Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 marca 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin.

1.

Na zasadach określonych w ustawie przysługuje prawo do

1)

górniczej emerytury i górniczej renty inwalidzkiej - pracownikom, którzy wykonywali

pracę górniczą, zwanym dalej „górnikami”,

2)

górniczej renty rodzinnej - członkom rodziny pozostałym po górnikach.

2.

Górnikom oraz członkom ich rodzin przysługuje - na zasadach i w wysokości określonych

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - również prawo do

1)

dodatków do emerytury i renty

a)

(skreślony

b)

pielęgnacyjnego

c)

(utracił moc

d)

dla sierot zupełnych

2)

zasiłku pogrzebowego,

3)

świadczeń leczniczych, położniczych i rehabilitacyjnych,

4)

zaopatrzenia w leki, przedmioty ortopedyczne, protezy, środki opatrunkowe i pomocnicze,

5)

pobytu w domu pomocy społecznej.

3.

Do górniczej emerytury i renty przysługuje również dodatek kombatancki oraz dodatek

z tytułu tajnego nauczania na zasadach i wysokości określonych w odrębnych przepisach.

1.

Osobie, która nie spełnia warunków wymaganych do uzyskania górniczej emerytury na

podstawie art. 9 lub 10 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin i

która ma co najmniej 5 lat

1)

pracy pod ziemią, o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, albo

2)

pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki

i węgla brunatnego, jak też w kopalniach otworowych siarki, o której mowa w art. 5

ust. 1 pkt 4 i 5 tej ustawy,

- przy ustalaniu uprawnień do emerytury na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym

lub ubezpieczeniu społecznym, o których mowa w art. 1 pkt 1-5 i 7 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur

i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 21, poz. 84 oraz z 1993 r. Nr 127, poz. 583 i Nr 129, poz. 602), obniża się powszechnie obowiązujący wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla kobiety

i 65 lat dla mężczyzny, o 6 miesięcy za każdy pełny rok takiej pracy, nie więcej jednak

niż o 15 lat.

2.

Przy ustalaniu wysokości emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów o

zaopatrzeniu emerytalnym lub ubezpieczeniu społecznym, o których mowa w art. 1 pkt

1-5, 7 i 9 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i

rent oraz o zmianie niektórych ustaw stosuje się następujące przeliczniki

1)

1,5 za każdy rok pracy górniczej pod ziemią, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin,

2)

1,8 za każdy rok pracy górniczej pod ziemią, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy

wymienionej w pkt 1,

- pod warunkiem wykonywania takiej pracy co najmniej przez 5 lat, z zastrzeżeniem

ust. 3.

3.

Przy ustalaniu wysokości emerytur i rent łączny okres pracy obliczony z zastosowaniem

przeliczników, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się w wymiarze nie dłuższym niż

40 lat.

1.

Uprawnienia górników i członków ich rodzin do świadczeń w razie inwalidztwa lub śmierci

spowodowanych wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy albo chorobą

zawodową określają odrębne przepisy.

2.

Świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługują jednak

1)

górnikom i członkom ich rodzin uprawnionym do renty inwalidzkiej lub renty rodzinnej

na podstawie przepisów, o których mowa w ust. 1, jeżeli świadczenia określone w niniejszej

ustawie są dla nich korzystniejsze,

2)

członkom rodziny pozostałym po górniku, uprawnionym do renty inwalidzkiej na podstawie

przepisów, o których mowa w ust. 1, jeżeli zmarł on z innych przyczyn niż wypadek

przy pracy, wypadek w drodze do pracy lub z pracy albo choroba zawodowa, nawet chociażby

górnik nie miał okresu pracy górniczej wymaganego do przyznania po nim renty rodzinnej

w myśl przepisów niniejszej ustawy.

Przepisy ustawy stosuje się do wniosków

1)

zgłoszonych począwszy od dnia wejścia w życie ustawy,

2)

zgłoszonych przez osoby, które nie spełniały warunków wymaganych do uzyskania prawa

do emerytury lub renty na podstawie przepisów dotychczasowych, jeżeli osoby te odpowiadają

warunkom do uzyskania świadczeń na podstawie niniejszej ustawy,

3)

osób, które przedstawią dowody mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.

Górnikom i członkom ich rodzin, którzy nie spełniają warunków do świadczeń określonych

niniejszą ustawą, przysługują świadczenia na zasadach i w wysokości określonych w

ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. Nr 1, poz. 1 z 1989 r. Nr 35, poz. 190 i 192, z 1990 r. Nr 10, poz. 58 i 61, Nr 36, poz. 206, Nr 66, poz. 390 i Nr 87, poz. 506, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 80, poz. 350 i Nr 94, poz. 422 z 1992 r. Nr 21, poz. 84 i Nr 64, poz. 321, z 1994 r. Nr 74, poz. 339 i Nr 108, poz. 516 oraz z 1995 r. Nr 4, poz. 17), przy czym pracę górniczą uważa się za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach,

uprawniających do świadczeń określonych w art. 54 tej ustawy.

1.

Na wniosek osoby uprawnionej do emerytury lub renty na podstawie przepisów ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, której

1)

świadczenie zrewaloryzowano w myśl art. 27-30 i 32 ustawy o rewaloryzacji emerytur

i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw,

2)

ustalono prawo do świadczenia w okresie od dnia 15 listopada 1991 r. do dnia wejścia

w życie niniejszej ustawy

- dokonuje się ponownego obliczenia emerytury lub renty, z zastosowaniem art. 10a

ust. 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin. Jeżeli wniosek

zostanie zgłoszony w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy,

podwyższenie świadczenia następuje

a)

od dnia 1 listopada 1991 r., jeżeli świadczenie podlegało rewaloryzacji,

b)

od dnia, od którego ustalono prawo do świadczenia.

2.

Na wniosek osoby uprawnionej do emerytury lub renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu

emerytalnym lub ubezpieczeniu społecznym, o których mowa w art. 1 pkt 1-5, 7 i 9 ustawy

o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie

niektórych ustaw, dokonuje się ponownego obliczenia wysokości świadczenia na zasadach

określonych w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 niniejszej ustawy. Świadczenie w nowej wysokości

wypłaca się za okres nie dłuższy niż trzy miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc

zgłoszenia wniosku i nie wcześniej niż od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Przy ustalaniu prawa do świadczeń określonych w ustawie uwzględnia się okresy pracy

górniczej (art. 5 ust. 1) i pracy równorzędnej z pracą górniczą (art. 5 ust. 2) oraz

okresy zaliczane do pracy górniczej (art. 7).

1.

Emerytom i rencistom, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o narodowych funduszach

inwestycyjnych i ich prywatyzacji, spełniającym warunki do podwyższenia emerytury

lub renty na podstawie

1)

art. 10a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin,

2)

art. 4 ust. 2 niniejszej ustawy

- przysługują, na ich wniosek, zamiast tego podwyższenia, rekompensacyjne świadectwa

udziałowe.

2.

Emerytom i rencistom, którzy otrzymali rekompensacyjne świadectwa udziałowe, nie przysługuje

podwyższenie emerytury lub renty na podstawie przepisów powołanych w ust. 1.

1

Za pracę górniczą uważa się zatrudnienie

1)

pod ziemią w kopalniach węgla, rud, kruszców, surowców ogniotrwałych, glin szlachetnych,

kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytów oraz

barytu,

2)

pod ziemią przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach budowy kopalń określonych w

pkt 1 oraz pod ziemią w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych

kopalń roboty górnicze lub przy budowie szybów,

3)

pod ziemią w przedsiębiorstwach montażowych, przedsiębiorstwach maszyn górniczych,

zakładach naprawczych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń określonych w pkt

1 podziemne roboty budowlano-montażowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrażaniu nowych

urządzeń; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiębiorstwach, zakładach i innych podmiotach

uznaje się za pracę górniczą te miesiące zatrudnienia, w których co najmniej połowę

dniówek roboczych przepracowali pod ziemią,

4)

na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym

urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa

górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, jak też

w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących

roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego,

5)

pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw

i innych podmiotów określonych w pkt 1-3, a także w kopalniach siarki i węgla brunatnego

oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach, o których mowa w pkt 4, określonych

przez właściwych ministrów,

6)

w charakterze członków drużyn ratowniczych kopalń określonych w pkt 1 i 4, mechaników

sprzętu ratowniczego tych drużyn oraz w charakterze ratowników zawodowych w stacjach

ratownictwa górniczego,

7)

na stanowiskach maszynistów wyciągowych na szybach oraz na stanowiskach sygnalistów

na nadszybiach szybów w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych

w pkt 1 i 2,

8)

na stanowiskach pracy pod ziemią w nieczynnych kopalniach wymienionych w pkt 1,

9)

na stanowiskach nauczycieli (instruktorów) zawodu w górniczych polach szkoleniowych

pod ziemią oraz w kopalniach siarki i węgla brunatnego,

10)

w urzędach górniczych, jeżeli zatrudnienie jest związane z wykonywaniem czynności

inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych

w pkt 1-4,

11)

w przedsiębiorstwach i innych podmiotach miernictwa górniczego lub geologicznych,

jeżeli zatrudnienie jest wykonywane bezpośrednio przy podmiotach z zakresu miernictwa

górniczego, geologii i hydrologii; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiębiorstwach

i podmiotach uznaje się za pracę górniczą te miesiące zatrudnienia, w których co najmniej

połowę dniówek roboczych przepracowali pod ziemią,

12)

w charakterze lekarzy i felczerów w górniczych zespołach opieki zdrowotnej, w zakładach

górniczej służby zdrowia przy kopalniach węgla kamiennego i rud oraz w zakładach służby

zdrowia kopalń siarki lub węgla brunatnego, jeżeli pracownicy ci są zatrudnieni w

tych zakładach w łącznym wymiarze co najmniej 30 godzin tygodniowo oraz wykonują systematyczną

kontrolę sanitarnohigieniczną stanowisk pracy pod ziemią, w kopalniach siarki lub

węgla brunatnego - co najmniej przez 20 godzin w ciągu miesiąca, przy czym do okresu

20 godzin kontroli sanitarnohigienicznej stanowisk pracy pod ziemią wlicza się również

czas zużyty na zjazd i wyjazd ze stanowisk pracy pod ziemią.

1a

Na równi z okresami pracy górniczej określonej w ust. 1 traktuje się okres urlopu

górniczego do lat trzech, przewidzianego w układzie zbiorowym pracy.

2

Za pracę równorzędną z pracą górniczą uważa się

1)

pełnienie przez pracowników funkcji z wyboru w organach związku zawodowego zrzeszającego

pracowników kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w ust. 1 pkt 1-4,

jeżeli pracownicy ci bezpośrednio przed objęciem tych funkcji wykonywali pracę górniczą,

o której mowa w ust. 1,

2)

zatrudnienie na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub technika w zakresie

górnictwa

a)

w administracji kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w ust. 1 pkt

1-4 oraz w zarządach spółek węglowych, byłych gwarectwach, zrzeszeniach i zjednoczeniach

tych kopalń i przedsiębiorstw,

b)

w urzędach górniczych,

c)

na stanowiskach nauczycieli w górniczych szkołach zawodowych i technikach,

d)

w urzędach naczelnych i centralnych organów administracji państwowej oraz w urzędach

terenowych organów administracji, będących organami założycielskimi kopalń i przedsiębiorstw

określonych w ust. 1 pkt 1-4, jak również w jednostkach podległych tym organom, jeżeli

jednostki te działają w zakresie przemysłów określonych w ust. 1-4

- pod warunkiem uprzedniego przepracowania w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych

podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1-4 co najmniej 5 lat pod ziemią, na odkrywce

w kopalniach siarki lub węgla brunatnego, jak też w kopalniach otworowych siarki albo

na stanowiskach dozoru lub kierownictwa ruchu,

3)

zatrudnienie na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub technika w zakresie

górnictwa, pracowników przeniesionych z prac wymienionych w ust. 1 oraz w pkt 1, 2

i 4 niniejszego ustępu do urzędów naczelnych i centralnych organów administracji państwowej

nie wymienionych w pkt 2 lit. d), do instytutów podporządkowanych tym organom, do

pracy w wyższych szkołach górniczych i wydawnictwach górniczo-hutniczych, jeżeli pracownicy

ci przepracowali uprzednio w kopalniach, przedsiębiorstwach lub innych podmiotach

określonych w ust. 1 pkt 1-4 co najmniej 5 lat pod ziemią, na odkrywce w kopalniach

siarki lub węgla brunatnego, jak też w kopalniach otworowych siarki albo na stanowiskach

dozoru lub kierownictwa ruchu,

4)

zatrudnienie przy innych pracach, nie dłuższe niż 5 lat, do których pracownicy wykonujący

prace określone w ust. 1 i w niniejszym ustępie przeszli w drodze wyboru lub zalecenia

jednostki nadrzędnej albo w związku z likwidacją kopalni, zakładu górniczego, przedsiębiorstwa

lub innego podmiotu, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4.

3

Za pracowników zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub

technika w zakresie górnictwa w jednostkach organizacyjnych określonych w ust. 2 pkt

2 i 3 uważa się osoby, które

1)

posiadają tytuł inżyniera lub technika i są zatrudnione zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami

w zakresie górnictwa albo

2

nie posiadają tytułu inżyniera lub technika, lecz mają praktyczne przygotowanie nabyte

w czasie wykonywanej uprzednio co najmniej 5-letniej pracy na stanowiskach w dozorze

ruchu lub w innej pracy pod ziemią albo w kopalniach siarki lub węgla brunatnego oraz

wykonują czynności, które wymagają kwalifikacji inżyniera lub technika i normalnie

są powierzane inżynierom lub technikom.

4.

Okresy pracy górniczej wymienione w ust. 1 pkt 1-4 wykonywanej za granicą traktuje

się na równi z okresami takiej pracy wykonywanej w kraju, jeżeli spełnione są warunki

określone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, wymagane

do uwzględnienia tego okresu pracy przy ustalaniu prawa do świadczeń.

5.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej

W ustawie z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych

(Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137, Nr 74, poz. 441, z 1990 r. Nr 36, poz. 206 oraz z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474) po art. 33 dodaje się art. 33a w brzmieniu

„

Art. 33a.

Zakłady pracy opłacają również składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości, terminach

i trybie określonych dla pracowników w przepisach, o których mowa w art. 33 ust. 2,

od częściowego wynagrodzenia (świadczenia socjalnego) w okresie urlopu górniczego

oraz od zasiłku socjalnego - przewidzianych w układzie zbiorowym pracy.

”

1

Przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej

pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego

zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa

Polskiego

1

w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach

przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących

i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych,

2)

w drużynach ratowniczych,

3)

w charakterze mechaników sprzętu ratowniczego drużyn, o których mowa w pkt 2.

2

Okresy pracy wymienione w ust. 1 pkt 2 i 3 zalicza się w wymiarze półtorakrotnym również

tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują co najmniej

przez połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach

węgla brunatnego.

3.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej

4.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do okresów pracy górniczej wykonywanej w czasie

służby wojskowej pełnionej przed dniem 1 stycznia 1960 r.

W ustawie z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach

ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 21, poz. 84, z 1993 r. Nr 127, poz. 583 i Nr 129, poz. 602) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 6 skreśla się ust. 5,

2)

w art. 29 w ust. 3 skreśla się wyrazy „z uwzględnieniem art. 33 ust. 3”,

3)

w art. 33 skreśla się ust. 3.

Do okresów pracy górniczej zalicza się okresy wymienione w art. 11 ust. 2 pkt 1-6,

9, 10 i 14 oraz w art. 13 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 i 2 ustawy wymienionej w art. 3.

Podstawę wymiaru górniczej emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej ustala

się na zasadach określonych w ustawie wymienionej w art. 3.

W ustawie z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji

(Dz. U. Nr 44, poz. 202) w art. 30 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Emeryci i renciści uprawnieni przed dniem 15 listopada 1991 r. do wzrostów lub dodatków

z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie

przepisów wymienionych w art. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach

ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 21, poz. 84 oraz z 1993 r. Nr 127, poz. 583 i Nr 129, poz. 602), którzy nie zachowali prawa do wzrostów lub dodatków i którym nie podwyższono emerytury

lub renty na podstawie

a)

art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent,

o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw,

b)

art. 10a ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich

rodzin

(Dz. U. Nr 5, poz. 32, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450 i z 1994 r. Nr 84, poz. 385) lub

c)

art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 84, poz. 385).

””

(pominięty

1.

Górnicza emerytura przysługuje górnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki

1)

ukończył 55 lat życia,

2)

(skreślony

3)

ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami

zaliczalnymi do pracy górniczej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,

w tym co najmniej 5 lat pracy górniczej określonej w art. 5 ust. 1.

2

Wiek emerytalny wymagany od pracowników mających: kobieta 20 lat, a mężczyzna 25 lat

pracy górniczej, równorzędnej i okresów zaliczalnych do pracy górniczej, w tym co

najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 5 ust. 1, wynosi

1)

54 lata - w okresie do dnia 30 czerwca 1983 r.,

2)

53 lata - w okresie od dnia 1 lipca 1983 r.,

3)

52 lata - w okresie od dnia 1 lipca 1984 r.,

4)

51 lat - w okresie od dnia 1 lipca 1985 r.

5)

50 lat - w okresie od dnia 1 stycznia 1986 r.

3.

(skreślony

Ustawa wchodzi w życie od pierwszego dnia miesiąca przypadającego po upływie trzech

miesięcy od dnia jej ogłoszenia.

1.

Prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje

górnikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu

pracy, przez okres wynoszący co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem ust. 2 i 3.

2.

Do okresów pracy górniczej, o której mowa w ust. 1, zalicza się także

1)

okresy niezdolności do pracy z tytułu wypadku przy pracy, wypadku w drodze do pracy

lub z pracy albo z tytułu choroby zawodowej, za które wypłacone zostało wynagrodzenie

lub zasiłek chorobowy albo świadczenie rehabilitacyjne,

2)

inne niż wymienione w pkt 1 okresy niezdolności do pracy z powodu choroby lub odosobnienia

w związku z chorobą zakaźną, za które wypłacone zostało wynagrodzenie lub zasiłek

chorobowy w wymiarze do 35 dni w roku kalendarzowym

- bezpośrednio poprzedzone pracą górniczą wykonywaną pod ziemią stale i w pełnym wymiarze

czasu pracy, przypadające w czasie trwania stosunku pracy.

3.

Przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury na podstawie ust. 1 uwzględnia się również,

w wymiarze do lat trzech, okres urlopu górniczego, o którym mowa w art. 5 ust. 1a.

1.

Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur i rent stosuje się, z zastrzeżeniem ust.

2, następujące przeliczniki

1)

1,5 za każdy rok pracy górniczej pod ziemią, o której mowa w art. 10 ust. 1,

2)

1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 6,

3)

1,4 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-3 i 5-11, wykonywanej

częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią,

4)

1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej w kopalniach

siarki i węgla brunatnego oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących

roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.

2.

Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur i rent łączny okres pracy obliczony z

zastosowaniem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wymiarze nie

dłuższym niż 45 lat.

1.

Górnicza emerytura wynosi miesięcznie 100% podstawy jej wymiaru do kwoty 3 000 zł

oraz 55% nadwyżki ponad tę kwotę.

2.

Górniczą emeryturę zwiększa się o 1% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok pracy

górniczej wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do pracy górniczej ponad okres

wynoszący 20 lat.

3.

(skreślony

4.

Górniczą emeryturę ustaloną w myśl ust. 1-3 zwiększa się o 15% podstawy jej wymiaru.

5.

Zamiast wzrostu przewidzianego w ust. 2 i 3 przyznaje się, jeżeli jest to korzystniejsze

dla pracownika, wzrost emerytury przewidziany w ustawie wymienionej w art. 3.

(pominięty

1.

Górnicza renta inwalidzka przysługuje górnikowi, który spełnia łącznie następujące

warunki

1)

jest inwalidą,

2)

ma okres pracy określony w ust. 2,

3)

inwalidztwo jego powstało w czasie pracy górniczej lub równorzędnej z pracą górniczą

albo w czasie pobierania z tytułu tej pracy zasiłków z ubezpieczenia społecznego z

powodu choroby lub macierzyństwa.

2.

Okres pracy górniczej wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do pracy górniczej,

wymagany do renty inwalidzkiej, wynosi co najmniej 5 lat w okresie ostatniego dziesięciolecia

przed zgłoszeniem wniosku o rentę inwalidzką, a jeżeli inwalidztwo powstało w wieku

poniżej 30 lat - okres krótszy, uzasadniający prawo do renty inwalidzkiej w myśl przepisów

o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

1.

Górnicza renta inwalidzka wynosi miesięcznie dla górników zaliczonych

1)

do I i II grupy inwalidów - 100% podstawy jej wymiaru do kwoty 3 000 zł oraz 55% nadwyżki

ponad tę kwotę,

2)

do III grupy inwalidów - 85% podstawy jej wymiaru do kwoty 3 000 zł oraz 50% nadwyżki

ponad tę kwotę.

2.

Górniczą rentę inwalidzką zwiększa się o 1% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok

pracy górniczej wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do pracy górniczej ponad

okres wynoszący 20 lat. Przepis art. 11 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

3.

Górniczą rentę inwalidzką ustaloną w myśl ust. 1 i 2 zwiększa się o 15% podstawy jej

wymiaru.

1.

(pominięty

2.

(pominięty

3.

(pominięty

4

Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w drodze rozporządzenia określa wypadki, w których

górnikom zaliczonym do III grupy inwalidów wypłaca się górnicze renty inwalidzkie

w wysokości przewidzianej dla górników zaliczonych do II grupy inwalidów, jeżeli nie

mogą uzyskać pracy odpowiedniej do ich stanu zdrowia i posiadanych kwalifikacji.

1.

Górnicza renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny pozostałym po górniku,

który do chwili śmierci wykonywał pracę górniczą i miał okres tej pracy wymagany do

uzyskania górniczej emerytury lub górniczej renty inwalidzkiej.

2.

Górnicza renta rodzinna przysługuje również po górniku, który nie pozostawał do chwili

śmierci w pracy górniczej, jeżeli miał ustalone prawo do górniczej emerytury lub górniczej

renty inwalidzkiej albo spełniał warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.

Przy ocenie prawa do górniczej renty inwalidzkiej przyjmuje się, że osoba zmarła była

inwalidą.

Górnicza renta rodzinna przysługuje

1)

wdowie oraz

2)

dzieciom, wnukom, rodzeństwu i innym dzieciom przyjętym na wychowanie i utrzymanie

oraz wdowcom i rodzicom, jeżeli spełniają warunki do renty rodzinnej określone w przepisach

o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

2.

Górnicza renta rodzinna dla jednej osoby wynosi miesięcznie 85% podstawy jej wymiaru

do kwoty 3 000 zł oraz 50% nadwyżki ponad tę kwotę.

3.

Na każdą następną osobę uprawnioną do górniczej renty rodzinnej przysługuje zwiększenie

tej renty o 5% podstawy jej wymiaru.

4.

Górniczą rentę rodzinną zwiększa się o 1% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok

pracy górniczej wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do pracy górniczej zmarłego

pracownika ponad okres wynoszący 20 lat. Przepis art. 11 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

5.

Górniczą rentę rodzinną ustaloną w myśl ust. 1-4 zwiększa się o 15% podstawy jej wymiaru.

1.

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna górnicza renta rodzinna.

2.

(pominięty

3.

(pominięty

4.

(pominięty

5.

(pominięty

1.

Kwota górniczej emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej, bez uwzględnienia

dodatków rodzinnych, dodatku pielęgnacyjnego oraz dodatku dla sierot zupełnych, nie

może przekraczać 100% podstawy jej wymiaru.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do

1)

emerytur i rent wypłacanych w kwotach najniższych, określonych na podstawie przepisów

o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin,

2)

(skreślony

(pominięty

Górnicze emerytury, renty inwalidzkie i renty rodzinne podlegają podwyższeniu na zasadach

i w terminach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich

rodzin.

(pominięty

Przepisy ustaw z dekretu, o których mowa w art. 1-10 oraz w art. 11 i 13, w brzmieniu

nadanym niniejsza ustawą, stosuje się do

1)

wniosków o świadczenia zgłoszonych poczynając od dnia ogłoszenia niniejszej ustawy,

2)

wniosków o świadczenia zgłoszonych przed dniem ogłoszenia niniejszej ustawy, jeżeli

choćby jeden z warunków do przyznania świadczenia został spełniony od tego dnia,

3)

świadczeń przysługujących na podstawie przepisów dotychczasowych, z zastrzeżeniem

art. 20-26.

1

Prawo do górniczej emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej podlega - z uwzględnieniem

ustawy 3 - zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin.

2.

(skreślony

3.

W razie zawarcia ponownego związku małżeńskiego przez wdowę uprawnioną do górniczej

renty rodzinnej prawo do renty rodzinnej dla tej wdowy ulega zawieszeniu na czas trwania

małżeństwa, chyba że wdowa spełnia jeden z następujących warunków

1)

osiągnęła wiek 50 lat życia,

2)

jest inwalidką,

3)

wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa, uprawnione do renty rodzinnej

po zmarłym mężu.

Świadczenia przysługujące na podstawie przepisów dotychczasowych nie podlegają rewizji,

jeżeli zmiany wprowadzone niniejszą ustawą powodowałyby ustanie prawa do świadczeń

albo obniżenie ich wysokości.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może objąć uprawnieniami wynikającymi z niniejszej

ustawy również pracowników zatrudnionych pod ziemią w innych kopalniach niż wymienione

w art. 5 ust. 1 pkt 1.

1.

W stosunku do osób, które z uwzględnieniem zmian wprowadzonych niniejszą ustawą odpowiadają

warunkom do uzyskania prawa do świadczenia, a nie odpowiadały warunkom wymaganym do

uzyskania prawa do świadczenia na podstawie przepisów dotychczasowych, przyznanie

świadczenia następuje na wniosek osoby zainteresowanej.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do osób, które z uwzględnieniem zmian wprowadzonych

niniejszą ustawą odpowiadają warunkom do uzyskania wzrostu (wyższego wzrostu) emerytury

lub renty z tytułu stażu pracy, jeżeli przed ogłoszeniem niniejszej ustawy wzrost

ten im nie przysługiwał lub przysługiwał w niższej wysokości.

3.

Jeżeli wniosek o przyznanie wzrostu emerytury lub renty z tytułu stażu pracy albo

o ponowne ustalenie wysokości tego wzrostu - z uwzględnieniem okresów zatrudnienia

oraz okresów równorzędnych i zaliczanych do okresu zatrudnienia przypadających przed

dniem wyzwolenia danego obszaru spod okupacji hitlerowskiej - zgłoszony zostanie w

okresie do dnia 31 grudnia 1992 r., podwyższenie świadczenia następuje od dnia wejścia

w życie niniejszej ustawy, nie wcześniej jednak niż od dnia przyznania świadczenia.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na wniosek właściwego ministra lub Prezesa

Wyższego Urzędu Górniczego, może przyznać w wypadkach szczególnie uzasadnionych górniczą

emeryturę, rentę inwalidzką lub rentę rodzinną osobom, które nie spełniają wszystkich

warunków wymaganych do uzyskania tych świadczeń.

Górnikom pobierającym w dniu wejścia w życie ustawy górnicze emerytury i renty inwalidzkie

oraz wdowom pobierającym górnicze renty wdowie na podstawie ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin

(Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19, z 1972 r. Nr 53, poz. 341, z 1974 r. Nr 21, poz. 116, z 1977 r. Nr 11, poz. 43 oraz z 1982 r. Nr 7, poz. 60), zwanej dalej „ustawą dotychczasową”, przyznaje się, z uwzględnieniem art. 23, zamiast

tych świadczeń odpowiednie górnicze emerytury i renty określone w niniejszej ustawie,

z zastosowaniem zasad określonych w art. 121-125 ustawy wymienionej w art. 3.

1.

Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent od wynagrodzeń (dochodu, przychodu,

podstawy wymiaru składek) wprowadzone niniejszą ustawą stosuje się, z uwzględnieniem

ust. 2-5, do wniosków o przyznanie świadczenia na podstawie przepisów ustaw i dekretu,

o którym mowa w art. 1-10, oraz do wniosków o ponowne ustalenie podstawy wymiaru świadczenia

od wyższego wynagrodzenia (dochodu, przychodu, podstawy wymiaru składek) uzyskanego

po jego przyznaniu - zgłoszonych

1)

poczynając od dnia 1 stycznia 1990 r. oraz

2)

do dnia 31 grudnia 1989 r., jeżeli

a)

choćby jeden z warunków do przyznania świadczenia został spełniony po tym dniu,

b)

do podstawy wymiaru przyjęto wynagrodzenie (dochód, przychód, podstawę wymiaru składek)

choćby za jeden miesiąc przypadający po tym dniu.

2.

Wysokość świadczeń przyznanych na podstawie wniosków, o których mowa w ust. 1 pkt

1 i pkt 2 lit. b), ustala się od podstawy wymiaru obliczonej z uwzględnieniem zmian

wprowadzonych niniejszą ustawą również za okres przed dniem 1 stycznia 1990 r.

3.

Do wniosków, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zgłoszonych do dnia ogłoszenia niniejszej

ustawy, oraz do wniosków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się jednak - na żądanie

osoby zainteresowanej - dotychczasowe zasady ustalania podstawy wymiaru emerytur i

rent, obowiązujące w dniu 31 grudnia 1989 r.

4.

Do obliczania zwaloryzowanego przeciętnego wynagrodzenia (dochodu, przychodu, podstawy

wymiaru składek), stanowiącego podstawę wymiaru emerytury lub renty, w pierwszym kwartale

1990 r. przyjmuje się kwotę 360 000 zł, a w drugim kwartale 1990 r. kwotę 730 000

zł.

5.

Przepis art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą, stosuje się do wniosków zgłoszonych do dnia 31 marca 1991 r., jeżeli warunki

do przyznania świadczenia zostały spełnione do tego dnia.

(pominięty

1.

Wdowom pobierającym w dniu wejścia w życie ustawy górnicze renty wdowie na podstawie

ustawy dotychczasowej oraz innym członkom rodziny górnika pobierającym renty rodzinne

na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin

(Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późniejszymi zmianami) przyznaje się - z zastosowaniem zasad wymienionych w art. 2 - zamiast tych świadczeń

jedną łączną górniczą rentę rodzinną.

2.

Innym niż wdowa członkom rodziny górnika, którym zamiast poprzednio pobieranych świadczeń

przyznano rentę rodzinną w myśl art. 121-125 ustawy wymienionej w art. 3, przyznaje

się na ich wniosek - zamiast tej renty - górniczą rentę rodzinną, jeżeli górnik w

chwili śmierci spełniał warunki, o których mowa w art. 14 niniejszej ustawy.

1.

Podwyżkę przewidzianą na dzień 1 marca 1990 r. w myśl art. 74 ustawy, o której mowa

w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia ogłoszenia niniejszej ustawy, zastąpiły

podwyżki świadczeń przeprowadzone na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 1989 r. w sprawie podwyższenia świadczeń

emerytalno-rentowych od dnia 1 lipca 1989 r.

(Dz. U. Nr 38, poz. 208 i Nr 50, poz. 291 oraz z 1990 r. Nr 3, poz. 17) oraz z dnia 9 listopada 1989 r. w sprawie podwyższenia świadczeń emerytalno-rentowych od

dnia 1 października 1989 r.

(Dz. U. Nr 61, poz. 362).

2.

Waloryzacji świadczeń przysługujących na podstawie przepisów ustawy, o której mowa

w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, dokonuje się na zasadach określonych

w art. 74-742 tej ustawy, począwszy od pierwszego kwartału 1990 r., z tym że

1)

świadczenia podwyższone na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 1990 r. w sprawie podwyższenia świadczeń

emerytalno-rentowych od dnia 1 stycznia 1990 r.

(Dz. U. Nr 9, poz. 52) uważa się za zwaloryzowane w pierwszym kwartale 1990 r.,

2)

podstawę wymiaru świadczeń nie podwyższonych na podstawie rozporządzenia, o którym

mowa w pkt 1, podwyższa się od dnia 1 stycznia 1990 r., nie wcześniej jednak niż od

dnia przyznania świadczenia, o 102,78% nie więcej jednak niż o kwotę 740 000 zł, jeżeli

podstawa wymiaru została obliczona z uwzględnieniem wynagrodzeń osiągniętych w okresie

poprzedzającym dzień 1 stycznia 1990 r.

3.

Realizacja podwyżki przewidzianej na pierwszy kwartał 1990 r. w stosunku do świadczeń,

o których mowa w ust. 2 pkt 2, nastąpi z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 1990 r., nie

wcześniej jednak niż od dnia przyznania świadczenia.

4.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do waloryzacji świadczeń przysługujących

na podstawie przepisów ustaw i dekretu, o których mowa w art. 2-10, ilekroć przepisy

te odsyłają do zasad waloryzacji określonych w ustawie, o której mowa w art. 1.

(pominięty

1.

Ilekroć w dotychczasowych przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym lub o ubezpieczeniu

społecznym jest mowa o „współczynniku waloryzacyjnym”, należy przez to rozumieć „wskaźnik

indywidualnego wymiaru świadczenia”.

2.

Współczynnik waloryzacyjny - ustalony w decyzjach o przyznaniu świadczenia, wydanych

na podstawie ustaw i dekretu, o którym mowa w art. 1, 2 i 5-10, w brzmieniu obowiązującym

do dnia ogłoszenia niniejszej ustawy, z uwzględnieniem wszystkich podwyżek, które

nastąpiły na podstawie ustaw oraz rozporządzeń i uchwał Rady Ministrów ogłoszonych

do dnia 28 lutego 1990 r. - uważa się za „wskaźnik indywidualnego wymiaru świadczenia”.

1.

W sprawach nie unormowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy: art.

4, 5, 10, 12, 14, 16-25, 31, 33, 34, 36, 43, 45, 67, 68 ust. 3, art. 69-80, 85-112,

115-120, i 126 ustawy wymienionej w art. 3

2.

Ilekroć ustawa odsyła do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin,

uzależniających prawo do świadczeń lub ich wysokość do posiadania ustalonego okresu

zatrudnienia, przy ustalaniu prawa do świadczeń na podstawie ustawy lub ich wysokości

uwzględnia się odpowiednio okresy pracy górniczej, pracy równorzędnej z pracą górniczą

i okresy zaliczane do pracy górniczej.

Do górniczych emerytur i rent przyznanych w myśl ustawy nie przysługują dotychczas

wypłacane rekompensaty z tytułu podwyżek cen.

(pominięty

(skreślony

Traci moc ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin

(Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19, z 1972 r. Nr 53, poz. 341, z 1974 r. Nr 21, poz. 116, z 1977 r. Nr 11, poz. 43 oraz z 1982 r. Nr 7, poz. 60).

1.

W celu przygotowania do mającej się rozpocząć w 1991 r. rewaloryzacji emerytur i rent

przyznanych na podstawie przepisów ustaw i dekretu, o których mowa w art. 1-10, dla

każdego emeryta i rencisty, który ma obliczone świadczenie od podstawy wymiaru ustalonej

na zasadach obowiązujących do dnia ogłoszenia niniejszej ustawy, Zakład Ubezpieczeń

Społecznych oraz kolejowe organy rentowe ustalają

1)

wskaźnik wysokości wynagrodzenia (dochodu, przychodu, podstawy wymiaru składek) przyjętego

do obliczania podstawy wymiaru świadczenia - na zasadach określonych w ust. 2 i 3,

2)

okresy zatrudnienia (ubezpieczenia) oraz okresy równorzędne i zaliczane do okresów

zatrudnienia.

2.

Wskaźnik wysokości wynagrodzenia (dochodu, przychodu, podstawy wymiaru składek) ustala

się, wyrażając w procentach z zaokrągleniem do setnych części procentu stosunek podstawy

wymiaru świadczenia do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej

z okresów, z których wynagrodzenie zostało przyjęte do obliczenia podstawy wymiaru.

3.

Przy ustalaniu wskaźnika wysokości wynagrodzenia za podstawę wymiaru uważa się

1)

przyjęte do ustalania wysokości świadczenia po raz pierwszy faktyczne przeciętne miesięczne

wynagrodzenie ustalone na podstawie zaświadczenia zakładu pracy o wysokości zarobku

stanowiącego podstawę wymiaru świadczeń lub przeciętne miesięczne wynagrodzenie (dochód,

przychód, podstawa wymiaru składek), od którego ustalono składki na ubezpieczenie

społeczne,

2)

ostatnio przyjęte do ustalenia wysokości świadczenia faktyczne przeciętne miesięczne

wynagrodzenie (dochód, przychód, podstawa wymiaru składek) określone w pkt 1, jeżeli

dla zainteresowanego byłoby to korzystniejsze.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1983 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1990 r., z tym

że art. 17 uzyskuje moc od dnia 27 marca 1990 r.

Zakłady pracy opłacają również składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości, terminach

i trybie określonych dla pracowników w przepisach, o których mowa w art. 33 ust. 2,

od częściowego wynagrodzenia (świadczenia socjalnego) w okresie urlopu górniczego

oraz od zasiłku socjalnego - przewidzianych w układzie zbiorowym pracy.

1.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy art. 22, 24, 34 i 40

wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1992 r., z uwzględnieniem ust. 2 i 3.

2.

Przepisy art. 24 w stosunku do osób wykonujących pracę nauczyciela wchodzą w życie

z dniem 1 września 1992 r.

3.

Przepisy art. 39 mają zastosowanie do nagród wypłacanych z zakładowego funduszu nagród,

poczynając od nagród wypłaconych za 1991 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 1995 r., z tym że przepisy art. 13 ust. 3-8

wchodzą w życie z dniem 1 marca 1996 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.