawie postanowienia o ich powołaniu.

6.

Kierownik jednostki kontrolowanej może wystąpić za pośrednictwem kontrolera do dyrektora

właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli z wnioskiem o wyłączenie

z postępowania kontrolnego powołanego biegłego lub specjalisty z przyczyn określonych

w art. 31 ust. 1 i 2.

1.

Świadkowi przysługuje zwrot utraconego zarobku i poniesionych przez niego kosztów

związanych z wezwaniem.

2.

Biegłemu i specjaliście przysługuje wynagrodzenie oraz zwrot poniesionych przez niego

nieodzownych wydatków.

3.

Wydatki, o których mowa w ust. 1 i 2, pokrywane są z budżetu Najwyższej Izby Kontroli.

4.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli określi, w drodze zarządzenia, wysokość kosztów i

wynagrodzeń oraz szczegółowe zasady i tryb ich przyznawania świadkom, biegłym i specjalistom.

Zarządzenie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor

Polski”.

1.

Kontroler obowiązany jest niezwłocznie poinformować kierownika jednostki kontrolowanej

o stwierdzeniu bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo

niepowetowanej szkody w mieniu, w celu zapobieżenia występującemu niebezpieczeństwu

lub szkodzie.

2.

Kierownik jednostki kontrolowanej obowiązany jest niezwłocznie poinformować kontrolera

o podjętych działaniach zapobiegających stanowi zagrożenia, o którym mowa w ust. 1.

3.

W przypadku powzięcia przez kontrolera uzasadnionego podejrzenia, że działania przewidziane

w ust. 1 i 2 są niewystarczające, powiadamia on niezwłocznie o stwierdzonych zagrożeniach

kierownika jednostki nadrzędnej lub właściwy organ państwowy.

4.

Kontroler może w toku kontroli informować kierownika jednostki kontrolowanej o ustaleniach

wskazujących na nieprawidłowości w działalności tej jednostki.

1.

Kontroler ma prawo zwołać w toku kontroli, w szczególnie uzasadnionych okolicznościach,

naradę z pracownikami jednostki kontrolowanej dla omówienia kwestii związanych z przeprowadzaną

kontrolą.

2.

O planowanym zwołaniu narady kontroler uprzedza kierownika jednostki kontrolowanej,

uzgadniając z nim czas i miejsce narady.

1.

Wyniki przeprowadzonej kontroli kontroler przedstawia w protokole kontroli.

2.

Protokół kontroli zawiera opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli działalności

jednostki kontrolowanej, w tym ustalonych nieprawidłowości, z uwzględnieniem przyczyn

powstania, zakresu i skutków tych nieprawidłowości oraz osób za nie odpowiedzialnych.

Protokół kontroli podpisują kontroler i kierownik jednostki kontrolowanej, a w razie

jego nieobecności osoba pełniąca jego obowiązki.

1.

Kierownikowi jednostki kontrolowanej lub osobie pełniącej jego obowiązki przysługuje

prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń co

do ustaleń zawartych w protokole.

2.

Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu

kontroli. W szczególnych przypadkach dyrektor właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej

Izby Kontroli może przedłużyć ten termin.

3.

W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 1, kontroler jest obowiązany

dokonać ich analizy i w miarę potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne, a w przypadku

stwierdzenia zasadności zastrzeżeń zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu

kontroli.

4.

W razie nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości lub w części kontroler przekazuje na

piśmie swoje stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia.

1.

Kierownik jednostki kontrolowanej lub osoba pełniąca jego obowiązki może w terminie

7 dni od dnia otrzymania stanowiska, o którym mowa w art. 55 ust. 4, zgłosić na piśmie

umotywowane zastrzeżenia do dyrektora właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej

Izby Kontroli, który przekazuje je, w celu rozpatrzenia, komisji odwoławczej.

2.

W skład komisji odwoławczej wchodzą

1)

dyrektor lub wicedyrektor właściwej jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli

jako przewodniczący,

2)

2 pracowników nadzorujących czynności kontrolne, wyznaczonych przez dyrektora.

3.

Komisja odwoławcza lub jeden z jej członków, wyznaczony przez przewodniczącego, może

przyjmować wyjaśnienia od zgłaszającego zastrzeżenia i kontrolera, a gdy uzna to za

konieczne, przeprowadzać także inne czynności dowodowe.

4.

Komisja odwoławcza podejmuje uchwałę w sprawie zastrzeżeń w pełnym składzie, większością

głosów i niezwłocznie przekazuje ją wraz z uzasadnieniem Prezesowi lub upoważnionemu

przez niego wiceprezesowi Najwyższej Izby Kontroli; po zatwierdzeniu przez Prezesa

lub wiceprezesa uchwała komisji odwoławczej jest ostateczna.

5.

W razie odmowy zatwierdzenia uchwały Prezes lub upoważniony przez niego wiceprezes

Najwyższej Izby Kontroli powołuje dla ostatecznego rozpatrzenia zastrzeżeń komisję

rozstrzygającą w składzie 3 pracowników nadzorujących czynności kontrolne, wyznaczając

jej przewodniczącego.

6.

Do rozpatrywania zastrzeżeń przez komisję rozstrzygającą stosuje się odpowiednio przepisy

ust. 3 i 4, z tym że uchwała komisji rozstrzygającej jest ostateczna.

7.

Uchwałę komisji odwoławczej, zatwierdzoną przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli,

albo uchwałę komisji rozstrzygającej doręcza się, wraz z uzasadnieniem, zgłaszającemu

zastrzeżenia.

1.

Kierownik jednostki kontrolowanej lub osoba pełniąca jego obowiązki może odmówić podpisania

protokołu kontroli, składając w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania pisemne wyjaśnienie

tej odmowy.

2.

W razie zgłoszenia zastrzeżeń termin do złożenia wyjaśnienia o odmowie podpisania

protokołu liczy się od dnia otrzymania ostatecznej uchwały w sprawie rozpatrzenia

tych zastrzeżeń.

3.

O odmowie podpisania protokołu kontroli i złożeniu wyjaśnienia kontroler czyni wzmiankę

w protokole.

4.

Odmowa podpisania protokołu kontroli przez osobę wymienioną w ust. 1 nie stanowi przeszkody

do podpisania protokołu przez kontrolera i realizacji ustaleń kontroli.

1.

Na wniosek kontrolera kierownik jednostki kontrolowanej lub jednostki nadrzędnej zwołuje

naradę pokontrolną, z udziałem zainteresowanych pracowników, w celu omówienia stwierdzonych

nieprawidłowości i wniosków, jakie wynikają z ustaleń kontroli.

2.

Kierownik jednostki, o której mowa w ust. 1, uzgadnia z kontrolerem czas i miejsce

odbycia narady, a także zapewnia protokołowanie jej przebiegu. Jeden egzemplarz protokołu

doręcza się kontrolerowi w terminie z nim uzgodnionym.

1.

Przed sporządzeniem przez Najwyższą Izbę Kontroli wystąpienia pokontrolnego kontroler

może zwrócić się do kierownika jednostki kontrolowanej lub osoby pełniącej jego obowiązki

o złożenie w wyznaczonym terminie dodatkowych wyjaśnień na piśmie dotyczących przyczyn

i okoliczności powstania nieprawidłowości przedstawionych w protokole kontroli.

2.

Kierownik jednostki kontrolowanej lub osoba pełniąca jego obowiązki może z własnej

inicjatywy złożyć kontrolerowi w terminie z nim uzgodnionym pisemne wyjaśnienia, o

których mowa w ust. 1.

1.

Najwyższa Izba Kontroli przekazuje kierownikowi jednostki kontrolowanej, a w razie

potrzeby także kierownikowi jednostki nadrzędnej oraz właściwym organom państwowym

lub samorządowym, wystąpienia pokontrolne.

2.

Wystąpienie pokontrolne zawiera oceny kontrolowanej działalności, wynikające z ustaleń

opisanych w protokole kontroli, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości - także uwagi

i wnioski w sprawie ich usunięcia.

3.

W wystąpieniu pokontrolnym może być także zawarta ocena wskazująca na niezasadność

zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji przez osobę odpowiedzialną za stwierdzone

nieprawidłowości w jednostkach, o których mowa w art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1.

4.

Ocena, o której mowa w ust. 3, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego,

rozwiązania stosunku pracy z winy pracownika bez wypowiedzenia albo odwołania go z

zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji.

1.

Kierownik jednostki kontrolowanej lub organ, któremu przekazano wystąpienie pokontrolne,

może w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania zgłosić umotywowane zastrzeżenia w sprawie

zawartych w nim ocen, uwag i wniosków do dyrektora właściwej jednostki organizacyjnej

Najwyższej Izby Kontroli; do zgłaszania i rozpatrywania tych zastrzeżeń stosuje się

odpowiednio art. 56.

2.

W przypadku wystąpień pokontrolnych przekazywanych przez Prezesa lub wiceprezesów

Najwyższej Izby Kontroli zastrzeżenia zgłasza się, w terminie określonym w ust. 1,

do Kolegium Najwyższej Izby Kontroli.

3.

Kolegium podejmuje uchwałę w sprawie zastrzeżeń w trybie określonym w art. 24 ust.

1-3; uchwała Kolegium jest ostateczna i wraz z uzasadnieniem jest doręczana zgłaszającemu

zastrzeżenia; przepis art. 56 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1.

Kierownik jednostki kontrolowanej lub organ, któremu przekazano wystąpienie pokontrolne,

jest obowiązany, w terminie określonym w wystąpieniu, nie krótszym niż 14 dni, poinformować

Najwyższą Izbę Kontroli o sposobie wykorzystania uwag i wykonania wniosków oraz o

podjętych działaniach lub przyczynach niepodjęcia tych działań.

2.

W przypadku gdy zostały przedstawione zastrzeżenia w myśl art. 61, termin, o którym

mowa w ust. 1, liczy się od dnia otrzymania ostatecznej uchwały.

1.

W razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia Najwyższa

Izba Kontroli zawiadamia organ powołany do ścigania przestępstw lub wykroczeń oraz

informuje o tym kierownika jednostki kontrolowanej lub kierownika jednostki nadrzędnej

i właściwy organ państwowy lub samorządowy.

2.

Organ powołany do ścigania przestępstw lub wykroczeń obowiązany jest zawiadomić Najwyższą

Izbę Kontroli o wynikach postępowania.

3.

W razie ujawnienia innych czynów niż określone w ust. 1, za które ustawowo przewidziana

jest odpowiedzialność, Najwyższa Izba Kontroli zawiadamia o tym właściwe organy; przepis

ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Protokoły kontroli i wystąpienia pokontrolne stanowią podstawę do opracowywania przez

Najwyższą Izbę Kontroli informacji o wynikach przeprowadzonych kontroli.

2.

Informacje, o których mowa w ust. 1, przed przedłożeniem Sejmowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej

Polskiej i Prezesowi Rady Ministrów, Prezes Najwyższej Izby Kontroli przesyła właściwym

naczelnym lub centralnym organom państwowym, które w terminie 7 dni od dnia otrzymania

mogą przedstawić swoje stanowisko. Stanowisko dołącza się do informacji; Prezes Najwyższej

Izby Kontroli może do tego stanowiska przedstawić swoją opinię.

3.

Na żądanie Sejmu, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej lub Prezesa Rady Ministrów

albo gdy wystąpiły szczególnie ważne okoliczności Prezes Najwyższej Izby Kontroli

niezwłocznie przekazuje informacje o wynikach przeprowadzonych kontroli nie czekając

na stanowisko, o którym mowa w ust. 2.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli określi, w drodze zarządzenia, zadania pracowników

nadzorujących i wykonujących czynności kontrolne w postępowaniu kontrolnym oraz szczegółowe

zasady przygotowywania kontroli, dokumentowania poszczególnych czynności kontrolnych,

sporządzania protokołu kontroli, wystąpienia pokontrolnego i informacji o wynikach

przeprowadzonych kontroli, a także prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrywania

zastrzeżeń. Zarządzenie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski”.

1.

Pracownikami Najwyższej Izby Kontroli są: Prezes, wiceprezesi, dyrektor generalny

Najwyższej Izby Kontroli, pracownicy nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne

oraz pracownicy zatrudnieni na stanowiskach administracyjnych i obsługi.

2.

Pracownikami nadzorującymi czynności kontrolne są pracownicy zatrudnieni na stanowiskach

1)

dyrektorów jednostek organizacyjnych,

2)

wicedyrektorów jednostek organizacyjnych,

3)

doradców Prezesa Najwyższej Izby Kontroli,

4)

doradców prawnych, ekonomicznych, technicznych.

3.

Pracownikami wykonującymi czynności kontrolne są pracownicy zatrudnieni na stanowiskach

1)

głównych specjalistów kontroli państwowej,

2)

specjalistów kontroli państwowej,

3)

starszych inspektorów kontroli państwowej,

4)

inspektorów kontroli państwowej,

5)

młodszych inspektorów kontroli państwowej.

Pracownikiem nadzorującym lub wykonującym czynności kontrolne może być osoba, która

1)

ma obywatelstwo polskie,

2)

ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych,

3)

nie była karana za przestępstwo popełnione z winy umyślnej,

4)

ma wyższe wykształcenie,

5)

ma stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku.

1.

Stosunek pracy z pracownikiem nadzorującym lub wykonującym czynności kontrolne nawiązuje

się na podstawie mianowania, poprzedzonego umową o pracę na czas nie dłuższy niż 3

lata, z zastrzeżeniem ust. 6.

2.

Pracowników nadzorujących lub wykonujących czynności kontrolne mianuje i rozwiązuje

z nimi stosunek pracy Prezes Najwyższej Izby Kontroli.

3.

Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanymi pracownikami Najwyższej Izby Kontroli - członkami

Kolegium Najwyższej Izby Kontroli - wymaga zgody tego Kolegium.

4.

Stosunek pracy z pracownikiem, o którym mowa w ust. 1, nawiązuje się na podstawie

umowy o pracę, jeżeli jest on zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy.

5.

Mianowanie jest uzależnione od aplikacji kontrolerskiej zakończonej złożeniem egzaminu

z wynikiem pozytywnym przed komisją egzaminacyjną powołaną przez Prezesa Najwyższej

Izby Kontroli.

6.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli może, w przypadkach uzasadnionych kwalifikacjami lub

praktyką zawodową, mianować pracownika nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne

bez uprzedniego zawierania umowy o pracę, a także bez zachowania wymogu aplikacji

kontrolerskiej.

7.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli określi, w drodze zarządzenia, sposób przeprowadzania

aplikacji kontrolerskiej i egzaminu.

Pracownicy na stanowiskach administracyjnych i obsługi zatrudniani są na podstawie

umowy o pracę.

1.

Przy mianowaniu pracownik Najwyższej Izby Kontroli składa pisemne ślubowanie następującej

treści

„

Ślubuję służyć Państwu Polskiemu, przestrzegać porządku prawnego, wykonywać obowiązki

pracownika Najwyższej Izby Kontroli sumiennie, bezstronnie, zgodnie z najlepszą wiedzą

i wolą

”

.

2.

Akt mianowania zawiera

1)

imię i nazwisko pracownika,

2)

datę mianowania,

3)

stanowisko służbowe i jednostkę organizacyjną,

4)

składniki i wysokość wynagrodzenia.

Do obowiązków pracownika nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne należy

w szczególności

1)

należyte, bezstronne i terminowe wykonywanie zadań,

2)

obiektywne ustalanie i rzetelne dokumentowanie wyników kontroli,

3)

przestrzeganie tajemnicy ustawowo chronionej,

4)

godne zachowanie się w służbie i poza służbą,

5)

stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

1.

Pracownik Najwyższej Izby Kontroli jest obowiązany sumiennie wypełniać polecenia służbowe

przełożonych.

2.

Jeżeli polecenie służbowe w przekonaniu pracownika jest niezgodne z prawem lub zawiera

znamiona pomyłki, pracownik powinien przedstawić swoje zastrzeżenia przełożonemu;

w razie pisemnego potwierdzenia polecenia jest obowiązany je wykonać, z zastrzeżeniem

ust. 3; o ile w toku dalszego postępowania okaże się, że stanowisko pracownika było

uzasadnione, przełożony, który wydał polecenie, ponosi z tego tytułu odpowiedzialność.

3.

Pracownikowi nie wolno wykonywać poleceń, których wykonanie stanowiłoby przestępstwo

lub groziło niepowetowaną szkodą.

1.

Pracownik Najwyższej Izby Kontroli jest obowiązany zachować w tajemnicy informacje,

które uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych.

2.

Obowiązek zachowania tajemnicy trwa również po ustaniu zatrudnienia.

3.

Od obowiązku zachowania tajemnicy, o której mowa w ust. 1, może zwolnić Prezes Najwyższej

Izby Kontroli.

1.

Pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne nie może być członkiem partii

politycznej ani prowadzić działalności politycznej.

2.

Pracownikowi, o którym mowa w ust. 1, ubiegającemu się o mandat posła lub senatora

udziela się urlopu bezpłatnego na czas kampanii wyborczej, a w przypadku uzyskania

mandatu na czas jego wykonywania.

1.

Pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne nie może wykonywać zajęć,

które godziłyby w interes Najwyższej Izby Kontroli lub byłyby niezgodne z jej zadaniami,

a także pozostawałyby w sprzeczności z obowiązkami pracownika lub mogłyby wywoływać

podejrzenie o stronniczość lub interesowność.

2.

Pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne może podjąć dodatkowe zajęcie

zarobkowe po uzyskaniu zgody Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

1.

Pracownik mianowany podlega okresowym ocenom kwalifikacyjnym nie rzadziej niż raz

na 3 lata.

2.

Oceny dokonuje przełożony pracownika mianowanego; o treści oceny kwalifikacyjnej przełożony

powiadamia pracownika.

3.

Pracownik może odwołać się od oceny kwalifikacyjnej do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli

w terminie 14 dni od powiadomienia go o treści oceny.

4.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli określi, w drodze zarządzenia, termin i tryb dokonywania

okresowych ocen kwalifikacyjnych, rozpatrywania odwołań od ocen oraz warunki, zakres

i kryteria zwolnienia od okresowych ocen.

1.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli, w przypadkach uzasadnionych potrzebami służbowymi,

może przenieść pracownika nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne do innej

jednostki organizacyjnej lub do pracy nie związanej z nadzorowaniem lub wykonywaniem

czynności kontrolnych, w miejscowości będącej siedzibą jednostki organizacyjnej, w

której pracownik wykonuje obowiązki.

2.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli, w przypadkach uzasadnionych potrzebami służbowymi,

może przenieść pracownika, o którym mowa w ust. 1, do jednostki organizacyjnej Najwyższej

Izby Kontroli w miejscowości innej niż siedziba jednostki organizacyjnej, w której

pracownik wykonuje obowiązki.

3.

Przeniesienie, o którym mowa w ust. 2, kobiety w ciąży lub pracownika sprawującego

samodzielnie opiekę nad dzieckiem w wieku do piętnastu lat, a także w przypadku gdy

stoją temu na przeszkodzie szczególnie ważne względy osobiste lub rodzinne pracownika,

możliwe jest tylko za zgodą zainteresowanego.

4.

Przeniesienie, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być dokonane do pracy zgodnej z kwalifikacjami

pracownika, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, nie częściej niż raz na 2 lata, z

wynagrodzeniem nie niższym niż dotychczas pobierane.

5.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, pracownikom przysługują uprawnienia na zasadach

określonych w przepisach o pracownikach urzędów państwowych.

1.

Pracownikowi nadzorującemu lub wykonującemu czynności kontrolne, delegowanemu służbowo

do zajęć poza stałym miejscem pracy, przysługują: zwrot kosztów podróży i zakwaterowania

oraz diety na zasadach określonych w odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Pracownikowi, o którym mowa w ust. 1, na terenie kraju przysługuje dieta w podwójnej

wysokości.

Pracownikowi nadzorującemu lub wykonującemu czynności kontrolne przez okres nie krótszy

niż 10 lat w Najwyższej Izbie Kontroli przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w

wymiarze 6 dni roboczych, a po 20 latach pracy - w wymiarze 12 dni roboczych.

1.

Pracownikowi nadzorującemu lub wykonującemu czynności kontrolne przez okres nie krótszy

niż 5 lat może być przyznany, co najwyżej dwukrotnie w okresie zatrudnienia w Najwyższej

Izbie Kontroli, płatny urlop dla poratowania zdrowia w wymiarze nie przekraczającym

jednorazowo 6 miesięcy, z wynagrodzeniem obliczonym tak jak za urlop wypoczynkowy.

2.

Urlopu, o którym mowa w ust. 1, udziela Prezes Najwyższej Izby Kontroli na wniosek

pracownika, umotywowany opinią komisji lekarskiej o stanie zdrowia.

1.

Pracownikom Najwyższej Izby Kontroli przysługuje dodatek za wieloletnią pracę w wysokości

wynoszącej po 5 latach pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek ten

wzrasta o 1% za każdy dalszy rok pracy aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia

zasadniczego.

2.

Zaliczanie okresów pracy do okresu pracy, od którego zależy wysokość dodatku za wieloletnią

pracę, odbywa się na zasadach określonych w przepisach o pracownikach urzędów państwowych.

1.

Pracownikowi Najwyższej Izby Kontroli przysługują nagrody jubileuszowe za wieloletnią

pracę w wysokości

1)

po 20 latach pracy - 75% wynagrodzenia miesięcznego,

2)

po 25 latach pracy - 100% wynagrodzenia miesięcznego,

3)

po 30 latach pracy - 150% wynagrodzenia miesięcznego,

4)

po 35 latach pracy - 200% wynagrodzenia miesięcznego,

5)

po 40 latach pracy - 300% wynagrodzenia miesięcznego,

6)

po 45 latach pracy - 400% wynagrodzenia miesięcznego.

2.

Zaliczanie okresów pracy, sposób obliczania i wypłacania nagród jubileuszowych odbywa

się na zasadach określonych w przepisach o pracownikach urzędów państwowych.

Pracownikowi Najwyższej Izby Kontroli, z którym rozwiązano stosunek pracy z powodu

nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej albo na skutek orzeczenia komisji

lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, przysługuje jednorazowa odprawa w

wysokości trzykrotnego, a w przypadku stażu pracy powyżej 20 lat - sześciokrotnego

wynagrodzenia, otrzymanego za ostatni miesiąc zatrudnienia.

W Najwyższej Izbie Kontroli tworzy się zakładowy fundusz nagród wynoszący 8,5% funduszu

płac. Wysokość i zasady przyznawania indywidualnych nagród z tego funduszu określają

odrębne przepisy.

1.

Czas pracy w Najwyższej Izbie Kontroli nie może przekraczać 40 godzin na tydzień i

8 godzin na dobę.

2.

Rozkład czasu pracy w tygodniu oraz jego wymiar w poszczególnych dniach tygodnia ustala

Prezes Najwyższej Izby Kontroli.

3.

Pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne może być w uzasadnionych

przypadkach, w szczególności ze względu na dobro kontroli, zatrudniony poza normalnymi

godzinami pracy bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia.

4.

Pracownikowi nadzorującemu lub wykonującemu czynności kontrolne przysługuje wolny

czas za pracę poza normalnymi godzinami pracy wykonywaną w porze nocnej oraz w dni

wolne od pracy.

Pracownicy Najwyższej Izby Kontroli mają prawo zrzeszania się w związkach zawodowych,

z wyjątkiem Prezesa, wiceprezesów, dyrektora generalnego Najwyższej Izby Kontroli

oraz pracowników nadzorujących lub wykonujących czynności kontrolne.

Pracownikowi Najwyższej Izby Kontroli nie wolno uczestniczyć w strajkach ani w akcjach

zakłócających funkcjonowanie Najwyższej Izby Kontroli.

1.

Wiceprezesi i dyrektor generalny Najwyższej Izby Kontroli oraz pracownicy nadzorujący

lub wykonujący czynności kontrolne nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej

z powodu swoich czynności służbowych bez uprzedniej zgody Kolegium Najwyższej Izby

Kontroli, a Prezes Najwyższej Izby Kontroli - bez zgody Sejmu.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio również po ustaniu stosunku pracy.

1.

Pracownik mianowany ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków

służbowych lub uchybienie godności stanowiska.

2.

Karami dyscyplinarnymi są

1)

upomnienie,

2)

nagana,

3)

nagana z pozbawieniem możliwości awansowania przez okres do 3 lat do wyższej grupy

wynagrodzenia,

4)

przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem wynagrodzenia

zasadniczego o jedną kategorię,

5)

wydalenie z pracy w Najwyższej Izbie Kontroli.

3.

Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 3 miesięcy od dnia uzyskania

przez przełożonego wiadomości o popełnionym przewinieniu; nie można wszcząć postępowania

ani wydać orzeczenia o ukaraniu po upływie 3 lat od popełnienia przewinienia. Jeżeli

czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić

wcześniej niż przewidziano to w przepisach Kodeksu karnego.

4.

W sprawach dyscyplinarnych orzekają, na zasadzie niezawisłości, Komisja Dyscyplinarna

i Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Prezesie Najwyższej Izby Kontroli.

5.

Obwiniony może ustanowić obrońcę tylko spośród pracowników mianowanych Najwyższej

Izby Kontroli.

6.

Postępowanie dyscyplinarne może toczyć się w razie nie usprawiedliwionej nieobecności

pracownika.

7.

Koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Najwyższa Izba Kontroli.

8.

Marszałek Sejmu, na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, określi, w drodze zarządzenia,

organizację, skład, tryb powoływania komisji dyscyplinarnych i rzeczników dyscyplinarnych

oraz tryb postępowania dyscyplinarnego w Najwyższej Izbie Kontroli. Zarządzenie podlega

ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

1.

W przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego Prezes Najwyższej Izby Kontroli

może zawiesić pracownika w czynnościach służbowych na okres do zakończenia postępowania,

nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy.

2.

W okresie zawieszenia, o którym mowa w ust. 1, pracownik mianowany zachowuje prawo

do wynagrodzenia i innych świadczeń przysługujących na podstawie stosunku pracy.

1.

Pracownik mianowany zostaje z mocy prawa zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych

w razie tymczasowego aresztowania do czasu wygaśnięcia stosunku pracy, chyba że wcześniej

rozwiązano z nim stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy.

2.

Wynagrodzenie pracownika mianowanego w okresie tymczasowego aresztowania ulega ograniczeniu

do połowy. Jeżeli zapadł wyrok uniewinniający lub postępowanie karne zostało umorzone,

pracownikowi wypłaca się pozostałą część wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

Nie wypłaca się pozostałej części wynagrodzenia, jeżeli postępowanie karne zostało

umorzone warunkowo lub na podstawie amnestii, a pracownik w przepisanym trybie nie

domagał się rehabilitacji.

1.

Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym rozwiązuje się bez wypowiedzenia z jego winy

w razie

1)

prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo popełnione z winy umyślnej,

2)

prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy w Najwyższej Izbie Kontroli.

2.

Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym rozwiązuje się bez wypowiedzenia w razie

1)

trwającej dłużej niż 1 rok niezdolności do pracy spowodowanej chorobą,

2)

nie usprawiedliwionego niezgłoszenia się do komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa

i zatrudnienia w okolicznościach, o których mowa w ust. 3.

3.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli w uzasadnionych przypadkach, w szczególności w razie

długotrwałego korzystania ze zwolnień lekarskich, może z urzędu skierować pracownika

mianowanego do komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia w celu ustalenia,

czy jego stan zdrowia pozwala na zatrudnienie go na zajmowanym stanowisku.

1.

Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym rozwiązuje się za wypowiedzeniem w razie

1)

otrzymania negatywnej oceny kwalifikacyjnej, potwierdzonej kolejną oceną negatywną,

dokonaną nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy i nie później niż przed upływem 1

roku od dokonania pierwszej oceny,

2)

orzeczenia przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia trwałej niezdolności

do pełnienia obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku.

2.

Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym można rozwiązać za wypowiedzeniem w razie

1)

osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie

przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników,

2)

likwidacji jednostki organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli lub reorganizacji tej

jednostki, jeżeli przeniesienie pracownika za jego zgodą do innej jednostki organizacyjnej

nie jest możliwe; rozwiązanie stosunku pracy z tej przyczyny wywołuje skutki, jakie

przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy z mianowanym urzędnikiem państwowym

z powodu likwidacji urzędu.

3.

Okres wypowiedzenia stosunku pracy z pracownikiem mianowanym wynosi 3 miesiące i kończy

się ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego.

Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem mianowanym może nastąpić

1)

w drodze porozumienia stron,

2)

za trzymiesięcznym wypowiedzeniem dokonanym przez pracownika.

W okresie wypowiedzenia pracownik mianowany może być zwolniony z pełnienia obowiązków,

z zachowaniem prawa do wynagrodzenia i innych świadczeń przysługujących na podstawie

stosunku pracy.

Od decyzji Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w sprawach, o których mowa w art. 77 ust.

2, art. 92 i 93, pracownikowi mianowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego

na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Marszałek Sejmu, na wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, określi, w drodze zarządzenia,

wymagane kwalifikacje, zasady wynagradzania oraz tabele stanowisk pracowników Najwyższej

Izby Kontroli. Zarządzenie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski”.

Kto uchyla się od kontroli, o której mowa w niniejszej ustawie, lub utrudnia jej prowadzenie,

w szczególności przez nieprzedstawienie potrzebnych do kontroli dokumentów, bądź niezgodnie

z prawdą informuje o wykonaniu wniosków pokontrolnych, podlega karze aresztu, ograniczenia

wolności albo grzywny.

W ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym

(Dz. U. z 1991 r. Nr 109, poz. 470, z 1993 r. Nr 47, poz. 213 i z 1994 r. Nr 122, poz. 593) w art. 13 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Trybunał Konstytucyjny ustala powszechnie obowiązującą wykładnię ustaw na wniosek

Prezydenta, prezesa Rady Ministrów, pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, prezesa Naczelnego

Sądu Administracyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, prezesa Najwyższej Izby Kontroli,

Prokuratora Generalnego.

”

W okresie do dnia 31 grudnia 1995 r. Najwyższa Izba Kontroli może kontrolować działalność

spółdzielni i ich organizacji, tak jak działalność organów i jednostek, o których

mowa w art. 2 ust. 1.

1.

Pracownicy mianowani, zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na stanowiskach innych

niż wymienione w art. 66 ust. 2 i 3, mogą być zatrudnieni na tych stanowiskach przez

okres nie dłuższy niż 1 rok po dniu wejścia w życie ustawy.

2.

Pracownicy mianowani, nie spełniający wymogu określonego w art. 67 pkt 4, mogą być

zatrudnieni na dotychczasowych stanowiskach przez okres nie dłuższy niż 1 rok po dniu

wejścia w życie ustawy.

3.

Po upływie 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy stosunek pracy z pracownikami, o

których mowa w ust. 1 i 2, może być rozwiązany z zachowaniem okresu wypowiedzenia

lub przekształcony w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, w drodze wypowiedzenia

warunków pracy.

4.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy,

może, uwzględniając zadania wykonywane w okresie ostatnich 2 lat przez pracownika

nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne, zmienić jego stanowisko służbowe,

w drodze wypowiedzenia warunków pracy, na inne stanowisko określone w art. 66 ust.

2 i 3.

5.

Usprawiedliwiona nieobecność w pracy pracownika zawiesza bieg terminu do dokonania

zmiany stanowiska, o którym mowa w ust. 4.

6.

Do decyzji Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, o których mowa w ust. 3 i 4, przepis

art. 96 stosuje się odpowiednio.

1.

Sejm może powołać Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, na podstawie niniejszej ustawy,

nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia.

2.

Do czasu objęcia stanowiska przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, powołanego na

podstawie niniejszej ustawy, obowiązki pełni dotychczasowy Prezes Najwyższej Izby

Kontroli.

3.

Do odwołania dotychczasowego Prezesa Najwyższej Izby Kontroli nie stosuje się przepisów

niniejszej ustawy.

1.

Traci moc ustawa z dnia 8 października 1980 r. o Najwyższej Izbie Kontroli

(Dz. U. Nr 22, poz. 82 i z 1989 r. Nr 34, poz. 178).

2.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy, nie dłużej

jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachowują moc przepisy

wydane na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą

ustawą.

3.

Do przeprowadzenia postępowań kontrolnych rozpoczętych przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy lub postępowań kontrolnych dotyczących wykonania budżetu państwa

i założeń polityki pieniężnej w 1994 r. stosuje się przepisy ustawy, o której mowa

w ust. 1, i przepisy wydane na jej podstawie.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów

art. 14-19 i art. 102, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.