Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 10 maja 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo spółdzielcze.
Table of Provisions (285)
Statutory Text (285 Articles)
§ 1.
Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym
składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków
prowadzi wspólną działalność gospodarczą.
§ 2.
Spółdzielnia może prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz
swoich członków i ich środowiska.
1.
Decyzje ostateczne o ustaleniu spółdzielni produkcji rolnej jako nabywców własności
użytkowanych przez nie nieruchomości rolnych stanowiących własność Państwa, na podstawie
których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie dokonano przeniesienia własności,
podlegają z mocy prawa zmianie przez organy administracji państwowej, które je wydały,
w części dotyczącej odpłatności za te nieruchomości.
2.
Odpłatność za nieruchomości rolne, o których mowa w ust. 1, ustala się na podstawie
przepisów o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi.
W ustawie z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym
(Dz. U. z 1991 r. Nr 89, poz. 403) w art. 5 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 oraz dodaje się ust. 2 w brzmieniu
«
2.
Nie uznaje się za praktyki monopolistyczne udzielania przez spółdzielnię swoim członkom
w obrotach z nimi bonifikat, ulg i innych korzyści ekonomicznych.
»
Spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie niniejszej ustawy, innych ustaw oraz
zarejestrowanego statutu.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 i Nr 134, poz. 646 oraz z 1994 r. Nr 43, poz. 163 i Nr 90, poz. 419, Nr 113, poz. 547, Nr 123, poz. 602 i Nr 126, poz. 626) w art. 41
1)
ust. 5 otrzymuje brzmienie
«
5.
W razie przeznaczenia dochodu na powiększenie kapitału zakładowego lub akcyjnego,
a w spółdzielniach funduszu udziałowego płatnicy, o których mowa w ust. 4, pobierają
zryczałtowany podatek dochodowy w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia
sądu rejestrowego o dokonaniu wpisu o podwyższeniu kapitału zakładowego lub akcyjnego,
a w spółdzielniach od dnia uprawomocnienia się uchwały zgromadzenia członków o podwyższeniu
funduszu udziałowego.
»
,
2)
po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu
«
5a.
W latach 1995-1997 spółdzielnie nie pobierają zryczałtowanego podatku dochodowego
według zasad określonych w ust. 5; w tym okresie pobierają jednak, jako płatnicy,
zryczałtowany podatek dochodowy od wypłat dokonywanych z funduszu udziałowego. Podatek
wynosi 20% kwoty wypłaty i jest pobierany w dniu jej dokonania. Rolnicze spółdzielnie
produkcyjne i inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną ustalają kwotę wypłat
podlegającą opodatkowaniu w takim stosunku, w jakim w roku poprzedzającym te wypłaty
pozostają przychody z działalności innej niż wymieniona w art. 2 ust. 1 pkt 1 w ogólnej
kwocie przychodów.
»
Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków.
Ustawa wchodzi w życie w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia.
W ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach
i zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 18, poz. 74 i Nr 80, poz. 406) w art. 5 ust. 1 otrzymuje brzmienie
«
1.
Kwoty udziałów przeniesione z funduszu zasobowego nie mogą być wypłacone przed upływem
5 lat od daty podjęcia uchwały, o której mowa w art. 1 ust. 2. Kwoty te są wypłacane
na zasadach i w terminach określonych w statucie spółdzielni.
»
(skreślony
W ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 5, poz. 23 i Nr 6, poz. 29 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 3) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 29 ust. 1 otrzymuje brzmienie
«
1.
Sprzedaż nieruchomości następuje z uwzględnieniem prawa pierwokupu stosownie do przepisów
Kodeksu cywilnego oraz z uwzględnieniem prawa pierwszeństwa spółdzielni produkcji rolnej do użytkowanych
przez nią nieruchomości rolnych przed dniem 31 grudnia 1993 r.
»
,
2)
w art. 39 w ust. 2 dodaje się drugie zdanie w brzmieniu
«
Dotyczy to również spółdzielni produkcji rolnej, które użytkowały nieruchomości rolne
przed dniem 31 grudnia 1993 r. i złożą wniosek o ich wydzierżawienie.
»
.
§ 1.
Statut spółdzielni powinien określać
1)
oznaczenie nazwy z dodatkiem „spółdzielnia” lub „spółdzielczy” i podaniem jej siedziby,
2)
przedmiot działalności spółdzielni oraz czas trwania, o ile założono ją na czas określony,
3)
wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, które członek obowiązany jest zadeklarować,
terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w terminie; jeżeli statut
przewiduje wnoszenie więcej niż jednego udziału, może określać ich górną granicę,
4)
prawa i obowiązki członków,
5)
zasady i tryb przyjmowania członków, wypowiadania członkostwa, wykreślania i wykluczania
członków,
6)
zasady zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i podejmowania uchwał,
7)
zasady i tryb wyboru oraz odwoływania członków organów spółdzielni,
8)
zasady podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) oraz pokrywania strat spółdzielni.
§ 2.
Statut ponadto powinien zawierać postanowienia, których wprowadzenia wymagają przepisy
niniejszej ustawy, oraz może zawierać inne postanowienia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.
W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
(Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 1, poz. 2, Nr 43, poz. 163, Nr 80, poz. 368 i Nr 87, poz. 406) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 12 w ust. 4 w pkt 11 po wyrazach «w spółdzielniach» dodaje się wyrazy «i ich
związkach»,
2)
w art. 16 w ust. 1
a)
pkt 37 otrzymuje brzmienie
«
37)
składek na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa,
z wyjątkiem składek organizacji spółdzielczych na rzecz związków rewizyjnych i Krajowej
Rady Spółdzielczej, z tym że górną granicę składki określi Minister Finansów na wniosek
Krajowej Rady Spółdzielczej,
»
,
b)
w pkt 38 na końcu zdania dodaje się wyrazy «z tym że wydatki ponoszone na rzecz członków
rolniczych spółdzielni produkcyjnych i innych spółdzielni zajmujących się produkcją
rolną są kosztem uzyskania przychodów w części dotyczącej działalności objętej obowiązkiem
podatkowym w zakresie podatku dochodowego,»,
3
w art. 17 w ust. 1 dodaje się pkt 6a w brzmieniu
«
6a)
dochody spółdzielczych związków rewizyjnych - w części przeznaczonej na cele statutowe,
z wyłączeniem działalności gospodarczej,
»
.
§ 1.
Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają statut spółdzielni,
potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpisów, oraz dokonują
wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego
zgromadzenia, lub komisji organizacyjnej w składzie co najmniej trzech osób.
§ 2
Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza od dziesięciu, jeżeli założycielami
są osoby fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne. W spółdzielniach
produkcji rolnej liczba założycieli - osób fizycznych nie może być mniejsza od pięciu.
§ 3-6.
(skreślone
W ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
(Dz. U. Nr 43, poz. 163 i Nr 80, poz. 368) dodaje się art. 21 a w brzmieniu
«
Art. 21a.
W rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i innych spółdzielniach zajmujących się
produkcją rolną przepisy ustawy stosuje się również do członków tych spółdzielni.
»
§ 1
Zarząd spółdzielni powinien wystąpić do sądu rejestrowego, w którego okręgu spółdzielnia
ma mieć siedzibę, z wnioskiem o wpisanie spółdzielni do rejestru spółdzielni i ich
związków, zwanego dalej „rejestrem”.
§ 2.
Do wniosku dołącza się
1)
dwa odpisy statutu,
2)
odpisy dokumentów stwierdzających wybór zarządu i rady,
3)
(skreślony
4)
inne dokumenty, których złożenia wymagają przepisy szczególne.
§ 3
Wniosek podpisują wszyscy członkowie zarządu spółdzielni. Podpisy ich powinny być
uwierzytelnione przez sąd rejestrowy lub przez notariusza.
Postępowania wewnątrzspółdzielcze wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy toczą
się według przepisów dotychczasowych.
§ 1.
Sąd wyda postanowienie o wpisaniu spółdzielni do rejestru po stwierdzeniu, że uchwalony
przez założycieli statut zgodny jest z przepisami prawa.
§ 2.
Jeżeli sąd stwierdzi braki we wniosku lub statucie, to zażąda uzupełnienia lub zmiany
w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu sąd poweźmie
postanowienie odmawiające wpisu.
Krajowa Rada Spółdzielcza prowadzi rejestr spółdzielni. Zasady prowadzenia rejestru
i dane w nim uwidocznione określa Krajowa Rada Spółdzielcza.
Działające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy Krajowy Związek Rolników, Kółek
i Organizacji Rolniczych oraz Związek Rzemiosła Polskiego mogą przeprowadzać lustrację
zgodnie z przepisami niniejszej ustawy. Do organizacji tych stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące związków rewizyjnych.
(skreślony
1.
Spółdzielnie istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy dokonują zmian swoich
statutów stosownie do wymagań ustawy i w trybie przez nią przewidzianym. Spółdzielnie
dokonują zgłoszenia zmian statutów do sądów rejestrowych w ciągu roku od dnia wejścia
w życie ustawy.
2.
Do czasu zarejestrowania zmian statutów postanowienia dotychczasowych statutów pozostają
w mocy. W razie sprzeczności między nimi a przepisami niniejszej ustawy stosuje się
przepisy tej ustawy.
3.
Do czasu zarejestrowania zmian statutów walne zgromadzenia mogą podejmować uchwały
również w obecności mniej niż połowy uprawnionych do podejmowania uchwał, chyba że
dotychczasowe statuty stanowią inaczej.
§ 1.
Wpis spółdzielni do rejestru powinien zawierać następujące dane
1)
nazwę spółdzielni i jej siedzibę,
2
przedmiot działalności spółdzielni,
3)
czas trwania spółdzielni, jeżeli założono ją na czas określony,
4)
wysokość i ilość udziałów, które członek powinien wnieść,
5)
wzmiankę o prawie lub obowiązku wnoszenia wkładów, jeśli statut przewiduje takie prawo
lub obowiązek,
6)
imiona i nazwiska członków zarządu, sposób reprezentowania przez nich spółdzielni,
a także imiona i nazwiska osób pełniących czasowo funkcje członków zarządu,
7)
ograniczenia uprawnień zarządu przewidziane statutem, a także uchwałami walnego zgromadzenia
lub rady podjętymi w ramach ich uprawnień statutowych,
8)
imiona i nazwiska pełnomocników, którym udzielono pełnomocnictwa do dokonywania czynności
związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej
organizacyjnie i gospodarczo jednostki, oraz granice ich umocowania.
§ 2
Zgłoszeniu do rejestru i wpisaniu podlegają także dane dotyczące połączenia się spółdzielni,
podziału spółdzielni, likwidacji, upadłości, imiona i nazwiska likwidatorów, imię
i nazwisko syndyka upadłości oraz zmiany i uzupełnienia danych wymienionych w niniejszym
paragrafie i paragrafie poprzedzającym.
§ 3.
W wypadku zgłoszenia zmiany członków zarządu lub likwidatorów do zgłoszenia należy
dołączyć uwierzytelnione podpisy nowych członków lub likwidatorów.
§ 4.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do zgłoszenia do rejestru zmian i uzupełnień danych
wymienionych w § 1 i 2 obowiązani są zarząd lub likwidator w ciągu dwóch tygodni od
dnia powstania tych zmian lub uzupełnień.
§ 5
W razie niedokonania przez członków zarządu lub likwidatorów spółdzielni obowiązkowych
zgłoszeń do rejestru, sąd może nałożyć na nich kary porządkowe w łącznej wysokości
nie przekraczającej dziesięciokrotnej kwoty najniższego miesięcznego wynagrodzenia.
§ 6.
Na postanowienie sądu o nałożeniu kary porządkowej służy zażalenie.
Do czasu wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo spółdzielcze uprawnienia przewidziane
dla centralnych związków spółdzielczych z art. 114 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze przysługują związkom rewizyjnym lub Naczelnej Radzie Spółdzielczej.
Wysokość wkładu mieszkaniowego członka określoną według zasad art. 218 § 3 ustawy,
o której mowa w art. 1, spółdzielnie mieszkaniowe są obowiązane wprowadzić do swoich
ksiąg rachunkowych i powiadomić o tym członków w terminie do dnia 31 grudnia 1995 r.
§ 1.
Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do rejestru.
§ 2.
Za czynności dokonane w interesie spółdzielni przed zarejestrowaniem osoby działające
do chwili zarejestrowania spółdzielni odpowiadają wobec osób trzecich solidarnie.
Za zobowiązania wynikające z tych czynności spółdzielnia odpowiada po jej zarejestrowaniu
tak jak za zaciągnięte przez siebie. Jednakże osoby działające przed zarejestrowaniem
spółdzielni odpowiadają wobec niej według przepisów prawa cywilnego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1.
Naczelna Rada Spółdzielcza w porozumieniu z przedstawicielami związków rewizyjnych
i po zasięgnięciu opinii przedstawicieli związków zawodowych pracowników spółdzielczości
oraz przedstawicieli ogólnokrajowych organizacji spółdzielczych zarejestrowanych w
dniu wejścia w życie niniejszej ustawy ustali zasady i tryb powołania Komitetu Organizacyjnego
I Kongresu Spółdzielczości oraz zasady i tryb wyboru delegatów na Kongres. Kongres
powinien odbyć się w terminie dziewięciu miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej
ustawy.
2.
Obsługę organizacyjną I Kongresu zapewnia Naczelna Rada Spółdzielcza.
3.
Koszty wyboru delegatów oraz organizacji I Kongresu Spółdzielczości pokrywają organizacje
spółdzielcze według zasad ustalonych przez Komitet Organizacyjny. Wydatki te stanowią
koszty działalności organizacji spółdzielczych.
4.
Do czasu powołania Krajowej Rady Spółdzielczej jej prawa i obowiązki wykonuje Naczelna
Rada Spółdzielcza.
5.
Krajowa Rada Spółdzielcza jest następcą prawnym Naczelnej Rady Spółdzielczej i przejmuje
jej prawa i obowiązki.
§ 1.
Osoby trzecie nie mogą zasłaniać się nieznajomością danych, które zostały wpisane
do rejestru, chyba że dowiodą, iż o nich wiedzieć nie mogły.
§ 2.
Dane, o których mowa w art. 10 § 1 i 2, a które nie zostały wpisane do rejestru, nie
wywołują skutków prawnych wobec osób trzecich, chyba że im udowodniono, iż o nich
wiedziały.
§ 1.
Zmiana statutu spółdzielni wymaga uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością
2/3 głosów.
§ 2.
Zarząd jest obowiązany uchwałę o zmianie statutu zgłosić w ciągu trzydziestu dni od
daty jej podjęcia do sądu rejestrowego, załączając dwa odpisy protokołu walnego zgromadzenia.
Przepisy art. 8 stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Zmiana statutu nie wywołuje skutków prawnych przed jej wpisaniem do rejestru.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy traci moc art. 10-16, art. 19 ust. 1 oraz 5-7 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w
organizacji i działalności spółdzielczości
(Dz. U. Nr 6, poz. 36, Nr 11, poz. 74, Nr 29, poz. 175 i Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 18, poz. 74 i Nr 80, poz. 406, z 1993 r. Nr 40, poz. 182 i z 1994 r. Nr 68, poz. 294).
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi sposób prowadzenia rejestru
spółdzielni oraz tryb postępowania w sprawach dotyczących tego rejestru.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1992 r., z tym
że
1)
art. 1 ust. 1 pkt 5 wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 7 pkt 1 i 2 wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1992 r.,
3)
art. 6 i 11 wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Organem właściwym do publikowania ogłoszeń spółdzielczych przewidzianych w przepisach
prawa jest „Monitor Spółdzielczy” wydawany przez Krajową Radę Spółdzielczą.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z tym że art. 3 i 6 wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
§ 1
Spółdzielnia musi liczyć co najmniej dziesięciu członków, a spółdzielnia produkcji
rolnej pięciu członków, o ile statut nie wymaga liczby większej.
§ 2.
Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności
prawnych, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie, chyba że ustawa stanowi
inaczej.
§ 3.
Ponadto statut może określać wypadki, w których dopuszczalne jest członkostwo osób
o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub nie mających tej zdolności. Osoby
takie nie mogą być członkami organów spółdzielni. W walnym zgromadzeniu biorą one
udział przez swoich przedstawicieli ustawowych.
§ 4
Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, o ile statut nie stanowi inaczej.
§ 5.
Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, musi liczyć
co najmniej trzech członków.
§ 1.
Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji. Deklaracja powinna być złożona
pod nieważnością w formie pisemnej. Podpisana przez przystępującego do spółdzielni
deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania, a jeżeli
przystępujący jest osobą prawną - jej nazwę i siedzibę, ilość zadeklarowanych udziałów,
dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a także inne dane
przewidziane w statucie.
§ 2.
W formie pisemnej deklaruje się także dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych
zawartych w deklaracji.
§ 3.
Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożonym spółdzielni
wskazać osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały.
Prawo z tego tytułu nie należy do spadku.
§ 1.
Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się członkami spółdzielni
z chwilą jej zarejestrowania. Przystępujący do spółdzielni po jej zarejestrowaniu
stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez spółdzielnię.
§ 2.
Przyjęcie powinno być stwierdzone na deklaracji podpisem dwóch członków zarządu lub
osób do tego przez zarząd upoważnionych z podaniem daty uchwały o przyjęciu. Obowiązuje
to również przy zmianie danych dotyczących zadeklarowanych udziałów lub wkładów.
§ 3.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w sprawie przyjęcia powinna być podjęta
w ciągu miesiąca od dnia złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w poczet członków
oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być zawiadomiony pisemnie
w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie przyjęcia powinno
zawierać uzasadnienie.
§ 4.
Statut spółdzielni powinien wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyjmowania członków.
Jeżeli organem tym nie jest walne zgromadzenie, statut powinien wskazywać także organ,
do którego służy odwołanie od decyzji odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy
wniesienia i rozpatrzenia tego odwołania.
Członek spółdzielni ma prawo korzystać ze świadczeń spółdzielni w zakresie określonym
w statucie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1987 r.
§ 1.
Członek spółdzielni obowiązany jest do wniesienia wpisowego oraz zadeklarowanych udziałów
stosownie do postanowień statutu.
§ 2.
Członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości zadeklarowanych
udziałów.
§ 3.
Członek spółdzielni nie odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni za jej zobowiązania.
§ 1.
Członek spółdzielni obowiązany jest zadeklarować jeden udział, jeżeli statut nie zobowiązuje
członków do zadeklarowania większej ilości udziałów.
§ 2.
Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na własność spółdzielni lub
do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie innego stosunku prawnego. W
tym wypadku statut powinien określać charakter i zakres przysługującego spółdzielni
prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne,
terminy ich wnoszenia, zasady wyceny i zwrotu w wypadku likwidacji spółdzielni, wystąpienia
członka lub ustania członkostwa z innych przyczyn, a także w innych wypadkach przewidzianych
w statucie.
Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać zwrotu wpłat dokonanych
na udziały (nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość udziałów, których zadeklarowania
wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu). Zwrot tych wpłat nie może nastąpić
przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z
żądaniem oraz w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni
(art. 19 § 2). Sposób i termin zwrotu określa statut.
W rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i innych spółdzielniach zajmujących się
produkcją rolną przepisy ustawy stosuje się również do członków tych spółdzielni.
Członek spółdzielni może wystąpić z niej za wypowiedzeniem. Wypowiedzenie powinno
być dokonane pod nieważnością w formie pisemnej. Termin i okres wypowiedzenia określa
statut. Za datę wystąpienia uważa się następny dzień po upływie okresu wypowiedzenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy art. 11 pkt 9 i pkt 13
lit. b) wchodzą w życie z dniem 31 marca 1988 r., a przepisy art. 3, art. 5 pkt 5
i 6, art. 7, art. 8 pkt 2, art. 9, 10 i 14 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1988 r.
(skreślony
§ 1.
Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić w wypadku, gdy z jego winy dalsze
pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni
lub zasadami współżycia społecznego. Statut powinien określać bliżej przyczyny wykluczenia.
§ 2.
Członek nie wykonujący obowiązków statutowych z przyczyn przez niego nie zawinionych
może być pozbawiony członkostwa przez wykreślenie z rejestru członków spółdzielni.
Statut powinien określać bliżej przyczyny wykreślenia.
§ 3.
Wykluczenie lub wykreślenie staje się skuteczne z chwilą doręczenia członkowi zawiadomienia
o wykluczeniu lub wykreśleniu wraz z uzasadnieniem. Zawiadomienia dokonuje się pisemnie;
zawiadomienie zwrócone na skutek niezgłoszenia przez członka zmiany podanego przez
niego adresu ma moc prawną doręczenia.
§ 4.
Wykluczenia lub wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza
lub walne zgromadzenie spółdzielni. Organ podejmujący uchwałę w tej sprawie powinien
wysłuchać wyjaśnień zainteresowanego członka. Jeżeli statut przewiduje właściwość
rady nadzorczej, wówczas wykluczony lub wykreślony członek ma prawo odwołać się od
jej uchwały o wykluczeniu lub wykreśleniu do walnego zgromadzenia oraz być obecny
na jego obradach przy rozpatrywaniu tego odwołania i je popierać. O terminie walnego
zgromadzenia odwołujący się powinien być zawiadomiony pod wskazanym przez niego w
odwołaniu adresem co najmniej na siedem dni przed tym terminem.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy rozdziału 1 ustawy stosuje
się począwszy od dnia zniesienia stanu wojennego, wprowadzonego uchwałą Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego
ze względu na bezpieczeństwo państwa i zawieszonego uchwałą Rady Państwa z dnia 19 grudnia 1982 r. w sprawie zawieszenia stanu wojennego.
§ 1.
Członka zmarłego skreśla się z rejestru członków spółdzielni ze skutkiem od dnia,
w którym nastąpiła śmierć. Osobę prawną będącą członkiem spółdzielni skreśla się z
rejestru członków ze skutkiem od dnia jej ustania.
§ 2.
Jeżeli zmarły członek pozostawił więcej niż jednego spadkobiercę, spadkobiercy powinni
w celu wykonywania przechodzących na nich praw majątkowych zmarłego ustanowić wspólnego
pełnomocnika lub wskazać zarządcę ustanowionego przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu
przepisów Kodeksu cywilnego o zarządzie rzeczą wspólną.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie do opodatkowania dochodów
osiąganych od dnia 1 stycznia 1989 r.
§ 1.
Udział byłego członka wypłaca się na podstawie zatwierdzonego sprawozdania finansowego
za rok, w którym członek przestał należeć do spółdzielni. Sposób i terminy wypłaty
określa statut.
§ 2.
Byłemu członkowi nie przysługuje prawo do funduszu zasobowego oraz do innego majątku
spółdzielni w okresie jej działalności.
§ 1.
Członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni o wypłatę udziałów oraz
o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze skutecznością od dnia, w którym
roszczenia te stały się wymagalne.
§ 2.
Wierzyciel członka może uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero z chwilą ustania
członkostwa.
§ 3.
Jeżeli egzekucja z innego majątku członka okaże się bezskuteczna, a przepis szczególny
nie stanowi inaczej, wierzyciel członka może skierować egzekucję do wniesionych przez
członka wkładów. W takim wypadku roszczenie członka o zwrot wkładów lub ich równowartości
staje się wymagalne po upływie sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że
wymagalność tego roszczenia nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów.
§ 4.
W razie zajęcia przez wierzyciela członka wkładów stanowiących środki produkcji, spółdzielni
służy prawo pierwszeństwa ich nabycia w postępowaniu egzekucyjnym.
§ 5.
Wierzytelności spółdzielni do członka z tytułu wpłat na udziały nie podlegają zajęciu
na rzecz wierzycieli spółdzielni.
W razie otwarcia likwidacji w ciągu sześciu miesięcy lub wszczęcia postępowania upadłościowego
w ciągu roku od dnia, w którym członek przestał należeć do spółdzielni, obowiązany
jest on wobec spółdzielni do uczestniczenia w pokrywaniu jej strat tak, jak gdyby
był nadal członkiem.
§ 1.
Roszczenia o wypłatę udziałów, udziału w nadwyżce bilansowej oraz z tytułu zwrotu
wkładów albo ich równowartości pieniężnej ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat.
§ 2.
(skreślony
§ 3.
Przepis § 1 nie ma zastosowania do roszczeń o zwrot nieruchomości.
Zarząd spółdzielni prowadzi rejestr członków zawierający ich imiona i nazwiska oraz
miejsce zamieszkania (w odniesieniu do członków będących osobami prawnymi - ich nazwę
i siedzibę), wysokość zadeklarowanych i wniesionych udziałów, wysokość wniesionych
wkładów, ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, zmiany tych danych, datę przyjęcia
w poczet członków, datę wypowiedzenia członkostwa i jego ustania, a także inne dane
przewidziane w statucie. Członek spółdzielni, jego małżonek i wierzyciel członka lub
spółdzielni ma prawo przeglądać rejestr.
Zarząd spółdzielni powinien wydać każdemu członkowi na jego żądanie odpis obowiązującego
statutu oraz umożliwić zaznajomienie się z regulaminami wydanymi na podstawie statutu.
§ 1
Od uchwał w sprawach między członkiem a spółdzielnią członek może odwołać się w postępowaniu
wewnątrzspółdzielczym do organu określonego w statucie, chyba że statut wyłącza lub
ogranicza to uprawnienie. Statut określa zasady i tryb postępowania wewnątrzspółdzielczego,
a w szczególności terminy wnoszenia i rozpatrzenia odwołania.
§ 1a
W sprawach o wykluczenie lub wykreślenie członka z rejestru członków spółdzielni członek
może dochodzić na drodze sądowej swych praw po wyczerpaniu postępowania wewnątrzspółdzielczego
przewidzianego w § 1 i w art. 24 § 4 lub po bezskutecznym upływie terminów ustalonych
w statucie do podjęcia uchwały przez organ odwoławczy.
§ 2.
Termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia zawiadomienia członka o uchwale w sposób
wskazany w ustawie lub w statucie spółdzielni. Jeżeli wymagane jest doręczenie pisemnego
zawiadomienia, termin ten biegnie od daty doręczenia zawiadomienia zawierającego pouczenie
o prawie odwołania od uchwały w przewidzianym w statucie terminie i o skutkach jego
niezachowania.
§ 3.
Organ odwoławczy powinien rozpatrzyć odwołanie wniesione po upływie terminu, jeżeli
opóźnienie nie przekracza sześciu miesięcy, a odwołujący usprawiedliwił je wyjątkowymi
okolicznościami.
§ 4.
Spółdzielnia obowiązana jest doręczyć odwołującemu odpis uchwały organu odwoławczego
wraz z jej uzasadnieniem w terminie dwóch tygodni od daty podjęcia uchwały.
§ 1.
(skreślony
§ 2.
Wniesienie odwołania do organów spółdzielni powoduje zawieszenie biegu przedawnienia
lub terminów zawitych do dnia zakończenia postępowania wewnątrzspółdzielczego, jednakże
przez okres nie dłuższy niż rok od dnia, w którym organ odwoławczy powinien rozpatrzyć
odwołanie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 1989 r.
(skreślony
§ 1.
Organami spółdzielni są
1)
walne zgromadzenie,
2)
rada nadzorcza, zwana dalej „radą”,
3)
zarząd,
4)
w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli
- zebrania grup członkowskich (art. 59).
§ 2.
Wybory do organów spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, dokonywane
są w głosowaniu tajnym spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka
organu następuje także w głosowaniu tajnym.
§ 3.
Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż wymienione w § 1, składających
się z członków spółdzielni. W takim wypadku statut określa zakres uprawnień tych organów
oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków.
§ 4.
Jeżeli statut nie stanowi inaczej, przy obliczaniu wymaganej większości głosów dla
podjęcia uchwały przez organ spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw
uchwale.
§ 5.
Tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2-4 i § 3, oraz sposób
i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim
regulaminy tych organów.
§ 1.
Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni.
§ 2.
Członek może brać udział w walnym zgromadzeniu tylko osobiście, chyba że ustawa stanowi
inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym zgromadzeniu
przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. Pełnomocnik nie może zastępować więcej
niż jednego członka.
§ 3.
Każdy członek ma jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Statut spółdzielni,
której członkami mogą być wyłącznie osoby prawne, może określać inną zasadę ustalania
liczby głosów przysługujących członkom.
§ 4
W walnym zgromadzeniu mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele związku
rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz przedstawiciele Krajowej Rady
Spółdzielczej.
§ 1.
Statut może postanowić, że jeżeli ilość członków przekroczy liczbę w nim określoną,
walne zgromadzenie członków zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli. W takim
wypadku statut powinien określać zasady ustalania liczby przedstawicieli i ich wyboru
oraz czas trwania przedstawicielstwa.
§ 2.
Do zebrania przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy i statutu
o walnych zgromadzeniach.
§ 3.
O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania przedstawicieli należy zawiadomić wszystkich
członków spółdzielni w sposób wskazany w statucie.
§ 1
Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy
1)
uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej oraz społecznej i kulturalnej,
2)
rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzanie sprawozdań rocznych i sprawozdań finansowych
oraz podejmowanie uchwał co do wniosków członków spółdzielni, rady lub zarządu w tych
sprawach i udzielanie absolutorium członkom zarządu,
3)
rozpatrywanie wniosków wynikających z przedstawionego protokołu polustracyjnego z
działalności spółdzielni oraz podejmowanie uchwał w tym zakresie,
4)
podejmowanie uchwał w sprawie podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) lub
sposobu pokrycia strat,
5)
podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej
jednostki organizacyjnej,
6)
podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji gospodarczych oraz
występowania z nich,
7)
oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań, jaką spółdzielnia może zaciągnąć,
8)
podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni oraz
likwidacji spółdzielni,
9)
rozpatrywanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym odwołań od uchwał rady,
10)
uchwalanie zmian statutu,
11)
podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia lub wystąpienia spółdzielni ze związku
oraz upoważnienie zarządu do podejmowania działań w tym zakresie,
12)
wybór delegatów na zjazd związku, w którym spółdzielnia jest zrzeszona.
§ 2.
Statut może zastrzec do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał
również w innych sprawach.
§ 1.
Walne zgromadzenie zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku w ciągu sześciu miesięcy
po upływie roku obrachunkowego.
§ 2
Zarząd zwołuje walne zgromadzenie także na żądanie
1)
rady,
2)
przynajmniej jednej dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli uprawnienia
tego nie zastrzeżono w statucie dla większej liczby członków.
§ 3
W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli,
zarząd zwołuje je także na żądanie
1)
1/3 przedstawicieli na zebranie przedstawicieli,
2)
zebrań grup członkowskich obejmujących co najmniej 1/5 ogólnej liczby członków spółdzielni.
§ 4.
Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z podaniem celu
jego zwołania.
§ 5
W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 walne zgromadzenie (zebranie przedstawicieli) zwołuje
się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu sześciu tygodni od dnia wniesienia
żądania. Jeżeli to nie nastąpi, zwołuje je rada nadzorcza, związek rewizyjny, w którym
spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza, na koszt spółdzielni.
§ 1
O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia zawiadamia się członków, związek
rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą w
sposób i w terminach określonych w statucie.
§ 2.
Uprawnieni do żądania zwołania walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli), w
myśl art. 39 § 2 i 3, mogą również żądać zamieszczenia oznaczonych spraw na porządku
jego obrad, pod warunkiem wystąpienia z tym żądaniem w terminie przez statut określonym.
§ 1.
Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem
obrad podanych do wiadomości członków w terminach i w sposób określonych w statucie.
§ 2
Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych
do głosowania, chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej.
§ 3.
Z obrad walnego zgromadzenia sporządza się protokół, który powinien być podpisany
przez przewodniczącego walnego zgromadzenia oraz przez inne osoby wskazane w statucie.
§ 4
Protokoły są jawne dla członków spółdzielni, przedstawicieli związku rewizyjnego,
w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz dla Krajowej Rady Spółdzielczej.
§ 5.
Protokoły przechowuje zarząd spółdzielni co najmniej przez dziesięć lat, o ile przepisy
w sprawie przechowywania akt nie przewidują terminu dłuższego.
§ 1.
Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni.
§ 2
Członek spółdzielni może zaskarżyć do sądu uchwałę z powodu jej niezgodności z prawem
lub postanowieniami statutu; na tej samej podstawie uchwałę może zaskarżyć także zarząd
spółdzielni.
§ 3.
Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu sześciu
tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny
na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania - w ciągu sześciu tygodni
od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż
przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia.
§ 4.
Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy
wskazany w paragrafie poprzedzającym biegnie od dnia tego zawiadomienia w sposób wskazany
w statucie.
§ 5.
Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 3, jeżeli utrzymanie uchwały
walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a
opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami
i nie jest nadmierne.
§ 6
Przepisy § 1-5 stosuje się również do wykluczonego lub wykreślonego członka w wypadku
zaskarżenia przez niego uchwały o wykluczeniu lub wykreśleniu. Prawo zaskarżenia uchwały
w sprawie wykluczenia lub wykreślenia przysługuje wyłącznie członkowi, którego uchwała
dotyczy.
§ 6a
Jeżeli powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia wnosi zarząd, spółdzielnię
reprezentuje rada.
§ 7.
Orzeczenie sądu uchylające uchwałę walnego zgromadzenia ma moc prawną względem wszystkich
członków spółdzielni.
(skreślony
Rada sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia, z wyjątkiem art.
44, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 1992 r.
§ 1.
Rada składa się co najmniej z trzech członków wybranych stosownie do postanowień statutu
przez walne zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub zebrania grup członkowskich.
§ 2.
Do rady mogą być wybierani wyłącznie członkowie spółdzielni. Jeżeli członkiem spółdzielni
jest osoba prawna, do rady może być wybrana osoba nie będąca członkiem spółdzielni,
wskazana przez osobę prawną.
§ 3.
(skreślony
§ 4.
Kadencję rady określa statut.
§ 5.
Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów przez
organ, który go wybrał.
§ 6
Członkowi rady spółdzielni można wypowiedzieć umowę o pracę albo warunki pracy lub
płacy tylko w wypadkach, w których Kodeks pracy dopuszcza dokonanie takiej czynności w stosunku do członka zakładowego organu związku
zawodowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rady świadczących pracę
na innej podstawie niż umowa o pracę.
§ 1
Do zakresu działania rady należy
1)
uchwalanie planów gospodarczych i programów działalności społecznej i kulturalnej,
2)
nadzór i kontrola działalności spółdzielni poprzez
a)
badanie okresowych sprawozdań oraz sprawozdań finansowych,
b)
dokonywanie okresowych ocen wykonania przez spółdzielnię jej zadań gospodarczych,
ze szczególnym uwzględnieniem przestrzegania przez spółdzielnię praw jej członków,
c)
przeprowadzanie kontroli nad sposobem załatwiania przez zarząd wniosków organów spółdzielni
i jej członków,
3)
podejmowanie uchwał w sprawie nabycia i obciążenia nieruchomości oraz nabycia zakładu
lub innej jednostki organizacyjnej,
4)
podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do organizacji społecznych oraz występowania
z nich,
5)
zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni,
6)
rozpatrywanie skarg na działalność zarządu,
7)
składanie walnemu zgromadzeniu sprawozdań zawierających w szczególności wyniki kontroli
i ocenę sprawozdań finansowych,
8)
podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między spółdzielnią
a członkiem zarządu lub dokonywanych przez spółdzielnię w interesie członka zarządu
oraz reprezentowanie spółdzielni przy tych czynnościach; do reprezentowania spółdzielni
wystarczy dwóch członków rady przez nią upoważnionych.
§ 2.
Statut może zastrzec do zakresu działania rady jeszcze inne uprawnienia. Statut może
również przekazać do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał
we wszystkich lub niektórych sprawach wymienionych w § 1 pkt 1, 3 oraz 5; w takim
wypadku statut może przyjąć dla rady nazwę komisji rewizyjnej.
§ 3
Statut może przewidywać wybór przez radę jej prezydium z zadaniem organizowania pracy
rady.
§ 4.
W celu wykonania swoich zadań rada może żądać od zarządu, członków i pracowników spółdzielni
wszelkich sprawozdań i wyjaśnień, przeglądać księgi i dokumenty oraz sprawdzać bezpośrednio
stan majątku spółdzielni.
(skreślony
§ 1.
Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz.
§ 2.
Podejmowanie decyzji nie zastrzeżonych w ustawie lub statucie innym organom należy
do zarządu.
§ 1.
Skład i liczbę członków zarządu określa statut. Statut może przewidywać zarząd jednoosobowy,
którym jest prezes, i ustalać wymagania, jakie powinna spełniać osoba wchodząca w
skład zarządu lub prezes w zarządzie jednoosobowym.
§ 2.
Członków zarządu, w tym prezesa i jego następców, wybiera i odwołuje, stosownie do
postanowień statutu, rada lub walne zgromadzenie. Odwołanie wymaga pisemnego uzasadnienia.
§ 3.
Spółdzielnie, których członkami są wyłącznie osoby prawne, wybierają zarząd spośród
kandydatów będących osobami fizycznymi wskazanymi przez te osoby prawne. W spółdzielniach,
w których członkami są osoby fizyczne i osoby prawne, członków zarządu wybiera się
również spośród kandydatów wskazanych przez osoby prawne.
§ 4.
Walne zgromadzenie może odwołać tych członków zarządu, którym nie udzieliło absolutorium
(art. 38 § 1 pkt 2), niezależnie od tego, który organ stosownie do postanowień statutu
wybiera członków zarządu. W tym wypadku nie stosuje się przepisu art. 41 § 1.
§ 5.
Zarząd jednoosobowy nie może dokonywać czynności w sprawach wynikających ze stosunku
członkostwa. Czynności takie są dokonywane przez radę nadzorczą, chyba że statut przewiduje
właściwość walnego zgromadzenia.
§ 1.
Jeżeli statut tak stanowi, członek zarządu wybierany przez walne zgromadzenie może
być zawieszony w czynnościach przez radę, o ile jego działalność jest sprzeczna z
przepisami prawa lub statutu.
§ 2.
Rada zawieszając w czynnościach członka zarządu podejmuje uchwały niezbędne do prawidłowego
prowadzenia działalności spółdzielni oraz zwołuje niezwłocznie walne zgromadzenie.
§ 3.
Członka zawieszonego powiadamia się niezwłocznie w formie pisemnej o jego zawieszeniu
z podaniem przyczyn zawieszenia.
(skreślony
§ 1.
Z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni rada spółdzielni nawiązuje stosunek
pracy - w zależności od powierzonego stanowiska - na podstawie umowy o pracę albo
powołania (art. 68 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to spółdzielni pracy, w których zatrudnienie członków następuje bez
względu na stanowisko na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni
produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek
członkostwa.
§ 2.
Odwołanie członka zarządu lub zawieszenie go w czynnościach nie narusza jego uprawnień
wynikających ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest
świadczenie pracy.
§ 3.
W razie odwołania członka zarządu zatrudnionego w spółdzielni na podstawie powołania,
prawo odwołania go ze stanowiska pracy przysługuje zarządowi spółdzielni.
(skreślony
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1989 r.
§ 1.
Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek
zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym oświadczenie woli
mogą składać również dwaj pełnomocnicy.
§ 2.
Oświadczenia, o których mowa w § 1, składa się w ten sposób, że pod nazwą spółdzielni
osoby upoważnione do ich składania zamieszczają swoje podpisy.
§ 3.
Oświadczenia pisemne skierowane do spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo jednemu
z członków zarządu lub pełnomocnikowi, mają skutek prawny względem spółdzielni.
§ 1
Zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie pełnomocnictwa do
dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą
spółdzielni lub jej wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo jednostki, a także
pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności szczególnych.
§ 2.
Statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej
zgody rady.
§ 1.
Nie można być jednocześnie członkiem rady i zarządu tej samej spółdzielni. W razie
konieczności rada może wyznaczyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego
pełnienia funkcji członka (członków) zarządu.
§ 2.
Członkowie zarządu i rady nie mogą brać udziału w głosowaniu w sprawach wyłącznie
ich dotyczących.
§ 3
Członkowie rady i narządu nie mogą zajmować się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni,
a w szczególności uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz w podmiotach gospodarczych
prowadzących działalność konkurencyjną wobec spółdzielni. Naruszenie zakazu konkurencji
stanowi podstawę odwołania członka rady lub zarządu oraz powoduje inne skutki prawne
przewidziane w odrębnych przepisach.
§ 4
W wypadku naruszenia przez członka rady nadzorczej zakazu konkurencji określonego
w § 3 - rada może podjąć uchwałę o zawieszeniu członka tego organu w pełnieniu czynności.
Statut określa termin zwołania posiedzenia organu, który dokonał wyboru zawieszonego
członka rady. Powyższy organ rozstrzyga o uchyleniu zawieszenia bądź odwołaniu zawieszonego
członka rady.
W skład rady nie mogą wchodzić osoby będące kierownikami bieżącej działalności gospodarczej
spółdzielni lub pełnomocnikami zarządu oraz osoby pozostające z członkami zarządu
lub kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni w związku małżeńskim
albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim stopniu
linii bocznej.
§ 1.
Członek zarządu i rady winny czynu lub zaniedbania, przez które spółdzielnia poniosła
szkodę, odpowiada za nie osobiście.
§ 2
Do odpowiedzialności członków rady i zarządu mają odpowiednio zastosowanie przepisy
Kodeksu pracy o odpowiedzialności materialnej pracowników. W wypadkach, w których przepisy te przewidują
górną granicę odszkodowania, wynosi ono w stosunku do członków rady lub zarządu nie
zatrudnionych w spółdzielni kwotę trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w spółdzielni za ostatni kwartał.
§ 1.
W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli,
organami tych spółdzielni są także zebrania grup członkowskich. Zasady podziału członków
na grupy członkowskie i zasady działania tych zebrań określa statut.
§ 2.
Do uprawnień zebrań grup członkowskich należy
1)
wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na zebranie przedstawicieli,
2)
wybieranie i odwoływanie członków rady spółdzielni, jeśli statut tak stanowi,
3)
rozpatrywanie spraw, które mają być przedmiotem obrad najbliższego zebrania przedstawicieli,
i zgłaszanie swoich wniosków w tych sprawach,
4)
rozpatrywanie okresowych sprawozdań rady i zarządu,
5)
wyrażanie swojej opinii i zgłaszanie do właściwych organów spółdzielni wniosków w
sprawach spółdzielni, a zwłaszcza we wspólnych sprawach członków wchodzących w skład
zebrania grupy.
§ 3.
Statut może również określać inne zadania i uprawnienia zebrań grup członkowskich.
(skreślone
(skreślony
Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku ekonomicznego przy
zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni.
Spółdzielnia odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem.
(skreślone
Zysk spółdzielni, po pomniejszeniu o podatek dochodowy i inne obciążenia obowiązkowe
wynikające z odrębnych przepisów ustawowych, stanowi nadwyżkę bilansową.
Nadwyżka bilansowa podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Co
najmniej 5% nadwyżki przeznacza się na zwiększenie funduszu zasobowego, jeżeli fundusz
ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązkowych.
§ 1.
Część nadwyżki bilansowej pozostałej po dokonaniu odpisu, o którym mowa w art. 76,
przeznacza się na cele określone w uchwale walnego zgromadzenia.
§ 2.
Zasady podziału nadwyżki bilansowej między członków spółdzielni określa statut.
§ 3.
Jeżeli zadeklarowane przez członka udziały nie zostały w pełni wniesione, kwoty przypadające
członkowi z tytułu podziału nadwyżki bilansowej zalicza się na poczet jego niepełnych
udziałów.
§ 4.
Jeżeli podział części nadwyżki bilansowej między członków ma nastąpić w formie oprocentowania
udziałów, w podziale tym uwzględnia się byłych członków (ich spadkobierców), którym
przysługują roszczenia o wypłatę udziałów.
§ 1.
Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni są
1)
fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpisów na udziały członkowskie
z podziału nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach,
2)
fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, części nadwyżki bilansowej
lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach.
§ 2.
Spółdzielnia tworzy także inne fundusze własne przewidziane w odrębnych przepisach
oraz w jej statucie.
(skreślony
(skreślony
(skreślony
Oprocentowanie wkładów pieniężnych stanowi koszt uzyskania przychodów.
§ 1.
Składki spółdzielni na wykonywanie zadań właściwego centralnego związku obciążają
koszty jej działalności. Składki te są wpłacane przez spółdzielnię bezpośrednio do
centralnego związku.
§ 2
Składki spółdzielni na wykonywanie zadań innych związków, do których spółdzielnia
przystąpiła, są pokrywane z nadwyżki bilansowej.
§ 3
Za wykonywanie funkcji określonych w art. 4 § 3 Naczelna Rada pobiera świadczenia
według stawek ustalonych uchwałą Ogólnego Zebrania. Świadczenia te obciążają koszty
działalności spółdzielni.
(skreślone
(skreślony
Spółdzielnia prowadzi rachunkowość na zasadach określonych odrębnymi przepisami.
(uchylony
§ 1.
Roczne sprawozdania finansowe spółdzielni podlegają badaniu pod względem rzetelności
i prawidłowości. Uchwałę w tym zakresie podejmuje rada nadzorcza.
§ 2.
Roczne sprawozdanie finansowe podlega badaniu w trybie i według zasad określonych
w odrębnych przepisach.
§ 3.
Przepis § 1 i § 2 stosuje się odpowiednio do sprawozdań finansowych stanowiących podstawę
przy łączeniu i podziale spółdzielni.
Roczne sprawozdanie z działalności spółdzielni, łącznie ze sprawozdaniem finansowym
i opinią biegłego rewidenta, jeżeli podlega ono obowiązkowemu badaniu, wykłada się
w lokalu spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem walnego zgromadzenia w celu
umożliwienia członkom spółdzielni zapoznania się z nim.
§ 1.
Straty bilansowe spółdzielni pokrywa się z funduszu zasobowego, a w części przekraczającej
fundusz zasobowy - z funduszu udziałowego i innych funduszów własnych spółdzielni
według kolejności ustalonej przez statut. Straty pierwszego roku obrachunkowego po
założeniu spółdzielni mogą być pokryte w roku następnym.
§ 2.
Gdyby fundusze własne nie wystarczyły na pokrycie strat, walne zgromadzenie może podjąć
uchwałę zobowiązującą członków do wcześniejszego wpłacenia udziałów, niż to przewiduje
statut.
§ 3
Strata bilansowa w banku spółdzielczym pokrywana jest według zasad i w terminie określonym
w programie uzdrawiającym, o którym mowa w art. 104 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359, z 1993 r. Nr 6, poz. 29, Nr 28, poz. 127 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 80, poz. 369 i Nr 121, poz. 591 oraz z 1995 r. Nr 4, poz. 18), zaakceptowanym przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
§ 1.
Każda spółdzielnia obowiązana jest przynajmniej raz na trzy lata, a w okresie likwidacji
corocznie, poddać się lustracyjnemu badaniu legalności, gospodarności i rzetelności
całości jej działania.
§ 2.
Spółdzielnia może wystąpić w każdym czasie o przeprowadzenie lustracji całości lub
części jej działalności albo tylko określonych zagadnień. Lustracja może być przeprowadzona
na żądanie walnego zgromadzenia, rady lub 1/5 członków spółdzielni.
§ 3.
Lustrację przeprowadzają właściwe związki rewizyjne w spółdzielniach w nich zrzeszonych.
Spółdzielnie nie zrzeszone zlecają odpłatne przeprowadzenie lustracji wybranemu związkowi
rewizyjnemu lub Krajowej Radzie Spółdzielczej.
§ 4.
Lustratora wyznacza związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa
Rada Spółdzielcza. Obowiązki lustratora może pełnić osoba, która uzyskała uprawnienia
lustracyjne wydane przez Krajową Radę Spółdzielczą. Kryteria kwalifikacyjne lustratorów
oraz tryb przeprowadzania lustracji określa Krajowa Rada Spółdzielcza.
§ 5.
Jeżeli działalność lustratora jest niezgodna z prawem, a także jeżeli lustrator nie
zachowuje w tajemnicy wiadomości o działalności spółdzielni uzyskanych przy lustracji,
Krajowa Rady Spółdzielcza z własnej inicjatywy lub na wniosek związku rewizyjnego,
w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może go pozbawić uprawnień lustratora. Zachowanie
tajemnicy nie obowiązuje wobec organów lustrowanej spółdzielni, związku rewizyjnego,
który lustratora wyznaczył, Krajowej Rady Spółdzielczej oraz organów wymiaru sprawiedliwości.
§ 6.
Uchwała Krajowej Rady Spółdzielczej w sprawie pozbawienia uprawnień lustratora jest
ostateczną decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, który stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Lustrator obowiązany jest zawiadomić radę i zarząd o rozpoczęciu lustracji. Członkowie
rady uprawnieni są do uczestniczenia w lustracji.
§ 2.
Lustrator uprawniony jest do przeglądania ksiąg i wszelkich dokumentów w lustrowanej
spółdzielni oraz do bezpośredniego sprawdzania jej stanu majątkowego, a organy spółdzielni
i jej pracownicy obowiązani są do udzielania mu żądanych wyjaśnień i wszelkiej pomocy.
§ 1
Z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, który składa radzie i zarządowi
spółdzielni. Protokół sporządzony przez lustratora ma moc dokumentu urzędowego.
§ 2.
Zarząd spółdzielni obowiązany jest na żądanie członka spółdzielni udostępnić mu protokół
lustracji do wglądu.
§ 3.
(skreślony
§ 4
Wnioski z przeprowadzonej lustracji powinny być przedstawione przez radę nadzorczą
najbliższemu walnemu zgromadzeniu.
i 95. (skreślone
Spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał
walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów.
Uchwały o połączeniu powinny zawierać
1)
oznaczenie spółdzielni przejmującej,
2)
przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może
uszczuplać nabytych praw majątkowych członków,
3)
datę połączenia.
§ 1.
Podstawę rachunkową połączenia stanowią sprawozdania finansowe łączących się spółdzielni,
sporządzone na dzień połączenia.
§ 2.
Jeżeli walne zgromadzenia łączących się spółdzielni nie postanowią inaczej, podział
nadwyżki bilansowej nastąpi oddzielnie według sprawozdań finansowych sporządzonych
na dzień połączenia.
Połączenie oraz wynikające z niego zmiany statutu wywierają skutek od chwili wpisania
ich do rejestru, z wyjątkiem przewidzianym w art. 102 § 1.
Członkowie, którzy w chwili połączenia należeli do spółdzielni przejmowanej, stają
się członkami spółdzielni przejmującej. Wpłaty na udziały wpisuje się członkom spółdzielni
przejmowanej w takiej wysokości, jaka wynika z ustalonej w sprawozdaniu finansowym
kwoty przejętego funduszu udziałowego.
Wskutek połączenia majątek spółdzielni przejętej przechodzi na spółdzielnię przejmującą,
a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają się wierzycielami i dłużnikami drugiej.
§ 1.
Niezwłocznie po podjęciu uchwał o połączeniu zamiast zarządu i rady spółdzielni przejmowanej
działa zarząd i rada spółdzielni przejmującej.
§ 2
Zarząd spółdzielni przejmującej obowiązany jest niezwłocznie zgłosić uchwałę o połączeniu
do rejestrów łączących się spółdzielni.
§ 3.
Jeżeli uchwały walnych zgromadzeń o połączeniu tak stanowią, po wpisie połączenia
do rejestru spółdzielnia dokonuje niezwłocznie wyborów rady i zarządu.
(skreślone
§ 1.
Spółdzielnia może podzielić się na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej
większością 2/3 głosów w ten sposób, że z jej wydzielonej części zostaje utworzona
nowa spółdzielnia.
§ 2.
Uchwała o podziale spółdzielni powinna zawierać
1)
oznaczenie dotychczasowej spółdzielni i powstającej w wyniku podziału,
2)
listę członków lub określenie grup członków przechodzących do powstającej spółdzielni,
3
zatwierdzenie sprawozdania finansowego spółdzielni i planu podziału składników majątkowych
oraz praw i zobowiązań,
4)
datę podziału spółdzielni.
§ 1.
Niezwłocznie po podjęciu przez walne zgromadzenie uchwały o podziale spółdzielni zebranie
członków przechodzących do powstającej spółdzielni, a jeżeli uchwałę o podziale spółdzielni
podjęło zebranie przedstawicieli - zebranie tych przedstawicieli, którzy przechodzą
jako członkowie do powstającej spółdzielni
1)
uchwala statut powstającej spółdzielni; statut ten nie może uszczuplać nabytych praw
majątkowych członków,
2)
dokonuje wyboru tych organów spółdzielni, do których wyboru powołane jest, według
przyjętego statutu, walne zgromadzenie.
§ 2.
Podjęcie uchwał, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, wymaga zwykłej większości
głosów.
§ 3.
Jeżeli liczba członków przechodzących do powstającej spółdzielni jest mniejsza od
liczby członków uprawniającej według statutu dotychczasowej spółdzielni do zastąpienia
walnego zgromadzenia przez zebranie przedstawicieli, uchwały, o których mowa w § 1,
podejmuje w ciągu miesiąca od dnia podjęcia uchwały o podziale spółdzielni zebranie
członków przechodzących do powstającej spółdzielni. Zebranie to zwołuje zarząd dotychczasowej
spółdzielni, powiadamiając pisemnie zainteresowanych członków o terminie zebrania
i porządku jego obrad.
Zarząd spółdzielni powstającej jest obowiązany w terminie czternastu dni od dnia jego
wyboru wystąpić z wnioskiem o wpisanie spółdzielni do rejestru, a zarząd spółdzielni
dotychczasowej - z wnioskiem o wpisanie do rejestru jej podziału. Przepisy art. 7
oraz art. 8 stosuje się odpowiednio.
Wskutek podziału spółdzielni na powstającą spółdzielnię przechodzą z chwilą jej zarejestrowania
wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i zobowiązania. W tym też
zakresie wierzyciele i dłużnicy dotychczasowej spółdzielni stają się wierzycielami
i dłużnikami powstającej spółdzielni. Jednakże za zobowiązania powstałe przed podziałem
spółdzielni spółdzielnia dotychczasowa i nowo powstała odpowiadają solidarnie.
Do podziału spółdzielni stosuje się odpowiednio przepisy art. 98 § 1 i art. 100.
§ 1.
Spółdzielnia przechodzi wstań likwidacji
1)
z upływem okresu, na który, w myśl statutu, spółdzielnię utworzono,
2
wskutek zmniejszenia się liczby członków poniżej wskazanej w statucie lub w ustawie,
jeżeli spółdzielnia w terminie jednego roku nie zwiększy liczby członków do wymaganej
wielkości,
3)
wskutek zgodnych uchwał walnych zgromadzeń zapadłych większością 3/4 głosów na dwóch
kolejno po sobie następujących walnych zgromadzeniach, w odstępie co najmniej dwóch
tygodni.
§ 2
W wypadkach przewidzianych w § 1 zarząd spółdzielni (likwidator) zgłosi do rejestru
otwarcie likwidacji spółdzielni i zawiadomi o tym właściwy związek rewizyjny. Jeżeli
zarząd (likwidator) tego nie uczyni, zgłoszenia dokona związek rewizyjny, w którym
spółdzielnia jest zrzeszona.
§ 1.
Związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może podjąć uchwałę o postawieniu
spółdzielni w stan likwidacji, jeżeli
1)
działalność spółdzielni wykazuje rażące i uporczywe naruszenia prawa lub postanowień
statutu,
2)
spółdzielnia została zarejestrowana z naruszeniem prawa,
3)
spółdzielnia co najmniej od roku nie prowadzi działalności gospodarczej.
§ 2.
Uchwałę związku rewizyjnego, o której mowa w § 1, spółdzielnia może zaskarżyć do sądu
w ciągu sześciu tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uzasadnieniem. W razie niezaskarżenia
uchwały w ustawowym terminie lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego powództwo
albo umarzającego postępowanie w sprawie, związek rewizyjny zgłasza do rejestru wniosek
o otwarcie likwidacji, wyznaczając jednocześnie likwidatora.
Jeżeli spółdzielnia nie rozpoczęła działalności gospodarczej w ciągu roku od dnia
jej zarejestrowania i nie posiada majątku, może ulec wykreśleniu z rejestru na wniosek
związku rewizyjnego.
§ 1.
Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji na podstawie art. 113 § 1 pkt 3 może przed
upływem roku od dnia podjęcia drugiej uchwały walnego zgromadzenia o likwidacji przywrócić
swoją działalność na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością 3/4
głosów.
§ 2.
Zarząd lub likwidator powinni uchwałę o przywróceniu działalności spółdzielni zgłosić
niezwłocznie do rejestru, dołączając odpis protokołu walnego zgromadzenia. Dokonany
wpis sąd ogłosi w Monitorze Spółdzielczym.
Spółdzielnia w stanie likwidacji może połączyć się z inną spółdzielnią według zasad
przewidzianych w art. 96-102.
§ 1.
Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego zarządu lub osoby wybrane
przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2.
Likwidator może nie być członkiem spółdzielni. Likwidatorem może być także osoba prawna.
§ 3
Umowę z likwidatorem o wykonanie czynności likwidacyjnych zawiera rada spółdzielni.
W wypadku gdy zwołanie rady napotyka poważne trudności albo gdy likwidatora wyznacza
związek rewizyjny, umowę z likwidatorem zawiera ten związek, działając w imieniu spółdzielni.
§ 1.
Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu spółdzielni i członków
zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej.
§ 2.
Likwidator nie może zawierać nowych umów, chyba że jest to konieczne do przeprowadzenia
likwidacji spółdzielni. Dalej idące ograniczenia może ustanowić organ, który wyznaczył
likwidatora. Ograniczenia takie powinny być niezwłocznie zgłoszone przez likwidatora
do rejestru.
§ 3.
Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni napotyka poważne trudności,
związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może upoważnić likwidatora
do dokonania czynności określonego rodzaju, które wymagają uchwały walnego zgromadzenia
lub rady spółdzielni.
§ 4.
Likwidator może być odwołany w każdej chwili przez organ, który go wyznaczył. Ponadto
likwidatora może odwołać z ważnych przyczyn związek rewizyjny, w którym spółdzielnia
jest zrzeszona.
§ 5.
Organ, który odwołuje likwidatora, obowiązany jest równocześnie wyznaczyć innego.
Z dniem wpisania do rejestru otwarcia likwidacji wygasają uprzednio udzielone pełnomocnictwa
podlegające wpisowi do rejestru.
§ 1.
Spółdzielnia w likwidacji zachowuje dotychczasową swoją nazwę z dodaniem wyrazów
„w likwidacji”.
§ 2.
Osoba prawna wyznaczona na likwidatora składa oświadczenia w imieniu spółdzielni z
zachowaniem przepisów normujących składanie oświadczeń tej osoby.
Likwidator powinien niezwłocznie po wyznaczeniu go
1)
zgłosić do rejestru wniosek o wpisanie otwarcia likwidacji spółdzielni, jeżeli nie
zostało to jeszcze dokonane, i zawiadomić o tym związek rewizyjny, w którym spółdzielnia
jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą,
2)
powiadomić banki finansujące spółdzielnię oraz organy finansowe o otwarciu likwidacji
spółdzielni,
3)
ogłosić w Monitorze Spółdzielczym zawiadomienie o otwarciu likwidacji spółdzielni
i wezwać wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia
tego ogłoszenia,
4)
przystąpić do sporządzenia sprawozdania finansowego na dzień otwarcia likwidacji oraz
listy zobowiązań spółdzielni,
5)
sporządzić plan finansowy likwidacji i plan zaspokojenia zobowiązań.
W czasie likwidacji nie stosuje się przepisu art. 90 § 1, w zakresie kolejności pokrywania
strat bilansowych.
§ 1.
O odmowie zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności likwidator powinien zawiadomić wierzyciela
pisemnie w ciągu czterech tygodni od dnia zgłoszenia wierzytelności.
§ 2.
Na okres przewidziany w paragrafie poprzedzającym bieg przedawnienia lub terminu zawitego
ulega zawieszeniu.
§ 3
Uznanie przez likwidatora wierzytelności przerywa bieg przedawnienia i terminu zawitego,
jeżeli zostało dokonane pisemnie.
§ 1.
Należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w następującej kolejności
1)
koszty prowadzenia likwidacji,
2)
należności ze stosunku pracy i należności, którym przepisy prawa przyznają taką samą
ochronę jak należnościom ze stosunku pracy, oraz odszkodowanie z tytułu uszkodzenia
ciała, wywołania rozstroju zdrowia lub pozbawienia życia, w tym również odszkodowanie
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
3)
podatki i inne należności, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych,
oraz należności z tytułu kredytów bankowych,
4)
inne należności.
§ 2.
O ile należności nie są jeszcze wymagalne lub są sporne, kwoty potrzebne na ich pokrycie
powinny być złożone do depozytu sądowego.
§ 3.
Z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu sądowego
sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne dokonuje się stosunkowej
wypłaty udziałów. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu miesięcy
od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli.
§ 4.
Wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie tego terminu, mogą ich dochodzić
z nie rozdzielonego jeszcze majątku spółdzielni.
§ 5
Pozostały majątek spółdzielni zostaje przeznaczony na cele określone w uchwale ostatniego
walnego zgromadzenia. Roszczenia byłego członka do części funduszu zasobowego i innego
majątku spółdzielni są zaspokajane w postępowaniu likwidacyjnym. Zasady udziału byłego
członka w funduszu zasobowym i innym majątku spółdzielni określa statut.
§ 6
Jeżeli uchwała walnego zgromadzenia nie zawiera stosownego wskazania, likwidator przekazuje
pozostały majątek nieodpłatnie na cele spółdzielcze lub społeczne.
§ 1.
Po zakończeniu likwidacji likwidator przedstawia walnemu zgromadzeniu do zatwierdzenia
sprawozdanie finansowe na dzień zakończenia likwidacji.
§ 2.
Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia napotyka poważne trudności, likwidator przedstawia
sprawozdanie finansowe do zatwierdzenia związkowi rewizyjnemu, w którym spółdzielnia
jest zrzeszona.
§ 3.
Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji, likwidator
zgłasza do rejestru wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru oraz przekazuje księgi
i dokumenty zlikwidowanej spółdzielni do przechowania. Wykreślenie powinno być ogłoszone
przez sąd.
W razie zaspokojenia wszelkich należności przypadających od spółdzielni i złożenia
do depozytu sądowego kwot na zabezpieczenie należności spornych lub niewymagalnych,
spółdzielnia może ulec wykreśleniu z rejestru przed zakończeniem prowadzonych przez
nią lub przeciwko niej sporów sądowych. W takim wypadku w miejsce spółdzielni wchodzi
jako strona związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. Związek rewizyjny
obowiązany jest do przekazania kwot uzyskanych w wyniku sporu na cele określone stosownie
do art. 125 § 5 i 6.
§ 1.
Po wykreśleniu spółdzielni z rejestru likwidator odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni
za wyrządzone im szkody przez niedopełnienie swoich ustawowych obowiązków.
§ 2.
Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członków ostatniego zarządu
spółdzielni wykreślonej z rejestru w trybie określonym w art. 115.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej oraz po zasięgnięciu
opinii Krajowej Rady Spółdzielczej, określi w drodze rozporządzenia sposób i czas
przechowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych.
§ 1.
Ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności.
§ 2
Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie
wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać
walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia
spółdzielni.
§ 3.
Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym
istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności.
§ 4.
W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan
upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek
o ogłoszenie upadłości.
Z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółdzielni będącej w stanie likwidacji obowiązany
jest wystąpić do sądu likwidator niezwłocznie po stwierdzeniu niewypłacalności spółdzielni.
Na wniosek wierzyciela, który zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółdzielni,
sąd może zarządzić postawienie jej w stan upadłości pomimo uchwały walnego zgromadzenia
spółdzielni o dalszym jej istnieniu.
Jeżeli ze sprawozdania finansowego sporządzonego przez zarząd lub przez likwidatora
wynika, że majątek spółdzielni, która zaprzestała swej działalności, nie wystarcza
na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a wierzyciele nie wyrażą zgody na
ich pokrycie, sąd na wniosek wierzycieli lub Krajowej Rady Spółdzielczej zarządzi
wykreślenie spółdzielni z rejestru, zawiadamiając o tym wierzycieli i Krajową Radę
Spółdzielczą. W takim wypadku nie przeprowadza się postępowania upadłościowego.
Przepisy o organach spółdzielni stosuje się także podczas postępowania upadłościowego,
jeżeli z przepisów prawa upadłościowego nie wynika inaczej.
Po ogłoszeniu upadłości członkowie spółdzielni, na żądanie syndyka upadłości, niezwłocznie
uiszczają nie wpłaconą jeszcze część udziału.
Po ukończeniu postępowania upadłościowego syndyk upadłości zgłosi do sądu rejestrowego
wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru.
Do postępowania upadłościowego w sprawach nie uregulowanych niniejszą ustawą stosuje
się przepisy prawa upadłościowego.
Przedmiotem działalności rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest prowadzenie wspólnego
gospodarstwa rolnego oraz działalności na rzecz indywidualnych gospodarstw rolnych
członków. Spółdzielnia może również prowadzić inną działalność gospodarczą.
§ 1.
Członkami spółdzielni mogą być rolnicy będący
1)
właścicielami lub posiadaczami samoistnymi gruntów rolnych,
2)
dzierżawcami, użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnymi gruntów rolnych.
§ 2.
Członkami spółdzielni mogą być również inne osoby mające kwalifikacje przydatne do
pracy w spółdzielni.
§ 3.
(skreślony
(skreślony
§ 1
Statut spółdzielni może przewidywać, że członek posiadający grunty jest obowiązany
wnieść je w całości lub części jako wkład do spółdzielni.
§ 2.
Przez wkład gruntowy rozumie się grunty oraz budynki lub ich części i inne urządzenia
trwale z gruntem związane, znajdujące się na tych gruntach w chwili ich wniesienia.
§ 3.
Wniesienie wkładu gruntowego przez posiadacza zależnego wymaga zgody właściciela.
Statut może przewidywać, że członkowi przysługuje prawo do działki przyzagrodowej.
W takim wypadku statut powinien określać, którym członkom przysługuje prawo do działki
przyzagrodowej, wielkość działek i sposób ich wydzielania.
Użytkowanie przez spółdzielnię wkładów gruntowych jest odpłatne. Statut określa zasady
wynagradzania za użytkowanie tych wkładów.
§ 1.
Grunty wniesione jako wkłady ocenia się na zasadzie szacunku porównawczego ich wartości
użytkowej.
§ 2.
Budynki i inne urządzenia stanowiące wkład szacuje się w pieniądzach według stanu
i cen z dnia wniesienia.
§ 1.
Jeżeli statut lub umowa z członkiem inaczej nie postanawia, spółdzielnia nabywa prawo
użytkowania wkładu gruntowego wniesionego przez członka, z chwilą przejęcia tego wkładu.
§ 2.
Użytkowanie przez spółdzielnię wniesionych przez członka wkładów gruntowych regulują
przepisy Kodeksu cywilnego.
(skreślony
§ 1.
Członek będący właścicielem gruntu stanowiącego jego wkład może tym gruntem rozporządzać
aktami między żyjącymi lub na wypadek śmierci, jednakże o zamierzonym przeniesieniu
własności gruntu na osobę nie będącą członkiem tej samej spółdzielni powinien spółdzielnię
uprzedzić co najmniej na trzy miesiące przed dokonaniem tej czynności.
§ 2.
W razie odpłatnego przeniesienia własności wkładu gruntowego, spółdzielni przysługuje
prawo pierwokupu. Nie dotyczy to wypadku przeniesienia własności wkładu na rzecz innego
członka tej samej spółdzielni.
§ 3.
Grunt przeniesiony na własność innego członka tej samej spółdzielni powiększa wkład
nabywcy.
§ 1
Jeżeli statut przewiduje wniesienie wkładu gruntowego, powinien określać zasady i
termin jego wycofania w razie ustania członkostwa w spółdzielni oraz określać zasady
częściowego wycofania wkładu gruntowego w czasie trwania członkostwa.
§ 2
Statut powinien określać również zasady i termin ostatecznych rozliczeń między członkiem
wycofującym wkład gruntowy a spółdzielnią.
§ 3
Członek wycofujący swój wkład otrzymuje ten sam grunt, który wniósł, jeżeli potrzeby
wspólnej gospodarki nie stoją temu na przeszkodzie. W przeciwnym wypadku otrzymuje
równoważny grunt z uwzględnieniem interesów obu stron.
§ 4.
W wypadku gdy występuje różnica w obszarze lub wartości użytkowej zwracanych gruntów,
następuje między stronami rozliczenie według cen rynkowych z dnia rozliczenia.
§ 5.
Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do budynków i innych urządzeń
stanowiących wkład, przy uwzględnieniu na rzecz spółdzielni stopnia ich normalnego
zużycia na skutek użytkowania zgodnego z przeznaczeniem.
W wypadku gdy grunt został wniesiony przez posiadacza samoistnego, a do chwili ustania
członkostwa zasiedzenie nie nastąpiło, przedmiotem dalszego zasiedzenia staje się
działka zamienna.
(skreślony
Następcy prawni członka, jak również nie będący członkami właściciele gruntów wniesionych
za ich zgodą do spółdzielni, mogą wycofać wkład gruntowy według zasad odnoszących
się do członka, który wypowiedział członkostwo.
§ 1
Statut spółdzielni może zobowiązywać członków do wniesienia określonego wkładu pieniężnego.
Na poczet tego wkładu spółdzielnia może przyjąć środki produkcji, jak: inwentarz żywy,
pasze, materiał siewny, urządzenia, maszyny i narzędzia przydatne we wspólnym gospodarstwie.
Środki te podlegają oszacowaniu według stanu i cen z dnia wniesienia.
§ 2
Wkład pieniężny, jak i środki produkcji wniesione na jego poczet są przeliczane według
zasad określonych w statucie.
§ 3
Wkład pieniężny jest oprocentowany w wysokości określonej w statucie.
§ 4.
Wypłata odsetek od wkładu pieniężnego następuje raz w roku w terminie wskazanym w
statucie. Strony mogą uzgodnić, że należne za dany rok odsetki zostaną zaliczone na
powiększenie wkładu pieniężnego członka.
§ 1.
Wkład pieniężny podlega zwrotowi w wypadku ustania członkostwa. Zwrot następuje w
gotówce przy uwzględnieniu zasad, o których mowa w art. 152 § 2.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się do następców prawnych członka.
§ 1.
Jeżeli statut dopuszcza możliwość wnoszenia nadobowiązkowego wkładu pieniężnego -
wkład taki może być zwrócony w czasie trwania członkostwa.
§ 2.
Do wkładu nadobowiązkowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 152 i 153.
Statut spółdzielni może przewidywać powiększenie wkładów pieniężnych z dochodu ogólnego.
W takim wypadku statut określa uprawnienia członków do wycofania w czasie trwania
członkostwa części wkładu pochodzącego z odpisów.
§ 1
Zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obowiązek pracować w spółdzielni w
rozmiarze ustalanym corocznie przez zarząd, stosownie do potrzeb wynikających z planu
działalności gospodarczej spółdzielni.
§ 2.
Przy przydzielaniu pracy członkom spółdzielnia powinna uwzględniać ich kwalifikacje
zawodowe i osobiste.
§ 1.
Oprócz członków spółdzielnia może zatrudniać także ich domowników.
§ 2.
Za domownika członka uważa się każdego członka jego rodziny, a także inne osoby, jeżeli
zamieszkują z nim wspólnie i prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe.
Spółdzielnia poza członkami i domownikami może zatrudniać stosownie do swoich potrzeb
również inne osoby na podstawie umowy o pracę lub na podstawie innego stosunku prawnego,
którego przedmiotem jest świadczenie pracy.
§ 1
Członkowie wynagradzani są za pracę w formie udziału w dochodzie podzielnym stosownie
do wkładu ich pracy.
§ 2.
Statut spółdzielni powinien określać jednostkę stanowiącą miernik oceny wkładu pracy
członków.
§ 3
Szczegółowe zasady oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie
podzielnym ustala walne zgromadzenie, uwzględniając warunki pracy, potrzebne kwalifikacje
oraz odpowiedziałność z tytułu powierzonej funkcji.
Domownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę według zasad odnoszących się do członka,
chyba że w umowie zastrzeżono inny sposób wynagradzania.
Członkom i ich domownikom przysługuje prawo do corocznego urlopu wypoczynkowego w
wymiarze i według zasad określonych w statucie. Statut określa także sposób obliczania
wynagrodzenia przysługującego za czas urlopu.
§ 1
Członkom i ich domownikom pracującym w spółdzielń i przysługuje prawo doświadczeń
związanych z okresem ciąży, urodzeniem i wychowaniem małego dziecka na zasadach określonych
w przepisach prawa pracy.
§ 2.
Uprawnienia, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, przysługują w wypadku przepracowania
w spółdzielni okresu pracy wymaganego do uzyskania świadczeń określonych w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni
kółek rolniczych oraz ich rodzin.
§ 1.
Członkowie spółdzielni będący emerytami lub rencistami zachowują prawa członkowskie
przewidziane w statucie.
§ 2.
Członków, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, nieobecnych na walnym zgromadzeniu
nie wlicza się do liczby członków wymaganej w statucie dla ważności podejmowanych
uchwał.
Roszczeń z tytułu wynagrodzenia za pracę członek może dochodzić w drodze sądowej bez
wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego.
Roszczenia członka i domownika z tytułu wykonywanej pracy przedawniają się z upływem
lat trzech od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Wynagrodzenia członka i domownika za pracę korzystają z takiej samej ochrony, jaką
prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.
Dochód ogólny spółdzielni stanowi różnicę między przychodem uzyskanym w danym roku
obrachunkowym z produkcji i usług oraz zysków nadzwyczajnych a sumą poniesionych kosztów
na tę działalność, pomniejszoną o straty nadzwyczajne i należne podatki oraz powiększoną
lub pomniejszoną o różnicę wartości zapasów między stanem na koniec roku obrachunkowego
a stanem na początek tego roku. Przy ustalaniu dochodu ogólnego uwzględnia się udział
spółdzielni w wyniku finansowym innych organizacji.
§ 1.
Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni są
1)
fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpisów na udziały członkowskie
z podziału dochodu ogólnego lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach,
2)
fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, części dochodu ogólnego,
wartości majątkowych otrzymanych nieodpłatnie lub innych źródeł określonych w odrębnych
przepisach. Fundusz zasobowy zmniejsza się o straty na likwidacji środków trwałych
oraz straty losowe.
§ 2.
Spółdzielnia tworzy także inne fundusze własne przewidziane w odrębnych przepisach
oraz w jej statucie.
Dochód ogólny podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Spółdzielnia
przeznacza co najmniej 3% dochodu ogólnego na fundusz zasobowy, jeżeli fundusz ten
nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązkowych.
i 170. (skreślone
§ 1
Część dochodu ogólnego powstała po dokonaniu odpisów, o których mowa w art. 154a,
167 i 168, stanowi dochód podzielny podlegający podziałowi między członków i domowników
z tytułu wykonywania pracy.
§ 2.
Statut może przewidywać uprawnienie walnego zgromadzenia do dokonywania odpisów z
dochodu podzielnego na rezerwę stabilizacji udziału w dochodzie członków i domowników
w latach następnych. W takim wypadku statut powinien określać zasady wykorzystywania
tej rezerwy.
§ 3
Podział dochodu podzielnego następuje w ciągu miesiąca po zatwierdzeniu przez walne
zgromadzenie sprawozdania finansowego danego roku obrachunkowego. Na poczet podziału
spółdzielnia może wypłacać członkom i domownikom zaliczki według zasad ustalonych
w statucie.
W sprawach nie uregulowanych w art. 166-168 i 171 mają odpowiednie zastosowanie przepisy
działu VII części I tytułu I niniejszej ustawy, z wyjątkiem przepisów art. 75, 76,
77 § 1 i 2 oraz art. 78.
(skreślone
§ 1
Poza spółdzielniami wymienionymi w rozdziale 1 niniejszego działu mogą być tworzone
inne spółdzielnie, których podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie wspólnego
gospodarstwa rolnego.
§ 2
Jeżeli w takich spółdzielniach członkowie-osoby fizyczne mają według statutu wynikający
z członkostwa obowiązek wnoszenia w całości lub w części wkładów gruntowych i pieniężnych
oraz pracy w spółdzielni, to - w braku odmiennych postanowień statutowych - stosuje
się do nich odpowiednio przepisy art. 142-145, 147-149, 151-168, 171 i 172 i odpowiednie
przepisy Kodeksu •cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Statut
może w szczególności przewidywać odpowiednie stosowanie wyłącznie przepisów art. 142-145, 147-149, 151-154 i odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących rolniczych spółdzielni produkcyjnych, a w pozostałym zakresie - przepisów
części I tytułu I działu VII i przepisów prawa pracy. Dotyczy to zwłaszcza tworzonych
z inicjatywy kółek rolniczych spółdzielni zrzeszających osoby fizyczne.
(skreślony
§ 1.
Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych)
jest świadczenie usług dla rolnictwa i innych rodzajów usług wynikających z potrzeb
środowiska wiejskiego.
§ 2.
Spółdzielnia może również zajmować się wytwarzaniem środków i materiałów dla rolnictwa,
przetwórstwem rolnym i produkcją rolną (prowadzeniem gospodarstwa rolnego).
§ 3
W wypadku gdy spółdzielnia zrzesza obok osób prawnych również osoby fizyczne i zajmuje
się produkcją rolną (prowadzeniem gospodarstwa rolnego), a jej członkowie-osoby fizyczne
mają według statutu wynikający z członkostwa obowiązek wnoszenia w całości lub części
wkładów gruntowych i pieniężnych, to w braku odmiennych postanowień statutowych stosuje
się do nich odpowiednio przepisy art. 142-145, 147-149, 151-154 i odpowiednie przepisy
Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni pracy jest prowadzenie wspólnego
przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków.
§ 2-4.
(skreślone
§ 1.
Przedmiotem działalności spółdzielni inwalidów i spółdzielni niewidomych jest zawodowa
i społeczna rehabilitacja inwalidów i niewidomych przez pracę w prowadzonym wspólnie
przedsiębiorstwie.
§ 2.
Spółdzielnie pracy rękodzieła ludowego i artystycznego tworzą nowe i kultywują tradycyjne
wartości kultury materialnej, organizują i rozwijają rękodzieło ludowe i artystyczne,
sztukę i przemysł artystyczny.
§ 3
W celu zapewnienia warunków wykonywania zadań statutowych, mających szczególny charakter
społeczny, spółdzielnie, o których mowa w § 1 i 2, korzystają z wszechstronnej pomocy
organów władzy państwowej oraz administracji rządowej i samorządowej oraz ze zwolnień
i ulg w świadczeniach publicznoprawnych, określonych w odrębnych przepisach.
§ 4.
(skreślony
§ 1.
Spółdzielnia i członek spółdzielni mają obowiązek pozostawania ze sobą w stosunku
pracy. Poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach ustawy odmowa nawiązania stosunku
pracy lub pozostawania w takim stosunku stanowi naruszenie istotnych praw i obowiązków
wynikających ze stosunku członkostwa.
§ 2.
Członek ma prawo do zatrudnienia stosownie do swoich kwalifikacji zawodowych i osobistych
oraz aktualnych możliwości gospodarczych spółdzielni.
§ 3.
Stosunek pracy pomiędzy spółdzielnią a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą
umowę o pracę.
§ 4.
W razie nienawiązania stosunku pracy z winy spółdzielni, członek może dochodzić przez
cały czas trwania członkostwa zawarcia spółdzielczej umowy o pracę. Niezależnie od
tego może on, w ciągu roku od dnia powstania członkostwa, dochodzić odszkodowania
według przepisów prawa cywilnego.
§ 1
Za pracę w spółdzielni członek spółdzielni otrzymuje wynagrodzenie, na które składa
się wynagrodzenie bieżące i udział w części nadwyżki bilansowej przeznaczonej do podziału
między członków zgodnie z zasadami ustalonymi w statucie.
§ 2.
Wynagrodzenie bieżące członka i jego udział w nadwyżce bilansowej korzystają z ochrony,
jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.
§ 1.
Wypowiedzenie członkowi spółdzielni warunków pracy lub płacy jest dopuszczalne
1)
gdy jest uzasadnione potrzebami gospodarczymi lub organizacyjnymi spółdzielni, a w
szczególności wprowadzeniem nowych zasad wynagradzania, likwidacją działu pracy, w
którym członek jest zatrudniony, likwidacją zajmowanego przez niego stanowiska pracy
albo koniecznością zatrudnienia na danym stanowisku osoby o wyższych lub specjalnych
kwalifikacjach,
2)
w razie utraty przez członka zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy stwierdzonej
orzeczeniem lekarskim albo niezawinionej przez niego utraty uprawnień koniecznych
do jej wykonywania.
§ 2.
Zaproponowane członkowi nowe warunki pracy lub płacy powinny odpowiadać jego kwalifikacjom
i możliwościom gospodarczym spółdzielni.
W razie gospodarczej konieczności walne zgromadzenie, w celu zapewnienia pracy wszystkim
członkom, może skrócić równomiernie czas pracy i zmniejszyć odpowiednio wynagrodzenie
członków bez wypowiedzenia spółdzielczej umowy o pracę lub jej warunków. Uchwała walnego
zgromadzenia powinna dotyczyć co najmniej jednego działu pracy lub wszystkich członków
wykonujących pracę tego samego rodzaju.
§ 1.
Spółdzielcza umowa o pracę wygasa z ustaniem członkostwa oraz w wypadkach, w których
przepisy prawa pracy przewidują wygaśnięcie umowy o pracę z mocy prawa.
§ 2.
Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę w czasie trwania członkostwa jest niedopuszczalne,
z wyjątkiem wypadków przewidzianych w art. 187 i 189 oraz rozwiązania tej umowy na
skutek nieuzasadnionej odmowy przyjęcia nowych warunków pracy lub płacy, a także rozwiązania
jej na mocy porozumienia stron przy jednoczesnym wypowiedzeniu przez członka członkostwa.
Spółdzielnia może rozwiązać z członkiem spółdzielczą umowę o pracę w czasie trwania
członkostwa, z zachowaniem przewidzianego w Kodeksie pracy okresu wypowiedzenia, w razie
1)
zmniejszenia na podstawie uchwały rady spółdzielni stanu zatrudnienia podyktowanego
gospodarczą koniecznością,
2)
przyznania członkowi prawa do emerytury.
§ 1.
W razie naruszenia przez spółdzielnię przepisów art. 184, art. 187 i art. 191, członkowi
spółdzielni służy roszczenie o orzeczenie bezskuteczności wypowiedzenia spółdzielczej
umowy o pracę lub jej warunków, a jeżeli spółdzielcza umowa o pracę uległa już rozwiązaniu
- roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach.
§ 2.
Członkowi spółdzielni, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje
za czas pozostawania bez pracy, nie dłuższy jednak niż sześć miesięcy, wynagrodzenie
obliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia bieżącego z ostatnich trzech miesięcy
oraz odpowiedni udział w części nadwyżki bilansowej. Wynagrodzenie to zmniejsza się
o wynagrodzenie za pracę, które członek spółdzielni uzyskał podejmując w tym czasie
zatrudnienie w innym zakładzie pracy.
§ 3.
Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członka spółdzielni,
który po wypowiedzeniu mu warunków pracy lub płacy z naruszeniem art. 184 przystąpił
do pracy na warunkach określonych w tym wypowiedzeniu.
§ 1.
W czasie trwania członkostwa spółdzielnia może rozwiązać spółdzielczą umowę o pracę
bez wypowiedzenia tylko z przyczyn uzasadniających według przepisów Kodeksu pracy takie rozwiązanie umowy bez winy pracownika.
§ 2.
Członkowi, z którym rozwiązano spółdzielczą umowę o pracę bez wypowiedzenia mimo braku
przyczyn, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, lub z naruszeniem przepisu art.
191, służy roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach.
§ 3.
Członkowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie
za czas pozostawania bez pracy według zasad określonych w art. 188 § 2, nie mniej
jednak niż w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
§ 1.
Wypowiedzenie albo rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę, jak również wypowiedzenie
warunków pracy lub płacy wymaga przewidzianego w Kodeksie pracy współdziałania z organami związku zawodowego, jeżeli związek taki działa w spółdzielni.
§ 2.
Przepisy art. 184 oraz art. 187-189 nie wyłączają stosowania korzystniejszych dla
członków spółdzielni przepisów prawa pracy, zakazujących lub ograniczających wypowiedzenie
umowy o pracę, wypowiedzenie przewidzianych tą umową warunków albo jej rozwiązanie
bez wypowiedzenia.
Oświadczenie spółdzielni o wypowiedzeniu spółdzielczej umowy o pracę, o rozwiązaniu
tej umowy bez wypowiedzenia albo o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy powinno
być złożone w formie pisemnej z podaniem przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie albo
rozwiązanie.
§ 1.
Po ustaniu przyczyn, które uzasadniały wypowiedzenie albo rozwiązanie przez spółdzielnię
spółdzielczej umowy o pracę bez wypowiedzenia w czasie trwania członkostwa, spółdzielnia
i członek spółdzielni obowiązani są zawrzeć spółdzielczą umowę o pracę.
§ 2.
W razie naruszenia przez spółdzielnię obowiązku, o którym mowa w paragrafie poprzedzającym,
członkowi spółdzielni służy roszczenie o nawiązaniu spółdzielczej umowy o pracę o
treści odpowiadającej aktualnym możliwościom gospodarczym spółdzielni. Członkowi,
który podjął pracę, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy na zasadach
określonych w art. 188 § 2, z tym że za podstawę obliczenia wysokości przeciętnego
wynagrodzenia przyjmuje się wynagrodzenie ustalone dla nowo podjętej pracy.
§ 1.
Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić
1)
z przyczyn uzasadniających według przepisów prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę
bez wypowiedzenia z winy pracownika,
2)
w razie ciężkiego naruszenia obowiązków członkowskich lub umyślnego działania na szkodę
spółdzielni.
§ 2.
Przepisy paragrafu poprzedzającego nie wyłączają stosowania art. 24 § 1.
§ 3.
Wykluczenie nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez spółdzielnię
wiadomości o okolicznościach je uzasadniających.
§ 4.
Wykluczenie członka, który był zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę,
pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem przez zakład
pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
§ 1.
Wykreślenie z rejestru członków spółdzielni może nastąpić tylko w wypadku, gdy
1)
członek nie jest zatrudniony w spółdzielni przez okres dłuższy niż jeden rok z przyczyn
niezawinionych przez spółdzielnię,
2)
członek utracił w znacznym stopniu lub całkowicie zdolność do pracy, a spółdzielnia
nie może zatrudnić go na stanowisku odpowiadającym jego ograniczonej zdolności do
pracy,
3)
członek utracił pełną zdolność do czynności prawnych, a statut nie przewiduje członkostwa
osób nie mających takiej zdolności.
§ 2.
W wypadku wymienionym w § 1 pkt 2 wykreślenie staje się skuteczne po upływie okresu
przewidzianego w Kodeksie pracy dla wypowiedzenia umowy o pracę.
Jeżeli w spółdzielni działa związek zawodowy, spółdzielnia podejmuje uchwałę o wykluczeniu
członka ze spółdzielni albo o wykreśleniu go z rejestru członków po zasięgnięciu opinii
właściwego organu związku zawodowego.
§ 1.
Członkowi spółdzielni zatrudnionemu na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, którego
spółdzielnia wykluczyła lub wykreśliła z rejestru członków z naruszeniem przepisów
art. 193-195, przysługują roszczenia przewidziane w przepisach art. 188 § 1 i 2 lub,
jeżeli jest to dla członka korzystniejsze, w przepisach prawa pracy dotyczących uprawnienia
pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez zakład pracy umowy o pracę
bez wypowiedzenia.
§ 2.
Roszczeń, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, członek może dochodzić tylko
wtedy, gdy dochodzi uchylenia uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu.
§ 3.
Jeżeli wykluczenie albo wykreślenie było uzasadnione, lecz nastąpiło z naruszeniem
przepisu art. 193 § 3 lub art. 195, powództwo członka o uchylenie uchwały o wykluczeniu
albo o wykreśleniu i o przywrócenie do pracy może być oddalone, o ile dalsze pozostawanie
członka w spółdzielni nie dałoby się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.
§ 4.
Członkowi spółdzielni, który mimo bezzasadnego wykluczenia ze spółdzielni albo wykreślenia
z rejestru członków nie dochodzi przywrócenia do pracy ani nawiązania członkostwa,
przysługuje odszkodowanie odpowiadające wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia.
§ 1.
Termin do wszczęcia przez członka spółdzielni postępowania przed sądem w sprawach
dotyczących wypowiedzenia spółdzielczej umowy o pracę, warunków pracy i płacy, rozwiązania
oraz odmowy jej nawiązania wynosi czternaście dni i liczy się od dnia doręczenia pisemnego
zawiadomienia członka o oświadczeniu spółdzielni w tych sprawach wraz z uzasadnieniem.
§ 2.
W wypadku wniesienia przez członka odwołania w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym,
termin określony w § 1 biegnie od dnia doręczenia członkowi spółdzielni zawiadomienia
wraz z uzasadnieniem o uchwale organu odwoławczego lub od upływu terminu ustalonego
w statucie do podjęcia uchwały przez ten organ.
§ 1.
Sprawy o istnienie członkostwa, o wykluczenie ze spółdzielni albo o wykreślenie z
rejestru członków, a także sprawy o roszczenia z tytułu niezgodnego z prawem wykluczenia
ze spółdzielni albo wykreślenia z rejestru członków rozpoznają sądy właściwe dla spraw
o prawa niemajątkowe.
§ 2.
Członek może dochodzić w drodze sądowej uchylenia uchwały rady spółdzielni o wykluczeniu
lub wykreśleniu bez wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego. W takim wypadku
zaskarżeniu przez członka podlega uchwała rady spółdzielni; termin do wniesienia powództwa
o uchylenie tej uchwały wynosi sześć tygodni i liczy się od dnia doręczenia członkowi
zawiadomienia o wykluczeniu albo wykreśleniu wraz z uzasadnieniem.
§ 3.
Termin określony w paragrafie poprzedzającym dotyczy również dochodzenia przez członka
roszczenia o odszkodowanie z tytułu bezzasadnego wykluczenia lub wykreślenia.
W sprawach nie uregulowanych przepisami art. 182-198 do spółdzielczej umowy o pracę
stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy, z wyjątkiem przepisów Kodeksu pracy o zawieraniu umów o pracę na okres próbny.
§ 1
Statut spółdzielni może uzależnić przyjęcie na członka od odbycia okresu kandydackiego.
W takim wypadku statut powinien wskazywać organ spółdzielni uprawniony do przyjmowania
kandydatów i określać czas trwania okresu kandydackiego.
§ 2.
W stosunku do kandydatów na członków spółdzielni termin przewidziany w art. 17 § 3
biegnie od dnia zakończenia okresu kandydackiego.
§ 3.
Do kandydatów na członków spółdzielni stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony,
jednakże stosunek pracy między kandydatem a spółdzielnią może być rozwiązany wcześniej,
z zachowaniem terminów i zasad przewidzianych w przepisach Kodeksu pracy dla rozwiązania umowy zawartej na czas nieokreślony.
§ 4.
Statut może przyznać kandydatom niektóre prawa i obowiązki członków spółdzielni.
§ 5.
Pracownicy spółdzielni zatrudnieni co najmniej dwanaście miesięcy na podstawie umowy
o pracę zawartej na czas nieokreślony, ubiegający się o przyjęcie na członków spółdzielni,
są zwolnieni od odbycia okresu kandydackiego. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia
takiego pracownika na członka, jeżeli spełnia on wymagania statutowe, a spółdzielnia
ma możność dalszego jego zatrudnienia.
§ 1.
Statut może przewidywać zatrudnienie wszystkich lub niektórych członków nie na podstawie
spółdzielczej umowy o pracę, lecz na podstawie umowy o pracę nakładczą, umowy zlecenia
lub umowy o dzieło, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem działalności spółdzielni.
Spółdzielnia ma obowiązek równomiernie rozdzielać pracę między tych członków, z uwzględnieniem
ich kwalifikacji.
§ 2.
Do członków spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, stosuje się odpowiednio
przepisy art. 182 § 1, 2 i 4, art. 183 oraz art. 186 § 1.
§ 1.
Do członków zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą, poza przepisami, o
których mowa w art. 201 § 2, stosuje się odpowiednio także przepisy art. 184, 185,
187-198 i 200.
§ 2.
W sprawach nie uregulowanych w art. 201 oraz w paragrafie poprzedzającym stosuje się
w zakresie wypowiedzenia umowy o pracę nakładczą, jej rozwiązania bez wypowiedzenia
i jej wygaśnięcia odpowiednie przepisy prawa pracy dotyczące umowy o pracę. W pozostałym
zakresie stosuje się przepisy tego prawa dotyczące umowy o pracę nakładczą.
Statut spółdzielni powinien określać szczegółowe prawa i obowiązki członków zatrudnionych
na podstawie umowy zlecenia albo umowy o dzieło oraz przyczyny uzasadniające wykluczenie
tych członków ze spółdzielni lub wykreślenie ich z rejestru członków.
§ 1.
Przedmiotem działalności spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych
członków i ich rodzin oraz potrzeb gospodarczych i kulturalnych, wynikających z zamieszkiwania
w spółdzielczym osiedlu lub budynku.
§ 2.
Dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych spółdzielnia może
1)
przydzielać członkom lokale mieszkalne w budynkach stanowiących własność spółdzielni,
2)
budować domy jednorodzinne w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów
lub inne domy w celu przeniesienia na rzecz członków znajdujących się w nich lokali
mieszkalnych,
3)
udzielać pomocy członkom w budowie przez nich domów mieszkalnych.
§ 3.
Statut spółdzielni powinien określać, w jakich formach, spośród wymienionych w paragrafie
poprzedzającym, spółdzielnia zaspokaja potrzeby mieszkaniowe członków.
§ 4
Spółdzielnia może przejmować nie stanowiące jej własności budynki w administrację.
§ 5
Statut spółdzielni może przewidywać wynajmowanie lokali mieszkalnych i użytkowych
w budynkach stanowiących własność spółdzielni.
§ 1.
Statut spółdzielni powinien określać zasady ustalania kolejności przydziału lokali
członkom, a także zasady doboru najemców lokali w budynkach stanowiących własność
spółdzielni.
§ 2.
Statut spółdzielni może określać przypadki, w których osoba prawna może uzyskać przydział
lokalu mieszkalnego lub być najemcą takiego lokalu w budynkach stanowiących własność
spółdzielni.
(skreślony
Członkiem spółdzielni mieszkaniowej może być osoba ubezwłasnowolniona. W razie nabycia
prawa do lokalu mieszkalnego w drodze dziedziczenia lub na podstawie zapisu oraz w
innych wypadkach określonych w statucie (art. 15 § 3), w poczet członków spółdzielni
mieszkaniowej może być przyjęta także osoba małoletnia.
§ 1.
Członkowie spółdzielni obowiązani są uczestniczyć w kosztach budowy, eksploatacji
i utrzymania nieruchomości spółdzielczych, działalności społeczno-wychowawczej oraz
w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych
lub budowlanych oraz uiszczanie innych opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
§ 2.
Jeżeli spółdzielnia zaspokaja potrzeby członków w różnych formach, statut powinien
określać sposób rozłożenia kosztów działalności spółdzielni na poszczególne grupy
członków.
§ 3.
Wartość środków trwałych i innych finansowanych bezpośrednio z funduszu udziałowego
lub wkładów mieszkaniowych i budowlanych nie zwiększa funduszu zasobowego; umorzenie
wartości tych środków trwałych obciąża odpowiednio fundusz udziałowy lub wkłady mieszkaniowe
i budowlane.
§ 4.
Różnica między kosztami a dochodami gospodarki zasobami mieszkaniowymi spółdzielni
zwiększa odpowiednio koszty lub dochody tej gospodarki w roku następnym.
§ 5
, 5a i 6. (skreślone
§ 1.
Jeżeli lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię, przebudowy lub
przeprowadzenia modernizacji, spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego
lokalu lub budynku jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót.
§ 2.
Jeżeli rodzaj remontu lub zamierzonej modernizacji budynku tego wymaga, osoby zajmujące
lokal (budynek) obowiązane są na żądanie i koszt spółdzielni przenieść się do lokalu
zamiennego, a w razie niemożności dostarczenia takiego lokalu - do pomieszczenia zastępczego
na okres wykonywania naprawy lub modernizacji ściśle oznaczony i podany do wiadomości
zainteresowanych. Okres ten w wypadku przeniesienia do pomieszczenia zastępczego nie
może być dłuższy niż dwanaście miesięcy.
§ 3.
W okresie zamieszkiwania w lokalu zamiennym lub pomieszczeniu zastępczym członek wnosi
opłaty jedynie za używanie tego lokalu lub pomieszczenia.
§ 4.
W wypadku modernizacji budynku członek spółdzielni obowiązany jest uzupełnić wkład
budowlany lub mieszkaniowy.
§ 5.
Spółdzielnia może tworzyć fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy na ten
fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi.
§ 1.
Po wygaśnięciu prawa do lokalu mieszkalnego członek oraz zamieszkujące w tym lokalu
osoby, które prawa swoje od niego wywodzą, obowiązane są do opróżnienia lokalu. Spółdzielnia
nie ma obowiązku dostarczenia lokalu zamiennego.
§ 2.
Statut powinien przewidywać termin, nie krótszy niż trzy miesiące, do opróżnienia
lokalu po wygaśnięciu prawa, jakie do tego lokalu przysługiwało.
Przepisów art. 29 § 1 nie stosuje się do wkładów mieszkaniowych i budowlanych, a gdy
chodzi o wkłady mieszkaniowe, nie stosuje się także przepisów art. 27 § 3. W razie
ustania członkostwa zwrot udziałów powinien być dokonany równocześnie ze zwrotem wkładu
mieszkaniowego lub budowlanego (równowartości własnościowego prawa do lokalu); w takim
wypadku przepisu art. 26 § 1 nie stosuje się.
W sprawach nie uregulowanych niniejszą ustawą prawa i obowiązki członka spółdzielni,
a zwłaszcza zasady wnoszenia i ustalania wysokości wkładu mieszkaniowego i budowlanego,
przyznawania prawa do lokalu mieszkalnego, rozliczeń z tytułu dodatkowego wyposażenia
lokalu przez członka spółdzielni oraz uprawnień członka do zamiany lokalu, określają
postanowienia statutu. W odniesieniu do lokali mieszkalnych wybudowanych z pomocą
funduszy państwowych (społecznych) zasady wnoszenia r ustalania wysokości wkładów
powinny odpowiadać warunkom, na których spółdzielnia skorzystała z tej pomocy.
§ 1.
W budynkach stanowiących własność spółdzielni mieszkaniowej członkom przysługuje prawo
używania przydzielonych im lokali mieszkalnych o powierzchni odpowiadającej wysokości
wkładu mieszkaniowego lub budowlanego i innym kryteriom określonym w statucie (spółdzielcze
prawo do lokalu mieszkalnego).
§ 2.
Członek spółdzielni mieszkaniowej w zależności od rodzaju wniesionego wkładu (mieszkaniowego
lub budowlanego) i zgłoszonego wniosku może uzyskać spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego
1)
lokatorskie albo
2)
własnościowe.
§ 3.
Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą przydziału lokalu. Oświadczenie
spółdzielni pod nieważnością powinno być złożone w formie pisemnej.
§ 4.
Przed wygaśnięciem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego przydzielenie lokalu
innemu członkowi jest nieważne.
(skreślony
§ 1.
Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego może należeć tylko do jednej osoby albo
do małżonków.
§ 2.
Spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w
czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie
do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Jeżeli
między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, do wspólności spółdzielczego prawa
do lokalu w kwestiach nie uregulowanych w przepisach niniejszego artykułu przepisy
o wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Ustanie wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa nie pociąga za sobą ustania
wspólności spółdzielczego prawa do lokalu. Jednakże sąd, stosując odpowiednio przepisy
o zniesieniu wspólności majątkowej, może na żądanie jednego z małżonków z ważnych
powodów znieść wspólność tego prawa.
§ 4.
Jeżeli stosunki majątkowe między małżonkami podlegają wspólności ustawowej, wkład
mieszkaniowy lub budowlany należy przed przydziałem lokalu wspólnie do obojga małżonków,
niezależnie od pochodzenia środków, z których został zgromadzony. Przepis ten nie
narusza uprawnienia każdego z małżonków do żądania zwrotu wydatków i nakładów poczynionych
z jego majątku odrębnego na majątek wspólny.
§ 5.
Członkami spółdzielni mogą być oboje małżonkowie, choćby spółdzielcze prawo do lokalu
przysługiwało tylko jednemu z nich.
§ 1.
Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub unieważnienia małżeństwa małżonkowie powinni
w terminie jednego roku zawiadomić spółdzielnię, któremu z nich przypadło spółdzielcze
prawo do lokalu mieszkalnego, albo przedstawić dowód wszczęcia postępowania sądowego
o podział tego prawa. Małżonek nie będący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację
członkowską w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym przypadło mu prawo do lokalu.
§ 2.
Jeżeli małżonkowie nie dokonają czynności, o których mowa w paragrafie poprzedzającym,
spółdzielnia wyznaczy im w tym celu dodatkowy termin, nie krótszy niż trzy miesiące,
uprzedzając o skutkach, jakie może spowodować jego niezachowanie. Po bezskutecznym
upływie tego terminu spółdzielnia podejmie uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego prawa
do lokalu.
§ 1.
Wynajmowanie lub oddawanie w bezpłatne używanie części lub całości przydzielonego
lokalu mieszkalnego jest dopuszczalne dopiero po zamieszkaniu członka w tym lokalu.
§ 2.
Wynajęcie lub oddanie w bezpłatne używanie całego lokalu mieszkalnego wymaga zgody
spółdzielni.
§ 3.
Umowy zawarte przez członka w sprawie korzystania z lokalu mieszkalnego lub jego części
wygasają najpóźniej z chwilą wygaśnięcia spółdzielczego prawa do tego lokalu.
§ 1.
Lokatorskie prawo do lokalu jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie
podlega egzekucji.
§ 2.
Lokatorskie prawo do lokalu wygasa z chwilą ustania członkostwa. W wypadku gdy przysługuje
ono małżonkom, wygaśnięcie następuje z chwilą ustania członkostwa obojga małżonków.
§ 3
Obowiązki przewidziane w art. 208 § 1 członek wykonuje przez
1)
wniesienie wkładu mieszkaniowego według zasad określonych w statucie w wysokości odpowiadającej
różnicy między kosztem budowy przypadającym na jego lokal a uzyskaną przez spółdzielnię
pomocą ze środków publicznych (umorzeniem części kredytu zaciągniętego przez spółdzielnię
na sfinansowanie kosztu budowy lokalu),
2)
uiszczanie innych opłat związanych z używaniem lokalu.
§ 4
W razie wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielnia zwraca osobie uprawnionej
wkład mieszkaniowy. Należność z tego tytułu powinna stanowić taką samą część wartości
lokalu zaktualizowanej w sposób przewidziany w art. 229 § 1, jaką część wartości lokalu
stanowił wkład mieszkaniowy w dacie przydziału lokalu. Roszczenie o zwrot wkładu jest
zbywalne i podlega egzekucji.
§ 5
Członek otrzymujący przydział lokalu, do którego wygasło prawo innej osoby, wnosi
wkład mieszkaniowy w kwocie wypłaconej osobie uprawnionej.
§ 1.
Członkowi może przysługiwać tylko jedno spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.
§ 2.
W razie nabycia prawa do więcej niż jednego spółdzielczego lokatorskiego prawa do
lokalu mieszkalnego członek jest obowiązany w ciągu trzech miesięcy od daty wezwania
go przez spółdzielnię zlikwidować stan sprzeczny z przepisami § 1. Po bezskutecznym
upływie tego terminu właściwa spółdzielnia podejmie uchwałę o wygaśnięciu później
uzyskanego prawa.
§ 3.
Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, gdy prawo do więcej niż jednego spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego uzyskują małżonkowie, chyba że mają oni
z przyczyn uzasadnionych osobne miejsca zamieszkania.
§ 1
Na pisemne żądanie członka spółdzielnia obowiązana jest, w terminie określonym w statucie,
dokonać przekształcenia przysługującego członkowi prawa na własnościowe prawo do lokalu.
Oświadczenie spółdzielni powinno być pod rygorem nieważności złożone w formie pisemnej.
§ 1a
Wraz z przekształceniem uprawnień, o których mowa w § 1, członek jest obowiązany w
terminie określonym przez spółdzielnię wnieść wkład budowlany w wysokości odpowiadającej
równowartości lokalu ustalonej w sposób przewidziany w art. 229 § 1. Na poczet wymaganego
wkładu budowlanego zalicza się wkład mieszkaniowy członka przeliczony w sposób przewidziany
w art. 218 § 4. Szczegółowe zasady rozliczeń z tytułu przekształcenia uprawnień lokatorskich
na własnościowe określa statut spółdzielni.
§ 2.
W wypadkach określonych w statucie spółdzielnia może odmówić przekształcenia lokatorskiego
prawa do lokalu na własnościowe.
§ 3.
Statut może przewidywać, że w domach dla inwalidów, osób samotnych i w innych domach
o specjalnym przeznaczeniu lokatorskie prawa do lokali nie podlegają przekształceniu.
Z chwilą śmierci jednego z małżonków lokatorskie prawo do lokalu, które przysługiwało
obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi. Małżonek ten, jeżeli nie jest członkiem
spółdzielni, powinien pod rygorem wygaśnięcia prawa w terminie jednego roku od dnia
śmierci członka złożyć deklarację członkowską. Przepis ten nie narusza uprawnień spadkobierców
do dziedziczenia wkładu.
§ 1.
W razie wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu w następstwie ustania członkostwa
lub niedokonania czynności, o której mowa w art. 220, roszczenie o przyjęcie do spółdzielni
i o przydział lokalu po byłym członku przysługuje zamieszkałym z nim razem: małżonkowi,
dzieciom i innym osobom bliskim.
§ 2.
W razie ustania członkostwa w okresie oczekiwania na przydzielenie lokalu, osoby,
o których mowa w paragrafie poprzedzającym, mają roszczenie o przyjęcie do spółdzielni
i przydzielenie lokalu w kolejności przysługującej byłemu członkowi. Małżonkowi roszczenie
to przysługuje niezależnie od miejsca zamieszkania.
§ 3.
Dla zachowania roszczeń, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, konieczne jest
złożenie w terminie ustalonym w statucie deklaracji członkowskiej i pisemnego wniosku
o przydział lokalu. Jeżeli zgłasza się kilku uprawnionych, rozstrzyga sąd w postępowaniu
nieprocesowym. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu do
wystąpienia do sądu wyboru dokonuje spółdzielnia.
Z chwilą zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego spółdzielni lokatorskie
prawo do lokalu przekształca się w stosunek najmu, chyba że nabywcą budynku jest inna
spółdzielnia mieszkaniowa.
§ 1.
Własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym, przechodzi na spadkobierców i
podlega egzekucji. Jest ono ograniczonym prawem rzeczowym.
§ 2
Skuteczność zbycia własnościowego prawa do lokalu zależy od przyjęcia nabywcy w poczet
członków spółdzielni.
§ 3.
Zbycie własnościowego prawa do lokalu obejmuje także wkład budowlany. Dopóki prawo
to nie wygaśnie, zbycie samego wkładu jest nieważne.
§ 4.
Zbycie prawa do części lokalu mieszkalnego jest nieważne.
§ 5
Umowa zbycia własnościowego prawa do lokalu powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Spółdzielnie mieszkaniowe są obowiązane prowadzić rejestr lokali, dla których zostały
założone oddzielne księgi wieczyste, z adnotacją o ustanowionych hipotekach.
Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków nabywcy prawa, jeżeli odpowiada
on wymaganiom statutu. To samo dotyczy spadkobiercy, który dopełnił czynności przewidzianych
w art. 228, oraz licytanta.
(skreślony
§ 1.
Obowiązki przewidziane w art. 208 § 1 członek wykonuje przez wniesienie wkładu budowlanego
na zasadach określonych w statucie, w wysokości odpowiadającej całości kosztów budowy
przypadających na jego lokal oraz przez uiszczanie opłat związanych z używaniem lokalu.
§ 2.
Członek otrzymujący przydział lokalu, do którego wygasło prawo innej osoby, wnosi
wkład budowlany w wysokości odpowiadającej równowartości własnościowego prawa do lokalu
ustalonej w sposób przewidziany w art. 229 § 1.
§ 3.
Jeżeli w wyniku ostatecznego rozliczenia kosztów budowy powstała różnica pomiędzy
wysokością wstępnie ustalonego wkładu budowlanego a kosztami budowy lokalu, uprawnionym
albo zobowiązanym z tego tytułu jest członek, któremu w chwili dokonania tego rozliczenia
przysługuje własnościowe prawo do lokalu.
§ 1.
Własnościowe prawo do lokalu wygasa z upływem sześciu miesięcy od dnia ustania członkostwa
z innych przyczyn niż śmierć członka, chyba ze członek przed upływem tego terminu
wskaże osobę, której zbył prawo, a osoba ta złoży deklarację członkowską. W tym wypadku
prawo wygasa, gdy odmowa przyjęcia tej osoby na członka spółdzielni stanie się ostateczna,
a od dnia ustania członkostwa upłynęło sześć miesięcy. Nabywca może, w ciągu trzech
miesięcy od dnia doręczenia mu zawiadomienia o ostatecznej odmowie spółdzielni, wystąpić
do sądu o nakazanie przyjęcia go w poczet członków spółdzielni.
§ 2.
W razie wykluczenia lub wykreślenia członka termin sześciu miesięcy, o którym mowa
w paragrafie poprzedzającym, biegnie od dnia, w którym decyzja o pozbawieniu członkostwa
stała się ostateczna.
§ 1.
W razie śmierci członka spadkobierca powinien, w terminie jednego roku od dnia otwarcia
spadku, przedstawić stwierdzenie nabycia spadku, a jeżeli postępowanie sądowe o to
stwierdzenie nie zostało zakończone w tym terminie, złożyć dowód jego wszczęcia. Jeżeli
spadkobierców jest kilku, powinni oni ponadto, w terminie trzech miesięcy od dnia
uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wskazać spadkobiercę,
któremu własnościowe prawo do lokalu przypadło w wyniku działu spadku, lub przedstawić
dowód wszczęcia postępowania o dział spadku. W tym ostatnim wypadku wskazanie spadkobiercy
powinno nastąpić w terminie trzech miesięcy od dnia zakończenia postępowania działowego.
§ 2.
Spadkobierca nie będący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację członkowską
wraz ze stwierdzeniem nabycia spadku, a gdy spadkobierców jest kilku - wraz z dowodem,
że przypadło mu własnościowe prawo do lokalu na mocy działu spadku.
§ 3.
W razie niedopełnienia czynności przewidzianych w paragrafach poprzedzających lub
odmowy przyjęcia spadkobiercy w poczet członków spółdzielni, prawo do lokalu wygasa.
§ 4.
W razie śmierci jednego ze współmałżonków, którym wspólnie przysługiwało prawo do
lokalu, oraz w wypadku zapisu prawa do lokalu, przepisy paragrafów poprzedzających
stosuje się odpowiednio.
§ 1.
W razie wygaśnięcia własnościowego prawa do lokalu po zamieszkaniu w nim przez członka,
spółdzielnia obowiązana jest uiścić uprawnionemu równowartość tego prawa po potrąceniu
należności z tytułu nie wniesionej części wkładu. Równowartość ustala się przyjmując
za podstawę wkład budowlany, z uwzględnieniem
1)
zwyżki lub zniżki kosztów budowy,
2)
przypadającej na dany lokal wartości zużycia budynku,
3)
zniszczenia lokalu przekraczającego normalne zużycie,
4)
innych okoliczności mających wpływ na obniżenie lub podwyższenie wartości użytkowej
lokalu.
§ 1a
Z równowartości własnościowego prawa do lokalu ustalonej w sposób przewidziany w §
1 potrąca się nie wniesioną przez członka część wkładu budowlanego, a w przypadku
gdy nie został spłacony kredyt zaciągnięty przez spółdzielnię na sfinansowanie kosztów
budowy danego lokalu - potrąca się kwotę nie spłaconego kredytu wraz z odsetkami.
§ 1b
Przysługująca uprawnionemu równowartość własnościowego prawa do lokalu, ustalona w
sposób przewidziany w § 1 i 1a, nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia jest
w stanie uzyskać od następcy obejmującego dany lokal w trybie przetargu.
§ 2.
W razie śmierci członka przed przydzieleniem lokalu, wkład budowlany wraz ze związanymi
z nim uprawnieniami przechodzi na spadkobierców. Jeżeli nie dokonają oni czynności
przewidzianych w przepisach art. 228 § 1 i 2, które stosuje się odpowiednio, przysługuje
im zwrot sum wpłaconych na wkład budowlany.
§ 3.
W razie ustania członkostwa z innych przyczyn niż śmierć, przed przydzieleniem lokalu
lub zamieszkaniem przez członka w przydzielonym lokalu
1)
byłemu członkowi przysługuje zwrot sum wpłaconych na wkład budowlany,
2
małżonkowi, dzieciom i innym osobom bliskim byłego członka przysługują uprawnienia
przewidziane w przepisie art. 221, który stosuje się odpowiednio.
§ 1.
W wypadkach gdy ustawa przewiduje wygaśnięcie własnościowego prawa do lokalu z mocy
prawa lub uchwały spółdzielni, prawo to, jeżeli jest obciążone hipoteką, nie wygasa,
lecz przechodzi z mocy prawa lub uchwały spółdzielni na spółdzielnię.
§ 2.
Prawo do lokalu, nabyte w sposób określony w § 1, spółdzielnia powinna zbyć w drodze
przetargu w terminie sześciu miesięcy; w takim wypadku stosuje się przepis art. 224.
§ 3
Spółdzielnia jest obowiązana uiścić osobie uprawnionej równowartość nabytego prawa
po potrąceniu należności wymienionych w art. 229 § 1 i 1a oraz z tytułu obciążenia
hipoteką.
§ 1
Do egzekucji z własnościowego prawa do lokalu przepisy o egzekucji z nieruchomości
stosuje się odpowiednio, z tym że przysądzenie prawa na rzecz licytanta nie może nastąpić,
jeżeli nie został on przyjęty na członka spółdzielni. W takim wypadku licytantowi
przysługuje prawo odstąpienia od udziału w licytacji i wycofania złożonej rękojmi.
§ 2
Osoba prawna może przejąć własnościowe prawo do lokalu w postępowaniu egzekucyjnym,
jeżeli jest wierzycielem hipotecznym. W tym wypadku własnościowe prawo do lokalu wygasa
z upływem sześciu miesięcy od dnia przejęcia tego prawa przez wierzyciela, chyba że
wierzyciel przed upływem tego terminu wskaże osobę, której zbył to prawo, a osoba
ta złoży deklarację członkowską; przepis art. 227 § 1 stosuje się odpowiednio.
Z chwilą zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego spółdzielni własnościowe
prawo do lokalu przekształca się w prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub
we własność domu jednorodzinnego, chyba że nabywcą budynku jest inna spółdzielnia
mieszkaniowa.
§ 1.
Spółdzielnia mieszkaniowa podejmująca budowę domów jednorodzinnych w celu przeniesienia
ich własności na rzecz członków może dokonywać przydziału przyszłych domów z chwilą,
gdy ze względu na stan przygotowania inwestycji do realizacji możliwe jest ich oznaczenie.
§ 2.
Po wybudowaniu domu jednorodzinnego spółdzielnia obowiązana jest przydzielić go członkowi
lub wyrazić zgodę na zamieszkanie w nim członka, jeśli przydziału dokonano wcześniej.
§ 3.
Z chwilą zamieszkania członka w przydzielonym domu prawo do tego domu staje się prawem
dziedzicznym, zbywalnym i podlega egzekucji. Skuteczność przeniesienia prawa zależy
od przyjęcia nabywcy w poczet członków spółdzielni.
§ 4.
Do prawa do domu jednorodzinnego przepisy rozdziału 2 oddziału 1 i 3 niniejszego działu
stosuje się odpowiednio z zachowaniem przepisów poniższych.
§ 1.
Jeżeli prawo do domu jednorodzinnego przeszło na kilku spadkobierców, powinni oni,
w terminie jednego roku od dnia otwarcia spadku, wyznaczyć spośród siebie pełnomocnika
w celu dokonywania czynności prawnych związanych z wykonywaniem tego prawa, włącznie
z zawarciem w ich imieniu umowy o przeniesienie własności domu. W razie bezskutecznego
upływu tego terminu, na wniosek spadkobierców lub spółdzielni, sąd w postępowaniu
nieprocesowym wyznaczy przedstawiciela. Pełnomocnik (przedstawiciel) uprawniony jest
do udziału w walnym zgromadzeniu.
§ 2.
W razie śmierci jednego z małżonków, którym prawo do domu jednorodzinnego przysługiwało
wspólnie, przepisy paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Statut może przewidzieć podjęcie przez spółdzielnię uchwały o wygaśnięciu prawa do
domu jednorodzinnego, jeżeli członek lub jego spadkobierca z przyczyn leżących po
jego stronie nie dokonał czynności prawnych lub faktycznych, bez których dalsza realizacja
programu inwestycyjnego lub przeniesienie na własność członków domów wzniesionych
w ramach wspólnie realizowanego zadania inwestycyjnego byłyby poważnie utrudnione.
Statut powinien określać bliżej wypadki, w których podjęcie takiej uchwały jest dopuszczalne.
W razie wygaśnięcia prawa z przyczyn przez członka niezawinionych, spółdzielnia powinna
zaproponować mu przydział lokalu mieszkalnego (własnościowe prawo do lokalu), jeżeli
w danej miejscowości wznosi budynki wielomieszkaniowe, przy uwzględnieniu zasad określonych
w art. 205.
§ 2.
Statut może przewidywać ograniczenie terminu wymienionego w art. 227 § 1, nie więcej
jednak niż do trzech miesięcy.
§ 3.
W razie niemożności znalezienia kandydata na miejsce członka, którego prawo do domu
jednorodzinnego wygasło z przyczyn zachodzących po jego stronie przed zamieszkaniem
w spółdzielczym domu, należność z tytułu zwrotu sum wniesionych na wkład budowlany
może być pomniejszona o rzeczywiście poniesione koszty na przygotowanie budowy domu
przeznaczonego dla niego.
§ 1.
Po przeprowadzeniu rozliczenia kosztów budowy i ostatecznym ustaleniu wkładów budowlanych,
wniesieniu przez członków tych wkładów bądź też ich części i przejęciu zobowiązań
spółdzielni pokrywających resztę należności z tytułu wkładów spółdzielnia przenosi
na członków własność przydzielonych domów wraz z prawami do działek.
§ 2.
Przeniesienie własności domu może nastąpić także na rzecz spadkobierców członka lub
małżonków, jeżeli prawo do domu przysługuje im obojgu.
§ 3.
Członkowie, poza wkładem budowlanym, obowiązani są pokryć koszty przeniesienia własności
domu, a także udział w kosztach likwidacji spółdzielni, gdy przeniesienie własności
następuje w ramach postępowania likwidacyjnego.
§ 4.
Po przeniesieniu własności domów wspólne urządzenia wodne, kanalizacyjne, ogrzewcze
oraz inne urządzenia podobne stają się współwłasnością właścicieli domów. Do tej współwłasności przepisy art. 736 § 3 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio
Statut może przewidywać prowadzenie administracji domów przez spółdzielnię po przeniesieniu
ich własności na członków.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także w wypadku, gdy spółdzielnia mieszkaniowa
buduje małe domy mieszkalne w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności
lokali w tych domach.
§ 1
Spółdzielnia mieszkaniowa może lokale użytkowe przydzielać członkom (osobom fizycznym
lub prawnym) lub wynajmować zgodnie z postanowieniami statutu. Z chwilą przydziału
powstaje spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, jako ograniczone prawo rzeczowe,
do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółdzielczego własnościowego
prawa do lokalu.
§ 2.
(skreślony
§ 3.
Członek, któremu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, może ten lokal
w całości lub części wynająć albo oddać w bezpłatne używanie tylko za zgodą spółdzielni.
§ 4.
(skreślony
Postanowienia art. 238 stosuje się odpowiednio do garaży stanowiących samodzielne
lokale użytkowe oraz do miejsc postojowych w wielostanowiskowych lokalach garażowych.
§ 1.
Spółdzielnie mogą zakładać związki rewizyjne i przystępować do takich związków. Liczba
założycieli związku rewizyjnego nie może być mniejsza niż dziesięć.
§ 2.
Celem związku rewizyjnego jest zapewnienie zrzeszonym w nim spółdzielniom pomocy w
ich działalności statutowej.
§ 3.
Do zadań związku rewizyjnego należy
1)
przeprowadzanie lustracji zrzeszonych spółdzielni,
2)
prowadzenie na rzecz zrzeszonych spółdzielni działalności instruktażowej, doradczej,
kulturalno-oświatowej, szkoleniowej i wydawniczej,
3)
reprezentowanie interesów zrzeszonych spółdzielni wobec organów administracji państwowej
i organów samorządu terytorialnego,
4)
reprezentowanie zrzeszonych spółdzielni za granicą,
5)
inicjowanie i rozwijanie współpracy między spółdzielniami oraz współdziałanie z placówkami
naukowo-badawczymi,
6)
wykonywanie innych zadań przewidzianych w niniejszej ustawie oraz statucie.
§ 4.
Związek rewizyjny nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru sądowego i
działa na podstawie niniejszej ustawy oraz statutu, który powinien w szczególności
określać
1)
nazwę i siedzibę związku,
2)
cel i przedmiot działania związku,
3)
zasady i tryb przyjmowania, wykreślania, wykluczania członków oraz wypowiadania członkostwa,
4)
zasady i tryb wyboru organów związku oraz ich zadania i kompetencje,
5)
zasady i tryb wyznaczania lustratorów.
§ 5.
Statut związku nie może zastrzegać dla organów związku uprawnień stanowiących i nadzorczych
wobec zrzeszonych spółdzielni, z wyjątkiem określonych w niniejszej ustawie.
Związki rewizyjne mogą przeprowadzać badanie sprawozdań finansowych w trybie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych
oraz biegłych rewidentach i ich samorządzie
(Dz. U. z 1991 r. Nr 111, poz. 480, z 1992 r. Nr 21, poz. 85 i z 1994 r. Nr 4, poz. 17), bez obowiązku spełnienia wymagań, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b) i
c) tej ustawy.
Krajowa Rada Spółdzielcza prowadzi rejestr związków rewizyjnych. Zasady prowadzenia
rejestru i dane w nim uwidocznione określa Krajowa Rada Spółdzielcza.
§ 1.
Związek rewizyjny ulega likwidacji
1)
wskutek zmniejszenia się liczby członków, poniżej wskazanej w statucie lub w ustawie,
2)
na mocy uchwały ogólnego zebrania przedstawicieli (zjazdu) podjętej zwykłą większością
głosów,
3)
na podstawie orzeczenia sądu wydanego na wniosek Krajowej Rady Spółdzielczej, w wypadku
gdy związek swoją działalnością rażąco narusza prawo lub postanowienia statutu.
§ 2.
W wypadku określonym w § 1 pkt 1 i 2 zarząd związku rewizyjnego niezwłocznie zawiadamia
sąd rejestrowy, Krajową Radę Spółdzielczą i wyznacza likwidatora. Likwidatorem może
być członek ostatniego zarządu.
§ 3.
Wniosek Krajowej Rady Spółdzielczej, o którym mowa w § 1 pkt 3, powinien zawierać
wskazanie likwidatora związku rewizyjnego.
§ 1.
Spółdzielnie mogą zakładać związki gospodarcze i przystępować do takich związków.
§ 2.
Celem tych związków jest prowadzenie działalności gospodarczej na rzecz lub w interesie
zrzeszonych spółdzielni.
§ 3.
Do związków gospodarczych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółdzielni,
których członkami zgodnie ze statutem są wyłącznie osoby prawne, oraz art. 241.
(skreślone
§ 1.
W sprawach nie uregulowanych w niniejszym tytule stosuje się odpowiednio przepisy
części I, z wyjątkiem art. 24 § 4, art. 32 i 33, a w odniesieniu do związków rewizyjnych
także art. 67, 75-78 oraz przepisów ustawy dotyczących udziałów i wkładów. Przepisy
art. 42 stosuje się odpowiednio również do uchwał rady związku.
§ 2.
Lustrację związków spółdzielczych, na podstawie przepisów określonych w art. 91-93,
przeprowadza Krajowa Rada Spółdzielcza.
§ 1.
Najwyższym organem samorządu spółdzielczego jest Kongres Spółdzielczości zwoływany
co 4 lata.
§ 2.
Kongres Spółdzielczości zwołuje Krajowa Rada Spółdzielcza, która określa liczbę, zasady
i tryb wyboru delegatów na Kongres.
Kongres Spółdzielczości dokonuje oceny stanu spółdzielczości w Rzeczypospolitej Polskiej
oraz warunków i możliwości jej rozwoju, uchwala statut Krajowej Rady Spółdzielczej,
zasady finansowania jej działalności przez organizacje spółdzielcze, dokonuje wyboru
członków Rady oraz określa zasady odwoływania jej członków.
§ 1.
Naczelnym organem samorządu spółdzielczego jest Krajowa Rada Spółdzielcza.
§ 2.
Do zadań Rady należy
1)
reprezentowanie polskiego ruchu spółdzielczego w kraju i za granicą,
2)
współdziałanie z naczelnymi organami państwowymi w sprawach dotyczących ruchu spółdzielczego,
3)
inicjowanie i opiniowanie aktów prawnych dotyczących spółdzielczości i mających dla
niej istotne znaczenie,
4)
badanie i ocena form, warunków, kierunków oraz wyników działalności ruchu spółdzielczego
i przedstawianie informacji i wniosków naczelnym organom państwowym,
5)
organizowanie działalności naukowo-badawczej, szkoleniowej i informacyjnej, propagowanie
działalności kulturalno-oświatowej członków, podejmowanie inicjatyw związanych z rozwojem
ruchu spółdzielczego w Rzeczypospolitej Polskiej, w tym rozwoju spółdzielczości uczniowskiej,
oraz kształtowanie sprzyjających warunków dla rozwoju ruchu spółdzielczego,
6)
inicjowanie i rozwijanie współpracy międzyspółdzielczej i szerzenie idei spółdzielczego
współdziałania,
7)
organizowanie postępowania rozjemczego w sporach między organizacjami spółdzielczymi,
8)
współdziałanie ze związkami rewizyjnymi w realizacji zadań wynikających z niniejszej
ustawy,
9)
wykonywanie innych zadań przewidzianych w niniejszej ustawie i innych ustawach oraz
zleconych przez Kongres.
§ 3.
Krajowa Rada Spółdzielcza wykonuje przewidziane w ustawie funkcje związku rewizyjnego
w stosunku do spółdzielni nie zrzeszonych w takim związku.
§ 1.
Krajowa Rada Spółdzielcza posiada osobowość prawną.
§ 2.
Krajowa Rada Spółdzielcza działa na podstawie statutu, który określa szczegółowe zasady
i tryb jej działania.
§ 3.
Statut i jego zmiany stają się skuteczne po stwierdzeniu przez Sąd Wojewódzki w Warszawie
w postępowaniu nieprocesowym ich zgodności z prawem. W razie stwierdzenia niezgodności
Sąd wyznaczy Radzie termin do usunięcia lub zmiany postanowień niezgodnych z prawem.
§ 4.
Statut podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski”.
§ 5.
W pracach organów Rady mogą uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele naczelnych
organów administracji państwowej oraz przedstawiciele związków rewizyjnych.
(skreślone
Wydatki Krajowej Rady Spółdzielczej pokrywa się ze składek organizacji spółdzielczych
wedłud zasad określonych przez Kongres oraz z innych dochodów i darowizn.
(skreślony
W Kodeksie cywilnym wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 244
a)
w § 1 wyrazy: «spółdzielcze prawo do lokalu w spółdzielniach budowlano-mieszkaniowych
» zastępuje się wyrazami: «własnościowe prawo do lokalu w spółdzielniach mieszkaniowych»,
b)
w § 2 wyrazy: «Spółdzielcze prawo do lokalu» zastępuje się wyrazami: «Własnościowe
prawo do lokalu»,
2)
art. 280-282 skreśla się.
(pominięte
W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 833 w § 3 wyrazy: «do wierzytelności członków spółdzielni pracy, jakie im przypadają
z tytułu udziałów w dochodach spółdzielni po rocznym obrachunku oraz» skreśla się,
2)
w art. 890
a)
w § 2 w zdaniu pierwszym po wyrazach: «wynagrodzenie za pracę» dodaje się wyrazy
« w tym także dla członków i ich domowników w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych,
rolniczych spółdzielniach specjalistycznych oraz spółdzielniach osób fizycznych prowadzących
gospodarstwo rolne, zrzeszonych w Centralnym Związku Kółek i Organizacji Rolniczych
»,
b)
§ 3 skreśla się.
W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. Nr 24, poz. 151 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) w art. 9 w § 3 wyrazy: «do wierzytelności członków spółdzielni, jakie im przypadają
z tytułu udziału w dochodach spółdzielni po rocznym obrachunku oraz » skreśla się.
Postępowanie wewnątrzspółdzielcze, postępowanie przed związkami spółdzielczymi oraz
przed organami powołanymi do rozpoznawania sporów, wszczęte przed dniem wejścia w
życie niniejszej ustawy, toczy się według przepisów dotychczasowych.
(pominięte
Do roszczeń powstałych między członkiem a spółdzielnią przed dniem wejścia w życie
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże do odpowiedzialności członków
zarządu i rady wobec spółdzielni w sprawach nie zakończonych przed dniem wejścia w
życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
W okresie trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do podjęcia uchwały,
o której mowa w art. 108 § 1, wystarcza zwykła większość głosów.
(skreślony
(skreślony
§ 1.
Przysługujące członkom spółdzielni budownictwa mieszkaniowego w dniu wejścia w życie
ustawy spółdzielcze prawa do lokali użytkowych stają się spółdzielczymi prawami do
lokali użytkowych w rozumieniu art. 238 § 1. Członkowie, którzy wnieśli wkłady według
zasad, jakie obowiązywały w spółdzielniach mieszkaniowych (lokatorskich), obowiązani
są wkłady te uzupełnić stosownie do przepisów o przekształceniu lokatorskiego prawa
do lokalu na własnościowe.
§ 2.
W razie wygaśnięcia spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego, zajętego przez najemcę,
spółdzielnia może zażądać od tego najemcy dokonania w pięciu ratach rocznych wpłaty
odpowiadającej równowartości prawa do lokalu. Wypłata tej równowartości przez spółdzielnię
na rzecz byłego członka lub jego następców prawnych następuje w takich samych ratach.
Na wniosek najemcy, który dokonał wpłaty, spółdzielnia obowiązana jest przyjąć go
w poczet członków i przydzielić mu lokal użytkowy.
(pominięte
§ 1.
Przepisów art. 206 nie stosuje się, jeżeli członkowi przysługują prawa do dwóch lokali
spółdzielczych, z których jeden zajęty jest przez najemcę na podstawie przepisów prawa
lokalowego o szczególnym trybie najmu lokali i budynków.
§ 2.
Jeżeli członkowi przysługują prawa do dwóch lub więcej lokali mieszkalnych powstałych
w wyniku przebudowy dokonanej w czasie odbudowy budynku zniszczonego wskutek działań
wojennych, a ponowne ich połączenie wskutek przeszkód techniczno-budowlanych nie jest
możliwe, może on zachować prawo tylko do jednego z nich, natomiast za utracone prawa
przysługuje mu zwrot ich równowartości.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w art. 13 i art. 129 niniejszej
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
§ 1.
Organizacje spółdzielcze istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy dokonają
zmian swoich statutów stosownie do wymagań ustawy i w trybie przez nią przewidzianym.
Zgłoszenia do rejestru tych zmian spółdzielnie dokonają najpóźniej do dnia 1 lipca
1983 r., a związki spółdzielcze najpóźniej do dnia 1 lipca 1984 r.
§ 2.
Do czasu zarejestrowania nowych statutów postanowienia dotychczasowych statutów pozostają
w mocy. Jednakże w razie sprzeczności między nimi a przepisami niniejszej ustawy stosuje
się przepisy tej ustawy.
§ 3.
Naczelna Rada Spółdzielcza wystąpi do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie o stwierdzenie
zgodności jej statutu z prawem do dnia 1 lipca 1983 r.
Traci moc ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach
(Dz. U. Nr 12, poz. 61 i z 1974 r. Nr 47, poz. 281).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.