Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Ustawa określa zasady rachunkowości oraz tryb badania sprawozdań finansowych przez

biegłych rewidentów.

1.

Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej ustawą, stosuje się do mających siedzibę

lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

1)

spółek prawa handlowego i prawa cywilnego, z zastrzeżeniem pkt 2, oraz innych osób

prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego,

2)

osób fizycznych i spółek cywilnych osób fizycznych, jeżeli ich przychody netto ze

sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły

co najmniej równowartość w walucie polskiej 400 000 ECU,

3)

jednostek organizacyjnych działających na podstawie prawa bankowego, prawa o publicznym

obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych lub przepisów o działalności

ubezpieczeniowej, bez względu na wielkość przychodów,

4)

państwowych i gminnych jednostek budżetowych i ich gospodarstw pomocniczych, zakładów

budżetowych, państwowych i gminnych funduszy celowych oraz gmin i ich związków - z

zastrzeżeniem art. 80 ust. 1,

5)

jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których

mowa w pkt 1 i 2,

6)

zagranicznych osób prawnych, zagranicznych jednostek nie posiadających osobowości

prawnej oraz zagranicznych osób fizycznych, prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej działalność osobiście, przez osobę upoważnioną, przy pomocy pracowników -

w odniesieniu do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

bez względu na wielkość przychodów,

7)

jednostek nie wymienionych w pkt 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych

dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów gmin lub funduszów celowych - od

początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane,

2.

Osoba fizyczna lub spółka cywilna osób fizycznych może stosować zasady rachunkowości

określone ustawą również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli przychody

netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy

są niższe niż równowartość w walucie polskiej 400 000 ECU. W tym przypadku osoba ta

lub spółka przed rozpoczęciem roku obrotowego jest obowiązana do zawiadomienia o tym

urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

1.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

jednostce - rozumie się przez to podmioty określone w art. 2 ust. 1,

2)

banku - rozumie się przez to jednostkę działającą na podstawie przepisów prawa bankowego,

3)

ubezpieczycielu - rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność ubezpieczeniową

na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej,

4)

jednostce dominującej - rozumie się przez to spółkę akcyjną, spółkę z ograniczoną

odpowiedzialnością lub inną spółkę kapitałową

a)

posiadającą większość całkowitej liczby głosów w organach innej jednostki (zależnej),

także na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu, lub

b)

uprawnioną do podejmowania decyzji o polityce finansowej i bieżącej działalności gospodarczej

tej innej jednostki (zależnej) na podstawie ustawy, statutu lub umowy, lub

c)

jako akcjonariusz lub udziałowiec jest uprawniona do powoływania albo odwoływania

większości członków organów zarządzających lub nadzorczych innej jednostki (zależnej),

lub

d)

której członkowie zarządu lub osoby pełniące funkcje kierownicze, albo członkowie

zarządu bądź osoby pełniące te funkcje kierownicze w jednostce zależnej, stanowią

jednocześnie więcej niż połowę składu zarządu drugiej jednostki zależnej,

e)

posiadającą w innej jednostce (stowarzyszonej) nie mniej niż 20% i nie więcej niż

50% głosów na walnym zgromadzeniu wspólników lub akcjonariuszy,

f)

w inny sposób niż określony w lit. e) wywierającą znaczny wpływ na politykę finansową

i bieżącą działalność gospodarczą innej jednostki (stowarzyszonej),

5)

kierowniku jednostki - rozumie się przez to osobę lub organ wieloosobowy (zarząd),

który - zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na

mocy prawa własności - uprawniony jest do zarządzania jednostką, z wyłączeniem pełnomocników

ustanowionych przez jednostkę. W przypadku spółek komandytowych, spółek jawnych i

spółek cywilnych oraz osób fizycznych za kierownika jednostki uważa się ich właściciela

lub właścicieli. Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora lub syndyka,

6)

biegłym rewidencie - rozumie się przez to osoby fizyczne, spółki jawne, spółki komandytowe,

spółki cywilne i osoby prawne, uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do badania

sprawozdań finansowych w trybie przewidzianym ustawą,

7)

księgach rachunkowych - rozumie się przez to dziennik oraz zbiory utrwalonych na papierze

zapisów dokonanych na kontach prowadzonych w postaci ksiąg, rejestrów lub luźnych

kart albo przenoszonych z komputerowych nośników danych, uzgodnione za pomocą zestawienia

obrotów i sald lub tylko sald i uzupełnione o wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz),

8)

roku obrotowym - rozumie się przez to rok kalendarzowy, chyba że przepisy prawa, statut

lub umowa jednostki przewidują inny okres trwający 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych,

stosowany również do celów podatkowych. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w

drugiej połowie roku kalendarzowego, to można księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe

za ten okres połączyć z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny,

9)

dniu bilansowym - rozumie się przez to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie

finansowe,

10)

organie zatwierdzającym - rozumie się przez to organ, który zgodnie z obowiązującymi

jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony

do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki. W przypadku spółek komandytowych,

spółek jawnych, spółek cywilnych oraz osób fizycznych przez organ zatwierdzający rozumie

się ich właściciela lub właścicieli,

11)

środkach trwałych - rozumie się przez to stanowiące własność lub współwłasność jednostki

nieruchomości (grunty, budynki, w tym także będące odrębną własnością lokale, budowle

i inwestycje w obcych obiektach), maszyny, urządzenia, środki transportu oraz inne

kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do używania przedmioty, a także

inwentarz żywy o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, przeznaczone na

własne potrzeby jednostki lub do oddania w używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy

lub innej umowy o podobnym charakterze. Do środków trwałych jednostki zalicza się

również obce środki trwałe używane przez nią na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub

innej umowy o podobnym charakterze, jeżeli z innych przepisów wynika prawo dokonywania

od nich odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) przez korzystającą z tych środków

jednostkę,

12)

inwestycjach rozpoczętych - rozumie się przez to ogół poniesionych kosztów pozostających

w bezpośrednim związku z nie zakończoną jeszcze: budową, montażem lub przekazaniem

do używania nowego lub ulepszeniem już istniejącego środka trwałego,

13)

wartościach niematerialnych i prawnych - rozumie się przez to nabyte przez jednostkę

prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, a w szczególności prawo

użytkowania wieczystego gruntu (w tym również nadwyżkę pierwszej opłaty nad roczną

opłatą), spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawa autorskie, prawa do projektów,

wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów zdobniczych, licencji oraz programy

komputerowe o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, przeznaczone na własne

potrzeby jednostki lub do oddania do używania na podstawie umowy najmu. Do wartości

niematerialnych i prawnych zalicza się również koszty organizacji poniesione przy

założeniu lub późniejszym rozszerzeniu spółki akcyjnej, wartość firmy oraz koszty

zakończonych prac rozwojowych, przez które rozumie się badania lub w inny sposób uzyskiwaną

wiedzę, których wynik może być wykorzystany do produkcji nowych lub ulepszonych, określonych

produktów lub technologii,

14)

rzeczowych składnikach majątku obrotowego - rozumie się przez to nabyte w celu zużycia

na własne potrzeby materiały, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty

gotowe (wyroby, usługi i roboty) zdatne do sprzedaży, w toku produkcji bądź półprodukty

oraz towary nabyte celem odsprzedaży w stanie nie przetworzonym,

15)

środkach pieniężnych - rozumie się przez to pieniądze (banknoty i monety) oraz jednostki

pieniężne (rozrachunkowe) krajowe i zagraniczne, tak w gotówce, jak i na rachunku

bankowym lub w formie lokaty pieniężnej, czeki i weksle obce, jeżeli są one płatne

w ciągu 3 miesięcy od daty ich wystawienia, oraz metale szlachetne, jeżeli nie są

zaliczane do rzeczowych składników majątku obrotowego,

16)

dłużnych papierach wartościowych - rozumie się przez to papiery wartościowe reprezentujące

wierzytelności pieniężne na sumy oznaczone, płatne we wskazanych terminach, a w szczególności

obligacje oraz bony skarbowe, jak również papiery wartościowe reprezentujące wierzytelności

pieniężne uwarunkowane przez zaistnienie zdarzeń losowych, między innymi - losy loteryjne,

polisy ubezpieczeniowe,

17)

należnościach zagrożonych - rozumie się przez to należności banku, zakwalifikowane

do należności o pogorszonej jakości na podstawie odrębnych przepisów,

18)

należnościach lub zobowiązaniach krótkoterminowych - rozumie się przez to należności

lub zobowiązania, których okres spłaty na dzień bilansowy jest nie dłuższy niż rok,

19)

należnościach lub zobowiązaniach długoterminowych - rozumie się przez to należności

lub zobowiązania, których okres spłaty na dzień bilansowy jest dłuższy niż rok,

20)

pozostałych kosztach lub przychodach operacyjnych - rozumie się przez to koszty i

przychody nie związane bezpośrednio ze zwykłą działalnością jednostki, a w szczególności

koszty i przychody spowodowane sprzedażą, likwidacją lub nieplanowymi odpisami amortyzacyjnymi

(umorzeniowymi) środków trwałych, odpisaniem inwestycji, które nie dały zamierzonego

efektu gospodarczego, likwidacją wartości niematerialnych i prawnych, odpisaniem należności

i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, utworzeniem i rozwiązaniem

rezerw, z wyjątkiem dotyczących operacji finansowych, odpisami aktualizującymi wartość

zapasów rzeczowych składników majątku obrotowego, zapłatą lub otrzymaniem odszkodowań,

kar i grzywien, otrzymaniem lub przekazaniem darowizn oraz otrzymaniem dotacji, subwencji

i dopłat na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych, albo wykonanie

prac rozwojowych,

21)

stratach i zyskach nadzwyczajnych - rozumie się przez to skutki finansowe zdarzeń

powstających niepowtarzalnie, poza zwykłą działalnością jednostki, a w szczególności

spowodowanych zdarzeniami losowymi, zaniechaniem lub zawieszeniem pewnego rodzaju

działalności (w tym również istotną zmianą metod produkcji lub sprzedażą zorganizowanej

części jednostki) oraz postępowaniem układowym lub naprawczym,

22)

walutach obcych - rozumie się przez to waluty obcych państw oraz międzynarodowe jednostki

rozliczeniowe ustanowione na podstawie umów międzynarodowych.

2.

Wyrażone w ECU wielkości przelicza się na walutę polską po średnim kursie, ustalonym

przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego, obowiązującym na dzień bilansowy.

1.

Jednostki obowiązane są do stosowania zasad rachunkowości w sposób prawidłowy, zapewniając

rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej, wyniku finansowego

oraz rentowności jednostki.

2.

Rachunkowość obejmuje

1)

opis przyjętych zasad rachunkowości,

2)

prowadzenie ksiąg rachunkowych,

3)

okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów

i pasywów,

4)

wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,

5)

sporządzanie sprawozdań finansowych i innych, których dane wynikają z ksiąg rachunkowych,

6)

gromadzenie i przechowywanie dokumentacji przewidzianej ustawą,

7)

poddanie badaniu i ogłaszanie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych

ustawą.

3.

Przy stosowaniu zasad rachunkowości mogą być przyjęte przez jednostkę uproszczenia,

jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację celu określonego w ust.

1.

4.

Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości,

określonych ustawą, chyba że określone obowiązki w tym zakresie zostaną przypisane

innym osobom za ich zgodą. Przyjęcie odpowiedzialności przez inne osoby powinno być

stwierdzone dokumentem. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy,

a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie

tego organu.

1.

Przyjęte zasady rachunkowości należy stosować w sposób ciągły, dokonując w kolejnych

latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych na kontach, wyceny

aktywów, w tym także dokonywania odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych), pasywów,

ustalania wyniku finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych; wykazane w bilansie

zamknięcia stany aktywów i pasywów należy ująć w tej samej wysokości w bilansie otwarcia

następnego roku obrotowego.

2.

Przy wycenie aktywów i pasywów oraz ustalaniu wyniku finansowego przyjmuje się, że

jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność gospodarczą

w nie zmniejszonym istotnie zakresie, chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym

lub prawnym.

1.

W księgach rachunkowych i wyniku finansowym jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte,

przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami

dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.

2.

Dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub

pasywów danego miesiąca zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów

oraz przypadające na ten miesiąc koszty, które jeszcze nie zostały poniesione.

1.

Poszczególne składniki aktywów i pasywów wycenia się stosując rzeczywiście poniesione

na ich nabycie (wytworzenie) ceny (koszty), z zachowaniem zasady ostrożnej wyceny.

W szczególności należy w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, uwzględnić

1)

zmniejszenia wartości użytkowej składników majątkowych, w tym również dokonywane w

postaci odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych),

2)

zmniejszenia wartości innych niż środki trwałe, inwestycje rozpoczęte oraz wartości

niematerialne i prawne składników majątkowych wywołane trwałymi zmianami ich cen,

3)

wyłącznie niewątpliwe pozostałe przychody operacyjne i zyski nadzwyczajne,

4)

wszystkie poniesione pozostałe koszty operacyjne i straty nadzwyczajne,

5)

rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.

2.

Zdarzenia, o których mowa w ust. 1, należy uwzględnić także wtedy, gdy zostaną one

ujawnione między dniem bilansowym a dniem, w którym rzeczywiście następuje zamknięcie

ksiąg rachunkowych.

3.

Wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów i związanych z nimi

kosztów, jak też zysków i strat nadzwyczajnych ustala się oddzielnie. Nie można kompensować

ze sobą wartości różnych co do rodzaju aktywów i pasywów, przychodów i kosztów związanych

z nimi oraz zysków i strat nadzwyczajnych.

1.

Dokonując wyboru rozwiązań dopuszczonych ustawą i dostosowując je do potrzeb jednostki

należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich operacji gospodarczych istotnych

do oceny sytuacji majątkowej i finansowej, wyniku finansowego oraz rentowności jednostki

przy zachowaniu zasady ostrożnej wyceny, o której mowa w art. 7.

2.

W celu lepszego odzwierciedlenia sytuacji jednostka może, od pierwszego dnia roku

obrotowego, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą.

W przypadku takim należy w informacji dodatkowej jednostki za rok obrotowy, w którym

zmiany te nastąpiły, podać przyczyny tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na wynik

finansowy oraz zapewnić porównywalność danych sprawozdania finansowego dotyczących

roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian.

Księgi rachunkowe prowadzi się, a sprawozdania finansowe sporządza się w języku polskim

i w walucie polskiej.

1.

Jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą przyjęte przez nią zasady rachunkowości,

a w szczególności

1)

zakładowy plan kont, obejmujący wykaz kont księgi głównej (ewidencji syntetycznej),

przyjęte zasady księgowania na nich operacji gospodarczych oraz wyceny aktywów i pasywów,

a także zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych (ewidencji analitycznej) i ich

powiązania z kontami księgi głównej,

2)

wykaz stosowanych ksiąg rachunkowych, a w razie ich prowadzenia przy użyciu komputera

- wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe na nośnikach czytelnych dla komputera,

3)

dokumentację systemu przetwarzania danych przy użyciu komputera i jej zmiany, obejmującą

poza opisem zbiorów, o których mowa w pkt 2, co najmniej

a)

wykaz programów wraz z pisemnym stwierdzeniem dopuszczenia przez jednostkę każdego

nowego lub zmienionego programu do stosowania,

b)

opis przeznaczenia każdego programu, sposobu jego działania (reguły obliczeń, ewidencji,

kontroli i wydruku danych) oraz wykorzystywania podczas przetwarzania danych,

c)

zasady ochrony danych,

d)

sposoby zapewnienia właściwego stosowania programów,

e)

zasady ewidencji przebiegu przetwarzania danych.

2.

Zakładowy plan kont ustala i aktualizuje kierownik jednostki z uwzględnieniem przepisów

art. 83.

1.

Księgi rachunkowe prowadzi się w siedzibie zarządu jednostki (przedstawicielstwa lub

oddziału zagranicznej osoby prawnej).

2.

Jednostki posiadające oddziały (zakłady) mogą prowadzić księgi rachunkowe oddziałów

(zakładów) w siedzibie zarządu jednostki albo oddziałów.

3.

Księgi rachunkowe mogą być prowadzone poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki w

razie powierzenia ich prowadzenia osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce nie

posiadającej osobowości prawnej uprawnionej do świadczenia takich usług.

4.

W przypadku nieprowadzenia ksiąg rachunkowych w siedzibie zarządu (oddziału) jednostki,

kierownik jednostki obowiązany jest

1)

powiadomić właściwy urząd skarbowy o miejscu prowadzenia ksiąg w terminie 15 dni od

dnia wydania ksiąg poza siedzibę zarządu (oddziału) jednostki,

2)

zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych do badania przez upoważnione organy kontroli

zewnętrznej w siedzibie zarządu (oddziału) jednostki.

1.

Księgi rachunkowe otwiera się na dzień rozpoczęcia działalności, na początek każdego

następnego roku obrotowego oraz na dzień zmiany formy prawnej, połączenia lub podziału

jednostek powodującego powstanie nowej jednostki, a także na dzień rozpoczęcia likwidacji

lub postępowania upadłościowego - w ciągu 15 dni od dnia tych zdarzeń.

2.

Księgi rachunkowe zamyka się na dzień kończący rok obrotowy, na dzień zakończenia

działalności, w tym również sprzedaży i zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego,

oraz na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, postawienia w stan likwidacji lub

upadłości - nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia tych zdarzeń.

3.

Księgi rachunkowe w jednostce postawionej w stan likwidacji lub upadłości zamyka się

także na ostatni dzień roku obrotowego, jeżeli postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe

nie zostało jeszcze na ten dzień zakończone.

4.

Ostateczne zamknięcie i otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki kontynuującej działalność

powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego

za rok obrotowy.

1.

Księgi rachunkowe obejmują

1)

dziennik,

2)

konta księgi głównej (ewidencji syntetycznej), w której obowiązuje ujęcie każdej operacji

zgodnie z zasadą podwójnego zapisu,

3)

konta ksiąg pomocniczych (ewidencji analitycznej),

4)

wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz),

5)

zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych.

2.

Księgi rachunkowe, bez względu na ich postać, powinny być

1)

trwale oznaczone nazwą (pełną lub skróconą) jednostki, której dotyczą (każda księga

wiązana, każda luźna karta kontowa, rejestr lub wydruk komputerowy), oraz zrozumiałą

nazwą danego rodzaju księgi rachunkowej,

2)

wyraźnie oznaczone co do roku obrotowego (księgi wiązane - złożone z ponumerowanych

stron, zakończone stwierdzeniem ich liczby w księdze oraz opatrzone datą otwarcia

i zamknięcia ksiąg), a wydruki (tabulogramy) komputerowe także co do miesiąca i daty

sporządzenia,

3)

przechowywane starannie w ustalonej kolejności.

3.

Wydruki komputerowe powinny składać się z automatycznie numerowanych stron, z oznaczeniem

pierwszej i ostatniej, oraz być sumowane na kolejnych stronach w sposób ciągły w roku

obrotowym i oznaczone nazwą programu przetwarzania.

1.

Dziennik służy do zapisywania w porządku chronologicznym, dzień po dniu, danych o

operacjach gospodarczych.

2.

Zapisy w dzienniku muszą być kolejno numerowane, a sumy zapisów (obroty) liczone w

sposób ciągły.

3.

Jeżeli stosuje się podział na dzienniki częściowe, grupujące operacje gospodarcze

według ich rodzajów, to należy sporządzić zestawienie obrotów tych dzienników za miesiąc.

4.

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy zapewnić

1)

ujmowanie w dzienniku wyłącznie zapisów sprawdzonych,

2)

niedostępność zbioru dla modyfikacji poza wprowadzeniem - w razie potrzeby - dowodów

korekt księgowych,

3)

automatyczną kontrolę ciągłości zapisów i przenoszenia obrotów,

4)

wydruk dziennika w postaci kolejno numerowanych stron nie rzadziej niż na koniec każdego

miesiąca; za równoznaczne z wydrukiem uznaje się przeniesienie danych na inny trwały

nośnik danych przystosowany do wiarygodnego przenoszenia danych z komputera.

1.

Konta księgi głównej służą do ujęcia zapisów w porządku systematycznym, na kontach

przewidzianych w zakładowym planie kont. Na konta księgi głównej wprowadza się pod

datą otwarcia ksiąg rachunkowych salda początkowe aktywów i pasywów, a następnie dokonuje

za kolejne miesiące zapisów, zarejestrowanych uprzednio lub równocześnie w dzienniku.

2.

Zapisów na określonym koncie księgi głównej dokonuje się w kolejności chronologicznej.

3.

Zapisy dokonane na kontach księgi głównej, prowadzonej przy użyciu komputera, drukuje

się albo przenosi na inny trwały nośnik danych, nie rzadziej niż na koniec roku obrotowego.

1.

Konta ksiąg pomocniczych, służące uszczegółowieniu i uzupełnieniu zapisów kont księgi

głównej, prowadzi się w porządku systematycznym jako

1)

wyodrębnione księgi (kartoteki, zbiory danych) w ramach kont księgi głównej; suma

sald początkowych i obrotów na kontach ksiąg pomocniczych stanowi saldo początkowe

i obroty odpowiedniego konta księgi głównej, lub

2)

wyodrębniony system kont, uzgodniony z zapisami kont księgi głównej.

2.

Na kontach ksiąg pomocniczych można w ciągu miesiąca stosować, obok lub zamiast jednostek

pieniężnych, jednostki naturalne. Należy wówczas sporządzić na koniec miesiąca zestawienie

zapisów dokonanych na kontach ksiąg pomocniczych w jednostkach naturalnych i ustalić

ich wartość.

3.

Do zapisów na kontach ksiąg pomocniczych prowadzonych przy użyciu komputera stosuje

się przepis art. 15 ust. 3.

1.

Konta ksiąg pomocniczych prowadzi się w szczególności dla

1)

środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz dokonywanych od nich odpisów

amortyzacyjnych (umorzeniowych),

2)

rozrachunków z kontrahentami,

3)

rozrachunków z pracownikami (imienne karty wynagrodzeń pracowników według składników

istotnych dla obliczenia płac, świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz podatków),

4)

operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i inne dowody, ze szczegółowością

niezbędną do celów podatkowych),

5)

operacji zakupu (obce faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do wyceny

składników majątkowych i do celów podatkowych),

6)

kosztów i innych istotnych dla jednostki składników majątku.

2.

Kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość poszczególnych grup rzeczowych

składników majątku obrotowego posiadanych przez jednostkę, podejmuje decyzję o stosowaniu

jednej z następujących metod prowadzenia kont ksiąg pomocniczych dla tych grup składników

1)

ewidencję ilościowo-wartościową, w której dla każdego składnika ujmuje się obroty

i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych,

2)

ewidencję ilościową, prowadzoną dla poszczególnych składników lub ich jednorodnych

grup wyłącznie w jednostkach naturalnych; wartość stanu wycenia się na koniec miesięcy

w sposób określony w art. 28 ust. 1 pkt 4,

3)

ewidencję wartościową, prowadzoną dla jednostek sprzedaży detalicznej lub miejsc składowania,

w której przedmiotem zapisów są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu,

4)

odpisywania w koszty wartości materiałów i towarów w momencie ich zakupu lub produktów

gotowych w momencie ich wytworzenia, połączone z ustalaniem na koniec każdego kwartału,

a przy produkcji rolnej na dzień bilansowy, stanu tych składników majątkowych drogą

spisu z natury i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu.

1.

Na podstawie zapisów na kontach księgi głównej sporządza się na koniec każdego miesiąca

zestawienie obrotów i sald, zawierające

1)

symbole lub nazwy kont,

2)

salda kont na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obroty za miesiąc i narastająco od

początku roku obrotowego oraz salda na koniec miesiąca,

3)

sumę sald na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obrotów za miesiąc i narastająco od

początku roku obrotowego oraz sald na koniec miesiąca.

Narastające od początku roku obrotowego obroty tego zestawienia powinny być zgodne

z narastającymi od początku roku obrotowego obrotami dziennika.

2.

Na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych sporządza się zestawienia sald wszystkich kont

ksiąg pomocniczych, a na dzień inwentaryzacji zestawienia sald inwentaryzowanej grupy

składników majątkowych.

3.

W razie prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera, zestawienia, o których

mowa w ust. 1 i 2, należy wydrukować na papierze albo przenieść na inny trwały nośnik

danych.

1.

Wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz), potwierdzony ich inwentaryzacją, sporządzają

jednostki, które uprzednio nie prowadziły ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą.

W pozostałych jednostkach rolę inwentarza spełnia zestawienie obrotów i sald kont

księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych sporządzone na dzień

zamknięcia ksiąg rachunkowych.

2.

Pozycje inwentarza sporządzonego przez jednostki, które nie prowadziły uprzednio ksiąg

rachunkowych, powinny stanowić odpowiedniki lub rozwinięcia poszczególnych pozycji

bilansu otwarcia. Składniki aktywów i pasywów wycenia się w inwentarzu według zasad

określonych w rozdziale 4.

1.

Do ksiąg rachunkowych miesiąca należy wprowadzić, w postaci zapisu, każdą operację

gospodarczą, która nastąpiła w tym miesiącu.

2.

Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie

operacji gospodarczej, zwane dalej „dowodami źródłowymi”

1)

zewnętrzne obce - otrzymane od kontrahentów,

2)

zewnętrzne własne - przekazywane w oryginale kontrahentom,

3)

wewnętrzne - dotyczące operacji wewnątrz jednostki.

3.

Podstawą zapisów mogą być również sporządzone przez jednostkę dowody księgowe

1)

zbiorcze - służące do dokonania łącznych zapisów zbioru dowodów źródłowych, które

muszą być w dowodzie zbiorczym pojedynczo wymienione,

2)

korygujące poprzednie zapisy,

3)

zastępcze - wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu źródłowego,

4)

rozliczeniowe - ujmujące już dokonane zapisy według nowych kryteriów klasyfikacyjnych.

4.

W przypadku uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych obcych dowodów źródłowych,

kierownik jednostki może zezwolić na udokumentowanie operacji gospodarczej za pomocą

księgowych dowodów zastępczych, sporządzonych przez osoby dokonujące tych operacji.

Nie może to jednak dotyczyć operacji gospodarczych, których przedmiotem są zakupy

opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz skup metali nieżelaznych od ludności.

5.

W razie prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera

1)

zapisy w nich mogą nastąpić również za pośrednictwem urządzeń łączności lub magnetycznych

nośników danych, pod warunkiem że podczas rejestracji operacji gospodarczej uzyskują

one trwale czytelną postać odpowiadającą treści dowodu księgowego i możliwe jest stwierdzenie

źródła pochodzenia każdego zapisu,

2)

zapisy mogą być przenoszone między zbiorami danych składającymi się na księgi rachunkowe

prowadzone na komputerowych nośnikach danych, pod warunkiem że możliwe jest stwierdzenie

źródła pochodzenia zapisów w zbiorach, w których ich dokonano pierwotnie, a odpowiedni

program zapewnia sprawdzenie poprawności przetworzenia danych i kompletności zapisów.

1.

Dowód księgowy powinien zawierać co najmniej

1)

określenie rodzaju dowodu,

2)

określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej,

3)

opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w jednostkach naturalnych,

4)

datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą - także datę

sporządzenia dowodu,

5)

podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki

majątkowe,

6)

stwierdzenie zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie

miesiąca księgowania oraz - o ile nie wynika to z techniki dokonywania zapisów - sposobu

ujęcia dowodu w księgach rachunkowych wraz z podpisem osoby odpowiedzialnej za te

wskazania,

7)

numer identyfikacyjny dowodu.

2.

Wartość może być w dowodzie pominięta, jeżeli w toku przetwarzania w rachunkowości

danych wyrażonych w jednostkach naturalnych następuje ich wycena, potwierdzona stosownym

wydrukiem.

3.

Dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości

na walutę polską według kursu obowiązującego w dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej.

Wynik przeliczenia zamieszcza się bezpośrednio na dowodzie, chyba że system przetwarzania

danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie

tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk.

4.

Jeżeli dowód nie dokumentuje przekazania lub przejęcia składnika majątkowego, przeniesienia

prawa własności lub użytkowania wieczystego gruntu albo nie jest dowodem zastępczym,

podpisy osób, o których mowa w ust. 1 pkt 5, mogą być zastąpione znakami zapewniającymi

ustalenie tych osób. Podpisy na dokumentach ubezpieczenia i emitowanych papierach

wartościowych mogą być odtworzone mechanicznie.

5.

Na żądanie organów kontroli lub biegłego rewidenta należy zapewnić wiarygodne przetłumaczenie

na język polski treści wskazanych przez nich dowodów, sporządzonych w języku obcym.

1.

Dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji

gospodarczej, którą dokumentują, kompletne, zawierające co najmniej dane określone

w art. 21, oraz wolne od błędów rachunkowych. Niedopuszczalne jest dokonywanie w dowodach

księgowych wymazywania i przeróbek.

2.

Błędy w dowodach źródłowych zewnętrznych obcych i własnych można korygować jedynie

przez wysłanie kontrahentowi odpowiedniego dokumentu zawierającego sprostowanie, wraz

ze stosownym uzasadnieniem, chyba że inne przepisy stanowią inaczej.

3.

Błędy w dowodach wewnętrznych mogą być poprawiane przez skreślenie błędnej treści

lub kwoty, z utrzymaniem czytelności skreślonych wyrażeń lub liczb, wpisanie treści

poprawnej i daty poprawki oraz złożenie podpisu osoby do tego upoważnionej. Nie można

poprawiać pojedynczych liter lub cyfr.

4.

Jeżeli jedną operację dokumentuje więcej niż jeden dowód lub więcej niż jeden egzemplarz

dowodu, kierownik jednostki ustala sposób postępowania z każdym z nich i wskazuje,

który dowód lub jego egzemplarz będzie podstawą do dokonania zapisu.

1.

Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się w sposób trwały, ręcznie lub maszynowo,

bez pozostawiania miejsc pozwalających na późniejsze dopiski lub zmiany. Przy prowadzeniu

ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy stosować właściwe procedury i środki

chroniące przed zniszczeniem lub modyfikacją zapisu.

2.

Zapis powinien zawierać co najmniej

1)

datę dokonania operacji,

2)

określenie rodzaju i numer identyfikacyjny dowodu księgowego stanowiącego podstawę

zapisu oraz jego datę, jeżeli różni się ona od daty dokonania operacji,

3)

zrozumiały tekst, skrót lub kod opisu operacji, z tym że należy posiadać pisemne objaśnienia

treści skrótów lub kodów,

4)

kwotę zapisu.

3.

Zapisów dotyczących operacji wyrażonych w walutach obcych dokonuje się w sposób umożliwiający

ustalenie kwoty operacji w walucie polskiej i obcej.

4.

Dokonane w księgach rachunkowych zapisy systematyczne muszą być powiązane z zapisami

chronologicznymi w sposób wynikający ze stosowanej formy i techniki prowadzenia ksiąg

rachunkowych.

5.

Zapis w księgach rachunkowych prowadzonych przy użyciu komputera musi posiadać automatycznie

nadany numer pozycji, pod którą został wprowadzony do dziennika, a także dane pozwalające

na ustalenie programu wprowadzenia danych i osoby zlecającej tę czynność.

1.

Księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco.

2.

Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają

stan rzeczywisty.

3.

Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich

kompletnie i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do zaksięgowania dowody księgowe

dotyczące operacji gospodarczych dokonanych w miesiącu, zapewniono ciągłość zapisów

oraz bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych.

4.

Księgi rachunkowe uznaje się za sprawdzalne, jeżeli umożliwiają stwierdzenie poprawności

dokonanych w nich zapisów, stanów (sald) oraz działania stosowanych procedur obliczeniowych,

a w szczególności

1)

udokumentowanie zapisów pozwala na identyfikację dowodów i sposobu ich zapisania w

księgach rachunkowych na wszystkich etapach przetwarzania danych,

2)

zapisy uporządkowane są chronologicznie i systematycznie według kryteriów klasyfikacyjnych

umożliwiających sporządzenie obowiązujących jednostkę sprawozdań finansowych i innych,

deklaracji podatkowych oraz dokonanie rozliczeń finansowych,

3)

zapewniona jest, w razie prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za pomocą

odpowiednich wydruków, kontrola kompletności i aktualności danych określających parametry

przetwarzania danych,

4)

zapewniony jest dostęp do zbiorów danych pozwalających, bez względu na stosowaną technikę,

na uzyskanie w dowolnym czasie i za dowolnie wybrany okres jasnych i zrozumiałych

informacji o treści zapisów dokonanych w księgach rachunkowych.

5.

Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bieżąco, jeżeli

1)

pochodzące z nich informacje umożliwiają sporządzenie w terminie obowiązujących jednostkę

sprawozdań finansowych i innych, deklaracji podatkowych oraz dokonanie rozliczeń finansowych,

2)

zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej są sporządzane nie później niż do 15

dnia następnego miesiąca, a za ostatni miesiąc roku obrotowego - nie później niż do

85 dnia po dniu bilansowym,

3)

zapisy w księgach rachunkowych dotyczące operacji gotówką, czekami i wekslami obcymi

oraz obrotu detalicznego i gastronomii dokonywane są w tym samym dniu, w którym zostały

dokonane.

1.

Stwierdzone błędy w zapisach poprawia się

1)

przez skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem czytelności

błędnego zapisu, oraz podpisanie poprawki i umieszczenie daty; poprawki takie muszą

być dokonane jednocześnie we wszystkich księgach rachunkowych i nie mogą nastąpić

po zamknięciu miesiąca lub

2)

przez wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów,

dokonywane tylko zapisami dodatnimi albo tylko ujemnymi.

2.

W razie ujawnienia błędów po zamknięciu miesiąca lub prowadzenia ksiąg rachunkowych

przy użyciu komputera, dozwolone są tylko korekty dokonane w sposób określony w ust.

1 pkt 2.

1.

Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację

1)

środków pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), akcji, obligacji,

bonów i innych papierów wartościowych, rzeczowych składników majątku obrotowego, środków

trwałych, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz maszyn i urządzeń objętych inwestycją rozpoczętą

- drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi

ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic,

2)

środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, należności, pożyczek i

zobowiązań, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własnych składników

majątkowych - drogą uzyskania od banków i kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego

w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów lub pasywów oraz wyjaśnienia

i rozliczenia ewentualnych różnic,

3)

gruntów i trudno dostępnych oglądowi środków trwałych, należności spornych i wątpliwych,

a w bankach również zagrożonych, należności i zobowiązań wobec pracowników, z tytułów

publicznoprawnych, a także nie wymienionych w pkt 1 i 2 składników aktywów i pasywów

- drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji

realnej wartości tych składników.

2.

Inwentaryzacją należy objąć również znajdujące się w jednostce składniki majątkowe

1)

ujęte wyłącznie w ewidencji ilościowej,

2)

będące własnością innych jednostek.

Obowiązek określony w pkt 2 nie dotyczy jednostek świadczących usługi pocztowe, transportowe,

spedycyjne i składowania.

3.

Termin i częstotliwość inwentaryzacji, określone w ust. 1, uważa się za dotrzymane,

jeżeli inwentaryzację

1)

składników majątku - z wyłączeniem środków pieniężnych, papierów wartościowych, produktów

w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktów gotowych określonych w art.

17 ust. 2 pkt 4 - rozpoczęto trzy miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono

do 15 dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło przez dopisanie do lub odpisanie

od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda - przychodów i

rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą spisu lub potwierdzenia

a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający

z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym,

2)

zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i półproduktów znajdujących się na

terenie strzeżonym i objętych ewidencją ilościowo-wartościową - przeprowadzono raz

w ciągu 2 lat,

3)

zapasów towarów i materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościową w punktach

obrotu detalicznego jednostki o rozbudowanej sieci detalicznej - przeprowadzono raz

w roku, pod warunkiem jednoczesnego ustalenia wartości zapasów towarów i materiałów

(opakowań) w cenach nabycia lub zakupu,

4)

środków trwałych oraz maszyn i urządzeń objętych inwestycją rozpoczętą, znajdujących

się na terenie strzeżonym - przeprowadzono raz w ciągu 4 lat.

4.

Inwentaryzację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się również na dzień zakończenia

działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji

lub upadłości. W przypadku połączenia lub podziału jednostek, z wyjątkiem spółek akcyjnych,

strony mogą w drodze umowy pisemnej odstąpić od inwentaryzacji.

1.

Przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i powiązać

z zapisami ksiąg rachunkowych.

2.

Ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym

w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku

obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.

1.

Na dzień bilansowy aktywa i pasywa wycenia się w sposób następujący

1)

inwestycje rozpoczęte - według cen nabycia lub kosztów wytworzenia,

2)

udziały w innych jednostkach i długoterminowe papiery wartościowe (lokaty) - według

cen nabycia pomniejszonych o odpisy spowodowane trwałą utratą ich wartości,

3)

środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne - według cen nabycia lub kosztów

wytworzenia, lub wartości po aktualizacji wyceny pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne

(umorzeniowe),

4)

zapasy rzeczowych składników majątku obrotowego oraz krótkoterminowe papiery wartościowe

(przeznaczone do obrotu), z zastrzeżeniem pkt 5 - według cen nabycia lub kosztów wytworzenia

nie wyższych od ich cen sprzedaży netto na dzień bilansowy,

5)

dłużne papiery wartościowe - według cen sprzedaży, z tym że różnice między ceną nabycia

a aktualną ceną sprzedaży zalicza się do kosztów lub przychodów z operacji finansowych,

6)

należności i zobowiązania, w tym również z tytułu pożyczek - w kwocie wymagającej

zapłaty,

7)

środki pieniężne, kapitały (fundusze), wyemitowane papiery wartościowe oraz pozostałe

aktywa i pasywa - według wartości nominalnej.

2.

Przez ceny lub koszty, o których mowa w ust. 1, rozumie się

1)

cena nabycia jest to rzeczywista cena zakupu składnika majątku, obejmująca kwotę należną

sprzedającemu (bez naliczonego podatku od towarów i usług), a w przypadku importu

powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty

bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego

do używania, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku i wyładunku, a pomniejszona

o zmniejszenie ceny (rabaty, opusty itp.) i odzyski. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie

ceny nabycia składnika majątku, a w szczególności otrzymanego w formie darowizny -

jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu,

2)

koszt wytworzenia składnika majątku we własnym zakresie obejmuje koszty bezpośrednie

produkcji poszczególnych produktów gotowych, w toku produkcji i półproduktów oraz

przypadającą na okres ich wytwarzania uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji;

do kosztów wytworzenia, po których wycenia się aktywa, nie zalicza się kosztów ogólnych

zarządu, to jest kosztów działania jednostki jako całości oraz zarządzania nią, kosztów

sprzedaży produktów, towarów i innych rzeczowych składników majątku, jak też pozostałych

kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie

kosztu wytworzenia składnika majątku, jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży

takiego samego lub podobnego przedmiotu, pomniejszonej o przeciętnie osiągany przy

sprzedaży produktów zysk, a w przypadku produktu w toku - także z uwzględnieniem stopnia

jego przetworzenia,

3)

cena sprzedaży netto składnika majątku stanowi możliwą do uzyskania w dniu bilansowym

cenę sprzedaży bez należnego podatku od towarów i usług, pomniejszoną o rabaty i opusty,

przypadający od sprzedaży podatek akcyzowy oraz koszty związane z przystosowaniem

składnika majątku do sprzedaży i doprowadzenia jej do skutku, a powiększoną o należną

dotację przedmiotową; ceną sprzedaży jest również kurs giełdowy. Jeżeli nie jest możliwe

ustalenie ceny sprzedaży netto (kursu giełdowego) danego składnika majątku, należy

oszacować jego przypuszczalną wartość rynkową netto na dzień bilansowy.

3.

Cena nabycia i koszt wytworzenia inwestycji rozpoczętej oraz środków trwałych obejmuje

ogół dotyczących danej inwestycji kosztów, poniesionych przez jednostkę w czasie od

dnia rozpoczęcia inwestycji do dnia bilansowego lub przyjęcia powstałych w wyniku

inwestycji środków trwałych do używania, w tym również

1)

nie podlegający odliczeniu podatek od towarów i usług dotyczący inwestycji rozpoczętej

oraz środków trwałych,

2)

naliczone za czas trwania inwestycji odsetki, prowizje i różnice kursowe od pożyczek,

kredytów, przedpłat i zobowiązań służących sfinansowaniu zakupu lub budowy środków

trwałych.

4.

Ubezpieczyciele prowadzący ubezpieczenia na życie wyceniają udziały, środki trwałe,

papiery wartościowe i inne składniki majątkowe stanowiące lokaty, których ryzyko ponosi

ubezpieczający, według cen sprzedaży netto, ustalonych na dzień bilansowy. Różnice

między wartością według cen sprzedaży netto a wartością według cen nabycia lub kosztu

wytworzenia tych lokat odpowiednio zwiększają lub zmniejszają rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

na życie, których ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający. Ceny sprzedaży nieruchomości

określa biegły nie rzadziej niż raz na 5 lat. Ceną sprzedaży netto papierów wartościowych

i pożyczek jest kwota, którą ubezpieczyciel powinien otrzymać w dniu wykupu papierów

wartościowych lub spłaty pożyczki. Jeżeli nie jest możliwe wiarygodne ustalenie ceny

sprzedaży innych lokat niż nieruchomości, to ich wycena następuje po cenach nabycia

lub kosztach wytworzenia. Ceny sprzedaży nieruchomości położonych za granicą oraz

zagranicznych udziałów, akcji i innych papierów wartościowych określają notowania

giełdowe kraju, w którym znajduje się nieruchomość lub emitowano papiery wartościowe,

chyba że są one notowane na giełdach polskich.

5.

W ciągu roku obrotowego ujmuje się w księgach rachunkowych

1)

zapasy rzeczowych składników majątku obrotowego oraz papiery wartościowe - według

cen nabycia lub kosztów wytworzenia,

2)

należności i zobowiązania, w tym również z tytułu pożyczek - według wartości nominalnej.

6.

Przepis ust. 5 pkt 2 nie dotyczy banków.

1.

Jeżeli założenie, że jednostka będzie kontynuowała działalność gospodarczą, o której

mowa w art. 5 ust. 2, nie jest zasadne, to wycena udziałów w innych jednostkach oraz

długoterminowych papierów wartościowych, wartości niematerialnych i prawnych, środków

trwałych, inwestycji rozpoczętych, produktów w toku i półproduktów następuje po cenach

sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen nabycia lub kosztów wytworzenia,

pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe).

2.

Wycena po cenach sprzedaży netto, o której mowa w ust. 1, następuje w szczególności

w przeddzień postawienia jednostki w stan likwidacji (jeżeli nie jest ona spowodowana

prywatyzacją przedsiębiorstwa państwowego) lub w stan upadłości, na koniec roku obrotowego

przypadającego w czasie trwania postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, a

także w przeddzień przekazania, podziału lub sprzedaży jednostki, jeżeli odpowiednia

umowa nie przewiduje przyjęcia za podstawę rozliczeń wartości majątku ustalonej przy

założeniu, że działalność gospodarcza będzie przez jednostkę kontynuowana.

3.

Wszczęcie postępowania naprawczego lub zmiana formy prawnej jednostki nie stanowi

przeszkody do uznania, że działalność gospodarcza będzie kontynuowana, jeżeli odpowiednia

umowa nie przewiduje obniżenia wartości wykazanych w bilansie aktywów i pasywów.

1.

Na dzień bilansowy ujmuje się wyrażone w walutach obcych

1)

udziały w innych jednostkach, długoterminowe papiery wartościowe oraz gotówkę znajdującą

się w jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut obcych - po kursie, po którym

nastąpił ich zakup, jednak w wysokości nie wyższej od obowiązującego na dzień bilansowy

średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego,

2)

pozostałe aktywa i pasywa - po obowiązującym na dzień bilansowy średnim kursie ustalonym

dla danej waluty przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

2.

W ciągu roku obrotowego ujmuje się w księgach rachunkowych, wyrażone w walutach obcych,

operacje gospodarcze dotyczące

1)

środków pieniężnych, udziałów i papierów wartościowych - po kursie kupna lub sprzedaży

banku, z którego usług korzysta jednostka,

2)

pozostałych aktywów i pasywów - po obowiązującym na dzień przeprowadzenia operacji

średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego,

chyba że dowód odprawy celnej wyznacza inny kurs.

3.

Jeżeli aktywa i pasywa są wyrażone w walutach, dla których Prezes Narodowego Banku

Polskiego nie ustala kursu, to ich wartość należy określić w relacji do wskazanej

przez jednostkę waluty odniesienia, której kurs jest ustalany przez Prezesa Narodowgo

Banku Polskiego.

4.

Różnice kursowe powstałe

1)

w związku z wyceną na dzień bilansowy środków pieniężnych, udziałów oraz papierów

wartościowych,

2)

przy zapłacie wyrażonych w walutach obcych należności i zobowiązań oraz innych operacjach

zalicza się do przychodów lub kosztów operacji finansowych.

5.

Nadwyżkę ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi, dotyczącą jednej waluty, powstałą

w związku z wyceną na dzień bilansowy innych niż środki pieniężne, udziały oraz papiery

wartościowe aktywów i pasywów wyrażonych lub wymagających zapłaty w danej walucie

obcej, zalicza się do kosztów operacji finansowych. Nadwyżkę dodatnich różnic kursowych

nad ujemnymi zalicza się do przychodów przyszłych okresów, a w bankach - do wyniku

z pozycji wymiany.

1.

Wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego powiększają

koszty jego ulepszenia (przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji),

które powodują, że wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa

posiadaną przy przyjęciu do używania wartość użytkową, mierzoną okresem używania,

zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy ulepszonego środka

trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami.

2.

Wartość początkową środków trwałych - z wyjątkiem gruntów nie służących wydobyciu

kopalin metodą odkrywkową, dzieł sztuki i eksponatów muzealnych - zmniejszają do wartości

księgowej netto dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe), uwzględniające

postęp techniczno-ekonomiczny i zużycie fizyczne oraz prawne i inne ograniczenia,

wpływające na okres ich gospodarczo uzasadnionego używania.

3.

Przeznaczone do likwidacji lub wycofane z używania środki trwałe wycenia się według

wartości księgowej netto albo w cenie sprzedaży netto, zależnie od tego, która z nich

jest niższa. Wynikające stąd różnice zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

4.

Wartość początkowa i dotychczas dokonane od środków trwałych odpisy amortyzacyjne

(umorzeniowe) mogą, na podstawie odrębnych przepisów, ulegać aktualizacji wyceny.

Ustalona w wyniku aktualizacji wyceny wartość księgowa netto środka trwałego nie powinna

być wyższa od jego realnej wartości, której odpisanie w przewidywanym okresie jego

dalszego używania jest ekonomicznie uzasadnione, ewentualnie powiększona na dzień

aktualizacji o wartość sprzedaży netto pozostałości środka trwałego w momencie likwidacji

lub wycofania z używania.

5.

Powstałą na skutek aktualizacji wyceny różnicę wartości netto środków trwałych, o

której mowa w ust. 4, odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny i nie

może ona być przeznaczona do podziału. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny podlega

zmniejszeniu o różnicę z aktualizacji wyceny uprzednio zaktualizowanych zbywanych

lub zlikwidowanych środków trwałych i odniesieniu na zwiększenie kapitału (funduszu)

zapasowego lub innego o podobnym charakterze.

1.

Podstawę dokonywania odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) stanowi aktualny plan

amortyzacji, określający stawki i kwoty rocznych odpisów poszczególnych środków trwałych.

Kwoty rocznych odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) ustala się drogą systematycznego

rozłożenia wartości początkowej danego środka trwałego na przewidywane lata jego używania,

proporcjonalnie do upływu czasu w równych ratach (metodą liniową) lub w odniesieniu

do mających charakter produkcyjny maszyn, urządzeń, środków transportu w ratach malejących

w kolejnych latach (metodą degresywną). Przy ustalaniu stawek kwot odpisów amortyzacyjnych

(umorzeniowych) można uwzględniać

1)

liczbę zmian, na których pracuje środek trwały,

2)

tempo postępu techniczno-ekonomicznego,

3)

wydajność środka trwałego wyrażoną liczbą jego godzin pracy lub liczbą wytworzonych

produktów,

4)

prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego,

5)

przewidywaną przy likwidacji wartość sprzedaży netto pozostałości środka trwałego,

6)

stawki wynikające z przepisów podatkowych lub opracowań branżowych.

2.

Dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej można ustalać odpisy

amortyzacyjne (umorzeniowe) w sposób uproszczony, przez dokonywanie zbiorczych odpisów

dla grup środków zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub jednorazowo odpisując wartość

tego rodzaju środków trwałych.

3.

Poprawność przyjętych do planu amortyzacji okresów używania i innych danych powinna

być przez jednostkę okresowo weryfikowana, powodując odpowiednią korektę rocznych

stawek i kwot odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych), stosowanych w roku bieżącym

i w następujących po weryfikacji latach obrotowych.

4.

Odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) dokonuje się zgodnie z planem amortyzacji,

poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przyjęto

do używania środek trwały, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie wartości

odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) z jego wartością początkową lub w którym środek

trwały przeznaczono do likwidacji, sprzedano lub stwierdzono jego niedobór.

5.

W razie zmiany techniki produkcji, przeznaczenia do likwidacji, wycofania z używania

lub innych przyczyn powodujących trwałą utratę gospodarczej przydatności środka trwałego,

dokonuje się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych odpowiednich, nieplanowych

odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych), doprowadzając wartość księgową netto środka

trwałego do jego ceny sprzedaży netto. Można również dokonać nieplanowych odpisów

amortyzacyjnych (umorzeniowych) od środków trwałych, jeżeli przewidują to odrębne

przepisy.

1.

Do wyceny wartości niematerialnych i prawnych oraz sposobów dokonywania od nich odpisów

amortyzacyjnych (umorzeniowych), z zastrzeżeniem ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy

art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 1-5.

2.

Koszty prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione

przed podjęciem produkcji, mogą być zaliczone do wartości niematerialnych i prawnych,

jeżeli

1)

produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac

rozwojowych wiarygodnie określone,

2)

techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio

udokumentowana i na tej podstawie jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów

lub stosowaniu technologii,

3)

koszty prac rozwojowych zostaną pokryte spodziewanymi przychodami ze sprzedaży tych

produktów lub zastosowania technologii.

3.

Okres dokonywania odpisów od

1)

kosztów prac rozwojowych,

2)

kosztów organizacji poniesionych przy założeniu lub późniejszym rozszerzeniu spółki

akcyjnej

nie może przekraczać 5 lat.

4.

Wartość firmy stanowi różnicę między ceną nabycia określonej jednostki lub zorganizowanej

jej części a niższą od niej wartością rynkową składników majątkowych jednostki lub

zorganizowanej jej części. Jeżeli cena nabycia jednostki lub zorganizowanej jej części

była niższa od jej wartości rynkowej, to wartość zakupionych środków trwałych, inwestycji

rozpoczętych, wartości niematerialnych i prawnych oraz zapasów rzeczowych składników

majątku obrotowego ujmuje się w księgach rachunkowych według cen nabycia, jednak nie

niższych niż ceny sprzedaży netto tych składników. Pozostałą z rozliczenia przy zakupie

różnicę zalicza się do przychodów przyszłych okresów. Wartość firmy oraz przychody

przyszłych okresów odpisuje się przez okres nie dłuższy niż 5 lat. W uzasadnionych

przypadkach kierownik jednostki może okres ten wydłużyć.

1.

Jednostki mogą wyceniać na dzień bilansowy

1)

materiały i towary oraz krótkoterminowe papiery wartościowe (przeznaczone do obrotu)

- w cenach zakupu,

2)

produkty w toku produkcji - w wysokości bezpośrednich kosztów wytworzenia lub tylko

materiałów bezpośrednich bądź nie wyceniać ich w ogóle, jeżeli nie zniekształca to

stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki. Zasady, o których mowa w pkt 2, nie

mogą być stosowane do produkcji o przewidywanym czasie wykonania dłuższym niż trzy

miesiące, przeznaczonej do sprzedaży lub na rzecz inwestycji rozpoczętych jednostki.

Nie dotyczy to jednak produkcji rolnej.

2.

Składniki rzeczowego majątku obrotowego mogą być w ciągu roku obrotowego ujmowane

w cenach przyjętych do ewidencji, skorygowanych o różnice między tymi cenami a rzeczywistymi

cenami ich nabycia, zakupu lub kosztami wytworzenia. Nie później niż na dzień bilansowy

należy wartość wykazywanych w cenach ewidencyjnych składników rzeczowego majątku obrotowego

doprowadzić do poziomu określonego w ust. 1 lub art. 28 ust. 1 pkt 4. Nie dotyczy

to produktów gotowych, produkcji w toku i półproduktów, jeżeli do ich ewidencji stosuje

się koszty planowe (normatywne), różnice zaś między planowymi a rzeczywistymi kosztami

wytworzenia są nieznaczne. Stosowane do wyceny na dzień bilansowy ceny zakupu lub

planowe koszty wytworzenia nie mogą być wyższe od cen sprzedaży netto tych składników.

3.

Wytworzone przez jednostkę filmy, oprogramowanie użytkowe komputerów, projekty typowe

i inne produkty wielokrotnego użytku wycenia się w ciągu kolejnych 36 miesięcy, jakie

następują od skierowania tych produktów do sprzedaży, w wysokości nadwyżki kosztów

ich wytworzenia nad przychodami według cen sprzedaży netto, uzyskanymi ze sprzedaży

tych produktów w ciągu kolejnych 36 miesięcy. Nie odpisane po upływie 36 miesięcy

koszty wytworzenia zwiększają pozostałe koszty operacyjne.

4.

Wartość stanu końcowego rzeczowych składników majątku obrotowego, jak również krótkoterminowych

papierów wartościowych (przeznaczonych do obrotu), w razie gdy ceny nabycia (zakupu)

lub koszty wytworzenia jednakowych lub uznanych za jednakowe ze względu na podobieństwo

rodzaju i przeznaczenie składników majątku są różne, wycenia się w zależności od sposobu

ustalania wartości ich rozchodu (zużycia, wydania do sprzedaży)

1)

według cen przeciętnych, to jest ustalonych w wysokości średniej ważonej cen (kosztów)

danego składnika majątku,

2)

przyjmując, że rozchód składnika majątku wycenia się kolejno po cenach (kosztach)

tych składników majątku, które jednostka najwcześniej nabyła (wytworzyła),

3)

przyjmując, że rozchód składników majątku wycenia się kolejno po cenach (kosztach)

tych składników majątku, które jednostka najpóźniej nabyła (wytworzyła),

4)

w drodze szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen (kosztów) tych składników majątkowych,

które dotyczą ściśle określonych przedsięwzięć, niezależnie od daty ich zakupu lub

wytworzenia.

1.

Wartość rzeczowych składników majątku obrotowego, które utraciły swoje cechy użytkowe

lub przydatność, oraz odpadów ustala się nie później niż na dzień bilansowy w cenach

sprzedaży netto możliwych do uzyskania.

2.

Wartość produktów gotowych i towarów, z wyjątkiem towarów używanych znajdujących się

w punktach sprzedaży oraz towarów przewidzianych do wieloletniej sprzedaży, zmniejsza

się stopniowo, uwzględniając utratę ich wartości rynkowej, przez okres nie dłuższy

niż 5 lat, poczynając od roku obrotowego następującego po roku, w którym je zakupiono

lub wytworzono.

3.

Odpisy aktualizujące

1)

wartość rzeczowych składników majątku obrotowego, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz

wynikające z wyceny według cen sprzedaży netto zamiast według cen nabycia (zakupu)

lub kosztów wytworzenia - zwiększają pozostałe koszty operacyjne,

2)

wartość udziałów w innych jednostkach oraz długoterminowych papierów wartościowych

(lokat) - obciążają koszty operacji finansowych; jeżeli w wyniku wzrostu kursów giełdowych

ceny sprzedaży netto długoterminowych papierów wartościowych (lokat) są wyższe od

cen, po których je nabyto, to długoterminowe papiery wartościowe (lokaty) wykazuje

się według cen ich nabycia, odnosząc różnice między ich dotychczasową, niższą wyceną

a wartością według cen nabycia na przychody z operacji finansowych.

1.

Kapitały (fundusze) własne ujmuje się w księgach rachunkowych z podziałem na ich rodzaje

i według zasad określonych przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy o utworzeniu

jednostki.

2.

Kapitał zakładowy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystw ubezpieczeń

wzajemnych, kapitał akcyjny spółek akcyjnych oraz fundusz udziałowy spółdzielni wykazuje

się w wysokości określonej w umowie lub statucie i wpisanej w rejestrze handlowym.

Zadeklarowane, lecz nie wniesione wkłady kapitałowe ujmuje się jako należne wkłady

na poczet kapitału.

3.

Składniki kapitału (funduszu) własnego jednostek postawionych w stan likwidacji lub

upadłości należy, na dzień rozpoczęcia likwidacji lub postępowania upadłościowego,

połączyć w jeden kapitał (fundusz) podstawowy, zmniejszając go

1)

we wszystkich jednostkach - o skutki wyceny, o której mowa w art. 29,

2)

w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych

- o własne udziały przeznaczone do sprzedaży,

3)

w spółkach akcyjnych - o należne wkłady na poczet kapitału, o ile nie wezwano zainteresowanych

do ich wniesienia, oraz o własne akcje przeznaczone do sprzedaży.

4.

Przepis ust. 3 może być odpowiednio stosowany przez jednostki objęte postępowaniem

naprawczym lub układowym.

1.

Rezerwy - z uwzględnieniem art. 7 - tworzy się na

1)

należności od dłużników postawionych w stan likwidacji, z wyjątkiem gdy następuje

ona na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, lub wstań upadłości

- do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności,

zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym,

2)

należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli

majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego,

3)

należności kwestionowane przez dłużników (sporne) oraz z których zapłatą dłużnik zalega,

ocena zaś sytuacji gospodarczej i finansowej dłużnika wykazuje, że spłata należności

w umownej kwocie w najbliższym półroczu nie jest prawdopodobna - do wysokości nie

pokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności,

4)

pewne lub prawdopodobne straty z operacji gospodarczych w toku, a w szczególności

z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego

się postępowania sądowego, jeżeli informacja o nich wynika z właściwego dowodu lub

zostanie wiarygodnie uzasadniona, a miarodajny szacunek tej straty jest możliwy -

w wysokości przewidywanej kwoty straty.

2.

Rezerwy na należności zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych, rezerwy na

przewidywane straty do pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów operacji finansowych

- zależnie od okoliczności, z którą strata się wiąże.

3.

Na koniec roku obrotowego tworzy się również rezerwy - z uwzględnieniem art. 7 - na

przejściową różnicę z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych lub osób fizycznych,

spowodowaną odmiennością momentu uznania przychodu za osiągnięty lub kosztu za poniesiony

w myśl ustawy i przepisów podatkowych. Dodatnią różnicę zalicza się do obowiązkowych

obciążeń wyniku finansowego netto jako rezerwę na podatek dochodowy. Ujemną różnicę

można zaliczyć do czynnych rozliczeń międzyokresowych, jeżeli istnieje pewność jej

rozliczenia w ciągu następnego roku obrotowego i kolejnych lat obrotowych. Przy ustalaniu

dodatniej lub ujemnej różnicy należy uwzględnić stan rozliczeń różnic na ostatni dzień

roku obrotowego.

4.

Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne, powstałe straty oraz zobowiązanie

z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych lub osób fizycznych - zmniejszają utworzone

uprzednio na te cele rezerwy.

5.

Nie wykorzystane rezerwy zwiększają bieżąco, nie później jednak niż na dzień bilansowy,

pozostałe przychody operacyjne lub przychody z operacji finansowych.

6.

Banki zaliczają do kosztów także rezerwy na ryzyko związane z działalnością bankową,

a zwłaszcza na

1)

należności zagrożone,

2)

gwarancje zagrożone,

w wysokości zapewniającej bezpieczeństwo tej działalności, przy uwzględnieniu posiadanych

zabezpieczeń.

1.

Ubezpieczyciele zaliczają do kosztów operacyjnych rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe,

które powinny zapewnić pełne pokrycie bieżących i przyszłych zobowiązań, jakie mogą

wynikać z umów ubezpieczeniowych.

2.

Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe ustala się nie później niż na dzień bilansowy.

1.

Jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeżeli wydatki lub

zużycie składników majątkowych dotyczą miesięcy następujących po miesiącu, w którym

je poniesiono.

2.

Jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości przypadających

na bieżący miesiąc

1)

ściśle oznaczonych świadczeń wykonanych na rzecz jednostki, lecz jeszcze nie stanowiących

zobowiązania,

2)

prawdopodobnych kosztów, których kwota bądź data powstania zobowiązania z ich tytułu

nie są jeszcze znane, a w szczególności z tytułu napraw gwarancyjnych i rękojmi za

sprzedane, złożone produkty długotrwałego użytku. Świadczenia zaliczane do biernych

rozliczeń międzyokresowych kosztów i zasady ustalania ich wysokości powinny być uzasadnione

ryzykiem gospodarczym i zwyczajami handlowymi.

3.

Odpisy czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą następować stosownie

do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Czas i sposób rozliczenia powinien być uzasadniony

charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożnej wyceny.

4.

Jeżeli zgodnie z umową wartość otrzymanych finansowych składników majątkowych jest

niższa od zobowiązania zapłaty za nie, w tym również z tytułu emitowanych przez jednostkę

papierów wartościowych, to różnica stanowi czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów,

które odpisuje się w koszty operacji finansowych w równych ratach, w ciągu okresu,

na jaki zaciągnięto zobowiązanie.

5.

Przewidywane, lecz nie poniesione wydatki objęte biernymi rozliczeniami międzyokresowymi

zmniejszają bieżąco koszty, nie później niż do końca roku obrotowego następującego

po roku ich ustalenia.

Dotacje, subwencje i dopłaty do inwestycji oraz prac rozwojowych ujmuje się jako przychody

przyszłych okresów w wysokości kwot rzeczywiście otrzymanych na nabycie lub wytworzenie

środków trwałych albo finansowanie prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw

nie zwiększają one funduszy własnych. Ujęte na przychodach przyszłych okresów kwoty

zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych

(umorzeniowych) od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z

tych źródeł.

1.

Przychody przyszłych okresów - z uwzględnieniem art. 7 - ujmuje się w wysokości

1)

otrzymanej od kontrahentów zapłaty przyszłych świadczeń,

2)

kwot podwyższających należności lub roszczenia - na które uprzednio utworzono rezerwę

- do czasu ich otrzymania (zapłaty) lub odpisania,

3)

nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi, ustalonej przy wycenie na dzień

bilansowy innych niż środki pieniężne i krótkoterminowe papiery wartościowe (przeznaczone

do obrotu) aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych - do czasu ich rozliczenia

lub odpisania,

4)

nie rozliczonej różnicy wartości firmy, o której mowa w art. 33 ust. 4,

5)

dotacji, subwencji i dopłat, o których mowa w art. 40.

2.

Przepis ust. 1 pkt 3 nie ma zastosowania do banków.

3.

Banki wykazują jako przychody przyszłych okresów również należne im odsetki skapitalizowane

oraz od należności zagrożonych - do czasu ich otrzymania (zapłaty) lub odpisania.

1.

W jednostkach innych niż banki i ubezpieczyciele na wykazywany w księgach rachunkowych

wynik finansowy netto (zysk/strata) składają się

1)

wynik działalności operacyjnej (w tym na operacjach finansowych),

2)

wynik na operacjach nadzwyczajnych,

3)

obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych

lub osób fizycznych i płatności z nim zrównanych na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Wynik działalności operacyjnej stanowi różnicę między sumą należnych przychodów ze

sprzedaży produktów, towarów i innych składników majątku wyrażonych w rzeczywistych

cenach sprzedaży, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub

zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług, oraz zrealizowanych pozostałych przychodów

operacyjnych a wartością sprzedanych produktów, towarów i innych składników majątku

wycenionych w kosztach wytworzenia lub cenach nabycia (zakupu), powiększoną o przypadające

od sprzedaży podatki obciążające sprzedawcę oraz o całość poniesionych od początku

roku obrotowego kosztów ogólnego zarządu, sprzedaży produktów, towarów i innych składników

majątku oraz pozostałych kosztów operacyjnych.

3.

Wynik na operacjach finansowych stanowi różnicę między należnymi przychodami z operacji

finansowych, a w szczególności z posiadania udziałów w innych jednostkach, papierów

wartościowych, odsetek od pożyczek i należności, w tym także odsetek za zwłokę w zapłacie,

z rozwiązania rezerwy, otrzymania dyskonta, zysków ze sprzedaży papierów wartościowych,

uzyskania dodatnich różnic kursowych, oprocentowania lokat i rachunków bankowych a

kosztami operacji finansowych, na które składają się w szczególności odsetki, w tym

także za zwłokę w zapłacie, prowizje od pożyczek i zobowiązań, płacone dyskonto, straty

na sprzedaży papierów wartościowych, ujemne różnice kursowe, z wyjątkiem odsetek,

prowizji, dodatnich i ujemnych różnic kursowych, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt

2.

4.

Wynik na operacjach nadzwyczajnych stanowi różnicę między zrealizowanymi zyskami nadzwyczajnymi

a poniesionymi stratami nadzwyczajnymi.

1.

W bankach na wykazywany w księgach rachunkowych wynik finansowy netto (zysk/strata)

składają się

1)

wynik z działalności operacyjnej (w tym na działalności bankowej),

2)

wynik na operacjach nadzwyczajnych,

3)

obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych

i płatności z nim zrównanych na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Wynik na działalności bankowej obejmuje: wynik z tytułu odsetek, prowizji, przychody

z akcji, udziałów i innych papierów wartościowych, wynik na operacjach finansowych,

wynik z pozycji wymiany.

3.

Wynik z działalności operacyjnej obejmuje wynik na działalności bankowej skorygowany

o różnicę między pozostałymi przychodami operacyjnymi a pozostałymi kosztami operacyjnymi,

koszty działania banku, amortyzację środków trwałych oraz wartości niematerialnych

i prawnych, wynik na wartości rezerw z aktualizacji.

4.

Do wyniku na operacjach nadzwyczajnych stosuje się przepis art. 42 ust. 4.

1.

U ubezpieczycieli na wykazywany w księgach rachunkowych wynik finansowy netto (zysk/strata)

składają się

1)

wynik techniczny ubezpieczeń,

2)

różnica między innymi przychodami operacyjnymi a innymi kosztami operacyjnymi,

3)

wynik na operacjach nadzwyczajnych,

4)

obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych

i płatności z nim zrównanych na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Wynik techniczny ubezpieczeń stanowi różnicę między należnymi przychodami ze składek

a wypłaconymi świadczeniami i zmianami stanu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na

pokrycie przyszłych świadczeń (z uwzględnieniem udziału reasekuratorów w przychodach

ze składek i wypłatach świadczeń) oraz kosztami działalności ubezpieczeniowej. Jeżeli

wyniki finansowe lokaty funduszu ubezpieczeniowego są

1)

wkalkulowane w składkę jako jej obniżenie,

2)

uwzględniane przy obliczaniu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych metodami matematycznymi,

3)

rozliczane z ubezpieczonym stosownie do umów ubezpieczenia

- to przychody z tych lokat i koszty ich obsługi, łącznie z wynikiem ze sprzedaży

lokat, wpływają na wynik techniczny ubezpieczeń.

3.

Na różnicę między innymi przychodami operacyjnymi a innymi kosztami operacyjnymi składa

się w szczególności różnica między

1)

przychodami z lokat rzeczowych i finansowych a kosztami ich obsługi, łącznie z wynikiem

ze sprzedaży lokat w części, w której nie wpływa ona na wynik techniczny ubezpieczeń,

2)

przychodami i kosztami z tytułu pełnienia czynności komisarza awaryjnego,

3)

zrealizowanymi pozostałymi przychodami operacyjnymi a poniesionymi pozostałymi kosztami

operacyjnymi.

4.

Do wyniku na operacjach nadzwyczajnych stosuje się przepisy art. 42 ust. 4.

1.

Sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, o którym

mowa w art. 12 ust. 2, oraz na inny dzień bilansowy.

2.

Sprawozdanie finansowe składa się z

1)

bilansu,

2)

rachunku zysków i strat,

3)

informacji dodatkowej

- sporządzonych według wzorów stanowiących załączniki do ustawy.

3.

Sprawozdanie finansowe dla jednostek określonych w art. 64 ust. 1 obejmuje również

sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych.

4.

Do rocznego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności jednostki

w roku obrotowym, jeżeli obowiązek jego sporządzania wynika z ustawy lub odrębnych

przepisów.

1.

W bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych

poprzedniego i bieżącego roku obrotowego.

2.

Wykazana w aktywach bilansu wartość poszczególnych grup składników majątku wynika

z ich wartości księgowej, pomniejszonej o

1)

dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe) środków trwałych oraz wartości

niematerialnych i prawnych,

2)

odpisy aktualizujące wartość udziałów w innych jednostkach, rzeczowych składników

majątku obrotowego oraz papierów wartościowych, o których mowa w art. 35 ust. 3,

3)

rezerwy wyrażające prawdopodobne zmniejszenie należności i roszczeń wobec ostrożnej

ich wyceny. Rezerwy, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 4 i ust. 3, wykazuje się

w oddzielnej pozycji pasywów.

3.

Jeżeli w myśl odrębnych przepisów w ciągu roku dokonywane są odpisy z wyniku finansowego

bieżącego roku obrotowego, to należy je wykazać ze znakiem ujemnym w odrębnej pozycji

pasywów „Kapitał (fundusz) własny”, pod pozycją „Wynik finansowy netto roku obrotowego”.

4.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz inne fundusze tworzone na podstawie odrębnych

przepisów, nie zaliczone do kapitałów (funduszów) własnych, wykazuje się w pasywach

bilansu w grupie zobowiązań jako fundusze specjalne.

5.

Składniki aktywów i pasywów bilansu wykazuje się w kolejności i sposób określony

1)

dla innych jednostek niż banki i ubezpieczyciele - w załączniku nr 1 do ustawy,

2)

dla banków - w załączniku nr 2 do ustawy,

3)

dla ubezpieczycieli - w załączniku nr 3 do ustawy.

1.

W rachunku zysków i strat wykazuje się oddzielnie przychody, koszty, zyski i straty

nadzwyczajne oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego za bieżący i poprzedni

rok obrotowy.

2.

Przychody, koszty, straty i zyski oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego wykazuje

się w kolejności i w sposób określony

1)

dla innych jednostek niż banki i ubezpieczyciele - w załączniku nr 4 do ustawy,

2)

dla banków - w załączniku nr 5 do ustawy,

3)

dla ubezpieczycieli - w załączniku nr 6 do ustawy.

1.

W informacji dodatkowej podaje się nie ujęte w bilansie oraz rachunku zysków i strat

dane oraz wyjaśnienia niezbędne do tego, aby sprawozdanie finansowe przedstawiało

rzetelnie i jasno sytuację majątkową i finansową, wynik finansowy oraz rentowność

jednostki, a w szczególności

1)

objaśnienia stosowanych metod wyceny i sporządzenia sprawozdania finansowego oraz

przedstawienie przyczyn ich ewentualnych zmian w stosunku do roku poprzedzającego,

2)

uzupełniające dane o aktywach i pasywach bilansu oraz elementach rachunku zysków i

strat,

3)

wszelkie inne znaczące informacje niezbędne do zrozumienia pozycji bilansowych oraz

rachunku zysków i strat,

4)

proponowany podział zysku lub pokrycia straty,

5)

podstawowe informacje dotyczące pracowników i organów jednostki.

2.

Szczegółowy wykaz informacji dodatkowych, podawanych przez inne jednostki niż banki

i ubezpieczyciele, określa załącznik nr 7 do ustawy.

3.

Sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych sporządza się w sposób określony

1)

dla innych jednostek niż banki i ubezpieczyciele - w załączniku nr 8 do ustawy,

2)

dla banków - w załączniku nr 9 do ustawy,

3)

dla ubezpieczycieli - w załączniku nr 10 do ustawy z podziałem na przepływy środków

pieniężnych z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej, uwzględniając

wszystkie wpływy i rozchody środków pieniężnych jednostki lub grupy kapitałowej, o

której mowa w rozdziale 6, z wyjątkiem wpływów i rozchodów będących rezultatem zakupu

lub sprzedaży środków pieniężnych.

1.

Zarządy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,

spółek akcyjnych oraz spółdzielni sporządzają wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym

sprawozdanie z działalności jednostki w roku obrotowym.

2.

Sprawozdanie z działalności jednostki w roku obrotowym powinno obejmować informacje

w szczególności o

1)

ważniejszych zdarzeniach, w tym również inwestycjach, mających istotny wpływ na działalność

jednostki, które nastąpiły w roku obrotowym lub są przewidywane w dalszych latach,

2)

przewidywanym rozwoju jednostki,

3)

ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju technicznego,

4)

aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej.

1.

Pozycje bilansu oraz rachunku zysków i strat mogą być wykazywane ze szczegółowością

większą niż określona w załącznikach nr 1-6 do ustawy, stosownie do potrzeb i wielkości

jednostki. W przypadku gdy informacje dotyczące poszczególnych pozycji bilansu oraz

rachunku zysków i strat nie wystąpiły w jednostce zarówno w roku obrotowym, jak i

za rok poprzedzający rok obrotowy, to przy sporządzaniu bilansu oraz rachunku zysków

i strat pozycje te pomija się.

2.

Jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, nie

osiągnęła dwóch z następujących trzech wielkości

1)

średnioroczne zatrudnienie - 50 osób,

2)

suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego - równowartość w walucie polskiej 1

000000 ECU,

3)

przychód netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych - równowartość

w walucie polskiej 2000000 ECU

może sporządzić uproszczony bilans oraz rachunek zysków i strat, wykazując w nich

tylko dane dotyczące pozycji oznaczonych w załącznikach do ustawy literami i cyframi

rzymskimi. Informację dodatkową sporządza się odpowiednio w formie uproszczonej.

3.

Przepisów ust. 2 nie stosuje się do banków i ubezpieczycieli.

1.

Sprawozdania finansowe jednostek, w których skład wchodzą wewnętrzne jednostki organizacyjne

sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe, obejmują

1)

odrębne sprawozdanie finansowe każdego wodrębnionego organizacyjnie oddziału (zakładu),

w tym także tego, który swoje rzeczowe lub pieniężne składniki majątku wydzielił innym

oddziałom (zakładom),

2)

łączne sprawozdanie finansowe jednostki.

2.

W łącznym sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, będącym sumą sprawozdań

finansowych jednostki i wszystkich jej oddziałów (zakładów) wyłącza się odpowiednio

1)

środki i fundusze wydzielone,

2)

wzajemne należności i zobowiązania,

3)

odpowiednie części wyniku finansowego, wynikające ze wzajemnych rozliczeń operacji

gospodarczych.

3.

Do łącznego sprawozdania finansowego jednostek, w których skład wchodzą oddziały (zakłady)

znajdujące się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tam sporządzające sprawozdania

finansowe, włącza się odpowiednie dane wynikające z bilansów tych oddziałów (zakładów),

wyrażone w walutach obcych, przeliczone na walutę polską po obowiązującym na dzień

bilansowy średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Prezesa Narodowego Banku

Polskiego, natomiast z rachunku zysków i strat - po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną

średnich kursów na dzień kończący każdy miesiąc roku obrotowego, ustalonych dla danej

waluty przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Powstałe przy tych przeliczeniach

różnice wykazuje się jako składnik kapitału (funduszu) własnego w odrębnej pozycji

(dodatniej lub ujemnej) łącznego sprawozdania finansowego jednostki.

Minister Finansów określi, w porozumieniu z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego,

zasady i terminy sporządzania sprawozdawczości budżetowej.

1.

Zasady prowadzenia rachunkowości państwowych i gminnych jednostek budżetowych i ich

gospodarstw pomocniczych, zakładów budżetowych, państwowych i gminnych funduszy celowych

oraz gmin i ich związków określa odrębna ustawa, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Minister Finansów określi szczególne zasady prowadzenia rachunkowości oraz jednolite

plany kont dla jednostek wymienionych w ust. 1.

3.

Minister Finansów określi zasady rachunkowości i plan kont dla organów podatkowych.

1.

Kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później

niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie

z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy.

2.

Sprawozdanie finansowe podpisuje - podając zarazem datę podpisu - osoba, której powierzono

prowadzenie ksiąg rachunkowych, i kierownik jednostki, a jeżeli jednostką kieruje

organ wieloosobowy - wszyscy członkowie tego organu. Odmowa podpisu wymaga pisemnego

uzasadnienia dołączonego do sprawozdania finansowego.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio również do

1)

sprawozdań finansowych sporządzanych na dzień określony w art. 12 ust. 2,

2)

sprawozdania z działalności jednostki określonego w art. 49, z tym że nie podpisuje

go osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.

1.

Roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający,

nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Przed zatwierdzeniem roczne sprawozdanie

finansowe jednostek, o których mowa w art. 64, podlega badaniu zgodnie z zasadami

określonymi w rozdziale 7.

2.

Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej podlega zatwierdzeniu

przez organ zatwierdzający, nie później niż 8 miesięcy od dnia bilansowego, zgodnie

z art. 63 ust. 3. Przed zatwierdzeniem roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe

grupy kapitałowej podlega badaniu zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 7.

3.

Podział wyniku finansowego (zysku netto) osób prawnych zobowiązanych zgodnie z art.

64 ust. 1 do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego, może nastąpić dopiero

po wyrażeniu przez biegłego rewidenta opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami.

Podział wyniku finansowego (zysku netto) dokonany bez spełnienia tego warunku jest

nieważny z mocy prawa.

1.

Jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego jednostka otrzymała informacje

o zdarzeniach mających istotny wpływ na treść jeszcze nie zatwierdzonego sprawozdania

finansowego, to powinna ona sprawozdanie to odpowiednio zmienić, dokonując jednocześnie

odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie

finansowe dotyczy, oraz powiadomić o tym biegłego rewidenta, który sprawozdanie to

bada lub badał.

2.

Jeżeli po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego jednostka otrzymała informacje

o zdarzeniach dotyczących lat ubiegłych, to ujmuje je odpowiednio w księgach rachunkowych

roku obrotowego, w którym informacje te otrzymała.

1.

Grupa kapitałowa, obejmująca jednostkę dominującą oraz jednostki od niej zależne lub

stowarzyszone, sporządza, na podstawie sprawozdań finansowych jednostek wchodzących

w skład grupy, skonsolidowane sprawozdanie finansowe zestawione w taki sposób, jakby

grupa stanowiła jedną jednostkę. Na skonsolidowane sprawozdanie finansowe składają

się: skonsolidowany bilans, skonsolidowany rachunek zysków i strat, skonsolidowane

sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych, informacja dodatkowa oraz sprawozdanie

z działalności grupy kapitałowej za rok obrotowy.

2.

Jednostki dominujące, mające siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, są obowiązane do corocznego sporządzania skonsolidowanego

sprawozdania finansowego obejmującego jednostkę dominującą i jednostki od niej zależne

lub stowarzyszone wszystkich szczebli, bez względu na to, w jakim państwie znajduje

się ich siedziba, według zasad określonych w niniejszym rozdziale.

3.

Jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej, to do sporządzania skonsolidowanego

sprawozdania finansowego stosuje się przepisy rozdziału 4 i 5.

1.

Skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie sporządza się, jeżeli łączna wielkość

sum bilansowych, przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych,

bez dokonywania wyłączeń - kompensacji, o których mowa w art. 58, oraz łączne średnioroczne

zatrudnienie jednostki dominującej i jednostek zależnych oraz stowarzyszonych za rok

obrotowy nie przekracza trzykrotności dwóch z trzech wielkości określonych w art.

50 ust. 2.

2.

Skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym nie obejmuje się jednostki zależnej lub stowarzyszonej,

jeżeli

1)

nabycie tej jednostki ma na celu wyłącznie jej odsprzedaż,

2)

wielkości wykazane w sprawozdaniu finansowym tej jednostki są nieznaczne w stosunku

do danych sprawozdania finansowego jednostki dominującej. W szczególności za nieznaczną

uznaje się sumę bilansową oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz

operacji finansowych jednostki, które za rok obrotowy są niższe od 10% sumy bilansowej

i przychodu jednostki dominującej. Łączna kwota sum bilansowych i przychodów jednostek

nie objętych konsolidacją nie może jednak przekraczać 20% odpowiednich wielkości skonsolidowanego

sprawozdania finansowego, ustalonych przy założeniu, że w jego zakres wchodzą wszystkie

jednostki zależne lub stowarzyszone bez dokonywania wyłączeń,

3)

sprawowanie kontroli nad jednostką nie jest trwałe, gdyż według przewidywań będzie

trwało krócej niż rok licząc od dnia bilansowego lub jest w istotnym stopniu ograniczone.

3.

Jednostka dominująca, zależna od innej jednostki, może nie sporządzać skonsolidowanego

sprawozdania finansowego, jeżeli jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co

najmniej 90% udziałów (akcji) tej jednostki, a wszyscy pozostali udziałowcy lub akcjonariusze

wyrazili zgodę na takie zwolnienie. W takim przypadku jednostka dominująca wyższego

szczebla jest obowiązana do objęcia konsolidacją zarówno zależnej od niej jednostki

dominującej, jak i wszystkich jednostek zależnych od jednostki dominującej zwolnionej

od sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego lub z nią stowarzyszonych.

4.

Przewodniczący Komisji Papierów Wartościowych może określić ostrzejsze kryteria od

zawartych w ust. 1-3 w odniesieniu do jednostek emitujących papiery wartościowe dopuszczone

lub ubiegające się o dopuszczenie do publicznego obrotu.

1.

Jednostkę zależną od jednostki dominującej obejmuje się konsolidacją pełną. Jednostkę

stowarzyszoną obejmuje się konsolidacją metodą praw własności.

2.

Sprawozdanie finansowe jednostki zależnej, które ze względu na całkowicie odmienny

rodzaj działalności tej jednostki mogłoby zniekształcić obraz całej grupy, włącza

się do sprawozdania skonsolidowanego metodą praw własności.

1.

Konsolidacja pełna polega na sporządzeniu skonsolidowanego bilansu, skonsolidowanego

rachunku zysków i strat oraz skonsolidowanego sprawozdania z przepływu środków pieniężnych

przez sumowanie poszczególnych pozycji odpowiednich sprawozdań finansowych jednostki

dominującej i wchodzących w skład grupy kapitałowej jednostek zależnych i dokonaniu

wyłączeń, o których mowa w ust. 2 i 3.

2.

Wyłączeniu podlega wartość nabycia udziałów (akcji) posiadanych przez jednostkę dominującą

w jednostkach zależnych i część aktywów netto jednostek zależnych według ich wartości

rynkowej, odpowiadająca udziałowi jednostki dominującej we własności tych jednostek.

Jeżeli wartość nabycia udziałów i odpowiadająca im część aktywów netto jednostek zależnych

według ich wartości rynkowej różnią się, to

1)

nadwyżkę wartości nabycia udziału nad odpowiadającą im częścią aktywów netto według

ich wartości rynkowej wykazuje się w aktywach skonsolidowanego bilansu, w pozycji

wartości niematerialne i prawne, jako „Wartość firmy skonsolidowanej”,

2)

nadwyżkę odpowiedniej części aktywów netto według ich wartości rynkowej nad wartością

nabycia udziałów wykazuje się w pasywach skonsolidowanego bilansu w pozycji „Rezerwa

kapitałowa z konsolidacji”.

3.

Wyłączeniu podlegają również

1)

wzajemne należności i zobowiązania jednostek objętych konsolidacją,

2)

przychody i koszty dotyczące operacji dokonywanych między jednostkami objętymi konsolidacją,

3)

zyski lub straty powstałe na operacjach dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,

zawarte w wartości podlegających konsolidacji aktywów i pasywów,

4)

dywidendy wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i otrzymane przez

nią.

4.

Można zaniechać wyłączeń, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, jeżeli wzajemne operacje

gospodarcze nie spowodują istotnego zniekształcenia obrazu, jakiego dostarcza skonsolidowane

sprawozdanie finansowe.

5.

Od wartości firmy skonsolidowanej lub rezerwy kapitałowej z konsolidacji dokonuje

się odpisów przez okres nie dłuższy niż 5 lat. Odpisy te wykazuje się w oddzielnych

pozycjach skonsolidowanego rachunku zysków i strat.

6.

Jeżeli w ciągu roku obrotowego nastąpi sprzedaż udziałów (akcji) w jednostce zależnej,

to w skonsolidowanym rachunku zysków i strat wykazuje się

1)

wyniki działalności osiągnięte przez tę jednostkę zależną do dnia sprzedaży udziałów

(akcji) przez jednostkę dominującą,

2)

wynik ze sprzedaży jednostki zależnej, ustalony jako różnica między przychodem ze

sprzedaży udziałów (akcji) a częścią aktywów netto jednostki zależnej według ich wartości

rynkowej, opowiadającą udziałowi jednostki dominującej w kapitale własnym jednostki

zależnej, skorygowana o nie odpisaną część „Wartości firmy skonsolidowanej” lub „Rezerwy

kapitałowej z konsolidacji”, dotyczącą sprzedanej jednostki zależnej.

7.

Udziały (akcje) w kapitale własnym jednostek zależnych, należące do innych jednostek

niż wchodzące w skład grupy kapitałowej, wykazuje się w odrębnej pozycji pasywów skonsolidowanego

bilansu, po kapitałach własnych grupy, w wysokości udziałów (akcji) tych innych jednostek

w kapitale własnym jednostek wchodzących w skład grupy jako „Kapitały mniejszości”.

Przypadające na inne jednostki niż jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej zyski

lub straty wykazuje się w skonsolidowanym rachunku zysków i strat po pozycji „Wynik

finansowy netto” jako „Zyski lub straty mniejszości”.

1.

Przy konsolidacji metodą praw własności w aktywach skonsolidowanego bilansu wyodrębnia

się pozycję „Udziały w jednostkach stowarzyszonych”, wykazując ją

1)

w sporządzanym po raz pierwszy bilansie skonsolidowanym - w wysokości ceny nabycia

udziałów wynikającej z bilansu jednostki dominującej, skorygowanej o różnicę między

wartością nabycia udziałów przez jednostkę dominującą a wartością udziału w kapitale

własnym jednostki stowarzyszonej. Różnice te wykazuje się w odrębnej pozycji bilansu

skonsolidowanego jako „Wartość firmy skonsolidowanej” lub „Rezerwa kapitałowa z konsolidacji”,

2)

w sporządzanych za kolejne lata bilansach skonsolidowanych skorygowaną cenę nabycia,

o której mowa w pkt 1, powiększa lub pomniejsza się o przypadające na rzecz jednostki

dominującej zwiększenia lub zmniejszenia kapitału własnego jednostki stowarzyszonej,

jakie nastąpiły w ciągu roku obrotowego, pomniejszone o przypadające od udziału dywidendy.

2.

Przy konsolidacji metodą praw własności w skonsolidowanym rachunku zysków i strat

wykazuje się w oddzielnej pozycji udział jednostki dominującej w wyniku finansowym

jednostki stowarzyszonej.

1.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się na ten sam dzień bilansowy i za

ten sam rok obrotowy co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej. Jeżeli jednakowy

dzień bilansowy nie może być zachowany w całej grupie kapitałowej, to konsolidacją

można objąć sprawozdania sporządzone za inny okres roczny niż rok obrotowy, pod warunkiem,

że dzień bilansowy tych sprawozdań finansowych nie jest odległy od dnia bilansowego

przyjętego dla grupy kapitałowej więcej niż o 3 miesiące.

2.

Jednostki objęte konsolidacją powinny stosować jednakowe metody wyceny i sporządzania

sprawozdań finansowych. Jeżeli z ważnych przyczyn stosowanie jednakowych metod wyceny

i sporządzania sprawozdań nie jest możliwe, należy dokonać odpowiednich przekształceń

sprawozdań finansowych jednostek zależnych.

3.

Jeżeli podlegające konsolidacji sprawozdania finansowe wyrażone są w walutach obcych,

to ich przeliczenie na walutę polską następuje według zasad określonych w art. 51

ust. 3.

4.

Jeżeli skład grupy kapitałowej, dla której sporządza się skonsolidowane sprawozdanie

finansowe, uległ w ciągu roku obrotowego istotnym zmianom, to należy podać w informacji

dodatkowej dane dotyczące zysku netto lub straty netto oraz kapitałów (funduszy) własnych

jednostek, które nie wchodziły w skład grupy kapitałowej przez cały rok obrotowy.

Informacja dodatkowa do skonsolidowanego sprawozdania finansowego powinna, oprócz

informacji wyszczególnionych w załączniku nr 7 do ustawy, zawierać

1)

wykaz jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, z podaniem ich nazwy i siedziby,

kapitału własnego, udziału jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej w kapitałach

innych jednostek niż dominująca, z wyodrębnieniem jednostek nie objętych konsolidacją

i uzasadnieniem przyczyn odstąpienia od konsolidacji oraz podaniem kwoty ich przychodów

ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy,

2)

omówienie zastosowanych metod wyceny i przeliczenia pozycji objętych skonsolidowanym

sprawozdaniem finansowym oraz ich wpływ na wynik finansowy,

3)

podział przychodów ze sprzedaży według dziedzin działalności oraz określonych geograficznie

rynków, jeżeli - przy uwzględnieniu organizacji sprzedaży towarów i produktów (usług)

typowych dla normalnej działalności gospodarczej grupy - dziedziny działalności lub

określone geograficznie rynki różnią się między sobą znacznie,

4)

przedstawienie skutków zmian składu grupy kapitałowej; w związku z tym należy osobno

wykazać sumę aktywów pomniejszoną o zobowiązania oraz wynik finansowy za rok obrotowy

poprzedzający rok sprawozdawczy tych jednostek zależnych, które w roku obrotowym nie

wchodzą już w skład grupy kapitałowej.

Do sprawozdania z działalności grupy kapitałowej stosuje się odpowiednio przepisy

art. 49.

1.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe podpisuje kierownik jednostki dominującej, stosując

odpowiednio przepisy art. 52 ust. 2.

2.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe nie później niż

w ciągu dwóch miesięcy od daty obowiązującej dla sporządzenia jednostkowego sprawozdania

finansowego. Jeżeli konsolidacja następuje także na szczeblu jednostek zależnych,

termin ten przedłuża się o kolejny miesiąc.

3.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający

jednostki dominującej, nie później niż 8 miesięcy od dnia bilansowego, na który należało

sporządzić sprawozdanie finansowe jednostki dominującej.

1.

Badaniu i ogłaszaniu podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych

oraz roczne sprawozdania finansowe kontynuujących działalność

1)

banków oraz ubezpieczycieli,

2)

jednostek działających na podstawie przepisów prawa o publicznym obrocie papierami

wartościowymi i funduszach powierniczych,

3)

spółek akcyjnych,

4)

pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono

sprawozdanie finansowe, osiągnęły lub przekroczyły granicę dwóch z trzech następujących

wielkości

a)

średnioroczne zatrudnienie - 50 osób,

b)

suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego - równowartość w walucie polskiej 1

000 000 ECU,

c)

przychód netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy

- równowartość w walucie polskiej 3 000 000 ECU.

2.

Obowiązek badania i ogłaszania rocznych sprawozdań finansowych, określony w ust. 1,

dotyczy również łącznych rocznych sprawozdań finansowych jednostek, w których skład

wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielny bilans oraz rachunek zysków

i strat, o których mowa w art. 51 ust. 1.

3.

Badaniu podlegają również

1)

roczne sprawozdania finansowe innych niż spółdzielnie jednostek, które nie spełniają

warunków określonych w ust. 1 - raz na 3 lata,

2)

sprawozdania finansowe spółek akcyjnych, sporządzone na dzień połączenia z inną jednostką

lub przejęcia innej jednostki.

1.

Celem badania sprawozdania finansowego jest przedstawienie jednostce pisemnej opinii

biegłego rewidenta wraz z jego raportem o tym, czy sprawozdanie finansowe jest prawidłowe

oraz rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową, wynik finansowy

oraz rentowność badanej jednostki.

2.

Opinia, o której mowa w ust. 1, powinna w szczególności stwierdzać, czy badane sprawozdanie

finansowe

1)

zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych,

2)

zostało sporządzone zgodnie z określonymi ustawą zasadami rachunkowości stosowanymi

w sposób ciągły,

3)

jest zgodne co do formy i treści z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem

lub umową,

4)

przedstawia rzetelnie i jasno wszystkie istotne dla oceny jednostki informacje, a

w odniesieniu do sprawozdania z działalności jednostki, czy informacje zawarte w tym

sprawozdaniu są zgodne z informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym.

3.

Opinia powinna w sposób jednoznaczny wskazywać powody wyrażenia zastrzeżeń do sprawozdania

finansowego, wyrażania opinii negatywnej lub odmowy wyrażenia opinii z uwagi na zaistnienie

okoliczności uniemożliwiających jej sformułowanie. Zastrzeżenia należy wyrazić w sposób

wskazujący na ich zasięg.

4.

Raport, o którym mowa w ust. 1, powinien przedstawiać w szczególności

1)

ogólną charakterystykę jednostki (dane identyfikujące jednostkę),

2)

stwierdzenie uzyskania od jednostki żądanych informacji, wyjaśnień i oświadczeń,

3)

ocenę prawidłowości stosowanego systemu rachunkowości i działania powiązanej z nim

kontroli wewnętrznej,

4)

charakterystykę każdej pozycji lub grupy bilansu oraz rachunku zysków i strat,

5)

stwierdzenie stosowania się przez bank do obowiązujących zasad w zakresie ostrożności

określonych w odrębnych przepisach,

6)

stwierdzenie utworzenia przez ubezpieczyciela rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

w wysokości zapewniającej pełne wywiązanie się z bieżących i przyszłych zobowiązań,

wynikających z zawartych umów ubezpieczenia, oraz zabezpieczenie tych rezerw lokatami,

zgodnie z przepisami o działalności ubezpieczeniowej, a także prawidłowości wyliczenia

marginesu wypłacalności i posiadania finansowego pokrycia tego marginesu,

7)

przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej, wyniku finansowego oraz rentowności

jednostki, ze wskazaniem na zjawiska, które w porównaniu z okresami poprzednimi w

istotny sposób wpływają negatywnie na tę sytuację, a zwłaszcza zagrażają kontynuowaniu

działalności przez jednostkę. Jeżeli w toku badania jednostki biegły rewident stwierdzi

naruszenie prawa, statutu lub umowy spółki, to powinien o tym poinformować w raporcie.

5.

Opinia i raport powinny wynikać z zebranej i opracowanej w toku badania dokumentacji

rewizyjnej. Powinny one umożliwić biegłemu rewidentowi, nie biorącemu udziału w badaniu,

prześledzenie jego przebiegu i znalezienie uzasadnienia dla opinii wyrażonej o badanym

sprawozdaniu finansowym,

1.

Badanie sprawozdania finansowego przeprowadza biegły rewident spełniający warunki

do wyrażenia bezstronnej i niezależnej opinii o tym sprawozdaniu.

2.

Bezstronność i niezależność nie jest zachowana, jeżeli biegły rewident

1)

posiada udziały, akcje lub inne tytuły własności w jednostce lub w jednostce z nią

stowarzyszonej, dominującej lub zależnej, z wyłączeniem udziału w spółdzielni mieszkaniowej,

2)

jest lub był w ostatnich 3 latach przedstawicielem prawnym (pełnomocnikiem), członkiem

organów nadzorczych lub pracownikiem jednostki albo jednostki z nią stowarzyszonej,

dominującej lub zależnej,

3)

w ostatnich 3 latach uczestniczył w prowadzeniu ksiąg rachunkowych, sporządzaniu sprawozdań

finansowych, stanowiących przedmiot badania,

4)

osiągnął chociażby w jednym roku w ciągu ostatnich 5 lat ponad 50% przychodu rocznego

z tytułu wykonywania usług na rzecz danej jednostki lub jednostek, w których posiada

ona więcej niż 20% udziałów; nie dotyczy to pierwszego roku działalności biegłego

rewidenta,

5)

jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej do drugiego stopnia lub jest

związany z tytułu opieki, przysposobienia lub kurateli z osobą zarządzającą lub będącą

w organach nadzorczych jednostki albo zatrudnia przy prowadzeniu badania takie osoby,

6)

z innych powodów nie może sporządzić bezstronnej i niezależnej opinii.

3.

Biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie sprawozdania finansowego wybiera organ

zatwierdzający sprawozdanie finansowe jednostki, chyba że statut, umowa lub inne wiążące

jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej.

4.

Jednostka zawiera z biegłym rewidentem umowę o badanie, w terminie umożliwiającym

mu udział w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. Koszty badania sprawozdania

finansowego ponosi badana jednostka.

5.

Badanie przeprowadzone z naruszeniem przepisu ust. 1 lub ust. 3 jest nieważne z mocy

prawa.

1.

Kierownik badanej jednostki udostępnia biegłemu rewidentowi, przeprowadzającemu badanie

sprawozdania finansowego, księgi rachunkowe oraz dokumenty stanowiące podstawę dokonanych

w nich zapisów oraz wszelkie dokumenty mogące mieć wpływ na sformułowanie oceny biegłego

rewidenta o sytuacji majątkowej i finansowej badanej jednostki, jak również udziela

wyczerpujących informacji, wyjaśnień i oświadczeń, niezbędnych do sporządzenia raportu

i wyrażenia opinii.

2.

Biegły rewident jest uprawniony do uzyskania informacji związanych z przebiegiem badania

od kontrahentów badanej jednostki, w tym także od banków i jej doradców prawnych -

z upoważnienia kierownika badanej jednostki.

3.

Jeżeli przedmiotem badania jest sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, to uprawnienia

biegłego rewidenta, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują także wobec jednostek

zależnych i stowarzyszonych.

4.

Biegli rewidenci, którzy przeprowadzili badanie sprawozdania finansowego

1)

jednostki za rok poprzedzający rok obrotowy,

2)

jednostek zależnych lub stowarzyszonych - za rok obrotowy

są obowiązani do udzielenia odpowiednich informacji i wyjaśnień biegłemu rewidentowi,

badającemu za rok obrotowy sprawozdanie finansowe jednostki, w tym jednostki dominującej.

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółki

akcyjne oraz spółdzielnie są obowiązane do udostępnienia wspólnikom, akcjonariuszom

lub członkom rocznego sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności jednostki,

a jeżeli sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowi badania - także opinii wraz z

raportem biegłego rewidenta - najpóźniej na 15 dni przed zgromadzeniem wspólników,

walnym zgromadzeniem akcjonariuszy lub walnym zgromadzeniem członków albo przedstawicieli

członków spółdzielni. Spółka akcyjna udostępnia ponadto akcjonariuszom sprawozdanie

rady nadzorczej i komisji rewizyjnej.

1.

Kierownik jednostki składa w sądzie lub innym organie prowadzącym rejestr lub ewidencję

działalności gospodarczej danej jednostki roczne sprawozdanie finansowe, opinię biegłego

rewidenta, jeżeli podlegało ono badaniu zgodnie z przepisami art. 64 ust. 1, odpis

uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego

i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością,

towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółek akcyjnych oraz spółdzielni - także sprawozdanie

z działalności jednostki - w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego,

nie później jednak niż 9 miesięcy od dnia bilansowego, a jeżeli nie zostało ono zatwierdzone

w tym terminie, to należy złożyć je w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania

finansowego.

2.

Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w terminie 9 miesięcy, to należy

je złożyć w sądzie lub innym organie, o których mowa w ust. 1, w ciągu 15 dni po tym

terminie.

1.

Kierownik jednostki, o której mowa w art. 64 ust. 1, obowiązany jest złożyć bilans,

rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych za rok obrotowy

do ogłoszenia w ciągu 15 dni od dnia ich zatwierdzenia wraz z opinią biegłego rewidenta

oraz odpisem uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania

finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty.

2.

Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w Monitorze Polskim B.

1.

Dokumentację przyjętych zasad rachunkowości, o której mowa w art. 10 ust. 1, księgi

rachunkowe, dowody księgowe, dokumenty inwentaryzacyjne i sprawozdania finansowe,

zwane dalej także „zbiorami”, należy przechowywać w należyty sposób i chronić przed

niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem.

2.

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera ochrona danych powinna polegać

na stosowaniu odpornych na zagrożenia nośników danych, na doborze stosownych środków

ochrony zewnętrznej, na systematycznym tworzeniu rezerwowych kopii zbiorów danych

zapisanych na nośnikach magnetycznych oraz na zapewnieniu ochrony przed nieupoważnionym

dostępem do programów komputerowych.

1.

Księgi rachunkowe prowadzone przy użyciu komputera mogą mieć postać zapisów lub zbiorów

utrwalonych na nośnikach magnetycznych tylko w okresie poprzedzającym przeniesienie

zapisów na nośnik trwały.

2.

Zapisy księgowe utrwalone na magnetycznych nośnikach danych powinny być wydrukowane

lub przeniesione na inny trwały nośnik danych, w terminach przewidzianych ustawą w

art. 14 ust. 4 pkt 4, art. 15 ust. 3 i art. 18.

1.

Dowody księgowe i dokumenty inwentaryzacyjne przechowuje się w siedzibie zarządu lub

oddziału (zakładu) jednostki w oryginalnej postaci, w ustalonym porządku dostosowanym

do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w podziale na miesiące, w sposób pozwalający

na ich łatwe odszukanie. Roczne zbiory dowodów księgowych i dokumentów inwentaryzacyjnych

oznacza się określeniem nazwy ich rodzaju oraz symbolem końcowych lat i końcowych

numerów w zbiorze.

2.

Z wyłączeniem dokumentów dotyczących przeniesienia praw majątkowych do nieruchomości,

list płac, powierzenia odpowiedzialności za składniki majątkowe, znaczących umów i

innych ważnych dokumentów określonych przez kierownika jednostki, po zatwierdzeniu

sprawozdania finansowego treść dowodów księgowych może być przeniesiona na nośniki

optyczne (laserowe) oraz odpowiednie do tego mikrofilmy, pozwalające zachować w trwałej

postaci zawartość dowodów. Warunkiem stosowania tej metody przechowywania danych jest

posiadanie urządzeń pozwalających na odtworzenie dowodów w postaci wydruku.

3.

Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, dokumentację przyjętych

zasad rachunkowości, księgi rachunkowe oraz sprawozdania finansowe, w tym również

sprawozdanie z działalności jednostki, przechowuje się odpowiednio w sposób określony

w ust. 1.

1.

Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają trwałemu przechowywaniu.

2.

Pozostałe zbiory przechowuje się co najmniej przez okres

1)

księgi rachunkowe - 5 lat,

2)

karty wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedniki - przez okres wymaganego dostępu

do tych informacji, wynikający z przepisów emerytalnych, rentowych oraz podatkowych,

nie krócej jednak niż 5 lat,

3)

dowody księgowe dotyczące wpływów ze sprzedaży detalicznej - do dnia zatwierdzenia

sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, nie krócej jednak niż do dnia rozliczenia

osób, którym powierzono składniki majątku objęte sprzedażą detaliczną,

4)

dowody księgowe dotyczące wieloletnich inwestycji rozpoczętych, pożyczek, kredytów

oraz umów handlowych, roszczeń dochodzonych w postępowaniu cywilnym lub objętych postępowaniem

karnym albo podatkowym - przez 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym,

w którym operacje, transakcje i postępowanie zostały ostatecznie zakończone, spłacone,

rozliczone lub przedawnione,

5)

dokumentację przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości - przez okres jej ważności

i dodatkowo przez 3 lata po tym okresie,

6)

dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji - 1 rok po terminie upływu rękojmi lub rozliczeniu

reklamacji,

7)

dokumenty inwentaryzacyjne - 5 lat,

8)

pozostałe dowody księgowe i dokumenty - 5 lat.

3.

Okresy przechowywania ustalone w ust. 2 oblicza się od początku roku następującego

po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą.

Udostępnienie osobie trzeciej zbiorów lub ich części

1)

do wglądu na terenie jednostki - wymaga zgody kierownika jednostki lub osoby przez

niego upoważnionej,

2)

poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki - wymaga pisemnej zgody kierownika jednostki

oraz pozostawienia w jednostce potwierdzonego spisu przejętych dokumentów, chyba że

odrębne przepisy stanowią inaczej.

1.

Zbiory jednostek, które

1)

zakończyły swoją działalność w wyniku połączenia z inną jednostką lub przekształcenia

formy prawnej - przechowuje jednostka kontynuująca działalność,

2)

zostały zlikwidowane - przechowuje wyznaczona osoba lub jednostka; o miejscu przechowywania

kierownik, likwidator jednostki lub syndyk masy upadłościowej informuje właściwy sąd

lub inny organ prowadzący rejestr lub ewidencję działalności gospodarczej oraz urząd

skarbowy.

2.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 72-74 stosuje się odpowiednio.

1.

Kto będąc odpowiedzialny za prowadzenie ksiąg rachunkowych jednostki, dopuszcza do

nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, do ich prowadzenia wbrew przepisom ustawy lub podawania

w tych księgach nierzetelnych danych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 2 lub karze grzywny albo obu tym karom łącznie.

2.

Kto będąc odpowiedzialny za sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z przepisami

niniejszej ustawy dopuszcza do niesporządzenia takiego sprawozdania, sporządzenia

go niezgodnie z przepisami ustawy lub zawarcia w tym sprawozdaniu nierzetelnych danych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 2 lub karze grzywny albo obu tym karom łącznie.

1.

Biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniu

finansowym i stanowiących podstawę jego sporządzenia księgach rachunkowych jednostki

lub sytuacji finansowo-majątkowej tej jednostki,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 2 lub karze grzywny albo obu tym karom łącznie.

2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie,

podlega karze grzywny.

Kto wbrew przepisom ustawy

1)

nie poddaje rocznego sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,

2)

nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeń

biegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,

3)

nie składa rocznego sprawozdania finansowego do ogłoszenia,

4)

nie składa rocznego sprawozdania finansowego w sądzie lub w innym organie prowadzącym

rejestr lub ewidencję działalności gospodarczej jednostki,

5)

nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów, o których mowa w art.

68

podlega karze grzywny w wysokości od 30 000 000 zł do 150 000 000 zł.

1.

Do jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4, nie stosuje się rozdziału 5 i

6.

2.

Minister Finansów może w drodze rozporządzenia wprowadzić obowiązek badania sprawozdań

finansowych jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4.

3.

Stowarzyszenia, partie polityczne, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby

gospodarcze, kościelne osoby prawne, fundacje oraz inne nie będące spółkami prawa

handlowego organizacje dobroczynności i opieki społecznej, towarzystwa naukowe, organizacje

ochrony zdrowia, rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz przedstawicielstwa podmiotów

zagranicznych - jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej, nie stosują przepisów

rozdziału 6 i 7.

1.

Prezes Narodowego Banku Polskiego określi

1)

w porozumieniu z Ministrem Finansów szczególne zasady rachunkowości banków, sporządzania

informacji dodatkowej oraz sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych banków,

2)

po zasięgnięciu opinii Ministra Finansów zasady tworzenia rezerw na ryzyko związane

z działalnością banków i sporządzania innych sprawozdań.

2.

Przewodniczący Komisji Papierów Wartościowych określi

1)

w porozumieniu z Ministrem Finansów

a)

szczególne zasady rachunkowości, w tym również wzory bilansu, rachunku zysków i strat,

informacji dodatkowej i innych składników sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych

sprawozdań finansowych, w odniesieniu do jednostek działających na podstawie przepisów

prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, z wyjątkiem

„spółek publicznych”,

b)

zakres dodatkowych informacji podawanych w sprawozdaniach finansowych innych niż banki

jednostek będących emitentami papierów wartościowych dopuszczonych lub ubiegających

się o dopuszczenie do publicznego obrotu,

c)

zakres informacji podawanych w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych jednostek

będących emitentami papierów wartościowych dopuszczonych lub ubiegających się o dopuszczenie

do publicznego obrotu,

2)

w porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego

a)

szczególne zasady rachunkowości, w tym również wzory bilansu, rachunku zysków i strat,

informacji dodatkowej i innych składników sprawozdań finansowych w odniesieniu do

wydzielonych w ramach banku organizacyjnie i finansowo wewnętrznych jednostek organizacyjnych

prowadzących działalność maklerską,

b)

zakres dodatkowych informacji podawanych w sprawozdaniach finansowych banków oraz

w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych banków, będących emitentami papierów

wartościowych dopuszczonych lub ubiegających się o dopuszczenie do publicznego obrotu.

3.

Minister Finansów określi w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe zasady rachunkowości ubezpieczycieli, w tym również tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

oraz sporządzania informacji dodatkowej i innych składników sprawozdań finansowych,

2)

szczegółowe zasady sporządzania przez inne jednostki niż banki skonsolidowanych sprawozdań

finansowych,

3)

szczególne zasady rachunkowości dla jednostek, o których mowa w art. 80 ust. 3,

4)

kwalifikacje i inne wymagania, których spełnienie przez osoby fizyczne, osoby prawne

lub jednostki nie posiadające osobowości prawnej uprawnia do usługowego prowadzenia

ksiąg rachunkowych, o których mowa w art. 11 ust. 3.

Minister Finansów może w drodze rozporządzenia

1)

ograniczyć możliwość dokumentowania określonych rodzajów operacji gospodarczych dowodami

własnymi,

2)

rozszerzyć obowiązek sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych na jednostki

sprawujące kontrolę nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa wyższym niż 50%.

1.

W celu ujednolicenia zasad grupowania operacji gospodarczych i ograniczenia nakładu

pracy związanego z ustaleniem zakładowych planów kont mogą być stosowane wzorcowe

plany kont.

2.

Wzorcowe plany kont mogą ustalić

1)

Prezes Narodowego Banku Polskiego - dla banków,

2)

Przewodniczący Komisji Papierów Wartościowych - dla jednostek działających na podstawie

przepisów prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych,

a w porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego - dla wydzielonych w ramach

banku organizacyjnie i finansowo wewnętrznych jednostek organizacyjnych prowadzących

działalność maklerską,

3)

Minister Finansów - dla pozostałych jednostek.

1.

W ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim

(Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 360, z 1993 r. Nr 6, poz. 29 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 2 i Nr 80, poz. 369) w art. 52 w pkt 1 wyrazy „jednolite zasady rachunkowości, typowy plan kont dla banków oraz” skreśla się.

2.

W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy

(Dz. U. Nr 57, poz. 502, z 1946 r. Nr 57, poz. 321, z 1950 r. Nr 34, poz. 312, z 1964 r. Nr 16, poz. 94, z 1969 r. Nr 13, poz. 95, z 1988 r. Nr 41, poz. 326, z 1990 r. Nr 17, poz. 98 i Nr 51, poz. 298 oraz z 1991 r. Nr 35, poz. 155, Nr 94, poz. 418 i Nr 111, poz. 480) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 178 dodaje się § 5 w brzmieniu

„

§ 5.

Po powzięciu uchwały wspólników zarządzającej dopłaty, roszczenia o dopłaty ujmuje

się w odrębnej pozycji aktywów, a ich równowartość - pasywów bilansu. Dopłaty wykazuje

się jako składnik kapitału zapasowego dopóty, dopóki nie będą użyte w sposób uzasadniający

ich odpisanie.

”

,

2)

w art. 390 w § 1 wyraz „czterech” zastępuje się wyrazem „sześciu” oraz zdanie ostatnie skreśla się.

3.

W ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej

(Dz. U. Nr 59, poz. 344, z 1993 r. Nr 5, poz. 21 i Nr 44, poz. 201 oraz z 1994 r. Nr 4, poz. 17) w art. 42 w ust. 7 i w art. 50 w ust. 1 wyrazy „wynikających z działalności ubezpieczeniowej” zastępuje się wyrazami „jakie mogą wyniknąć z zawartych umów ubezpieczenia”.

4.

W ustawie z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe

(Dz. U. z 1993 r. Nr 72, poz. 344 i z 1994 r. Nr 76, poz. 344) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 51 otrzymuje brzmienie

„

Art. 51.

Minister Finansów określi, w porozumieniu z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego,

zasady i terminy sporządzania sprawozdawczości budżetowej.

”

,

2)

po art. 51 dodaje się art. 51a w brzmieniu

„

Art. 51a.

1.

Zasady prowadzenia rachunkowości państwowych i gminnych jednostek budżetowych i ich

gospodarstw pomocniczych, zakładów budżetowych, państwowych i gminnych funduszy celowych

oraz gmin i ich związków określa odrębna ustawa, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Minister Finansów określi szczególne zasady prowadzenia rachunkowości oraz jednolite

plany kont dla jednostek wymienionych w ust. 1.

3.

Minister Finansów określi zasady rachunkowości i plan kont dla organów podatkowych.

”

1.

Tracą moc, z zastrzeżeniem ust. 2

1)

art. 244-252, 418-420, 422-426 oraz art. 428 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy,

2)

art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości

przez zagraniczne osoby prawne

(Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 i Nr 74, poz. 442 oraz z 1991 r. Nr 60, poz. 253 i Nr 111, poz. 480),

3)

art. 39 i 40 ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o przedsiębiorstwach mieszanych

(Dz. U. Nr 32, poz. 142, z 1986 r. Nr 12, poz. 72 i z 1987 r. Nr 33, poz. 181),

4)

art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw

państwowych

(Dz. U. z 1992 r. Nr 6, poz. 27 i z 1993 r. Nr 18, poz. 82),

5)

art. 48

(Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359, z 1993 r. Nr 6, poz. 29, Nr 28, poz. 127 i Nr 134, poz. 646 oraz z 1994 r. Nr 80, poz. 369),

6)

art. 14 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

(Dz. U. Nr 51, poz. 298 oraz z 1991 r. Nr 60, poz. 253 i Nr 111, poz. 480),

7)

art. 41 ust. 3, art. 47, art. 58 pkt 1 i art. 59 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o

działalności ubezpieczeniowej,

8)

art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

(Dz. U. Nr 65, poz. 385, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163 i Nr 105, poz. 509),

9)

art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu

działalności kulturalnej

(Dz. U. Nr 114, poz. 493),

10)

art. 32 § 3 i art. 95 ustawy z dnia 22 marca 1991 r. - Prawo o publicznym obrocie

papierami wartościowymi i funduszach powierniczych

(Dz. U. z 1994 r. Nr 58, poz. 239 i Nr 71, poz. 313),

11)

art. 61 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

(Dz. U. Nr 91, poz. 408 i z 1992 r. Nr 63, poz. 315).

2.

Przepisy, o których mowa w ust. 1, zachowują moc w stosunku do jednostek, których

rok obrotowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, do czasu zakończenia przez te

jednostki roku obrotowego, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 1995 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. i ma zastosowanie po raz pierwszy

do sprawozdań finansowych za rok obrotowy rozpoczynający się w 1995 r.