Umowa międzynarodowa Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, sporządzona w Rydze dnia 23 lutego 1994 r.

Warszawa, dnia 27 września 1995 r.

Nr 110

TREŚĆ

Poz.

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

534 -

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską o pomocy prawnej

i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, sporządzona w Rydze dnia 23 lutego 1994 r. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 2573

535 -

Oświadczenie rz ądowe z dnia 12 lipca 1995 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską o pomocy

prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych

. .. . . . .. . . . . . . . . . . 2591

i karnych, sporządzonej w Rydze dnia 23 lutego 1994 r.

534

UMOWA

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w

sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych,

sporządzona w Rydze dnia 23 lutego 1994 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 23 lutego 1994 r. w Rydze sporządzona została Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką

o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i

karnych w następującym brzmieniu

Łotewską

UMOWA

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską

o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych

Rzeczpospolita Polska i Republika Łotewska,

przywiązując duże znaczenie do rozwoju wzajemnej

współpracy w zakresie pomocy prawnej i stosunków

prawnych,

uzgodniły, co następuje

CZĘŚĆ PIERWSZA

Postanowienia ogólne

Artykuł 1

Ochrona prawna

1. Obywatele jednej Umawiającej się Strony korzyna terytorium drugiej Umawiającej się Strony

stają

z takiej samej ochrony prawnej w sprawach osobistych i majątkowych, jaka przysługuje obywatelom

drugiej Umawiającej się Strony.

2. Obywatele jednej Umawiającej się Strony mają prawo swobodnego i nieskrępowanego zwracania

się do sądów i prokuratur, zwanych dalej "organami

wymiaru sprawiedliwości", i innych organów drugiej

Umawiającej się Strony, właściwych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, występowania przed nimi, wytaczania powództw, skła­

dania wniosków, jak również dokonywania innych

czynności procesowych na tych samych warunkach,

co obywatele tej Umawiającej się Strony.

3. Postanowienia niniejszej umowy dotyczące obywateli Umawiających się Stron stosuje się odpowiednio do osób prawnych utworzonych zgodnie z prawem tej Umawiającej się Strony, na której terytorium

mają swoją siedzibę·

2574 -

Artykuł 2

Udzielanie pomocy prawnej

Poz. 534

ne przez tłumacza przysięgłego, notariusza, właściwy

organ lub przedstawicielstwo dyplomatyczne albo

urząd konsularny.

Artykuł 6

1. Organy wymiaru sprawiedliwości Umawiają­

cych się Stron udzielają sobie wzajemnie pomocy

prawnej w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, zgodnie z niniejszą umową.

2. Organy wymiaru sprawiedliwości udzielają pomocy prawnej również innym organom Umawiają­

cych się Stron w sprawach wymienionych w ustępie 1.

3. Inne organy właściwe w sprawach wymienionych w ustępie 1 przekazują wnioski o udzielenie pomocy prawnej za pośrednictwem organów wymiaru

Sporządzanie pism

Pisma sporządzane na podstawie niniejszej umowy przez organy jednej z Umawiających się Stron powinny być opatrzone pieczęcią urzędową właściwego

organu i podpisem uprawnionej osoby.

Artykuł 7

Forma wniosku o udzielenie pomocy prawnej

sprawiedliwości.

1. Wniosek o udzielenie pomocy prawnej powinien

Artykuł 3

Zakres pomocy prawnej

Pomoc prawna obejmuje dokonywanie czynności

procesowych przewidzianych przez prawo wezwanej

Umawiającej się Strony, a w szczególności przesłuchi­

wanie stron, pokrzywdzonych, podejrzanych, oskarżo­

nych, świadków i biegłych, sporządzanie opinii, oglę­

dziny, wydawanie dowodów rzeczowych, doręczanie

i przesyłanie dokumentów oraz przesyłanie informacji

o karalności.

Artykuł 4

Tryb porozumiewania się

1. W sprawach o udzielenie pomocy prawnej organy wymiaru sprawiedliwości Umawiających się

Stron porozumiewają się za pośrednictwem: w Rzeczypospolitej Polskiej - Ministerstwa Sprawiedliwości, w Republice Łotewskiej - Ministerstwa Sprawiedliwości i Prokuratury.

2. Organy centralne Umawiających się Stron,

o których mowa w ustępie 1, mogą zawrzeć dodatkowe porozumienie, że organy wymiaru sprawiedliwości porozumiewają się bezpośrednio.

Artykuł 5

Język w obrocie prawnym

1. Wnioski o udzielenie pomocy prawnej sporzą­

dza się w języku urzędowym Strony wzywającej, dołą­

czając tłumaczenie na język urzędowy Strony wezwanej lub na język angielski albo rosyjski.

2. Przy wykonywaniu pomocy prawnej dokumenty

sporządza się w języku urzędowym Strony wezwanej,

dołączając tłumaczenie na język urzędowy Strony

wzywającej lub na język angielski albo rosyjski.

3. Jeżeli według postanowień niniejszej umowy

wymagane jest dołączenie do przesyłanych pism ich

tłumaczenia, tłumaczenia te powinny być poświadczo-

zawierać

1) oznaczenie organu wzywającego,

2) oznaczenie organu wezwanego,

3) oznaczenie sprawy, w której występuje się o udzielenie pomocy prawnej,

4) imiona i nazwiska, obywatelstwo, zawód, miejsce

zamieszkania lub pobytu stron albo innych osób,

w sprawie których wystąpiono z wnioskiem, a co

do osób prawnych - ich nazwę i siedzibę,

5) imiona, nazwiska i adresy przedstawicieli osób,

6) treść wniosku, a w sprawach karnych - dodatkowo opis i kwalifikację prawną popełnionego czynu

przestępnego.

2. Do wniosków o udzielenie pomocy prawnej mogą być używane druki w językach polskim i łotewskim,

które zostaną uzgodnione przez organy centralne

Umawiających się Stron.

Artykuł 8

Tryb wykonywania wniosku

1. Przy wykonywaniu wniosku o udzielenie pomocy prawnej organ wezwany stosuje przepisy prawne

swego państwa. Zastosuje on jednak na wniosek organu wzywającego przepisy procesowe Strony wzywającej, jeżeli nie jest to sprzeczne z prawem wezwanej Umawiającej się Strony.

2. Jeżeli organ wezwany nie jest właściwy do wykonania wniosku, przekazuje wniosek organowi wła­

ściwemu, zawiadamiając o tym organ wzywający.

3. Organ wezwany zawiadamia organ wzywający

o terminie i miejscu wykonania wniosku, jeżeli zwrócił

się o to organ wzywający.

4. Po wykonaniu wniosku organ wezwany przesyła dokumenty organowi wzywającemu; jeżeli wniosek

nie może być wykonany, organ wezwany zwraca

wniosek organowi wzywającemu, zawiadamiając

o przyczynie niewykonan r8 wniosku.

-

2575 -

5. Jeżeli adres osoby, której dotyczy wniosek, jest

niedokładny lub nie znany, organ wezwany podejmie

odpowiednie czynności zmierzające do jego ustalenia.

Artykuł 9

Doręczanie dokumentów

Organ wezwany doręcza dokumenty zgodnie

z przepisami prawnymi obowiązującymi w jego pań­

stwie, jeżeli doręczane dokumenty zostały sporządzo­

ne w języku urzędowym Strony wezwanej albo jeżeli

dołączono uwierzytelnione tłumaczenie na język tej

Strony. Jeżeli dokumenty nie zostały sporządzone

w języku Strony wezwanej ani nie dołączono tłuma­

czenia, doręcza się je adresatowi, jeżeli zgadza się dobrowolnie je przyjąć .

Artykuł 10

Dowód doręczenia

Dowodem doręczenia jest potwierdzenie odbioru,

opatrzone datą doręczenia, podpisami odbiorcy i doręczającego oraz pieczęcią organu doręczającego, albo zaświadczenie organu doręczającego stwierdzające

datę, miejsce i sposób doręczenia. Jeżeli pismo dorę­

czono w dwóch egzemplarzach, potwierdzenie odbioru można również umieścić na jednym z tych egzemplarzy.

ganem wzywającej Umawiającej się Strony, nie mo że

być na terytorium tej Strony pociągnięty do odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie ani aresztowany, ani nie może odbywać kary z powodu przestępstwa będącego przedmiotem postępowania ,

w związku z którym został wezwany, ani z powodu innego przestępstwa popełnionego przed przekroczeniem granicy państwowej wzywającej Umawiającej

się Strony albo będącego w związku ze złożeniem zeznania lub opinii.

4. Świadek lub biegły traci ochronę, jeżeli nie oputerytorium wzywającej Umawiającej się Strony

w terminie pięciu dni od dnia zawiadomienia go przez

organ wzywający, że jego obecność nie jest już potrzebna . Do tego terminu nie wlicza się czasu, w ciągu którego świadek lub biegły nie mógł op uśc ić terytori um

wzywającej Umawiającej się Strony bez własnej winy.

SCI

5. Świadek lub biegły ma prawo do zwrotu kosztów podróży, pobytu za granicą i utraconego zarobku,

a biegły ponadto prawo do wynagrodzenia za wydanie opinii. W wezwaniu podaje się rodzaj i wysoko ść

należności, do jakich mają prawo osoby wezwane. Na

ich wniosek wzywająca Umawiająca się Strona udzieli zaliczki na pokrycie kosztów.

6. Postanowienia ustępów 1-5 stosuje się także do

pokrzywdzonego, który ma być wezwany w cel u złoże­

nia zeznań.

Artykuł 11

Artykuł 13

Doręczanie dokumentów i przesłuchiwanie obywateli przez przedstawicielstwa dyplomatyczne lub urzę­

Uznawanie dokumentów

dy konsularne

Umawiające się Strony są uprawnione do dorę­

czania dokumentów własnym obywatelom i ich przesłuchiwania za pośrednictwem swych przedstawicielstw dyplomatycznych lub urzędów konsularnych .

W tych wypadkach nie można stosować środków

przymusu.

Artykuł 12

Wezwanie świadka, pokrzywdzonego lub biegłego

oraz ich ochrona

1. Jeżeli organ wymiaru sprawiedliwości jednej

Umawiającej się Strony uzna, że zachodzi potrzeba

osobistego stawiennictwa świadka lub biegłego, przebywającego na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony, zwróci się do właściwego organu wymiaru

sprawiedliwości tej Umawiającej się Strony o doręcze­

nie wezwania .

2. Wezwanie nie może zawierać zagrożenia zastosowania środków przymusu na wypadek niestawiennictwa.

3. Świadek lub biegły, bez względu na posiadane

obywatelstwo, który stawił si ę na wezwanie przed or-

1. Dokumenty, które sporządził lub uwierzytelnił

właściwy organ jednej z Umawiających się Stron, opa -

trzone pieczęcią urzędową i podpisem osoby uprawnionej. posiadają moc dowodową na terytorium drugiej Umawiającej się Strony bez potrzeby legalizacji .

Dotyczy to także odpisów i tłumaczeń dokumentów,

które uwierzytelnił właściwy organ .

2. Dokumenty, które na terytorium jednej z Umawiających się Stron traktowane są jako dokumenty

urzędowe, uważane są za takie również na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 14

Koszty pomocy prawnej

1. Każda z Umawiających się Stron ponosi koszty

na swym terytorium w związku z udzieleniem pomocy prawnej.

powstałe

2. Organ wezwany zawiadamia organ wzywaj ący

o wysokości powstałych kosztów. Jeżeli organ wzywa jący pobierze należną kwotę od osoby zobowiązanej

do jej zapłacenia, kwota ta przypada tej Umawiającej

się Stronie, która ją pobrała.

2576 -

Artykuł 15

wiedliwości

drugiej Umawiającej się Strony również

inne wypisy z aktów stanu cywilnego.

Przekazywanie informacji

1. Organy centralne Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie ważniejsze akty ustawodawcze z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego, pracy

i karnego.

Umawiających się Stron

sobie wzajemnie, na wniosek, informacji

o swych przepisach prawnych, jak również o praktyce.

2. Organy centralne

udzielają

4. Wnioski obywateli jednej Umawiającej się Strony o nadesłanie wypisów z akt stanu cywilnego moż­

na przesyłać bezpośrednio właściwemu urzędowi stanu cywilnego drugiej Umawiającej się Strony. Dokumenty te wnioskodawca otrzymuje za pośrednictwem

przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego tej Umawiającej się Strony, której organ

wydał te dokumenty, po pobraniu należnej opłaty.

Artykuł 19

Artykuł 16

Przekazywanie przedmiotów i wartości dewizowych

Jeżeli w wykonaniu niniejszej umowy następuje

przekazanie przedmiotów lub wartości dewizowych

z terytorium jednej Umawiającej się Strony na terytorium drugiej Umawiającej się Strony albo przedstawicielstwu dyplomatycznemu lub urzędowi konsularnemu drugiej Umawiającej się Strony, odbywa się to

z zachowaniem odpowiednich przepisów prawa tej

Umawiającej się Strony, której organ dokonuje przekazania.

Artykuł 17

Ustalanie adresów i innych danych

1. Organy wymiaru sprawiedliwości Umawiają­

cych się Stron udzielają sobie, na wniosek, pomocy

przy ustalaniu adresów osób przebywających na ich

terytorium.

2. Jeżeli przed sądem jednej z Umawiających się

Stron wszczęte zostanie postępowanie w sprawie

o alimenty od osoby przebywającej na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, organ wymiaru sprawiedliwości tej Umawiającej się Strony udzieli, na wniosek, pomocy przy ustalaniu miejsca pracy i wysokości

dochodów osoby zobowiązanej.

Przesyłanie aktów stanu cywilnego i innych doku-

mentów

Umawiające się Strony przesyłają sobie wzajemnie odpisy prawomocnych orzeczeń dotyczących stanu cywilnego obywateli drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 20

Podania obywateli jednej Umawiającej się Strony

o wydanie i nadesłanie dokumentów dotyczących wykształcenia, stażu pracy i innych dokumentów dotyczących osobistych lub majątkowych praw i interesów

tych obywateli mogą być przesyłane bezpośrednio do

właściwych organów drugiej Umawiającej się Strony.

Dokumenty przesyła się obywatelowi za pośrednic­

twem przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzę­

du konsularnego tej Umawiającej się Strony, której organ dokumenty te wydał. Przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny, przekazując obywatelowi dokumenty, pobiera opłatę za ich wystawienie.

CZĘŚĆ DRUGA

Sprawy cywilne, rodzinne

pracownicze

Artykuł 21

Postanowienia ogólne

Jeżeli zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy właściwe są organy obu Umawiających się Stron,

a wniosek o wszczęcie postępowania wniesiony został

do organu jednej z nich, wyłączona jest właściwość

organu drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 18

Rozdział

1. Właściwe organy Umawiających się Stron przesyłają sobie wzajemnie wypisy z aktów stanu cywilnego, dotyczących obywateli drugiej Umawiającej się

Strony. Bezpłatne przesyłanie tych wypisów następu­

je niezwłocznie po dokonaniu wpisu w akcie stanu cywilnego.

2. Postanowienie ustępu 1 stosuje się równlez

w wypadku dokonania w akcie stanu cywilnego

wzmianki dodatkowej, sprostowania lub uzupełnienia.

Przesyła się wówczas wypis z aktu stanu cywilnego

z dokonanymi zmianami.

3. Urzędy stanu cywilnego jednej Umawiającej się

Strony przesyłają na wniosek organów wymiaru spra-

pierwszy

SPRAWY Z ZAKRESU PRAWA OSOBOWEGO

Artykuł 22

Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

1. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej określa prawo tej Umawiającej

się Strony, której osoba ta jest obywatelem.

2. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych osoby prawnej określa prawo tej Umawiającej

się Strony, na której terytorium osoba ta została utworzona.

2577 -

Ubezwłasnowolnienie całkowite lub częściowe

Artykuł 23

Jeżeli

mniejsza umowa nie stanowi inaczej, do

ubezwłasnowolnienia właściwy jest sąd tej Umawiają­

cej się Strony, której obywatelem jest osoba mająca

być ubezwłasnowolniona. Sąd ten stosuje prawo swego państwa.

Artykuł 24

Poz. 534

1) na wniosek osoby zamierzającej zrealizować swoje uprawnienia wynikające z dziedziczenia lub stosunków majątkowych między małżonkami co do

majątku nieruchomego osoby zaginionej lub

zmarłej, znajdującego się na terytorium tej Umaw i ającej się Strony, której sąd ma wydać orzeczenie;

2) na wniosek małżonka osoby zaginionej lub zmarłej, zamieszkującego w czasie złożenia wniosku na

terytorium tej Umawiającej się Strony, której sąd

ma wydać orzeczenie.

1. Jeżeli sąd jednej Umawiającej się Strony

stwierdzi, że zachodzą przesłanki do ubezwłasno­

wolnienia obywatela drugiej Umawiającej się Strony, mającego miejsce zamieszkania na terytorium

pierwszej Umawiającej się Strony, zawiadomi o tym

właściwy sąd drugiej Umawiającej się Strony. Jeżeli

sąd drugiej Umawiającej się Strony, po otrzymaniu

zawiadomienia, oznajmi, że pozostawia dalsze czynności sądowi miejsca zamieszkania tej osoby albo

nie wypowie się w terminie trzech miesięcy, to sąd

m iejsca zamieszkania tej osoby może przeprowadzić

postępowanie o ubezwłasnowolnienie według prawa swego państwa , jeśli taką samą przesłankę ubezwłasnowolnienia przewiduje również prawo tej

Umawiającej się Strony, której dana osoba jest obywatelem. Orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu przesyła się właściwemu sądowi drugiej Umawiającej

się Strony.

4. Orzeczenie wydane na podstawie ustępu 3 wywiera skutki prawne wyłącznie na terytorium tej Umawiającej się Strony, której sąd wydał orzeczenie.

2. W wypadkach nie cierpiących zwłoki sąd miejsca zamieszkania osoby może podjąć czynności potrzebne do ochrony tej osoby lub jej majątku. Odpisy

postanowień dotyczące tych czynności przesyła się

właściwemu sądowi tej Umawiającej się Strony, której

obywatelem jest ta osoba.

stwo jest zawierane.

Rozdział

SPRAWY Z ZAKRESU PRAWA RODZINNEGO

Artykuł 27

Zawarcie małżeństwa

1. Warunki zawarcia małżeństwa ocenia się dla

każdej z osób zawierających małżeństwo według prawa tej Umawiającej się Strony, której osoba ta jest

obywatelem.

2. Forma zawarcia małżeństwa podlega prawu tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium małżeń­

3. Forma zawarcia małżeństwa przed uprawnionym do tego przedstawicielem dyplomatycznym lub

urzędnikiem konsularnym podlega prawu Umawiają­

cej się Strony wysyłającej przedstawiciela dyplomatycznego lub urzędnika konsularnego.

Artykuł 25

Postanowienia artykułów 23 i 24 stosuje się odpowiednio do uchylenia ubezwłasnowolnienia.

Artykuł 26

Uznanie osoby za zaginioną lub zmarłą i stwierdzenie zgonu

1. Do uznania osoby za zaginioną lub zmarłą i do

stwierdzenia zgonu właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony, której obywatelem była ta osoba

w czasie, gdy według ostatnich wiadomości pozostawała przy życiu .

2. Do uznania osoby za zaginioną lub zmarłą i do

stwierdzenia zgonu właściwy jest sąd tej Umawiającej

się Strony, której obywatelem była ta osoba w czasie,

gdy według ostatnich wiadomości pozostawała przy

drugi

Artykuł 28

Stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami

1. Stosunki osobiste i majątkowe między małżon­

kami podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, której obywatelami są małżonkowie w czasie zgłoszenia

wniosku .

2. Jeżeli w czasie zgłoszenia wniosku jeden z mał­

żonków jest obywatelem jednej Umawiającej się Strony, drugi zaś obywatelem drugiej Umawiającej się

Strony, w sprawach dotyczących stosunków osobistych i majątkowych między nimi właściwe jest prawo

tej Umawiającej się Strony, na której terytorium mają

oni miejsce zamieszkania . Jeżeli jeden z małżonków

ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umana terytorium drugiej

Umawiającej się Strony, właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony, przed której sądem toczy się powiającej się Strony, a drugi -

życiu.

stępowanie.

3. Sąd jednej Umawiającej się Strony może uznać

obywatela drugiej Umawiającej się Strony za zaginionego lub zmarłego i stwierdzić jego zgon

3. W sprawach dotyczących stosunków osobistych

i majątkowych między małżonkami w wypadku przewidzianym w ustępie 1 właściwy jest sąd tej Umawia-

-

2578 -

jącej się Strony, której obywatelami są małżonkowie

w czasie zgłoszenia wniosku. Jeżeli małżonkowie mają miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwy jest również sąd tej

Umawiającej się Strony.

4. W sprawach dotyczących stosunków osobistych

i majątkowych między małżonkami w wypadku przewidzianym w ustępie 2 właściwy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium małżonkowie mają miejsce zamieszkania. Jeżeli jeden z małżonków ma

miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiają­

cej się Strony, a drugi - na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe są sądy obu Umawiają­

cych się Stron .

Poz. 534

Umawiającej się Strony, któremu podlegało zawarcie

małżeństwa.

2. W zakresie właściwości sądu stosuje się odpowiednio postanowienia artykułu 29.

Artykuł 31

Stosunki prawne między rodzicami i dziećmi

1. Stosunki prawne między rodzicami i dziećmi,

w tym również roszczenia alimentacyjne na rzecz dzieci, podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, której

obywatelem jest dziecko.

2. Ustalenie i zaprzeczenie ojcostwa lub macieoraz uznanie dziecka podlega prawu tej

Umawiającej się Strony, której obywatelem jest matka

dziecka w chwili jego urodzenia. Wystarczy jednak zachowanie formy uznania dziecka przewidzianej przez

prawo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium uznanie ma być lub było dokonane.

rzyństwa

Artykuł 29

Rozwód

1. Rozwód podlega prawu tej Umawiającej się

Strony, której obywatelami są małżonkowie w chwili

wszczęcia postępowania.

3. W sprawach wymienionych w

2. Jeżeli w chwili wszczęcia postępowania jeden

z małżonków jest obywatelem jednej Umawiającej się

Strony, drugi zaś - obywatelem drugiej Umawiającej

się Strony, rozwód podlega prawu tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium mają oni miejsce zamieszkania. Jeżeli jeden z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiającej się Strony,

a drugi - na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony,

przed której sądem toczy się postępowanie.

3. W sprawach o rozwód w wypadku przewidzianym w ustępie 1 właściwy jest sąd tej Umawiającej się

Strony, której obywatelami są małżonkowie w chwili

wszczęcia

postępowania.

Jeżeli

małżonkowie

mają

miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwy jest również sąd tej Umawiającej się Strony.

4. W sprawach o rozwód w wypadku przewidzianym w ustępie 2 właściwy jest sąd tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium małżonkowie mają miejsce zamieszkania . Jeżeli jeden z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiającej

się Strony, a drugi - na terytorium drugiej Umawiają­

cej się Strony, właściwe są sądy obu Umawiających

się Stron.

5. Sąd właściwy do orzekania w sprawie o rozwód

jest również właściwy do orzekania o władzy rodzicielskiej i alimentach na rzecz małoletnich dzieci.

Artykuł 30

Ustalenie istnienia małżeństwa i nieważność mał­

żeństwa

1. W sprawach o ustalenie istnienia małżeństwa

oraz unieważnienie małżeństwa stosuje się prawo tej

ustępach

1 i 2

właściwe są organy tej Umawiającej się Strony, której

obywatelem jest dziecko, jak również organy tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium dziecko ma

miejsce zamieszkania.

Artykuł 32

Inne roszczenia alimentacyjne

1. W sprawach o inne roszczenia alimentacyjne

z zakresu prawa rodzinnego właściwe jest prawo tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania osoba dochodząca alimentów.

2. W sprawach, o których mowa w ustępie 1, wła­

ściwy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania osoba dochodząca

alimentów.

Artykuł 33

Przysposobien ie

1. Do przysposobienia właściwe jest prawo tej

Umawiającej się Strony, której obywatelem jest przysposabiający w czasie zgłoszenia wniosku. Jeżeli przysposabiający jest obywatelem jednej Umawiającej się

Strony, a ma miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe jest prawo tej

Umawiającej się Strony.

2. Do przysposobienia stosuje się także prawo tej

Umawiającej się Strony, której obywatelem jest przysposabiany, jeżeli prawo to wymaga zgody przysposabianego, jego przedstawiciela ustawowego oraz zgody lub zezwolenia właściwego organu państwowego ,

oraz uwzględnia się ograniczenia z powodu zmiany

dotychczasowego miejsca zamieszkania przysposabianego na miejsce zamieszkania w innym państwie.

-

2579

3. Jeżeli dziecko przysposabiają małżonkowie,

z których jeden jest obywatelem jednej Umawiającej

się Strony, drugi zaś - obywatelem drugiej Umawiają­

cej się Strony, musz ą być spełnione wymagania przewidziane przez prawo obu Umawiających się Stron. Jeżeli jednak małżonkowie mają m iejsce zamieszkania na

terytorium jednej z Umawiających się Stron, właściwe

jest prawo tej Umawiającej się Strony.

2. W wypadkach nie cierpiących zwłoki sąd drugiej

Umawiającej się Strony zastosuje odpowiednie środki

tymczasowe według własnego prawa i niezwłocznie

zawiadomi o tym sąd właściwy wymieniony w artyku le 34 ustęp 5. Tymczasowe środki pozostają w mocy

do czasu podjęcia przez ten sąd innych zarządzeń.

4. Postanowienia ustępów poprzedzających stosu je się odpowiednio do rozwiązania przysposobienia

(zmiany przysposobienia).

1. Sąd właściwy w myśl artykułu 34 ustęp 5 może

przekazać sprawowanie opieki lub kurateli sądowi

drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli osoba pozostająca pod opieką lub kuratelą ma miejsce zamieszkania

lub pobytu albo majątek na te rytorium tej Umawiają­

cej się Strony. Przeka zanie stanie się skuteczne, gdy

sąd wezwany przejmie sprawowanie opieki lub kurateli i zawiadomi o tym sąd wzywający.

5. Właściwy w sprawach o przysposobienie i rozprzysposobienia (zmianę przysposobienia)

jest sąd tej Umawiającej się Strony, której obywatelem jest przysposab iany w czasie zgłoszenia wniosku.

Je ż eli przysposabiany jest obywatelem jednej Umawiając ej się Strony, a ma miejsce zamieszkania na teryt orium drugiej Umawiającej się Strony, gdzie ma

miejsce zamieszkania także przysposabiający, właści ­

wy jest równie ż sąd tej Umawiającej się Strony.

wi ązanie

Artykuł 36

2. Sąd, który st osownie do ustępu 1 podjął się

ustanowien ia opieki lub kurateli, stosuje prawo obowiązujące w jego państwie.

Rozdział

trzeci

Opieka i ~uratela

SPRAWY MAJĄTKOWE

Artykuł 34

Artykuł 37

1. Do opieki i kurateli właściwe jest, jeżeli niniejsza

umowa nie stanowi inaczej. prawo tej Umawiającej

się Strony, której obywatelem jest osoba , dla której

jest lub ma być ustanowiony opiekun lub kurator.

2. Stosunki prawne między opiekunem lub kuratorem a osobą pozostającą pod opieką lub kuratelą podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, której sąd

ustanowił opiekę lub kuratelę.

3. Obowią z ek przyjęcia opieki lub kurateli podlega prawu tej Umawiającej się Strony, której obywa telem jest osoba mając a zostać opiekunem lub kura torem.

Forma czynności prawnej

1. Forma czynności prawnej podlega prawu tej

Umawiającej s i ę Strony, które właściwe jest dla samej

czynności. Wystarczy jednak zachowanie formy przewidzianej przez prawo tej Umawiającej się Strony, na

której terytorium czynność zostaje dokonana .

2. Forma czynności prawnej odnoszącej się do nieruchomości podlega prawu tej Umawiającej się Strony, na której t erytorium nieruchomość jest położona .

Artykuł 38

4. Dla obywatela jednej Umawiającej się Strony moż e być ustanowiony opiekun lub kurator będący obywa telem drugiej Umawiającej s i ę Strony, jeżeli zamieszkuje on na terytorium tej Umawiaj ącej się Strony, na której

terytorium opieka lub kuratela ma być sprawowana, i jeżel i jego ustanowienie najbardziej odpowiada interesom osoby podlegającej opiece lub kurateli.

Nieruchomości

Do stosunków prawnych

dotyczących

nierucho-

mości właściwe są prawo i organy tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium nieruchomość jest poło ­

żona.

Artykuł 39

5. Do opieki i kurateli właściwy jest sąd tej Umawiaj ącej się Strony, której obywatelem jest osoba, dla której jest albo ma być ustanowiona opieka lub kuratela .

Zobowiązania ze stosunków umownych

Artyku ł 35

gają prawu tej Umawiającej się Strony, na której tery-

1. Zobowiązania ze stosunków umownych podle-

1. Jeżeli dla ochrony interesów obywatela jednej

Umawiającej się Strony, którego miejsce zamieszkania lub pobytu albo kt órego majątek znajduje się na

terytorium drugiej Umawiającej się Strony, zachodzi

potrzeba podjęcia ś rodków w zakresie opieki lub kura teli, sąd tej Umawiającej się Strony zawiadomi o tym

niezwłocz nie sąd właściwy wymieniony w artykule 34

ust ęp 5.

torium została zawarta umowa, chyba że uczestnicy

stosunku zobowiązaniowego poddadzą ten stosunek

wybranemu przez siebie prawu.

2. W sprawach wymienionych w ustępie 1 właści ­

wy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania lub siedzibę pozwany. Właściwy jest również sąd tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania

-

lub siedzibę powód, jeżeli na tym terytorium znajduje

się przedmiot sporu albo majątek pozwanego.

3. Właściwość określoną w ustępie 2 uczestnicy

stosunku zobowiązaniowego mogą zmienić w drodze

umowy.

Poz. 534

3. Ustalenie, czy rzecz wchodząca w skład spadku

jest ruchomością czy nieruchomością, podlega prawu

tej Umawiającej się Strony, na której terytorium rzecz

ta się znajduje.

Artykuł 43

Artykuł 40

Przejście spadku na rzecz państwa

Odpowiedzialność z czynów niedozwolonych

Jeżeli według prawa Umawiającej się Strony określonego w artykule 42 nie ma spadkobierców, to mienie ruchome przypada tej Umawiającej się Stronie,

której obywatelem był spadkodawca w chwili śmierci,

a mienie nieruchome przypada tej Umawiającej się

Stronie, na której terytorium jest położone.

1. Odpowiedzialność z tytułu wyrządzenia szkody

nie wynikającej ze stosunków umownych (czyny niedozwolone) podlega prawu tej Umawiającej się Strony, na której terytorium nastąpiło zdarzenie będące

źródłem zobowiązania. Jednakże gdy powód i pozwany są obywatelami tej samej Umawiającej się Strony,

właściwe jest prawo tej Strony.

Artykuł 44

Testament

2. W sprawach wymienionych w ustępie 1 właści­

wy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium nastąpiło zdarzenie będące źródłem zobowią­

zania lub na której terytorium pozwany ma miejsce zamieszkania. Właściwy jest również sąd tej Umawiają­

cej się Strony, na której terytorium ma miejsce zamieszkania powód, jeżeli na tym terytorium znajduje

się majątek pozwanego.

1. Zdolność do sporządzenia lub odwołania testamentu podlega prawu tej Umawiającej się Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili sporządze­

nia lub odwołania testamentu.

SPRAWY SPADKOWE

2. Forma sporządzenia lub odwołania testamentu

podlega prawu tej Umawiającej się Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili sporządzenia lub

odwołania testamentu. Wystarczy jednak zachowanie

prawa tej Umawiającej się Strony, na której terytorium

testament został sporządzony lub odwołany.

Artykuł 41

Artykuł 45

Zasada równości

Właściwość organów w sprawach spadkowych

Rozdział

czwarty

1. Obywatele jednej Umawiającej się Strony mogą

nabywać na terytorium drugiej Umawiającej się Stro-

ny majątek i inne prawa w drodze dziedziczenia z mocy ustawy lub rozporządzenia na wypadek śmierci, na

tych samych warunkach i w tym samym zakresie co

obywatele tej Strony.

2. Obywatele jednej Umawiającej się Strony mogą

na wypadek śmierci w stosunku do mienia znajdującego się na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

1. W sprawach spadkowych dotyczących mienia

ruchomego właściwy jest sąd tej Umawiającej się

Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili

śmierci.

2. W sprawach spadkowych dotyczących mienia

nieruchomego właściwy jest sąd tej Umawiającej się

Strony, na której terytorium mienie to jest położone.

dokonywać rozporządzeń

Artykuł 42

Prawo właściwe

3. W wypadku gdy całe mienie ruchome, pozostałe po śmierci obywatela jednej Umawiającej się Stro-

ny, znajduje się na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony, to na wniosek spadkobiercy postępowanie

przeprowadzi sąd drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli wyrażą na to zgodę wszyscy znani spadkobiercy.

Artykuł 46

1. Stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia ruchomego podlegają prawu tej Umawiającej się

Strony, której obywatelem był spadkodawca w chwili

Otwarcie i ogłoszenie testamentu

śmierci.

2. Stosunki prawne w zakresie dziedziczenia mienia nieruchomego podlegają prawu tej Umawiającej

się Strony, na której terytorium mienie to jest położo­

ne.

Testament otwiera i ogłasza sąd tej Umawiającej

Strony, na której terytorium znajduje się testament. Odpis testamentu oraz odpis protokołu otwarcia i ogłoszenia przesyła się sądowi właściwemu do

przeprowadzenia postępowania spadkowego.

się

Rozdział

-

Poz. 534

2581

piąty

SPRAWY Z ZAKRESU PRAWA PRACY

Artykuł 47

1. Strony stosunku pracy mogą poddać ten stosunek wybranemu przez siebie prawu.

2. Jeżeli nie dokonano wyboru prawa, powstanie,

zmiana, rozwiązanie i wygaśnięcie stosunku pracy

oraz roszczenia z niego wynikające podlegają prawu

tej Umawiającej się Strony, na której terytorium praca

jest, była lub miała być wykonywana. Jeżeli pracownik wykonuje pracę na terytorium jednej Umawiającej

się Strony na podstawie stosunku pracy łączącego go

z zakładem pracy, który ma siedzibę na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony, powstanie, zmiana,

rozwiązanie i wygaśnięcie stosunku pracy oraz roszczenia z niego wynikające podlegają prawu tej Umawiającej się Strony.

2. Zwolnienia, o których mowa w ustępie 1, dotyczą wszystkich czynności postępowania,

z czynnościami egzekucyjnymi .

łącznie

3. Zwolnienie od kosztów udzielone w określonej

sprawie przez sąd jednej Umawiającej się Strony rozciąga się również na koszty powstałe w razie dokonywania czynności postępowania w tej samej sprawie

na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 50

1. Dla uzyskania zwolnienia od kosztów lub przyznania bezpłatnego zastępstwa procesowego należy

złożyć zaświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej

i majątkowej wnioskodawcy. Zaświadczenie takie wydaje właściwy organ tej Umawiającej się Strony, na

której terytorium ma miejsce zamieszkania lub pobytu

wnioskodawca.

3. W sprawach, o których mowa w ustępie 2, wła­

ściwe są sądy tej Umawiającej się Strony, na której terytorium praca jest, była lub miała być wykonywana.

Właściwe są również sądy tej Umawiającej się Strony,

2. Jeśli wnioskodawca nie zamieszkuje ani nie

przebywa na terytorium którejkolwiek z Umawiają­

cych się Stron, zaświadczenie może wydać przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny tej

Umawiającej się Strony, której obywatelem jest wnioskodawca.

na której terytorium ma miejsce zamieszkania pozwany, jak również, na której terytorium ma miejsce zamieszkania powód, jeżeli na tym terytorium znajduje

się przedmiot sporu albo majątek pozwanego.

3. Sąd orzekający o zwolnieniu od kosztów może

żądać od organu, który wydał zaświadczenie, dodatkowych wyjaśnień lub uzupełnienia danych.

4. Właściwość określoną w ustępie 3 strony stosunku pracy mogą zmienić w drodze umowy.

Rozdział

szósty

KOSZTY PROCESU I UŁATWIENIA PROCESOWE

Artykuł 48

Zwolnienie od złożenia kaucji na zabezpieczenie

kosztów postępowania

Obywatelom jednej z Umawiających się Stron, którzy zamieszkują lub przebywają na terytorium którejkolwiek z tych Stron i występują przed sądami drugiej

Umawiającej się Strony, nie można nakazać złożenia

kaucji na zabezpieczenie kosztów postępowania tylko

z tego powodu, że są cudzoziemcami lub że nie mają

miejsca zamieszkania albo pobytu na terytorium tej

Umawiającej się Strony, przed której sądem występu­

ją·

Zwolnienie od kosztów sądowych

Artykuł 49

Artykuł 51

1. Obywatel jednej Umawiającej się Strony, zamierzający ubiegać się o zwolnienie od kosztów lub bezpłatne zastępstwo procesowe przed sądem drugiej

Umawiającej się Strony, może zgłosić taki wniosek pisemnie lub ustnie do protokołu w sądzie właściwym

według swego miejsca zamieszkania lub pobytu. Sąd

ten przesyła właściwemu sądowi drugiej Umawiającej

Strony wniosek wraz z zaświadczeniem określonym

w artykule 50.

2. Wniosek wymieniony w ustępie

może być

z pozwem lub wnioskiem

zgłoszony jednocześnie

wszczynającym postępowanie.

Artykuł 52

Sąd jednej Umawiającej się Strony, wzywając strouczestnika postępowania zamieszkałego lub przebywającego na terytorium drugiej

Umawiającej się Strony do uiszczenia kosztów sądo­

wych lub do uzupełnienia braków pozwu lub wniosku,

wyznaczy równocześnie termin nie krótszy niż jeden

miesiąc. Bieg terminu rozpoczyna się od daty doręcze­

nę procesową lub

nia pisma w tym przedmiocie.

1. Obywatele jednej Umawiającej się Strony korzystają na terytorium drugiej Umawiającej się Strony

ze zwolnienia od opłat, zaliczek i innych wydatków

w postępowaniu oraz z bezpłatnego zastępstwa procesowego na tych samych warunkach i w takim samym zakresie co obywatele tej Umawiającej się Strony.

Artykuł 53

Terminy

1. Jeżeli sąd jednej Umawiającej się Strony wyznaczy stronie procesowej lub uczestnikowi postępowa-

-

2582

nia, zamieszkałym na terytorium drugiej Umawiającej

Strony, term in do dokonania czynności procesowej, o zachowaniu terminu rozstrzyga data stempla

urzędu pocztowego tej Umawiającej się Strony, z której teryto ri um zostanie wysłane pismo stanowiące wykon anie czynności.

Artykuł 56

się

2. W wypadku przekazania w zakreślonym terminie żądan ych przez sąd opłat i zaliczek na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony, o zachowaniu wyznaczonego terminu rozstrzyga data wpłacenia ich do

banku tej Umawiającej się Strony, na której terytorium

zam ieszkuje strona procesowa lub uczestnik postępo­

wania.

3. Do skutków uchybienia terminu sąd rozpoznają­

cy sprawę stosuje prawo swego państwa.

Rozdział

siódmy

UZNAWANIE I WYKONYWANIE ORZECZEŃ (POSTANOWIEŃ I WYROKÓW)

Artykuł 54

Uznawanie orzeczeń w sprawach niemajątkowych

Prawomocne orzeczenia niemajątkowe w sprawach cywilnych, rodzinnych i pracowniczych,

a w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej również orzeczenia nieprawomocne, jeśli są wykonalne - wydane przez sądy j ednej Umawiającej się Strony podlegają uznaniu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony bez przeprowadzania postępowania

o uznanie, jeżeli sądy drugiej Umawiającej się Strony

n ie wydały wcześniej prawomocnego orzeczenia w tej

samej sprawie ani też nie były wyłącznie właściwe na

podstawie niniejszej umowy, a w wypadku braku takiego uregulowania w umowie - na podstawie prawa

wewnętrznego tej Umawiającej się Strony.

Uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach

majątkowych i w sprawach niemajątkowych wyma-

gających wykonania

Artykuł 55

1. Na warunkach przewidzianych niniejszą umową

Umawiające się Strony uznają i wykonują na swym terytorium następujące orzeczenia wydane na teryto-

Orzeczenia wymienione w artykule 55 podlegają

uznaniu i wykonaniu na terytorium drugiej U mawi ają­

cej się Strony, jeżeli

1) według prawa tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie zostało wydane, jest

ono prawomocne i wykonalne, a w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych również orzeczenie nieprawomocne, jeśli jest wykonalne,

2) sąd, który wydał orzeczenie, był właściwy na podstawie niniejszej umowy, a w wypadku braku takiego uregulowania w umowie - na podstawie

prawa wewnętrznego tej Umawiającej się Strony,

na której terytorium orzeczenie ma być uznane

i wykonane,

3) strona nie była pozbawiona możnośc i obrony

swych praw, a w szczególnośc i strona, która nie

uczestniczyła w postępowaniu, otrzymała wezwa nie na rozprawę we właściwym czasie i trybie,

a w razie posiadania ograniczonej zdolności procesowej strona nie była pozbawiona należytego

przedstawicielstwa,

4) ta sprawa między tymi samymi stronami nie została już prawomocnie osądzona przez sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane , i jeżeli między tymi samymi stronami nie zostało wcześniej wszczę­

te postępowanie w tej sprawie przed sądem tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane,

5) orzeczenie organu państwa trzeciego między tymi

samymi stronami i w tej samej sprawie nie było

już uznane lub wykonane na terytorium tej Umawiającej się Strony, gdzie orzeczenie ma być uznane i wykonane,

6) zastosowano prawo wł a ściwe na podstawie niniejszej umowy, a w wypadku gdy umowa nie reguluje kwestii prawa właściwego - zastosowano pra wo właściwe na podstawie prawa kolizyjnego

(prywatnego międzynarodowego) tej Umawiają- ·

cej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma

być uznane i wykonane.

rium drugiej Umawiającej się Strony

1) orzeczenia sądów w sprawach cywilnych, rodzinnych i pracowniczych,

2) orzecze nia sądów w sprawach karnych w CZęSCI

dotyczącej naprawienia szkody spowodowanej

p rzestę pstwe m.

2. Za orzeczenia sądowe w rozumieniu ustępu 1

się również ugody zawarte przed sądami

w sprawach cywilnych, rodzinnych i pracowniczych

o charakterze majątkowym.

uważa

Artykuł 57

1. Wniosek o uznanie i wykonanie orzeczeni a może być złożony bezpośrednio we właściwym sądzie tej

Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane, lub też za pośrednic­

twem sądu, który rozpoznawał sprawę w pie rwszej in-

stancji.

2. Do wniosku należy dotączyć

1) orzeczenie lub jego uwierzytelniony odpis, wraz ze

stwierdzeniem, że orzeczenie jest prawomocne

-

2583

i wykonalne, a w sprawach dotyczących zobowią­

Artykuł 60

zań alimentacyjnych, jeżeli orzeczenie jest niepra-

womocne - wraz ze stwierdzeniem, że jest ono

wykonalne, jeżeli nie wynika to z samego orzeczenia,

2) dokument stwierdzający, że strona, przeciwko której wydane zostało orzeczenie i która nie uczestniczyła w postępowaniu, otrzymała wezwanie na

rozprawę we właściwym czasie i trybie, zgodnie

z prawem tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie zostało wydane; natomiast

w wypadku ograniczonej zdolności procesowej

strony - dokument stwierdzający, że strona ta była należycie reprezentowana;

3) uwierzytelnione tłumaczenie wniosku oraz doku-

mentów wymienionych w punktach 1 i 2 na język

tej Umawiającej się Strony, na której terytorium

orzeczenie ma być uznane lub wykonane.

Artykuł 58

1. Sąd, który rozstrzyga o wykonaniu orzeczenia

o kosztach, sprawdza jedynie, czy orzeczenie to jest

prawomocne i wykonalne.

2. Do wniosku o wykonanie orzeczenia dołącza się

orzeczenie lub uwierzytelniony odpis części orzeczenia ustalającej wysokość kosztów, wraz ze stwierdzeniem, że orzeczenie to jest prawomocne i wykonalne,

oraz uwierzytelnione tłumaczenie tych dokumentów.

3. Organ tej Umawiającej się Strony, na której terytorium koszty postępowania zostały wyłożone zaliczkowo przez państwo, zwróci się do właściwego są­

du drugiej Umawiającej się Strony o ściągnięcie tych

kosztów. Sąd ten ściągnie koszty zgodnie ze swym

prawem, bez pobierania opłat, i przekaże ściągnięte

kwoty przedstawicielstwu dyplomatycznemu lub urzę­

dowi konsularnemu drugiej Umawiającej się Strony.

Postanowienia ustępów 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

1. W postępowaniu o uznanie i wykonanie orzeczenia sąd ustala jedynie, czy zostały spełnione warunki

przewidziane w artykułach 56 i 57.

CZĘŚĆ TRZECIA

Sprawy karne

2. Do uznania i wykonania orzeczenia stosuje

Rozdział

się prawo tej Umawiającej się Strony, na której te-

rytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane;

dotyczy to także formy wniosku o uznanie i wykonanie orzeczenia. Do wniosku o uznanie i wykonanie orzeczenia należy dołączyć jego odpisy i odpisy

załączników dla doręczenia uczestnikom postępo­

wania.

3. Jeżeli na terytorium tej Umawiającej się Strony, której sąd wydał orzeczenie, wykonanie orzeczenia zostało wstrzymane, na terytorium drugiej Umawiającej się Strony zawiesza się postępowanie

w sprawie o uznanie i wykonanie orzeczenia lub postępowanie 3gzekucyjne .

4. W sprcwie o uznanie i wykonanie orzeczenia sąd

może żądać od stron wyjaśnień oraz dodatkowych informacji od sądu, który wydał orzeczenie.

Wykonywanie orzeczeń o kosztach

Artykuł 59

pierwszy

PRZEJĘCIE ŚCIGANIA KARNEGO

Artykuł 61

Obowiązek przejęcia ścigania karnego

1. Każda z Umawiających się Stron zobowiązuje

się na wniosek drugiej Umawiającej się Strony do ści­

gania karnego swych obywateli oraz osób mających

miejsce stałego pobytu na jej terytorium, podejrzanych o popełnienie przestępstwa na terytorium wzywającej Umawiającej się Strony.

2. W wypadkach, o których mowa w ustępie 1, wła­

organy wymiaru sprawiedliwości wezwanej

Umawiającej się Strony stosują prawo swego państwa.

ściwe

3. Jeżeli z czynu, którego dotyczy przejęte ściganie

karne, wynikają roszczenia odszkodowawcze i złożone

zostały odpowiednie wnioski o odszkodowanie, włą­

cza się je do przejętego postępowania.

1. Jeżel i osoba, która na podstawie artykułu 49

była zwolniona od kosztów postępowania, zostanie

Artykuł 62

prawomocnym orzeczeniem wydanym na terytorium jednej Umawiającej się Strony zobowiązana do

zapłaty tych kosztów uczestnikowi postępowania,

właściwy sąd drugiej Umawiającej się Strony, na

której terytorium ma nastąpić ściągnięcie kosztów,

orzeknie bezpłatnie, na wniosek, o wykonalności . tego orzeczenia.

Postanowienia szczególne

2. Kosztami postępowania są również koszty poświadczenia prawomocnoŚci i wykonalności orzeczenia oraz koszty tłumaczenia wymaganych dokumentów.

1. Jeżeli zgodnie z prawem wzywającej Umawiają­

cej się Strony czyn wymieniony w artykule 61 ustęp 1

jest przestępstwem, a według prawa wezwanej Umawiającej się Strony jest wykroczeniem, wezwana

Umawiająca się Strona zgodnie ze swym prawem

nada bieg otrzymanemu wnioskowi.

2. Każda z Umawiających się Stron zobowiązuje

się na wniosek drugiej Umawiającej się Strony do

przejęcia i rozpatrzenia sprawy zgodnie z artykułem 61

-

2584 -

ustęp 1, jeżeli dotyczy to osób nieletn ich podejrzanych

o popełnienie czynów naruszających prawo.

Artykuł 63

Wniosek o przejęcie ścigania karnego

Poz. 534

dzić postępowania przeciwko tej samej osobie o ten

sam czyn, z wyjątkiem wypadków, gdy wzywaj ąca

Umawiająca się Strona zastrzegła we wniosku, że zachowuje prawo podjęcia ścigania karnego w tej spra wie, jeżeli wezwana Umawiająca się Strona odmówi

wszczęcia ścigania karnego lub umorzy postępowa ­

nie.

1. Wniosek o przejęcie ścigania karnego powinien

z awierać

Rozdział

1) oznaczen ie organu wzywającego,

2) imię i nazwisko osoby podejrzanej, jej obywatel-

stwo oraz inne dane osobowe,

3) opis i kwalifikację prawną czynu, w związku z któ-

rym zostaje złożony wniosek o przejęcie ścigania

karnego.

2. Ponadto do wn iosku dołącza się

1) tekst przepisów karnych , a w miarę potrzeby -

i innych przepisów Strony wzywającej istotnych

dla ścigania karnego,

2) akta sprawy lub ich uwierzyte lnione odpisy oraz

dowody,

3) wnioski o odszkodowanie oraz w miarę możliwości

informacje dotyczące wysokości szkody,

4) wnioski osób pokrzywdzonych o ściganie, jeżeli

prawo Strony wezwanej tego wymaga .

Artykuł 64

Odesłanie podejrzanego

drugi

WYDANIE W CELU ŚCIGANIA I WYKONANIA WYROKU

Podstawy wydania

Artykuł 67

1. Umawiające się Strony wydają sobie wzajemnie, na wniosek, stosownie do postanowień niniejszej

umowy, osoby znaj dujące się na ich terytorium w celu przeprowadzen ia postępowania karnego lub wykonania wyroku.

2. Wydanie w celu przeprowadzenia postępowania

karnego następuje tylko z powodu takich przestępstw,

które według prawa obu Umawiających się Stron zagrożone są karą na czas powyżej jednego roku pozbaw ienia wolności lub karą surowszą .

3. Wydanie w celu wykonania wyroku następuje

tylko z powodu takich czynów, które są przestępstwa­

mi według prawa obu Umawiających się Stron, i jeże­

li osoba , której wydania się żąda , zostata skazana na

karę co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności lub na karę surows zą .

1. Jeżeli w chwili złożenia wniosku o przejęcie ści ­

gania karnego podejrzany jest tymczasowo aresztowany na terytorium wzywającej Umawiającej się Strony, należy spowodować jego odesłanie na terytorium

wezwanej Umawiającej się Strony.

1) osoba, której wydania zażądano, jest obywatelem

2. Jeżeli w chwili złożenia wniosku o przejęcie ści ­

wezwanej Umawiającej się Strony lub osoba ta

korzysta na jej terytorium z prawa azylu,

gania karnego podejrzany przebywa na wolności na

terytorium wzywającej Umaw i ającej się Strony, Strona ta, w razie potrzeby, podejmie zgodnie ze swoim

prawem działan i e w celu jego powrotu na terytorium

wezwanej Umawiającej się Strony.

Artykuł 65

Zawiadomienie o końcowym wyniku rozpoznania

przejętej sprawy

Wezwana Umawiająca się Strona zawiadomi wzywającą Umawiającą się Stronę o orzeczeniu kończą­

cym postępowanie w sprawie. Na wniosek wzywają­

cej Umawiającej się Strony przesyła się odpis tego

orzeczenia.

Artykuł 66

Następstwa przejęcia ścigania karnego

Po przejęciu ścigania karnego organy wymiaru

sprawiedliwości Strony wzywającej nie mogą prowa -

Artykuł 68

1. Wydanie nie następuje, jeże li

2) przestępstwo zostało popełnione na terytorium

wezwanej Umawiają cej się Strony,

3) zgodn ie z prawem wezwanej

Umaw i ającej

się

Strony postępowanie karne nie może być wszczę­

te lub wyrok nie może być wyko nan'l z powodu

przedawnienia lub innych ustawowych przyczyn ,

4) na terytorium wezwanej Umawiające się Strony

przeciwko osobie, której wydania zażądano, o ten

sam czyn prz estępny toczy się postępowanie karne lub został wydany prawomocny wyrok albo postępowanie karne zostało prawomocnie umorzone,

5) postępowanie karne może być wszczęte z oskarże­

nia prywatnego,

6) przestępstwo 'na charakter polityczny; nie będzie

uważane za pl'zestępstwo o charakterze politycznym takie przestępstwo , które przy wzięciu pod

uwagę wszystkich okoliczności konkretnego wypadku, a w szczególności: pobudek działania , sposobu dokonania czynu " środków użytych lub których użyciem grożono , jak również skutków rze-

-

2585 -

czywistych lub zamierzonych, ma bardziej charakter kryminalny niż polityczny,

7) przestępstwo polega wyłącznie na naruszeniu obo-

lem aresztowania osoby, której wydania się żąda,

z wyjątkiem wypadków, gdy jest oczywiste, że zgodnie

z niniejszą umową wydanie nie może nastąpić.

wiązków wojskowych,

Artykuł 73

8) naruszałoby to porządek publiczny lub zasady porządku prawnego.

2. Jeżeli wydanie nie następuje, wezwana Umawiająca się Strona zawiadomi wzywającą Umawiającą

się Stronę o podstawach odmowy wydania.

Artykuł 69

Ograniczenie wydania dotyczące kary śmierci

Jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą śmierci przez

prawo Strony wzywającej, a nie jest zagrożone taką karą

przez prawo Strony wezwanej, na terytorium Strony

1. Aresztowanie może nastąpić także przed otrzymaniem wniosku o wydanie, jeżeli wzywająca Umawiająca s i ę Strona wyraźnie o to wystąpi, powołując

się na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu

lub na wyrok stanowiący podstawę wniosku o wyda nie. O aresztowanie wystąpić można pocztą, telegramem lub za pomocą innych środków wykluczających

jakiekolwiek wątpliwości.

2. O aresztowaniu dokonanym stosownie do ustę ­

pu 1 należy niezwłocznie zawiadomić drugą Umawiającą się Stronę·

wzywającej nie można orzec lub wykonać kary śmierci.

Artykuł 74

Artykuł 70

Zwolnienie osoby aresztowanej

Wniosek o wydanie

1. Do wniosku o wydanie w celu przeprowadzenia

postępowania karnego dołącza się uwierzytelniony

odpis postanowienia o tymczasowym aresztowaniu

z opisem czynu przestępnego oraz tekst przepisów

prawnych dotyczących czynu popełnionego przez osobę, której wydania się żąda . Przy przestępstwie przeciwko mieniu należy ponadto podać wysokość szkody,

jaka powstała lub mogła powstać na skutek czynu

przestępnego.

2. Do wniosku o wydanie w celu wykonania wyroku dołącza się uwierzytelniony odpis prawomocnego

wyroku oraz tekst przepisów prawnych dotyczących

czynu popełnionego przez skazanego. Jeżeli skazany

rozpoczął odbywanie kary, należy podać, jaką część

odbył.

3. Do wniosku o wydanie należy również dołączyć,

w miarę możliwości, rysopis osoby, której wydania się

żąda, dane o jej obywatelstwie, sytuacji rodzinnej

i miejscu pobytu, jeśli dane te nie wynikają z wyroku

lub postanowienia o tymczasowym aresztowaniu,

a ponadto jej fotografię i odciski palców.

1. Wezwana Umawiająca się Strona moźe zwolnić

osobę aresztowaną stosownie do artykułu 72, jeżeli

w terminie określonym w artykule 71 nie nadesłano

uzupełniających danych, o które ta Strona wystąpiła.

2. Osobę aresztowaną, stosownie do artykułu 73

ustęp 1, zwalnia się, jeżeli wniosek o jej wydanie nie

wpłynie w terminie jednego miesiąca od dnia, w któ-

rym druga Umawiająca się Strona została powiadomiona o tymczasowym aresztowaniu.

Artykuł 75

Odroczenie wydania

Jeżeli na terytorium wezwanej Umawiającej się

Strony przeciwko osobie, której wydania się źąda, toczy się postępowanie karne lub została ona skazana za

inne przestępstwo, wydanie może ulec odroczeniu do

czasu zakończenia postępowania karnego lub całkowi­

tego wykonania orzeczonej kary albo do chwili zwolnienia tej osoby przed ukończeniem odbywania kary.

Artykuł 76

Artykuł 71

Uzupełnienie wniosku o wydanie

Jeżeli otrzymane dane nie są wystarczające do rozstrzygnięcia wniosku o wydanie, wezwana Umawiają­

ca się Strona może żądać ich uzupełnienia, zakreślając

w tym celu termin do dwóch miesięcy. Termin ten może być przedłużony z ważnych przyczyn.

Wydanie czasowe

1. Wydanie czasowe osoby, której wydania się żą­

da, następuje na uzasadniony wniosek wzywającej

Umawiającej się Strony wtedy, gdy odroczenie wydania spowodowałoby przedawnienie postępowania

karnego lub poważnie utrudniałoby postępowanie

w sprawie o przestępstwo popełnione przez tę osobę·

Aresztowanie w celu wydania

Artykuł 72

Po otrzymaniu wniosku d wydanie wezwana UmaStrona podejmie niezwłocznie środki ce-

wiająca się

2. Osoba wydana czasowo zostanie przekazana

z powrotem niezwłocznie po zakończeniu czynności

procesowych, dla których przeprowadzenia została

wydana, nie później jednak niż w ciągu trzech miesię­

cy od dnia wydania czasowego.

postępowania karnego przeciwko osobie wydanej.

W razie wydania prawomocnego orzeczenia, przesyła

się jego odpis.

Artykuł 77

Zbieg wniosków o wydanie

Jeżeli

wydania tej samej osoby domaga się kilka

państw, wezwana Umawiająca się Strona rozstrzygnie, któremu z państw osobę tę wyda . Przy podejmowaniu takiej decyzji bierze się pod uwagę wszystkie

okoliczności, w szczególności obywatelstwo danej

osoby, miejsce popełnienia i charakter przestępstwa.

Artykuł 78

Ograniczenie ścigania osoby wydanej

1. Przeciwko osobie wydanej nie można bez zgody

wezwanej Umawiającej się Strony wszcząć postępo­

wania karnego ani wykonać w stosunku do niej kary;

nie może ona być również wydana trzeciemu państwu

z powodu czynu przestępnego popełnionego przed

wydaniem innego aniżeli ten, za który została wydana.

2. Zgoda wezwanej

jest wymagana, jeżeli

Umawiającej się

Strony nie

1) osoba wydana nie opuściła w ciągu trzydziestu dni

po zakończeniu postępowania karnego lub po wykonaniu kary terytorium wzywającej Umawiającej

się Strony. Do tego terminu nie wlicza się czasu,

w którym osoba wydana nie mogła bez swej winy

opuścić terytorium wzywającej Umawiającej się

Strony,

2) osoba wydana

Poz. 534

2586 -

opuściła

terytorium

Artykuł 82

Tranzyt

1. Jedna z Umawiających się Stron zezwoli na

wniosek drugiej Umawiającej się Strony na tranzyt

przez swoje terytorium osób wydanych przez państwo

trzecie wzywającej Umawiającej się Stronie. Wezwana

Umawiająca się Strona może nie udzielić zezwolenia,

jeżeli stosownie do niniejszej umowy nie istnieje obowiązek wydania.

2. Wniosek o zezwolenie na tranzyt składa się i rozpatruje w takim samym trybie, jak wniosek o wydanie.

3. Wezwana Umawiająca się Strona dokonuje tranzytu w taki sposób, jaki jej najbardziej odpowiada .

4. Zezwolenie na tranzyt nie jest wymagane w razie jego dokonywania drogą powietrzną bez międzylą­

dowania.

Artykuł 83

Koszty wydania i tranzytu

Koszty wydania ponosi ta Umawiająca się Strona,

na której terytorium koszty te powstały. Koszty tranzytu ponosi wzywająca Umawiająca się Strona.

wzywającej

Umawiającej się Strony, lecz na terytorium to do-

browolnie powróciła.

Rozdział

trzeci

Artykuł 79

POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DOTYCZĄCE POMOCY PRAWNEJ W SPRAWACH KARNYCH

Wykonanie wydania

Artykuł 84

Wezwana Umawiająca się Strona zawiadomi wzywającą Umawiającą się Stronę o miejscu i dacie wyda-

Czasowe przekazywanie osób pozbawionych wolności

nia. Jeżeli wzywająca Umawiająca się Strona nie

przejmie osoby podlegającej wydaniu w terminie pięt­

nastu dni od daty ustalonej dla wydania, osoba ta może być zwolniona .

Artykuł 80

Ponowne wydanie

1. Jeżeli osoba wezwana przez organy wymiaru

sprawiedliwości w charakterze świadka, którego prze-

słuchanie jest konieczne, jest pozbawiona wolności na

terytorium wezwanej Umawiającej się Strony, właści­

we organy tej Umawiającej się Strony zarządzą przekazanie osoby na terytorium wzywającej Umawiającej

się Strony. Osoba ta będzie pozostawać w areszcie

i po zakończeniu przesłuchania zostanie niezwłocznie

przekazana z powrotem.

Jeżeli osoba wydana uchyli się w jakikolwiek sposób od postępowania karnego lub od wykonania kary

i powróci na terytorium wezwanej Umawiającej się

Strony, zostanie ona wydana na ponowny wniosek

bez potrzeby przesyłania dokumentów przewidzianych w artykule 70.

2. Jeżeli wyniknie potrzeba przesłuchania w charakterze świadka osoby pozbawionej wolności na terytorium Państwa trzeciego, właściwe organy wezwanej

Umawiającej się Strony udzielą zezwolenia na tranzyt

tej osoby przez terytorium swego państwa.

Artykuł 81

Artykuł 85

Zawiadomienie o wyniku postępowania karnego

Wydawanie przedmiotów

Wzywająca Umawiająca się Strona zawiadomi niezwłocznie wezwaną Umawiającą się Stronę o wyniku

1. Wezwana Uma,w i9j ąca się Strona wydaje przedmioty uzyskane przez sprawcę w wyniku przestęp-

-

Dziennik Ustaw N r 110

2587 -

stwa, jak również przedmioty mogące stanowić dowody rzeczowe w postępowaniu karnym tej Umawiającej

się Stronie, która wystąpiła z wnioskiem.

Poz. 534

pomocy prawnej na terytorium drugiej Umawiającej

się Strony.

Rozdział

2. Wezwana Umawiająca się Strona może czasowo

odroczyć wydanie przedmiotów, jeżeli są one niezbęd­

ne w innym postępowaniu karnym.

WYKONYWANIE ORZECZEŃ SĄDOWYCH W SPRAWACH KARNYCH

Artykuł 91

3. Prawa osób trzecich do przedmiotów, które zostały wydane drugiej Umawiającej się Stronie, pozostają nienaruszone. Po zakończeniu postępowania karnego przedmioty te zostają zwrócone tej Umawiającej

się Stronie, która je wydała, lub za zgodą tej Strony zostają wydane bezpośrednio osobom uprawnionym.

czwarty

Definicje

1. W rozumieniu niniejszego rozdziału wyrażenie

"medyczny środek zabezpieczający" oznacza

4. Przy wydawaniu przedmiotów stosownie do niniejszego artykułu nie mają zastosowania przepisy

ograniczające wwóz i wywóz przedmiotów i wartości

dewizowych.

1) w Rzeczypospolitej Polskiej umieszczenie

sprawcy w szpitalu psychiatrycznym albo w innym

odpowiednim zakładzie i umieszczenie sprawcy

w zakładzie leczenia odwykowego,

Zawiadomienia o wyrokach

2) w Republice Łotewskiej - umieszczenie sprawcy

w szpitalu psychiatrycznym .

Artykuł 86

2. W rozumieniu niniejszego rozdziału następujące

wyrażenia oznaczają

Umawiające się Strony zawiadamiają się wzajemnie o prawomocnych wyrokach wydanych przez sądy

jednej Umawiaj ącej się Strony wobec obywateli drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 87

Umawiające się Strony udzielają sobie, na uzasadniony wniosek, informacji o prawomocnych wyrokach

wydanych przez sądy jednej Umawiającej się Strony

wobec osób nie będących obywatelami wzywającej

Umawiającej się Strony.

Artykuł 88

Umawiające się Strony przesyłają sobie wzajemnie, na wniosek, odciski palców osób wymienionych

w artykułach 86 i 87.

Artykuł 89

Informacje z rejestru skazanych

Umawiające się Strony przesyłają sobie, na wniosek, pełne informacje z rejestru skazanych dotyczące

obywateli drugiej Umawiającej się Strony, jak również

informacje o późniejszych orzeczeniach dotyczących

wyroków, jeśli skazania te podlegają wp isaniu do reje ~

stru skazanych według prawa tej Umawiającej się

Strony, której sąd orzekał.

" Państwo wydan ia wyroku" - Państwo, w którym

zostało wydane orzeczenie sądowe określające karę

pozbawienia wolności lub medyczny środek zabezpieczający, które mają być wykonane.

"Państwo wykonania wyroku" Państwo, które

przejęło lub ma przejąć wykonanie kary pozbawienia

wolności lub medycznych środków zabezpieczających.

Artykuł 92

Zasada ogólna

1. Umawiające się Strony zobowiązują się wzajemnie, na wniosek, zgodnie z postanowieniami niniejszej

umowy, do przejmowania

wykonania orzeczeń

w sprawach karnych, na mocy których sądy jednej

Umawiającej się Strony orzekły prawomocnie wobec

obywateli drugiej Umawiającej się Strony karę pozba wienia wolności lub medyczne środki zabezpie c zające.

2. Z wnioskami, o których mowa w ustępie 1, mogą wystąpić określone w artykule 4 ustęp 1 organy

centralne zarówno Państwa wydania wyroku, jak

i Państwa wykonania wyroku .

Artykuł 93

Prawo skazanego

prawnej

1. Skazany, jego przedstawiciel ustawowy, pełno ­

mocnik, współmałżonek, krewni w linii prostej lub rodzeństwo mogą występować z inicjatywą podjęcia

czynności, o których mowa w artykule 92, do kaźdej

z Umawiających się Stron.

Przedstawiciele jednej Umawiającej się Strony za

organu centralnegą drugiej Umawiającej się

Strony, o którym mowa w ' artyku le 4 ustęp 1, mogą

być obecni przy podejmowaniu czynności z zakresu

2. Każdy skazany, do którego może mieć zastosowanie niniejsza umowa, zostanie powiadomiony przez

Państwo wydania wyroku o postanowieniach niniej szego rozdziału.

Artykuł 90

Obecność przedstawicieli przy udzielaniu pomocy

zgodą

-

Poz. 534

Artykuł 94

Artykuł 100

Wymóg karalności sądowej

Wyroki wobec nieobecnych

Przejęcie wykonania orzeczenia nastąpi tylko

w wypadku, gdy czyn stanowiący podstawę orzeczenia jest karalny sądownie również według prawa Pań­

stwa wykonania wyroku lub byłby karalny sądownie,

gdyby czyn taki został popełniony na terytorium Pań ­

stwa wykonania wyroku .

Przejęcie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli

wyrok został wydany pod nieobecność skazanego.

Artykuł 95

Przejęc ie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli

skazany został w Państwie wykonania wyroku prawo mocnie skazany lub uniewinniony za ten sam czyn.

Przestępstwa polityczne

1. Przejęcie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli czyn stanowiący podstawę orzeczenia jest przestępstwem o charakterze politycznym.

2. Nie będzie uważane za przestępstwo o charakterze politycznym takie przestępstwo, które przy wzięciu

pod uwagę wszystkich okoliczności konkretnego wypadku, a w szczególności : pobudek działania, sposobu

dokonania czynu, środków użytych lub których uży­

ciem grożono, jak również skutków rzeczywistych lub

zamierzonych, ma bardziej charakter kryminalny niż

polityczny.

Artykuł 96

Przestępstwa wojskowe

Przejęcie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli

czyn stanowiący podstawę orzeczenia polega wyłącz­

nie na naruszeniu obowiązków wojskowych.

Artykuł 97

Przestępstwa skarbowe

W sprawach o przestępstwa skarbowe nie może

nastąpi ć odmowa przejęcia wykonania orzeczenia z tego tylko powodu, że prawo Państwa wykonania wyroku nie ~ awiera takich samych przepisów regulujących

podatk, cła, monopole, obrót dewizowy, handel za granicmy lub reglamentację towarów, jakie są w Pań ­

stwie wydania wyroku.

Artykuł 98

Przedawnienie

Przejęcie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli

wykon anie kary lub medycznych środków zabezpieczających uległo przedawnieniu według prawa jednej

z Umawiających się Stron .

Artykuł 101

Zakaz podwójnego karania

Artykuł 102

Zasada przestrzegania porządku publicznego

Przejęcie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli

naruszałoby to porządek publiczny lub zasady porząd­

ku prawnego.

Artykuł 103

Przesłanki przejęcia

1. Przejęcie wykonania orzeczenia może nastąpić

tylko za zgodą skazanego; jeżeli skazany nie jest zdolny do wyrażenia skutecznej prawnie zgody, konieczna

jest zgoda jego przedstawiciela ustawowego.

2. Przejęcie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli skazany jest pozbawiony wolności w Państwie wydania wyroku i w dniu wpłynięcia wniosku pozostała

do odbycia kara pozbawienia wolności lub medyczny

środek zabezpieczający, nie przekraczające 4 miesię­

cy. Przy ocenie tej przesłanki dodaje się wszystkie kary pozbawienia wolności i medyczne środki zabezpieczające albo ich części pozostałe do wykonania. Jeżeli

czas trwania medycznych środków zabezpieczających

nie został określony, to przyjmuje się dzień, w którym

według prawa Państwa wydania wyroku doszłoby najpóżniej do ich uchylenia.

Artykuł 104

Rozstrzyganie wniosku

Wezwana Umawiająca się Strona zawiadamia

w możliwie krótkim czasie wzywającą Umawiającą się

Stronę, w jakim zakresie wniosek o przejęcie wykonania orzeczenia został uwzględniony. Całkowita lub czę­

ściowa odmowa wymaga uzasadnienia .

Artykuł 105

Wykonywanie orzeczeń

Artykuł 99

Sądy szczególne

Przejęcie wykonania orzeczenia nie nastąpi, jeżeli

wyrok został wydany przez sąd szczególny.

1. Jeżeli nastąpi przejęcie wykonania orzeczenia,

to sąd Państwa wykonania wyroku określi według

swego prawa okres podlegającej wykonaniu kary pozbawienia wolności lub stosowania medycznych środ­

ków zabezpieczających w takim wymiarze, jak w orze-

-

czeniu sądu Państwa wydania wyroku . Jeżeli jednak

prawo Państwa wykonania wyroku przewiduje za to

przestępstwo najwyższy wymiar kary pozbawienia

wolności niższy od kary w orzeczeniu sądu Państwa

wydania wyroku, to sąd Państwa wykonania wyroku

określi karę pozbawienia wolności w najwyższym wymiarze przewidzianym przez prawo tego Państwa za to

przestępstwo.

2. Na skutek przejęcia wykonania orzeczenia przez

Państwo wykonania wyroku skazany nie może być

w żadnym wypadku w sytuacji bardziej niekorzystnej

od tej, w jakiej by się z najdował w razie dalszego wy-

konywania orzeczenia w Państwie wydania wyroku.

3. Wykonanie orzeczenia, włącznie z warunkowym

zwolnieniem, następuje zgodnie z prawem Państwa

wykonania wyroku. Jeżeli przepisy prawa Państwa

wydania wyroku dotyczące warunkowego zwolnienia

są dla skazanego korzystniejsze, podlegają one zastosowaniu.

4. Na poczet kary pozbawienia wolności lub medycznych środków zabezpieczających zalicza się

w Państwie wykonania wyroku okres pozbawienia

wolności lub stosowania medycznych środków zabezpieczających w Państwie wydania wyroku .

Artykuł 106

Wykonanie części orzeczenia

Poz. 534

Artykuł 108

Ułaskawienie i amnestia

1. Ułaskawienie skazanego może nastąpić w Pań ­

stwie wykonania wyroku. Państwo wydania wyroku

może zwrócić się do Państwa wykonania wyroku z postulatem ułaskawienia. Postulat ten będzie życzliwie

potraktowany przez Państwo wykonania wyroku. Pań­

stwo wydania wyroku ma prawo ułaskawienia ze skutecznością na swoim terytorium.

2. Państwo wykonania wyroku stosuje wobec skazanego amnestię wydaną zarówno w Państwie wykonania wyroku, jak i w Państwie wydania wyroku.

Artykuł 109

Uchylenie lub zmiana orzeczenia

Do uchylenia lub zmiany orzeczenia przejętego do

wykonania właściwe wyłącznie jest Państwo wydania

wyroku.

Artykuł 110

Zawiadomienie

1. Umawiające się Strony zawiadamiają się wzajemnie w możliwie krótkim czasie o wszystkich okolicznościach, które mogłyby mieć wpływ na wykonanie orzeczenia .

Jeżeli nastąpiło skazanie za więcej niż jedno przestępstwo,

a przejęcie wykonania orzeczenia dotyczy

tylko kary pozbawienia wolności lub medycznego

środka zabezpieczającego, odnoszących się do niektórych z tych przestępstw, to sąd państwa wykonania

wyroku określi w postępowaniu , o którym mowa w artykule 105, karę pozbawienia wolności lub medyczny

środek zabezpieczający, podlegające wykonaniu wod niesieniu do tych przestępstw.

3. Państwo wykonania wyroku zawiadamia Pań­

stwo wydania wyroku w szczególności o wykonaniu

orzeczenia.

Artykuł 107

Artykuł 111

Skutki przejęcia wykonania

Przekazanie

1. W czasie wykonywania kary pozbawienia wollub medycznego środka zabezpiec z ającego

w Państwie wykonania wyroku Państwo wydania wyroku nie podejmuje dalszych czynności związanych

z ich wykonaniem.

1. Jeżeli skazany przebywa na terytorium Pań­

stwa wydania wyroku, Państwo to podejmie w moż­

liwie krótkim czasie wszelkie konieczne środki do

przekazania skazanego organom Państwa wykonania

wyroku.

2. Państwo wydania wyroku jest uprawnione do

wykonania pozostałej części kary lub medycznego

środka zabezpieczającego , jeżeli skazany, uchylając się

od wykonania orzeczenia w Państwie wykonania wyroku, opuścił jego terytorium. Państwo wykonania wyroku zawiadamia nie zwłocznie Państwo wydania wyroku o tych okolicznośc i ach.

2. Państwo wydania wyroku i Państwo wykonania

wyroku porozumiewają się co do czasu i miejsca przekazania skazanego organom Państwa wykonania wyroku, a w miarę konieczności organom państwa tranzytowego.

ności

3. Uprawnienie Państwa wydania wyroku, o którym mowa w ustępie 2, wygasa ostatecznie, jeżeli kara pozbawienia wolności lub medyczne środki zabezpieczające zostały wykonane lub darowane.

2. Państwo wydania wyroku zawiadamia Państwo

wykonania wyroku w szczególności o amnestii oraz

uchyleniu lub zmianie orzeczenia przejętego do wykonania.

3. Osoby eskortujące jednej z Umawiających się

Stron , które mają doprowadzić drogą powietrzną skazanego na terytorium drugiej Umawiającej się Strony

lub go z tego terytorium odebrać , są uprawnione do

zastosowania na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony niezbędnych środków w celu uniemożliwienia

-

2590 -

ucieczki skazanego, aż do jego przekazania lub po jego

przejęciu.

4. Państwo wydania wyroku może po przejęciu

wykonania orzeczenia przez Państwo wykonania wyroku odroczyć przekazanie skazanego w celu przeprowadzenia postępowania karnego w związku z innym

przestępstwem albo w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub medycznego środka zabezpieczającego, orzeczonych przez jej sądy za inne przestęp­

stwo.

Artykuł 112

Ochrona skazanego

1. Jeżeli skazany został przekazany zgodnie z niz Państwa wydania wyroku do Pań ­

stwa wykonania wyroku, nie może być on w Państwie

wykonania wyroku ścigany, skazany ani poddany

w inny sposób ograniczeniu wolności w związku z czynem popełnionym przed przekazaniem, którego nie

dotyczy zgoda na przejęcie wykonania .

niejszą umową

2. Ograniczeń, o których mowa w ustępie 1, nie

stosuje się, jeżeli

1) Państwo wydania wyroku wyrazi zgodę na wszczę ­

cie postępowania karnego , wykonanie kary lub

medycznych środków zabezpieczających,

2) przekazany skazany pozostał w Państwie wykonania wyroku dłużej niż 30 dni po ostatecznym zwolnieniu, chociaż miał prawo i mógł terytorium tego

Państwa opuścić , albo gdyby po opuszczeniu tego

Państwa dobrowolnie tam powrócił.

5) dokument, z którego wynika zgoda skazanego lub

jego przedstawiciela ustawowego na przejęcie wykonania kary pozbawienia wolności lub medycznych środków zabezpieczających,

6) inne dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla

rozstrzygnięcia wniosku,

7) tłumaczenie na język drugiej Umawiającej się Strony wniosku i dokumentów wymienionych w niniejszym ustępie.

3. Do wniosku Państwa wykonania wyroku załącza

informacje i materiały wymienione w ustępie 2

punkty 3, 6 i 7.

się

4. W wypadku uwzględnienia wniosku określone­

go w ustępie 3, Państwo wydania wyroku przekazuje

dokumenty wymienione w ustępie 2 punkty 1, 2, 4 i 5,

wraz z ich tłumaczeniem na język drugiej Umawiającej

się Strony.

Artykuł 114

Uzupełnienie wniosku

Jeżeli wezwana Umawiająca się Strona uzna przekazane dane i dokumenty za niewystarczające, zwraca

się o konieczne uzupełnienie . Dla uzyskania tego uzupełnienia wezwana Umawiająca się Strona może ustalić stosowny termin; na uzasadniony wniosek termin

ten można przedłużyć. W braku uzupełnienia rozstrzyga się wniosek na podstawie posiadanych danych

i dokumentów.

CZĘŚĆ

CZWARTA

Artykuł 113

Postanowienia

końcowe

Wniosek i załączniki

Artykuł 115

1. Wnioski przewidziane w niniejszym rozdziale

sporządza s i ę w formie pisemnej.

2. Do wniosku Państwa wydania wyroku załącza

się

1) oryginał albo poświadczony odpis lub kopię orzeczenia z potwierdzeniem prawomocności i wykonalności,

2) tekst zastosowanych przepisów prawnych, jak

również przepisów dotyczących warunkowego

zwolnienia,

Umowa niniejsza nie narusza zobowiązań wynika jących z innych umów obowiązujących jedną lub obie

Umawiające się Strony.

Artykuł 116

Umowa niniejsza podlega ratyfikacji i wejdzie

w życie po upływie sześćdziesięciu dni od dnia wymia ny dokumentów ratyfikacyjnych. Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych nastąpi w Warszawie.

Artykuł 117

3) możliwe dokładne dane o skazanym, jego obywa telstwie oraz miejscu zamieszkania lub pobytu,

4) zaświadczenie o okresie pozbawienia wolności lub

stosowania medycznych środków zabezpieczają­

cych, który podlega zaliczeniu,

Niniejsza umowa zawarta jest na czas nieokreślo­

ny. Może być ona wypow iedziana w drodze notyfikacji

przez każdą z Umawiających się Stron. W takim wypadku utraci moc po upływie sześciu miesięcy od dnia

wypowiedzenia.

Sporządzono w Rydze dnia 23 lutego 1994 r.

w dwóch egzemplarzach, każdy w języku polskim i łotew­

skim, przy czym obydwa teksty mają jednakową moc.

Poz. 534 i 535

Na dowód czego pełnomocnicy Umawiających się

Stron podpisali niniejszą umowę i opatrzyli ją pieczę­

ciami.

W imieniu

Rzeczypospolitej Polskiej

W imieniu

Republiki Łotewskiej

I. Byczewski

G. Andrejevs

Po zaznajomieniu się z powyższą umową, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

została ona uznana za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych;

-

jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona;

-

będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 7 października 1994 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Wafęsa

LS.

Minister Spraw Zagranicznych: A. Olechowski

~35

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 12lipca 1995 r.

w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjny,h Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką

Łotewską o pomocy prawnej i stosunkach prawny:h w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowliczych

i karnych, sporządzonej VIi Rydze dnia 23 lutego 1994 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodniE

z artykułem 116 Umowy między Rzecząpospolitą Pol

ską a Republiką Łotewską o pomocy prawnej i stosun

kach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych

pracowniczych i karnych, sporządzonej w Rydze dni,

23 lutego 1994 r., nastąpiła w Warszawie dnia 7 lipc,

1995 r. wymiana dokumentów ratyfikacyjny,h wymienionej umowy.

Powyższa umowa wchodzi w życie dnia 5 września

1995 r.

Minister Spraw Zagranicznych: W Bartoszewski