Ustawa z dnia 26 maja 1995 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw.

W ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy

(Dz. U. Nr 9, poz. 59, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1986 r. Nr 36, poz. 180 i z 1990 r. Nr 34, poz. 198) dział II w tytule II otrzymuje brzmienie

„

Dział II

Przysposobienie

Art. 114.

§ 1.

Przysposobić można osobę małoletnią, tylko dla jej dobra.

§ 2.

Wymaganie małoletności powinno być spełnione w dniu złożenia wniosku o przysposobienie.

Art. 114

§ 1.

Przysposobić może osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, jeżeli jej kwalifikacje

osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie należycie wywiązywała się z obowiązków

przysposabiającego.

§ 2.

Między przysposabiającym a przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku.

Art. 114

§ 1.

Przysposobienie, które spowoduje zmianę dotychczasowego miejsca zamieszkania przysposabianego

w Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie, może nastąpić

wówczas, gdy tylko w ten sposób można zapewnić przysposabianemu odpowiednie zastępcze

środowisko rodzinne.

§ 2.

Przepis § 1 nie ma zastosowania, jeżeli między przysposabiającym a przysposabianym

istnieje stosunek pokrewieństwa lub powinowactwa albo gdy przysposabiający już przysposobił

siostrę lub brata przysposabianego.

Art. 115.

§ 1.

Przysposobić wspólnie mogą tylko małżonkowie.

§ 2.

Przysposobienie ma skutki przysposobienia wspólnego także wtedy, gdy osoba przysposobiona

przez jednego z małżonków zostaje następnie przysposobiona przez drugiego małżonka.

§ 3.

Sąd opiekuńczy może na wniosek przysposabiającego orzec, że przysposobienie ma skutki

przysposobienia wspólnego, jeżeli przysposabiający był małżonkiem osoby, która wcześniej

dziecko przysposobiła, a małżeństwo ustało przez śmierć małżonka, który już dokonał

przysposobienia.

Art. 116.

Przysposobienie przez jednego z małżonków nie może nastąpić bez zgody drugiego małżonka,

chyba że ten nie ma zdolności do czynności prawnych albo że porozumienie się z nim

napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

Art. 117.

§ 1.

Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego na żądanie przysposabiającego.

§ 2.

Orzeczenie nie może być wydane po śmierci przysposabiającego lub osoby, która ma być

przysposobiona.

§ 3.

Po śmierci przysposabiającego orzeczenie o przysposobieniu może być wydane wyjątkowo,

jeżeli z żądaniem przysposobienia wystąpili oboje małżonkowie, jeden z nich zmarł

po wszczęciu postępowania, a drugi żądanie przysposobienia wspólnie przez małżonków

podtrzymuje oraz gdy przez dłuższy czas przed wszczęciem postępowania przysposabiany

pozostawał pod pieczą wnioskodawców lub tylko zmarłego wnioskodawcy i między stronami

powstała więź jak między rodzicami a dzieckiem.

§ 4.

Na miejsce zmarłego w postępowaniu wstępuje kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy.

§ 5.

Przysposobienie, o którym mowa w § 3, ma takie same skutki jak orzeczone przed śmiercią

małżonka.

Art. 117

Przysposobienie nie stoi na przeszkodzie ponownemu przysposobieniu po śmierci przysposabiającego.

Art. 118.

§ 1.

Do przysposobienia potrzebna jest zgoda przysposabianego, który ukończył lat trzynaście.

§ 2.

Sąd opiekuńczy powinien wysłuchać przysposabianego, który nie ukończył lat trzynastu,

jeżeli może on pojąć znaczenie przysposobienia.

§ 3.

Sąd opiekuńczy może wyjątkowo orzec przysposobienie bez żądania zgody przysposabianego

lub bez jego wysłuchania, jeżeli nie jest on zdolny do wyrażenia zgody lub jeżeli

z oceny stosunku między przysposabiającym a przysposabianym wynika, że uważa się on

za dziecko przysposabiającego, a żądanie zgody lub wysłuchanie byłoby sprzeczne z

dobrem przysposabianego.

Art. 119.

§ 1.

Do przysposobienia potrzebna jest zgoda rodziców przysposabianego, chyba że zostali

oni pozbawieni władzy rodzicielskiej lub są nieznani albo porozumienie się z nimi

napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Nie jest też potrzebna zgoda ojca,

jeżeli jego ojcostwo zostało ustalone przez sąd, a władza rodzicielska nie została

mu przyznana.

§ 2.

Sąd opiekuńczy może, ze względu na szczególne okoliczności, orzec przysposobienie

mimo braku zgody rodziców, których zdolność do czynności prawnych jest ograniczona,

jeżeli odmowa zgody na przysposobienie jest oczywiście sprzeczna z dobrem dziecka.

Art. 119

§ 1.

Rodzice mogą przed sądem opiekuńczym wyrazić zgodę na przysposobienie swego dziecka

w przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego. Zgodę tę mogą odwołać przez

oświadczenie złożone przed sądem opiekuńczym, nie później jednak niż przed wszczęciem

sprawy o przysposobienie.

§ 2.

Przepisy o przysposobieniu za zgodą rodziców bez wskazania osoby przysposabiającego

stosuje się odpowiednio, jeżeli jedno z rodziców wyraziło taką zgodę, a zgoda drugiego

nie jest do przysposobienia potrzebna. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli porozumienie

się z drugim rodzicem napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

§ 3.

Przepisy o przysposobieniu za zgodą rodziców bez wskazania osoby przysposabiającego

stosuje się odpowiednio również wtedy, gdy rodzice przysposabianego są nieznani albo

nie żyją, jeżeli sąd opiekuńczy w orzeczeniu o przysposobieniu tak postanowi.

Art. 119

Zgoda na przysposobienie dziecka nie może być wyrażona wcześniej niż po upływie sześciu

tygodni od urodzenia się dziecka.

Art. 120.

Jeżeli dziecko pozostaje pod opieką, do przysposobienia potrzebna jest zgoda opiekuna.

Jednakże sąd opiekuńczy może, ze względu na szczególne okoliczności, orzec przysposobienie

nawet mimo braku zgody opiekuna, jeżeli wymaga tego dobro dziecka.

Art. 120

§ 1.

Przed orzeczeniem przysposobienia sąd opiekuńczy może określić sposób i okres osobistej

styczności przysposabiającego z przysposabianym.

§ 2.

W wypadku określenia styczności w formie pieczy nad dzieckiem stosuje się odpowiednio

przepisy o rodzinach zastępczych, z tym że całkowite koszty utrzymania przysposabianego

obciążają przysposabiającego.

§ 3.

Jeżeli jednak przez przysposobienie przysposabiany ma zmienić dotychczasowe miejsce

zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie,

przysposobienie może być orzeczone po upływie określonego przez sąd opiekuńczy okresu

osobistej styczności przysposabiającego z przysposabianym w dotychczasowym miejscu

zamieszkania przysposabianego lub w innej miejscowości w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 4.

Przy wykonywaniu nadzoru nad przebiegiem styczności przysposabiającego z przysposabianym

sąd opiekuńczy może korzystać z pomocy ośrodka adopcyjno-opiekuńczego lub organu pomocniczego

w sprawach opiekuńczych.

Art. 121.

§ 1.

Przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek,

jak między rodzicami a dziećmi.

§ 2.

Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych

przysposabiającego.

§ 3.

Ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego

krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego.

§ 4.

Skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego.

Art. 121

§ 1.

Przepisu art. 121 § 3 nie stosuje się względem małżonka, którego dziecko zostało przysposobione

przez drugiego małżonka, ani względem krewnych tego małżonka, także w razie przysposobienia

po ustaniu małżeństwa przez śmierć tego małżonka.

§ 2.

W wypadku gdy małżonek przysposobił dziecko swego małżonka po śmierci drugiego z rodziców

przysposobionego, przepisu art. 121 § 3 nie stosuje się względem krewnych zmarłego,

jeżeli w orzeczeniu o przysposobieniu sąd opiekuńczy tak postanowił.

Art. 122.

§ 1.

Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego, a jeżeli został przysposobiony

przez małżonków wspólnie albo jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego

małżonka - nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa.

§ 2.

Na żądanie osoby, która ma być przysposobiona, i za zgodą przysposabiającego sąd opiekuńczy

w orzeczeniu o przysposobieniu postanawia, że przysposobiony nosić będzie nazwisko

złożone z jego dotychczasowego nazwiska i nazwiska przysposabiającego. Jeżeli przysposabiający

albo przysposobiony nosi złożone nazwisko, sąd opiekuńczy rozstrzyga, który człon

tego nazwiska wejdzie w skład nazwiska przysposobionego. Przepisu tego nie stosuje

się w razie sporządzenia nowego aktu urodzenia przysposobionego z wpisaniem przysposabiających

jako jego rodziców.

§ 3.

Na wniosek przysposabiającego sąd opiekuńczy może w orzeczeniu o przysposobieniu zmienić

imię lub imiona przysposobionego. Jeżeli przysposobiony ukończył lat trzynaście, może

to nastąpić tylko za jego zgodą. Przepis art. 118 § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 123.

§ 1.

Przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym.

§ 2.

Jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, władza rodzicielska

przysługuje obojgu małżonkom wspólnie.

Art. 124.

§ 1.

Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia

potrzebna, sąd opiekuńczy orzeka, że skutki przysposobienia polegać będą wyłącznie

na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym. Jednakże i w tym

wypadku skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego.

§ 2.

Nie jest dopuszczalne ograniczenie skutków przysposobienia w wypadku, gdy rodzice

przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na przysposobienie dziecka

bez wskazania osoby przysposabiającego.

§ 3.

Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia

potrzebna, sąd opiekuńczy może w okresie małoletności przysposobionego zmienić przysposobienie

orzeczone stosownie do § 1 na przysposobienie, którego skutki podlegają przepisom

art. 121-123.

Art. 124

W przypadku gdy rodzice przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na

jego przysposobienie bez wskazania osoby przysposabiającego, nie jest dopuszczalne

uznanie przysposobionego, unieważnienie uznania, sądowe ustalenie lub zaprzeczenie

jego pochodzenia.

Art. 125.

§ 1.

Z ważnych powodów zarówno przysposobiony, jak i przysposabiający mogą żądać rozwiązania

stosunku przysposobienia przez sąd. Rozwiązanie stosunku przysposobienia nie jest

dopuszczalne, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro małoletniego dziecka. Orzekając

rozwiązanie stosunku przysposobienia, sąd może, stosownie do okoliczności, utrzymać

w mocy wynikające z niego obowiązki alimentacyjne.

§ 2.

Po śmierci przysposobionego lub przysposabiającego rozwiązanie stosunku przysposobienia

nie jest dopuszczalne, chyba że przysposabiający zmarł po wszczęciu sprawy o rozwiązanie

stosunku przysposobienia. W wypadku takim na miejsce przysposabiającego w procesie

wstępuje kurator ustanowiony przez sąd.

Art. 125

§ 1.

Nie jest dopuszczalne rozwiązanie przysposobienia, na które rodzice przysposobionego

wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę bez wskazania osoby przysposabiającego.

§ 2.

Takie przysposobienie nie stoi na przeszkodzie ponownemu przysposobieniu za życia

przysposabiającego.

Art. 126.

§. 1. Z chwilą rozwiązania stosunku przysposobienia ustają jego skutki. Jeżeli rozwiązanie

nastąpiło po śmierci przysposabiającego, uważa się że skutki przysposobienia ustały

z chwilą jego śmierci.

§ 2.

Przysposobiony zachowuje nazwisko nabyte przez przysposobienie oraz otrzymane w związku

z przysposobieniem imię lub imiona. Jednakże z ważnych powodów sąd na wniosek przysposobionego

lub przysposabiającego może w orzeczeniu o rozwiązaniu stosunku przysposobienia postanowić,

że przysposobiony powraca do nazwiska, które nosił przed orzeczeniem przysposobienia.

Na wniosek przysposobionego sąd orzeka o jego powrocie do poprzednio noszonego imienia

lub imion.

Art. 127.

Powództwo o rozwiązanie przysposobienia może wytoczyć także prokurator.

”

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78 oraz z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509) w art. 936 dodaje się § 3 w brzmieniu

„

§ 3.

W wypadku gdy jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, przepisu §

2 nie stosuje się względem tego małżonka i jego krewnych, a jeżeli takie przysposobienie

nastąpiło po śmierci drugiego z rodziców przysposobionego, także względem krewnych

zmarłego, których prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa zostały w orzeczeniu

o przysposobieniu utrzymane.

”

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53 oraz z 1994 r. Nr 105, poz. 509) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 586 dodaje się § 4 w brzmieniu

„

§ 4.

Przed wydaniem orzeczenia sąd opiekuńczy zasięga opinii ośrodka adopcyjno-opiekuńczego

lub innej specjalistycznej placówki.

”

;

2)

po art. 586 dodaje się art. 586

„

Art. 586

Na postanowienie w przedmiocie określenia sposobu i okresu osobistej styczności przysposabiającego

z przysposabianym przysługuje zażalenie.

”

;

3)

w art. 587 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu

„

§ 2.

Jednakże postępowanie zawiesza się w razie śmierci przysposabiającego, który złożył

wniosek o przysposobienie wspólnie z małżonkiem, do czasu ustanowienia przez sąd opiekuńczy

kuratora.

”

W ustawie z dnia 12 listopada 1965 r. - Prawo prywatne międzynarodowe

(Dz. U. Nr 46, poz. 290) w art. 22 w § 2 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „a także ograniczeń przysposobienia z powodu zmiany dotychczasowego miejsca zamieszkania

na miejsce zamieszkania w innym państwie.”

W ustawie z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego

(Dz. U. Nr 36, poz. 180, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 29, poz. 154 i z 1990 r. Nr 34, poz. 198) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 47 otrzymuje brzmienie

„

Art. 47.

1.

W razie orzeczenia przysposobienia dziecka, wpisuje się do aktu urodzenia wzmiankę

dodatkową o przysposobieniu.

2.

Jeżeli przysposobienie zostało dokonane wspólnie przez małżonków, w odpisie skróconym

aktu urodzenia wymienia się przysposabiających jako rodziców przysposobionego.

3.

Jeżeli przysposobienie zostało dokonane przez męża matki lub żonę ojca, w odpisie

skróconym aktu urodzenia wymienia się przysposabiającego oraz jego małżonka jako rodziców

dziecka.

4.

W razie przysposobienia dziecka przez osobę nie pozostającą w związku małżeńskim,

w odpisie skróconym aktu urodzenia wymienia się przysposabiającego jako rodzica dziecka.

Jako imię drugiego z rodziców wpisuje się imię wskazane przez przysposabiającego,

a jako nazwisko drugiego z rodziców i jego nazwisko rodowe - nazwisko przysposabiającego.

5.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio w razie przysposobienia przez jednego z małżonków

dziecka nie pochodzącego od współmałżonka.

6.

Przepisów ust. 2-5 nie stosuje się do przysposobienia, które wywołuje skutki z art. 124 § 1

Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli sąd opiekuńczy tak postanowił na wniosek przysposabiającego i za zgodą osób,

których zgoda jest do przysposobienia potrzebna.

”

;

2)

w art. 48

a)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Przepisy art. 47 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

”

,

b)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

O sporządzeniu nowego aktu urodzenia wpisuje się do dotychczasowego aktu urodzenia

przysposobionego wzmiankę dodatkową; dotychczasowy akt urodzenia przysposobionego

nie podlega ujawnieniu i nie wydaje się z niego odpisów, chyba że zażąda tego sąd

w związku ze sprawą, w której uzna to za konieczne.

”

,

c)

dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Przysposobiony po uzyskaniu pełnoletności może żądać udostępnienia księgi stanu cywilnego

w części dotyczącej dotychczasowego aktu urodzenia.

”

;

3)

w art. 49

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

W razie orzeczenia przysposobienia w sposób określony w art. 121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, może być sporządzony nowy akt urodzenia przysposobionego, w którym jako rodziców

wpisuje się przysposabiających, jeżeli sąd opiekuńczy tak postanowił. Przepisy art.

47 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.

”

,

b)

dodaje się ust. 1a w brzmieniu

„

1a.

O sporządzeniu nowego aktu urodzenia sąd opiekuńczy orzeka na wniosek przysposabiającego,

za zgodą przysposobionego, który ukończył lat trzynaście, albo na wniosek przysposobionego

za zgodą przysposabiającego. Przepisy art. 118 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stosuje się odpowiednio.

”

,

c)

w ust. 2 po wyrazach „lub rozwiązaniem stosunku przysposobienia” dodaje się wyrazy „albo w związku z innymi sprawami, w których sąd uzna to za konieczne.”,

d)

dodaje się ust. 2a w brzmieniu

„

2a.

Przysposobiony po uzyskaniu pełnoletności może żądać udostępnienia księgi stanu cywilnego

w części dotyczącej dotychczasowego aktu urodzenia.

”

Do spraw o przysposobienie wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się

przepisy dotychczasowe.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

W razie orzeczenia przysposobienia dziecka, wpisuje się do aktu urodzenia wzmiankę

dodatkową o przysposobieniu.

2.

Jeżeli przysposobienie zostało dokonane wspólnie przez małżonków, w odpisie skróconym

aktu urodzenia wymienia się przysposabiających jako rodziców przysposobionego.

3.

Jeżeli przysposobienie zostało dokonane przez męża matki lub żonę ojca, w odpisie

skróconym aktu urodzenia wymienia się przysposabiającego oraz jego małżonka jako rodziców

dziecka.

4.

W razie przysposobienia dziecka przez osobę nie pozostającą w związku małżeńskim,

w odpisie skróconym aktu urodzenia wymienia się przysposabiającego jako rodzica dziecka.

Jako imię drugiego z rodziców wpisuje się imię wskazane przez przysposabiającego,

a jako nazwisko drugiego z rodziców i jego nazwisko rodowe - nazwisko przysposabiającego.

5.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio w razie przysposobienia przez jednego z małżonków

dziecka nie pochodzącego od współmałżonka.

6.

Przepisów ust. 2-5 nie stosuje się do przysposobienia, które wywołuje skutki z art. 124 § 1

Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli sąd opiekuńczy tak postanowił na wniosek przysposabiającego i za zgodą osób,

których zgoda jest do przysposobienia potrzebna.

§ 1.

Przysposobić można osobę małoletnią, tylko dla jej dobra.

§ 2.

Wymaganie małoletności powinno być spełnione w dniu złożenia wniosku o przysposobienie.

§ 1.

Przysposobić może osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, jeżeli jej kwalifikacje

osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie należycie wywiązywała się z obowiązków

przysposabiającego.

§ 2.

Między przysposabiającym a przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku.

§ 1.

Przysposobienie, które spowoduje zmianę dotychczasowego miejsca zamieszkania przysposabianego

w Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie, może nastąpić

wówczas, gdy tylko w ten sposób można zapewnić przysposabianemu odpowiednie zastępcze

środowisko rodzinne.

§ 2.

Przepis § 1 nie ma zastosowania, jeżeli między przysposabiającym a przysposabianym

istnieje stosunek pokrewieństwa lub powinowactwa albo gdy przysposabiający już przysposobił

siostrę lub brata przysposabianego.

§ 1.

Przysposobić wspólnie mogą tylko małżonkowie.

§ 2.

Przysposobienie ma skutki przysposobienia wspólnego także wtedy, gdy osoba przysposobiona

przez jednego z małżonków zostaje następnie przysposobiona przez drugiego małżonka.

§ 3.

Sąd opiekuńczy może na wniosek przysposabiającego orzec, że przysposobienie ma skutki

przysposobienia wspólnego, jeżeli przysposabiający był małżonkiem osoby, która wcześniej

dziecko przysposobiła, a małżeństwo ustało przez śmierć małżonka, który już dokonał

przysposobienia.

Przysposobienie przez jednego z małżonków nie może nastąpić bez zgody drugiego małżonka,

chyba że ten nie ma zdolności do czynności prawnych albo że porozumienie się z nim

napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

§ 1.

Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego na żądanie przysposabiającego.

§ 2.

Orzeczenie nie może być wydane po śmierci przysposabiającego lub osoby, która ma być

przysposobiona.

§ 3.

Po śmierci przysposabiającego orzeczenie o przysposobieniu może być wydane wyjątkowo,

jeżeli z żądaniem przysposobienia wystąpili oboje małżonkowie, jeden z nich zmarł

po wszczęciu postępowania, a drugi żądanie przysposobienia wspólnie przez małżonków

podtrzymuje oraz gdy przez dłuższy czas przed wszczęciem postępowania przysposabiany

pozostawał pod pieczą wnioskodawców lub tylko zmarłego wnioskodawcy i między stronami

powstała więź jak między rodzicami a dzieckiem.

§ 4.

Na miejsce zmarłego w postępowaniu wstępuje kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy.

§ 5.

Przysposobienie, o którym mowa w § 3, ma takie same skutki jak orzeczone przed śmiercią

małżonka.

Przysposobienie nie stoi na przeszkodzie ponownemu przysposobieniu po śmierci przysposabiającego.

§ 1.

Do przysposobienia potrzebna jest zgoda przysposabianego, który ukończył lat trzynaście.

§ 2.

Sąd opiekuńczy powinien wysłuchać przysposabianego, który nie ukończył lat trzynastu,

jeżeli może on pojąć znaczenie przysposobienia.

§ 3.

Sąd opiekuńczy może wyjątkowo orzec przysposobienie bez żądania zgody przysposabianego

lub bez jego wysłuchania, jeżeli nie jest on zdolny do wyrażenia zgody lub jeżeli

z oceny stosunku między przysposabiającym a przysposabianym wynika, że uważa się on

za dziecko przysposabiającego, a żądanie zgody lub wysłuchanie byłoby sprzeczne z

dobrem przysposabianego.

§ 1.

Do przysposobienia potrzebna jest zgoda rodziców przysposabianego, chyba że zostali

oni pozbawieni władzy rodzicielskiej lub są nieznani albo porozumienie się z nimi

napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Nie jest też potrzebna zgoda ojca,

jeżeli jego ojcostwo zostało ustalone przez sąd, a władza rodzicielska nie została

mu przyznana.

§ 2.

Sąd opiekuńczy może, ze względu na szczególne okoliczności, orzec przysposobienie

mimo braku zgody rodziców, których zdolność do czynności prawnych jest ograniczona,

jeżeli odmowa zgody na przysposobienie jest oczywiście sprzeczna z dobrem dziecka.

§ 1.

Rodzice mogą przed sądem opiekuńczym wyrazić zgodę na przysposobienie swego dziecka

w przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego. Zgodę tę mogą odwołać przez

oświadczenie złożone przed sądem opiekuńczym, nie później jednak niż przed wszczęciem

sprawy o przysposobienie.

§ 2.

Przepisy o przysposobieniu za zgodą rodziców bez wskazania osoby przysposabiającego

stosuje się odpowiednio, jeżeli jedno z rodziców wyraziło taką zgodę, a zgoda drugiego

nie jest do przysposobienia potrzebna. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli porozumienie

się z drugim rodzicem napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

§ 3.

Przepisy o przysposobieniu za zgodą rodziców bez wskazania osoby przysposabiającego

stosuje się odpowiednio również wtedy, gdy rodzice przysposabianego są nieznani albo

nie żyją, jeżeli sąd opiekuńczy w orzeczeniu o przysposobieniu tak postanowi.

Zgoda na przysposobienie dziecka nie może być wyrażona wcześniej niż po upływie sześciu

tygodni od urodzenia się dziecka.

Jeżeli dziecko pozostaje pod opieką, do przysposobienia potrzebna jest zgoda opiekuna.

Jednakże sąd opiekuńczy może, ze względu na szczególne okoliczności, orzec przysposobienie

nawet mimo braku zgody opiekuna, jeżeli wymaga tego dobro dziecka.

§ 1.

Przed orzeczeniem przysposobienia sąd opiekuńczy może określić sposób i okres osobistej

styczności przysposabiającego z przysposabianym.

§ 2.

W wypadku określenia styczności w formie pieczy nad dzieckiem stosuje się odpowiednio

przepisy o rodzinach zastępczych, z tym że całkowite koszty utrzymania przysposabianego

obciążają przysposabiającego.

§ 3.

Jeżeli jednak przez przysposobienie przysposabiany ma zmienić dotychczasowe miejsce

zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie,

przysposobienie może być orzeczone po upływie określonego przez sąd opiekuńczy okresu

osobistej styczności przysposabiającego z przysposabianym w dotychczasowym miejscu

zamieszkania przysposabianego lub w innej miejscowości w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 4.

Przy wykonywaniu nadzoru nad przebiegiem styczności przysposabiającego z przysposabianym

sąd opiekuńczy może korzystać z pomocy ośrodka adopcyjno-opiekuńczego lub organu pomocniczego

w sprawach opiekuńczych.

§ 1.

Przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek,

jak między rodzicami a dziećmi.

§ 2.

Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych

przysposabiającego.

§ 3.

Ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego

krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego.

§ 4.

Skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego.

§ 1.

Przepisu art. 121 § 3 nie stosuje się względem małżonka, którego dziecko zostało przysposobione

przez drugiego małżonka, ani względem krewnych tego małżonka, także w razie przysposobienia

po ustaniu małżeństwa przez śmierć tego małżonka.

§ 2.

W wypadku gdy małżonek przysposobił dziecko swego małżonka po śmierci drugiego z rodziców

przysposobionego, przepisu art. 121 § 3 nie stosuje się względem krewnych zmarłego,

jeżeli w orzeczeniu o przysposobieniu sąd opiekuńczy tak postanowił.

§ 1.

Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego, a jeżeli został przysposobiony

przez małżonków wspólnie albo jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego

małżonka - nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa.

§ 2.

Na żądanie osoby, która ma być przysposobiona, i za zgodą przysposabiającego sąd opiekuńczy

w orzeczeniu o przysposobieniu postanawia, że przysposobiony nosić będzie nazwisko

złożone z jego dotychczasowego nazwiska i nazwiska przysposabiającego. Jeżeli przysposabiający

albo przysposobiony nosi złożone nazwisko, sąd opiekuńczy rozstrzyga, który człon

tego nazwiska wejdzie w skład nazwiska przysposobionego. Przepisu tego nie stosuje

się w razie sporządzenia nowego aktu urodzenia przysposobionego z wpisaniem przysposabiających

jako jego rodziców.

§ 3.

Na wniosek przysposabiającego sąd opiekuńczy może w orzeczeniu o przysposobieniu zmienić

imię lub imiona przysposobionego. Jeżeli przysposobiony ukończył lat trzynaście, może

to nastąpić tylko za jego zgodą. Przepis art. 118 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym.

§ 2.

Jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, władza rodzicielska

przysługuje obojgu małżonkom wspólnie.

§ 1.

Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia

potrzebna, sąd opiekuńczy orzeka, że skutki przysposobienia polegać będą wyłącznie

na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym. Jednakże i w tym

wypadku skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego.

§ 2.

Nie jest dopuszczalne ograniczenie skutków przysposobienia w wypadku, gdy rodzice

przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na przysposobienie dziecka

bez wskazania osoby przysposabiającego.

§ 3.

Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia

potrzebna, sąd opiekuńczy może w okresie małoletności przysposobionego zmienić przysposobienie

orzeczone stosownie do § 1 na przysposobienie, którego skutki podlegają przepisom

art. 121-123.

W przypadku gdy rodzice przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na

jego przysposobienie bez wskazania osoby przysposabiającego, nie jest dopuszczalne

uznanie przysposobionego, unieważnienie uznania, sądowe ustalenie lub zaprzeczenie

jego pochodzenia.

§ 1.

Z ważnych powodów zarówno przysposobiony, jak i przysposabiający mogą żądać rozwiązania

stosunku przysposobienia przez sąd. Rozwiązanie stosunku przysposobienia nie jest

dopuszczalne, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro małoletniego dziecka. Orzekając

rozwiązanie stosunku przysposobienia, sąd może, stosownie do okoliczności, utrzymać

w mocy wynikające z niego obowiązki alimentacyjne.

§ 2.

Po śmierci przysposobionego lub przysposabiającego rozwiązanie stosunku przysposobienia

nie jest dopuszczalne, chyba że przysposabiający zmarł po wszczęciu sprawy o rozwiązanie

stosunku przysposobienia. W wypadku takim na miejsce przysposabiającego w procesie

wstępuje kurator ustanowiony przez sąd.

§ 1.

Nie jest dopuszczalne rozwiązanie przysposobienia, na które rodzice przysposobionego

wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę bez wskazania osoby przysposabiającego.

§ 2.

Takie przysposobienie nie stoi na przeszkodzie ponownemu przysposobieniu za życia

przysposabiającego.

§. 1. Z chwilą rozwiązania stosunku przysposobienia ustają jego skutki. Jeżeli rozwiązanie

nastąpiło po śmierci przysposabiającego, uważa się że skutki przysposobienia ustały

z chwilą jego śmierci.

§ 2.

Przysposobiony zachowuje nazwisko nabyte przez przysposobienie oraz otrzymane w związku

z przysposobieniem imię lub imiona. Jednakże z ważnych powodów sąd na wniosek przysposobionego

lub przysposabiającego może w orzeczeniu o rozwiązaniu stosunku przysposobienia postanowić,

że przysposobiony powraca do nazwiska, które nosił przed orzeczeniem przysposobienia.

Na wniosek przysposobionego sąd orzeka o jego powrocie do poprzednio noszonego imienia

lub imion.

Powództwo o rozwiązanie przysposobienia może wytoczyć także prokurator.

Na postanowienie w przedmiocie określenia sposobu i okresu osobistej styczności przysposabiającego

z przysposabianym przysługuje zażalenie.