Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw.

W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. Nr 24, poz. 141, z 1975 r. Nr 16, poz. 91, z 1981 r. Nr 6, poz. 23, z 1982 r. Nr 31, poz. 214, z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 35, poz. 162, z 1986 r. Nr 42, poz. 201, z 1987 r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 20, poz. 134, z 1989 r. Nr 20, poz. 107 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 4, poz. 19, Nr 43, poz. 251 i Nr 55, poz. 319 oraz z 1991 r. Nr 53, poz. 226 i Nr 55, poz. 236 i 237) dział jedenasty otrzymuje brzmienie

„

Dział jedenasty

Układy zbiorowe pracy

Rozdział I

Przepisy ogólne

Art. 238.

§ 1.

Ilekroć w przepisach działu jest mowa o ponadzakładowej organizacji związkowej, należy

przez to rozumieć organizację związkową, będącą ogólnokrajowym związkiem zawodowym,

zrzeszeniem (federacją) związków zawodowych lub ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową

(konfederacją).

§ 2.

Przepisy rozdziału odnoszące się do

1)

układu - stosuje się odpowiednio do układu ponadzakładowego i układu zakładowego,

2)

pracodawców - stosuje się odpowiednio do pracodawcy.

Art. 239.

§ 1.

Układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych

jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

§ 2.

Układem mogą być objęte osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy;

układem mogą być również objęci emeryci i renciści.

§ 3.

Układu nie zawiera się dla: mianowanych pracowników urzędów państwowych, mianowanych

pracowników samorządowych, sędziów i prokuratorów.

Art. 240.

§ 1.

Układ określa

1)

warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, z zastrzeżeniem § 3,

2)

wzajemne zobowiązania stron układu.

§ 2.

Układ może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, nie uregulowane w przepisach

prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.

§ 3.

Układ nie może określać

1)

zasad szczególnej ochrony pracowników przed rozwiązaniem stosunku pracy,

2)

uprawnień przysługujących w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia

lub rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia, z wyjątkiem przysługującego z tego

tytułu wynagrodzenia lub odszkodowania,

3)

odpowiedzialności porządkowej oraz dyscyplinarnej,

4)

urlopów macierzyńskich i wychowawczych,

5)

ochrony wynagrodzenia za pracę.

Art. 241.

Postanowienia układu nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż ustawowe przepisy

prawa pracy lub przepisy wydane na ich podstawie.

Art. 241

Strony, określając wzajemne zobowiązania przy stosowaniu układu, mogą w szczególności

ustalić

1)

sposób publikacji układu i rozpowszechniania jego treści,

2)

tryb dokonywania okresowych ocen funkcjonowania układu,

3)

tryb wyjaśniania treści postanowień układu oraz rozstrzygania sporów między stronami

w tym zakresie,

4)

wzajemne obowiązki dotyczące przestrzegania postanowień układu.

Art. 241

§ 1.

Zawarcie układu następuje w drodze rokowań.

§ 2.

Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu jest obowiązany powiadomić o tym

każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być zawarty

układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez wszystkie organizacje związkowe.

§ 3.

Strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu drugiej strony podjęcia

rokowań

1)

w celu zawarcia układu dla pracowników nie objętych układem,

2)

w celu zmiany układu uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź finansowej

pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej pracowników,

3)

jeżeli żądanie zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem okresu, na

jaki układ został zawarty, albo po dniu wypowiedzenia układu.

Art. 241

§ 1.

Każda ze stron jest obowiązana prowadzić rokowania w dobrej wierze i z poszanowaniem

słusznych interesów drugiej strony. Oznacza to w szczególności

1)

uwzględnianie postulatów organizacji związkowej uzasadnionych sytuacją ekonomiczną

pracodawców,

2)

powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja w sposób oczywisty

przekracza możliwości finansowe pracodawców,

3)

poszanowanie interesów pracowników nie objętych układem.

§ 2.

Strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych z przedmiotem

rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w trakcie tych rokowań.

W takim przypadku nie mają zastosowania przepisy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych,

chyba że strony postanowią o ich stosowaniu w określonym zakresie.

Art. 241

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany udzielić przedstawicielom związków zawodowych prowadzącym

rokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w zakresie objętym rokowaniami

i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności

informacji objętych sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego.

§ 2.

Przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania uzyskanych od pracodawcy

informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji.

§ 3.

Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest przedstawienie

opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa strona,

która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej.

§ 4.

Przepisy § 1-3 nie naruszają przepisów o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.

Art. 241

§ 1.

Układ zawiera się w formie pisemnej na czas nie określony lub na czas określony.

§ 2.

W układzie ustala się zakres jego obowiązywania oraz wskazuje siedziby stron układu.

§ 3.

Przed upływem terminu obowiązywania układu zawartego na czas określony strony mogą

przedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub uznać układ za zawarty na czas

nie określony.

Art. 241

§ 1.

Treść postanowień układu wyjaśniają wspólnie jego strony.

§ 2.

Wyjaśnienia treści postanowień układu, dokonane wspólnie przez strony układu, wiążą

także strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu. Wyjaśnienia udostępnia

się stronom porozumienia.

Art. 241

§ 1.

Układ rozwiązuje się

1)

na podstawie zgodnego oświadczenia stron,

2)

z upływem okresu, na który został zawarty,

3)

z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron.

§ 2.

Oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje w formie

pisemnej.

§ 3.

Okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące kalendarzowe, chyba że strony w układzie

postanowią inaczej.

§ 4.

W razie rozwiązania lub wypowiedzenia układu, do czasu zawarcia nowego układu, obowiązuje

układ dotychczasowy, chyba że strony oświadczą, iż nie zamierzają zawrzeć nowego układu.

§ 5.

Jeżeli strony oświadczą, że nie zamierzają zawrzeć nowego układu, postanowienia układu

dotychczasowego tracą moc obowiązującą z dniem jego rozwiązania. Warunki umów o pracę

lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunków pracy, wynikające z dotychczasowego

układu, obowiązują także po rozwiązaniu układu do upływu okresu wypowiedzenia tych

warunków.

Art. 241

§ 1.

W okresie jednego roku od dnia przejęcia pracowników przez nowego pracodawcę na zasadach

określonych w art. 23

§ 2.

Po upływie okresu stosowania dotychczasowego układu wynikające z tego układu warunki

umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy stosuje

się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków.

§ 3.

Jeżeli w związku z przejęciem pracowników na zasadach określonych w art. 23

§ 4.

Jeżeli pracownicy przed ich przejęciem byli objęci układem ponadzakładowym, obowiązującym

u nowego pracodawcy, przepisy § 1-3 stosuje się do układu zakładowego.

Art. 241

§ 1.

Zmiany do układu wprowadza się w drodze protokołów dodatkowych. Do protokołów dodatkowych

stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.

§ 2.

Jeżeli układ został zawarty przez więcej niż jedną organizację związkową, przez okres

jego obowiązywania wszelkie czynności dotyczące tego układu podejmują organizacje

związkowe, które go zawarły, z zastrzeżeniem § 3 i 4.

§ 3.

Strony układu mogą wyrazić zgodę, aby w prawa i obowiązki strony wstąpiła organizacja

związkowa, która nie zawarła układu lub która powstała po jego zawarciu.

§ 4.

Organizacja związkowa, która nie zawarła układu ponadzakładowego lub która powstała

po jego zawarciu, wstępuje w prawa i obowiązki strony tego układu, gdy po jego zawarciu

została stwierdzona reprezentatywność tej organizacji.

§ 5.

Informacja o wstąpieniu organizacji związkowej w prawa i obowiązki strony układu podlega

zgłoszeniu do rejestru układów.

Art. 241

§ 1.

Strony uprawnione do zawarcia układu mogą zawrzeć porozumienie o stosowaniu w całości

lub w części układu, którego nie są stronami. Do porozumienia stosuje się odpowiednio

przepisy dotyczące układu.

§ 2.

Organ rejestrujący porozumienie, o którym mowa w § 1, powiadamia strony układu o rejestracji

tego porozumienia.

§ 3.

Zmiana postanowień układu przez strony, które zawarły ten układ, nie powoduje zmian

w treści porozumienia, o którym mowa w § 1.

Art. 241

§ 1.

Układ podlega wpisowi do rejestru prowadzonego dla

1)

układów ponadzakładowych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej,

2)

układów zakładowych przez właściwego okręgowego inspektora pracy.

§ 2.

Układ zawarty zgodnie z prawem podlega rejestracji w ciągu

1)

trzech miesięcy - w odniesieniu do układu ponadzakładowego,

2)

jednego miesiąca - w odniesieniu do układu zakładowego,

- od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez jedną ze stron układu.

§ 3.

Jeżeli postanowienia układu są niezgodne z prawem, organ uprawniony do jego rejestracji

może

1)

za zgodą stron układu wpisać układ do rejestru bez tych postanowień,

2)

wezwać strony układu do dokonania w układzie odpowiednich zmian w terminie 14 dni.

§ 4.

Jeżeli strony układu nie wyrażą zgody na wpisanie układu do rejestru bez postanowień

niezgodnych z prawem lub nie dokonają w terminie odpowiednich zmian w układzie, organ

uprawniony do rejestracji układu odmawia jego rejestracji.

§ 5.

W ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie rejestracji przysługuje odwołanie

1)

stronom układu ponadzakładowego - do Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Warszawie,

2)

stronom układu zakładowego - do właściwego dla siedziby pracodawcy sądu rejonowego

- sądu pracy.

Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

§ 6.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy

tryb postępowania w sprawie rejestracji układów oraz wzór rejestru układów.

Art. 241

§ 1.

Układ wchodzi w życie w terminie w nim określonym, nie wcześniej jednak niż z dniem

zarejestrowania.

§ 2.

Pracodawca jest obowiązany

1)

zawiadomić pracowników o wejściu układu w życie, o zmianach dotyczących układu oraz

o wypowiedzeniu i rozwiązaniu układu,

2)

dostarczyć zakładowej organizacji związkowej niezbędną liczbę egzemplarzy układu,

3)

na żądanie pracownika udostępnić do wglądu tekst układu i wyjaśnić jego treść.

Art. 241

§ 1.

Korzystniejsze postanowienia układu, z dniem jego wejścia w życie, zastępują z mocy

prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o pracę lub

innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.

§ 2.

Postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia

pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę

nawiązania stosunku pracy.

Rozdział II

Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy

Art. 241

§ 1.

Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy, zwany dalej „układem ponadzakładowym”, zawierają

1)

ze strony pracowników właściwy statutowo organ ponadzakładowej organizacji związkowej,

2)

ze strony pracodawców

a)

właściwy statutowo organ organizacji pracodawców - w imieniu zrzeszonych w tej organizacji

pracodawców,

b)

właściwy minister - w imieniu pracodawców zatrudniających pracowników państwowych

jednostek sfery budżetowej,

c)

przewodniczący zarządu gminy (przewodniczący zarządu związku komunalnego) - w imieniu

pracodawców zatrudniających pracowników samorządowych jednostek sfery budżetowej.

§ 2.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze zarządzenia, ogólnokrajowe podmioty

gospodarcze, ze strony których układ ponadzakładowy może być zawarty przez statutowe

organy tych podmiotów.

Art. 241

Prawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu ponadzakładowego przysługuje

1)

organizacjom pracodawców i innym podmiotom uprawnionym do zawarcia układu ze strony

pracodawców,

2)

każdej ponadzakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracowników, dla których

ma być zawarty układ.

Art. 241

§ 1.

Jeżeli pracowników, dla których ma być zawarty układ ponadzakładowy, reprezentuje

więcej niż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia układu prowadzi

ich wspólna reprezentacja lub działające wspólnie poszczególne organizacje związkowe.

§ 2.

Jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zgłoszenia inicjatywy zawarcia układu ponadzakładowego

organizacje związkowe nie przystąpią do rokowań w trybie określonym w § 1, do prowadzenia

rokowań w celu zawarcia tego układu są uprawnione organizacje związkowe reprezentatywne

w rozumieniu przepisów art. 241

§ 3.

Reprezentatywne organizacje związkowe prowadzą rokowania w trybie określonym w § 1.

§ 4.

Jeżeli przed zawarciem układu zostanie utworzona ponadzakładowa organizacja związkowa,

ma ona prawo przystąpić do rokowań, gdy są one prowadzone w trybie określonym w §

1.

§ 5.

Jeżeli w trakcie rokowań prowadzonych w trybie określonym w § 2 i 3 zostanie stwierdzona

reprezentatywność ponadzakładowej organizacji związkowej, przepis § 4 stosuje się

odpowiednio.

§ 6.

Układ ponadzakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły rokowania

nad tym układem.

Art. 241

§ 1.

Reprezentatywną organizacją związkową jest ponadzakładowa organizacja związkowa zrzeszająca

1)

co najmniej pięćset tysięcy pracowników lub

2)

co najmniej 10% ogółu pracowników objętych zakresem działania statutu, nie mniej niż

pięć tysięcy pracowników, lub

3)

największą liczbę pracowników, dla których ma być zawarty określony układ ponadzakładowy.

§ 2.

Z wnioskiem o stwierdzenie reprezentatywności ponadzakładowa organizacja związkowa

występuje do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie, który wydaje w tej sprawie orzeczenie

w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

§ 3.

W przypadku stwierdzenia reprezentatywności ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej

(konfederacji) z mocy prawa stają się reprezentatywne wchodzące w jej skład ogólnokrajowe

związki zawodowe i zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.

Art. 241

§ 1.

Na wniosek ponadzakładowej organizacji związkowej lub organizacji pracodawców Minister

Pracy i Polityki Socjalnej może rozszerzyć, w drodze zarządzenia, stosowanie układu

ponadzakładowego w całości lub w części na pracowników nie objętych żadnym układem,

gdy wymaga tego ważny interes społeczny, po zasięgnięciu opinii tej organizacji, która

jest uprawniona do zawarcia układu ponadzakładowego z organizacją składającą wniosek.

Rozszerzenie stosowania układu ponadzakładowego obowiązuje nie dłużej niż do czasu

objęcia tych pracowników innym układem ponadzakładowym.

§ 2.

Przepis § 1 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia wniosku o

odstąpienie od rozszerzenia stosowania układu. Przepis art. 241

Art. 241

§ 1.

W razie połączenia lub podziału organizacji związkowej lub organizacji pracodawców

albo innego podmiotu, który zawarł układ ponadzakładowy, ich prawa i obowiązki przechodzą

na organizacje i podmioty powstałe w wyniku połączenia lub podziału.

§ 2.

W razie rozwiązania organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji związkowych,

będących stroną układu ponadzakładowego, pracodawca może odstąpić od stosowania układu

ponadzakładowego w całości lub w części po upływie okresu co najmniej równego okresowi

wypowiedzenia układu, składając stosowne oświadczenie na piśmie pozostałej stronie

tego układu. Przepis art. 241

§ 3.

W razie zniesienia urzędu ministra, który zawarł układ ponadzakładowy, jego prawa

i obowiązki przechodzą na urząd ministra przejmujący zakres działania znoszonego urzędu.

Art. 241

§ 1.

W razie gdy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci różnymi układami ponadzakładowymi,

nowy pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową składa na piśmie oświadczenie,

które z tych układów będą stosowane. Przepisy art. 241

§ 2.

Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się stronom układów ponadzakładowych obowiązujących

pracowników przed połączeniem zakładów pracy.

§ 3.

W okresie jednego roku od dnia połączenia zakładów pracy warunki umów o pracę lub

innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy nie mogą być dla pracowników

mniej korzystne od wynikających z układów ponadzakładowych, którymi byli oni objęci

przed połączeniem. Przepis art. 241

§ 4.

W razie gdy nie wszyscy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci układami ponadzakładowymi,

układ ponadzakładowy stosuje się do pracowników i innych osób dotychczas nim objętych.

Pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową może rozszerzyć stosowanie tego

układu na wszystkich lub niektórych pracowników nie objętych dotychczas tym układem,

powiadamiając o tym strony układu. Przepisy art. 241

Art. 241

W razie podziału zakładu pracy objętego układem ponadzakładowym pracodawców powstałych

w wyniku podziału wiążą postanowienia tego układu.

Rozdział III

Zakładowy układ zbiorowy pracy

Art. 241

Dla pracowników, z wyjątkiem zatrudnionych w państwowych jednostkach sfery budżetowej,

może być zawarty zakładowy układ zbiorowy pracy, zwany dalej „układem zakładowym”.

Art. 241

Układ zakładowy zawiera pracodawca i zakładowa organizacja związkowa.

Art. 241

Prawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu zakładowego przysługuje

1)

pracodawcy,

2)

każdej zakładowej organizacji związkowej.

Art. 241

§ 1.

Jeżeli pracowników, dla których ma być zawarty układ zakładowy, reprezentuje więcej

niż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia układu prowadzi ich wspólna

reprezentacja.

§ 2.

W razie niewyłonienia wspólnej reprezentacji, rokowania prowadzą działające wspólnie

1)

wszystkie zakładowe organizacje związkowe lub

2)

niektóre z tych organizacji, wraz ze wspólną reprezentacją pozostałych organizacji

związkowych.

§ 3.

Jeżeli nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią do rokowań w trybie określonym

w § 1 i 2, rokowania mogą być prowadzone przez te organizacje związkowe, które zrzeszają

łącznie co najmniej 50% pracowników oraz innych osób wykonujących pracę na rzecz pracodawcy

i wyłonią wspólną reprezentację lub przystąpią do wspólnych rokowań.

§ 4.

Na każdym etapie rokowań organizacje związkowe mogą wyłonić wspólną reprezentację

lub prowadzić wspólne rokowania.

§ 5.

Jeżeli przed zawarciem układu zakładowego zostanie utworzona organizacja związkowa,

ma ona prawo przystąpić do rokowań.

§ 6.

Układ zakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły rokowania.

Art. 241

§ 1.

Postanowienia układu zakładowego nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż

postanowienia obejmującego ich układu ponadzakładowego.

§ 2.

Układ zakładowy nie może określać zasad wynagradzania osób zarządzających, w imieniu

pracodawcy, zakładem pracy.

Art. 241

§ 1.

W celu uniknięcia lub ograniczenia zwolnień pracowników z przyczyn dotyczących pracodawcy

strony układu zakładowego mogą zawrzeć porozumienie o zawieszeniu stosowania tego

układu lub niektórych jego postanowień na okres nie dłuższy niż jeden rok. W takim

przypadku przepisu art. 241

§ 2.

Porozumienie, o którym mowa w § 1, podlega zgłoszeniu do rejestru układów zakładowych.

§ 3.

W zakresie i przez czas określony w porozumieniu, o którym mowa w § 1, nie stosuje

się z mocy prawa wynikających z układu ponadzakładowego oraz z układu zakładowego

warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.

Art. 241

§ 1.

Układ zakładowy może obejmować więcej niż jednego pracodawcę, jeżeli pracodawcy ci

tworzą organizację gospodarczą.

§ 2.

Układ zakładowy, o którym mowa w § 1, ze strony pracodawców zawiera właściwy statutowo

organ organizacji gospodarczej.

Art. 241

§ 1.

W razie podziału zakładu pracy lub zakładowej organizacji związkowej prawa i obowiązki

stron układu zakładowego przechodzą na pracodawców lub organizacje związkowe powstałe

w wyniku podziału.

§ 2.

W razie połączenia zakładowych organizacji związkowych, z których choćby jedna zawarła

układ zakładowy, jej prawa i obowiązki przechodzą na organizację powstałą w wyniku

połączenia.

§ 3.

W razie rozwiązania wszystkich organizacji związkowych, które zawarły układ zakładowy,

pracodawca może odstąpić od stosowania tego układu w całości lub w części po upływie

okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia układu. Przepis art. 241

§ 4.

W razie gdy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci różnymi układami zakładowymi,

nowy pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową ustala, który z tych układów

będzie u niego stosowany do czasu zawarcia nowego układu zakładowego. Przepisy art.

241

§ 5.

W razie gdy nie wszyscy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci układami zakładowymi,

układ zakładowy stosuje się do pracowników i innych osób dotychczas nim objętych.

Pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową może rozszerzyć stosowanie tego

układu na pracowników nie objętych dotychczas żadnym układem zakładowym. Przepisy

art. 241

Art. 241

Przepisy rozdziału stosuje się odpowiednio do międzyzakładowej organizacji związkowej

działającej u pracodawcy.

”

Ilekroć w ustawie jest mowa o pracodawcy, rozumie się przez to jednostkę organizacyjną,

choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają

one pracowników.

Ilekroć w ustawie jest mowa o państwowych jednostkach sfery budżetowej, rozumie się

przez to jednostki, dla których środki na wynagrodzenia są kształtowane na podstawie

odrębnej ustawy.

Ilekroć w art. 5-10 jest mowa o ponadzakładowym układzie zbiorowym pracy lub o zakładowym

układzie zbiorowym pracy, należy przez to rozumieć odpowiednio układy zbiorowe pracy,

o których mowa w Kodeksie pracy.

1.

Z dniem wejścia w życie ustawy zawarte przed tym dniem

1)

zakładowa umowa zbiorowa na podstawie działu jedenastego Kodeksu pracy,

2)

porozumienie o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania na podstawie ustawy,

o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1,

3)

morski układ zbiorowy na podstawie ustawy, o której mowa w art. 14

- przekształcają się, z mocy prawa, w zakładowy układ zbiorowy pracy.

2.

W przypadku zakładowego układu zbiorowego pracy, o którym mowa w ust. 1, stroną tego

układu są wszystkie zakładowe organizacje związkowe reprezentujące pracowników w dniu

wejścia w życie ustawy. Przepisy art. 241 stosuje się odpowiednio.

3.

Jeżeli zakładowa umowa zbiorowa lub porozumienie, o których mowa w ust. 1, obejmują

więcej niż jednego pracodawcę, przekształcają się one z dniem wejścia w życie ustawy,

z mocy prawa, w zakładowe układy zbiorowe pracy, odrębne dla pracowników zatrudnionych

przez poszczególnych pracodawców objętych taką umową lub porozumieniem bądź - o ile

strony, które je zawarły, tak postanowią - w jeden zakładowy układ zbiorowy pracy,

o którym mowa w art. 241.

4.

W ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy jednolite teksty zakładowych

układów zbiorowych pracy, o których mowa w ust. 1 i 3, podlegają zgłoszeniu do rejestru

zakładowych układów zbiorowych pracy.

1.

W ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, na wniosek pracodawcy i zakładowej

organizacji związkowej, właściwy okręgowy inspektor pracy rejestruje porozumienie

o wynagradzaniu, inne niż wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2, jako zakładowy układ zbiorowy

pracy, po stwierdzeniu, że określone w porozumieniu warunki wynagradzania zostały

ustalone w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową. Przepisy art. 5 ust. 2 i

3 stosuje się odpowiednio.

2.

W postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy o rejestracji

zakładowych układów zbiorowych pracy.

Termin dokonania rejestracji układu, ustalony w art. 241

1.

Regulamin ustalony przed dniem wejścia w życie ustawy, na podstawie art. 23 ust. 1

ustawy wymienionej w art. 18 ust. 1 pkt 1, zachowuje moc do dnia wejścia w życie zakładowego

układu zbiorowego pracy.

2.

Zmiany w regulaminie, o którym mowa w ust. 1, wprowadza pracodawca w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową. Przepis

art. 241 stosuje się odpowiednio.

1.

Z upływem 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy tracą moc układy zbiorowe pracy

i porozumienia o przystąpieniu do tych układów, zawarte przed tym dniem, z zastrzeżeniem

ust. 2-7.

2.

Do upływu terminu przewidzianego w ust. 1 strony uprawnione do zawarcia ponadzakładowego

układu zbiorowego pracy mogą zawrzeć porozumienie o wstąpieniu w prawa i obowiązki

stron układu lub porozumienia, o którym mowa w ust. 1, zawartego po dniu 31 grudnia

1986 r.

3.

Do upływu terminu przewidzianego w ust. 1 strony uprawnione do zawarcia zakładowego

układu zbiorowego pracy mogą zawrzeć porozumienie o włączeniu uprawnień i świadczeń

określonych w układzie lub porozumieniu, o którym mowa w ust. 1, zawartych przed dniem

1 stycznia 1987 r., do zakładowego układu zbiorowego pracy albo o odstąpieniu od stosowania

tych uprawnień i świadczeń. Jeżeli w wyniku zawarcia porozumienia zachodzi konieczność

zmiany postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy, zmian tych dokonuje się w

trybie art. 241.

4.

Z upływem terminu przewidzianego w ust. 1 postanowienia układów i porozumień, określonych

w tym przepisie, dotyczące uprawnień i świadczeń dla pracowników, które nie zostaną

objęte w tym terminie porozumieniami, o których mowa w ust. 2 i 3, stają się z mocy

prawa postanowieniami zakładowego układu zbiorowego pracy. Jednolity tekst zakładowego

układu zbiorowego pracy, uwzględniający powyższe uprawnienia i świadczenia, zostaje

zgłoszony do rejestru zakładowych układów zbiorowych pracy w ciągu jednego miesiąca

po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1.

5.

Jeżeli pracowników zatrudnionych przez danego pracodawcę, którzy po dniu wejścia w

życie ustawy mogą być objęci zakładowym układem zbiorowym pracy, nie obowiązuje układ

zbiorowy pracy, zawarty po wejściu w życie ustawy, postanowienia układów i porozumień

określonych w ust. 1, dotyczące uprawnień i świadczeń dla pracowników, z upływem terminu

przewidzianego w ust. 1 stają się z mocy prawa postanowieniami odpowiednio regulaminu,

o którym mowa w art. 8, lub regulaminu pracy - stosownie do przedmiotu tych uprawnień

i świadczeń. Pracodawca sporządza jednolite teksty tych regulaminów, uwzględniające

powyższe uprawnienia i świadczenia, w ciągu jednego miesiąca po upływie terminu, o

którym mowa w ust. 1.

6.

Do upływu terminu przewidzianego w ust. 1 strony uprawnione do zawarcia ponadzakładowego

układu zbiorowego pracy dla pracowników państwowych jednostek sfery budżetowej mogą

zawrzeć porozumienie o zachowaniu uprawnień i świadczeń przewidzianych w układzie

zbiorowym pracy stosowanym na podstawie porozumienia, o którym mowa w ust. 1, lub

o odstąpieniu od stosowania tych uprawnień i świadczeń.

7.

Przy zawieraniu porozumień, o których mowa w ust. 2, 3 i 6, stosuje się odpowiednio

przepisy art. 241. Porozumienia te podlegają zgłoszeniu do rejestru zakładowych układów zbiorowych

pracy lub ponadzakładowych układów zbiorowych pracy, stosownie do zasięgu stosowania

danego porozumienia.

Z dniem, w którym tracą moc postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień wymienionych

w art. 9 ust. 1, wartość przysługujących na ich podstawie świadczeń byłym pracownikom

będącym emerytami lub rencistami oraz członkom ich rodzin pobierającym renty rodzinne

uwzględnia się w podstawie wymiaru emerytur i rent, chyba że świadczenia te zostały

im zachowane.

Postanowienia zakładowych układów zbiorowych pracy, o których mowa w art. 5, układów

zbiorowych pracy i porozumień, o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz ustalenia regulaminu,

o którym mowa w art. 8 ust. 1, mniej korzystne dla pracowników niż przepisy prawa

pracy obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy przestają obowiązywać. Zamiast tych

postanowień i ustaleń stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy.

Pod pojęciem układu, o którym mowa w art. 241, należy rozumieć układ zbiorowy pracy zawarty po wejściu w życie ustawy.

W ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela

(Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 31, poz. 214, z 1983 r.Nr 5, poz. 33, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 197 i 198, Nr 36, poz. 206 i Nr 72, poz. 423, z 1991 r. Nr 95, poz. 425 i Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 53, poz. 252, Nr 54, poz. 254 i Nr 90, poz. 451, z 1993 r. Nr 129, poz. 602 oraz z 1994 r. Nr 43, poz. 163 i Nr 105, poz. 509) art. 36 otrzymuje brzmienie

„

Art. 36.

Do czasu zawarcia układu zbiorowego pracy dla nauczycieli wysokość stawek wynagrodzenia

zasadniczego, dodatków, wynagrodzenia za zajęcia dodatkowe, zasady zaszeregowania

i przyznawania dodatków do wynagrodzenia nauczycieli - określa, w drodze zarządzenia,

Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej.

”

W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o pracy na morskich statkach handlowych

(Dz. U. Nr 61, poz. 258) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 38 w ust. 3 wyrazy „w morskim układzie zbiorowym” zastępuje się wyrazami „w zakładowym układzie zbiorowym pracy”;

2)

w art. 56 w ust. 1 wyrazy „morski układ zbiorowy” zastępuje się wyrazami „zakładowy układ zbiorowy pracy”;

3)

w art. 78 wyrazy „który nie zawarł morskiego układu zbiorowego” zastępuje się wyrazami „który nie zawarł zakładowego układu zbiorowego pracy”;

4)

w dziale X

a)

w tytule działu wyrazy „Morski układ zbiorowy” zastępuje się wyrazami „Zakładowy układ zbiorowy pracy”,

b)

tytułowi rozdziału 1 nadaje się brzmienie

„

Zakładowy układ zbiorowy pracy

”

,

c)

skreśla się art. 79-81 oraz art. 85-88,

d)

art. 89 otrzymuje brzmienie

„

Art. 89.

W sprawach nie uregulowanych przepisami ustawy do zakładowych układów zbiorowych pracy

stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy o układach zbiorowych pracy.

”

;

5)

skreśla się art. 100 i 101.

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

(Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 i Nr 134, poz. 646 oraz z 1994 r. Nr 43, poz. 163 i Nr 90, poz. 419) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 21 w ust. 1

a)

pkt 16 otrzymuje brzmienie

„

16)

diety i inne należności za czas podróży służbowej pracowników do wysokości określonej

w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez właściwego ministra,

”

,

b)

w pkt 18 wyrazy „dla pracowników przedsiębiorstw państwowych” zastępuje się wyrazami „wydanych przez właściwego ministra,”

c)

w pkt 22 wyrazy „obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych” zastępuje się wyrazami „wydanych przez właściwego ministra”,

d)

w pkt 23 wyrazy „Ministra Pracy i Polityki Socjalnej” zastępuje się wyrazami „właściwego ministra”;

2)

w art. 23 w ust. 1

a)

w pkt 13 po wyrazie „zawodowych” dodaje się wyrazy „w wysokości określonej przez właściwego ministra”,

b)

w pkt 36 wyrazy „obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych” zastępuje się wyrazami „wydanych przez właściwego ministra”,

c)

w pkt 46 wyrazy „obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych” zastępuje się wyrazami „wydanych przez właściwego ministra”.

W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

(Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 i Nr 134, poz. 646 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 2, Nr 43, poz. 163, Nr 80, poz. 368, Nr 87, poz. 406 i Nr 90, poz. 419) w art. 16 w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany

1)

w pkt 16 po wyrazie „zawodowych” dodaje się wyrazy „w wysokości określonej przez właściwego ministra”,

2)

w pkt 30 wyrazy „obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych” zastępuje się wyrazami „wydanych przez właściwego ministra”,

3)

w pkt 51 wyrazy „obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych” zastępuje się wyrazami „wydanych przez właściwego ministra”.

1.

Tworzy się przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej Komisję do Spraw Układów Zbiorowych

Pracy.

2.

Celem Komisji będzie wspieranie rokowań zbiorowych i udzielanie pomocy stronom zamierzającym

zawrzeć układ.

3.

Tryb powołania, skład i zasady działania Komisji określi w drodze zarządzenia Minister

Pracy i Polityki Socjalnej.

1.

Traci moc

1)

ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania

(Dz. U. z 1990 r. Nr 69, poz. 407),

2)

art. 2 i 3 ustawy z dnia 24 listopada 1986 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy

(Dz. U. Nr 42, poz. 201).

2.

Z dniem 1 stycznia 1995 r. traci moc, z zastrzeżeniem ust. 3, ustawa z dnia 23 kwietnia 1994 r. o metodach kształtowania wynagrodzeń i środków

na wynagrodzenia przez podmioty gospodarcze oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 80, poz. 368).

3.

Pozostają w mocy przepisy ustawy, o której mowa w ust. 2, w zakresie dotyczącym obliczania

i poboru opłat sankcyjnych za okres od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia 1994 r.

4.

W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych

(Dz. U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80, Nr 75, poz. 329, Nr 101, poz. 444 i Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 18, poz. 82 i Nr 60, poz. 280 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 3 i Nr 80, poz. 368) w art. 45a skreśla się ust. 6 oraz w ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów

środkami publicznego transportu zbiorowego

(Dz. U. Nr 54, poz. 254 oraz z 1994 r. Nr 40, poz. 150 i Nr 80, poz. 368) w art. 8 skreśla się ust. 2.

1.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w art. 36 ustawy określonej

w art. 13, stosuje się przepisy, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1992 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela

(Dz. U. Nr 53, poz. 252).

2.

Do czasu zawarcia układu zbiorowego pracy dla nauczycieli w trybie przewidzianym ustawą

w zakresie

1)

tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych

nauczycieli poszczególnych typów szkół, placówek i innych jednostek organizacyjnych

systemu oświaty,

2)

zasad zmniejszania wymiaru zajęć nauczycieli ze względu na

a)

stan zdrowia,

b)

wykonywanie prac zleconych przez organy szkoły,

c)

szczególne warunki pracy,

d)

inne szczególne przypadki,

3)

wymiaru innych zajęć podyktowanych koniecznością realizowania przez nauczycieli procesu

dydaktycznego, wychowawczego i opiekuńczego, w trakcie których nauczyciel pozostaje

w dyspozycji szkoły,

4)

norm zatrudnienia nauczycieli - bibliotekarzy i pedagogów szkolnych

stosuje się przepisy, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1992 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela

(Dz. U. Nr 53, poz. 252).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 13,

17 i 19, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, oraz art. 18 ust. 4, który wchodzi

w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.

Do czasu zawarcia układu zbiorowego pracy dla nauczycieli wysokość stawek wynagrodzenia

zasadniczego, dodatków, wynagrodzenia za zajęcia dodatkowe, zasady zaszeregowania

i przyznawania dodatków do wynagrodzenia nauczycieli - określa, w drodze zarządzenia,

Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej.

W sprawach nie uregulowanych przepisami ustawy do zakładowych układów zbiorowych pracy

stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy o układach zbiorowych pracy.

§ 1.

Ilekroć w przepisach działu jest mowa o ponadzakładowej organizacji związkowej, należy

przez to rozumieć organizację związkową, będącą ogólnokrajowym związkiem zawodowym,

zrzeszeniem (federacją) związków zawodowych lub ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową

(konfederacją).

§ 2.

Przepisy rozdziału odnoszące się do

1)

układu - stosuje się odpowiednio do układu ponadzakładowego i układu zakładowego,

2)

pracodawców - stosuje się odpowiednio do pracodawcy.

§ 1.

Układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych

jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

§ 2.

Układem mogą być objęte osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy;

układem mogą być również objęci emeryci i renciści.

§ 3.

Układu nie zawiera się dla: mianowanych pracowników urzędów państwowych, mianowanych

pracowników samorządowych, sędziów i prokuratorów.

§ 1.

Układ określa

1)

warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, z zastrzeżeniem § 3,

2)

wzajemne zobowiązania stron układu.

§ 2.

Układ może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, nie uregulowane w przepisach

prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.

§ 3.

Układ nie może określać

1)

zasad szczególnej ochrony pracowników przed rozwiązaniem stosunku pracy,

2)

uprawnień przysługujących w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia

lub rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia, z wyjątkiem przysługującego z tego

tytułu wynagrodzenia lub odszkodowania,

3)

odpowiedzialności porządkowej oraz dyscyplinarnej,

4)

urlopów macierzyńskich i wychowawczych,

5)

ochrony wynagrodzenia za pracę.

Postanowienia układu nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż ustawowe przepisy

prawa pracy lub przepisy wydane na ich podstawie.

§ 1.

Zmiany do układu wprowadza się w drodze protokołów dodatkowych. Do protokołów dodatkowych

stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.

§ 2.

Jeżeli układ został zawarty przez więcej niż jedną organizację związkową, przez okres

jego obowiązywania wszelkie czynności dotyczące tego układu podejmują organizacje

związkowe, które go zawarły, z zastrzeżeniem § 3 i 4.

§ 3.

Strony układu mogą wyrazić zgodę, aby w prawa i obowiązki strony wstąpiła organizacja

związkowa, która nie zawarła układu lub która powstała po jego zawarciu.

§ 4.

Organizacja związkowa, która nie zawarła układu ponadzakładowego lub która powstała

po jego zawarciu, wstępuje w prawa i obowiązki strony tego układu, gdy po jego zawarciu

została stwierdzona reprezentatywność tej organizacji.

§ 5.

Informacja o wstąpieniu organizacji związkowej w prawa i obowiązki strony układu podlega

zgłoszeniu do rejestru układów.

§ 1.

Strony uprawnione do zawarcia układu mogą zawrzeć porozumienie o stosowaniu w całości

lub w części układu, którego nie są stronami. Do porozumienia stosuje się odpowiednio

przepisy dotyczące układu.

§ 2.

Organ rejestrujący porozumienie, o którym mowa w § 1, powiadamia strony układu o rejestracji

tego porozumienia.

§ 3.

Zmiana postanowień układu przez strony, które zawarły ten układ, nie powoduje zmian

w treści porozumienia, o którym mowa w § 1.

§ 1.

Układ podlega wpisowi do rejestru prowadzonego dla

1)

układów ponadzakładowych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej,

2)

układów zakładowych przez właściwego okręgowego inspektora pracy.

§ 2.

Układ zawarty zgodnie z prawem podlega rejestracji w ciągu

1)

trzech miesięcy - w odniesieniu do układu ponadzakładowego,

2)

jednego miesiąca - w odniesieniu do układu zakładowego,

- od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez jedną ze stron układu.

§ 3.

Jeżeli postanowienia układu są niezgodne z prawem, organ uprawniony do jego rejestracji

może

1)

za zgodą stron układu wpisać układ do rejestru bez tych postanowień,

2)

wezwać strony układu do dokonania w układzie odpowiednich zmian w terminie 14 dni.

§ 4.

Jeżeli strony układu nie wyrażą zgody na wpisanie układu do rejestru bez postanowień

niezgodnych z prawem lub nie dokonają w terminie odpowiednich zmian w układzie, organ

uprawniony do rejestracji układu odmawia jego rejestracji.

§ 5.

W ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie rejestracji przysługuje odwołanie

1)

stronom układu ponadzakładowego - do Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Warszawie,

2)

stronom układu zakładowego - do właściwego dla siedziby pracodawcy sądu rejonowego

- sądu pracy.

Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

§ 6.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy

tryb postępowania w sprawie rejestracji układów oraz wzór rejestru układów.

§ 1.

Układ wchodzi w życie w terminie w nim określonym, nie wcześniej jednak niż z dniem

zarejestrowania.

§ 2.

Pracodawca jest obowiązany

1)

zawiadomić pracowników o wejściu układu w życie, o zmianach dotyczących układu oraz

o wypowiedzeniu i rozwiązaniu układu,

2)

dostarczyć zakładowej organizacji związkowej niezbędną liczbę egzemplarzy układu,

3)

na żądanie pracownika udostępnić do wglądu tekst układu i wyjaśnić jego treść.

§ 1.

Korzystniejsze postanowienia układu, z dniem jego wejścia w życie, zastępują z mocy

prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o pracę lub

innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.

§ 2.

Postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia

pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę

nawiązania stosunku pracy.

§ 1.

Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy, zwany dalej „układem ponadzakładowym”, zawierają

1)

ze strony pracowników właściwy statutowo organ ponadzakładowej organizacji związkowej,

2)

ze strony pracodawców

a)

właściwy statutowo organ organizacji pracodawców - w imieniu zrzeszonych w tej organizacji

pracodawców,

b)

właściwy minister - w imieniu pracodawców zatrudniających pracowników państwowych

jednostek sfery budżetowej,

c)

przewodniczący zarządu gminy (przewodniczący zarządu związku komunalnego) - w imieniu

pracodawców zatrudniających pracowników samorządowych jednostek sfery budżetowej.

§ 2.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze zarządzenia, ogólnokrajowe podmioty

gospodarcze, ze strony których układ ponadzakładowy może być zawarty przez statutowe

organy tych podmiotów.

Prawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu ponadzakładowego przysługuje

1)

organizacjom pracodawców i innym podmiotom uprawnionym do zawarcia układu ze strony

pracodawców,

2)

każdej ponadzakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracowników, dla których

ma być zawarty układ.

§ 1.

Jeżeli pracowników, dla których ma być zawarty układ ponadzakładowy, reprezentuje

więcej niż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia układu prowadzi

ich wspólna reprezentacja lub działające wspólnie poszczególne organizacje związkowe.

§ 2.

Jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zgłoszenia inicjatywy zawarcia układu ponadzakładowego

organizacje związkowe nie przystąpią do rokowań w trybie określonym w § 1, do prowadzenia

rokowań w celu zawarcia tego układu są uprawnione organizacje związkowe reprezentatywne

w rozumieniu przepisów art. 241

§ 3.

Reprezentatywne organizacje związkowe prowadzą rokowania w trybie określonym w § 1.

§ 4.

Jeżeli przed zawarciem układu zostanie utworzona ponadzakładowa organizacja związkowa,

ma ona prawo przystąpić do rokowań, gdy są one prowadzone w trybie określonym w §

1.

§ 5.

Jeżeli w trakcie rokowań prowadzonych w trybie określonym w § 2 i 3 zostanie stwierdzona

reprezentatywność ponadzakładowej organizacji związkowej, przepis § 4 stosuje się

odpowiednio.

§ 6.

Układ ponadzakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły rokowania

nad tym układem.

§ 1.

Reprezentatywną organizacją związkową jest ponadzakładowa organizacja związkowa zrzeszająca

1)

co najmniej pięćset tysięcy pracowników lub

2)

co najmniej 10% ogółu pracowników objętych zakresem działania statutu, nie mniej niż

pięć tysięcy pracowników, lub

3)

największą liczbę pracowników, dla których ma być zawarty określony układ ponadzakładowy.

§ 2.

Z wnioskiem o stwierdzenie reprezentatywności ponadzakładowa organizacja związkowa

występuje do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie, który wydaje w tej sprawie orzeczenie

w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

§ 3.

W przypadku stwierdzenia reprezentatywności ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej

(konfederacji) z mocy prawa stają się reprezentatywne wchodzące w jej skład ogólnokrajowe

związki zawodowe i zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.

§ 1.

Na wniosek ponadzakładowej organizacji związkowej lub organizacji pracodawców Minister

Pracy i Polityki Socjalnej może rozszerzyć, w drodze zarządzenia, stosowanie układu

ponadzakładowego w całości lub w części na pracowników nie objętych żadnym układem,

gdy wymaga tego ważny interes społeczny, po zasięgnięciu opinii tej organizacji, która

jest uprawniona do zawarcia układu ponadzakładowego z organizacją składającą wniosek.

Rozszerzenie stosowania układu ponadzakładowego obowiązuje nie dłużej niż do czasu

objęcia tych pracowników innym układem ponadzakładowym.

§ 2.

Przepis § 1 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia wniosku o

odstąpienie od rozszerzenia stosowania układu. Przepis art. 241

Strony, określając wzajemne zobowiązania przy stosowaniu układu, mogą w szczególności

ustalić

1)

sposób publikacji układu i rozpowszechniania jego treści,

2)

tryb dokonywania okresowych ocen funkcjonowania układu,

3)

tryb wyjaśniania treści postanowień układu oraz rozstrzygania sporów między stronami

w tym zakresie,

4)

wzajemne obowiązki dotyczące przestrzegania postanowień układu.

§ 1.

W razie połączenia lub podziału organizacji związkowej lub organizacji pracodawców

albo innego podmiotu, który zawarł układ ponadzakładowy, ich prawa i obowiązki przechodzą

na organizacje i podmioty powstałe w wyniku połączenia lub podziału.

§ 2.

W razie rozwiązania organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji związkowych,

będących stroną układu ponadzakładowego, pracodawca może odstąpić od stosowania układu

ponadzakładowego w całości lub w części po upływie okresu co najmniej równego okresowi

wypowiedzenia układu, składając stosowne oświadczenie na piśmie pozostałej stronie

tego układu. Przepis art. 241

§ 3.

W razie zniesienia urzędu ministra, który zawarł układ ponadzakładowy, jego prawa

i obowiązki przechodzą na urząd ministra przejmujący zakres działania znoszonego urzędu.

§ 1.

W razie gdy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci różnymi układami ponadzakładowymi,

nowy pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową składa na piśmie oświadczenie,

które z tych układów będą stosowane. Przepisy art. 241

§ 2.

Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się stronom układów ponadzakładowych obowiązujących

pracowników przed połączeniem zakładów pracy.

§ 3.

W okresie jednego roku od dnia połączenia zakładów pracy warunki umów o pracę lub

innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy nie mogą być dla pracowników

mniej korzystne od wynikających z układów ponadzakładowych, którymi byli oni objęci

przed połączeniem. Przepis art. 241

§ 4.

W razie gdy nie wszyscy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci układami ponadzakładowymi,

układ ponadzakładowy stosuje się do pracowników i innych osób dotychczas nim objętych.

Pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową może rozszerzyć stosowanie tego

układu na wszystkich lub niektórych pracowników nie objętych dotychczas tym układem,

powiadamiając o tym strony układu. Przepisy art. 241

W razie podziału zakładu pracy objętego układem ponadzakładowym pracodawców powstałych

w wyniku podziału wiążą postanowienia tego układu.

Dla pracowników, z wyjątkiem zatrudnionych w państwowych jednostkach sfery budżetowej,

może być zawarty zakładowy układ zbiorowy pracy, zwany dalej „układem zakładowym”.

Układ zakładowy zawiera pracodawca i zakładowa organizacja związkowa.

Prawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu zakładowego przysługuje

1)

pracodawcy,

2)

każdej zakładowej organizacji związkowej.

§ 1.

Jeżeli pracowników, dla których ma być zawarty układ zakładowy, reprezentuje więcej

niż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia układu prowadzi ich wspólna

reprezentacja.

§ 2.

W razie niewyłonienia wspólnej reprezentacji, rokowania prowadzą działające wspólnie

1)

wszystkie zakładowe organizacje związkowe lub

2)

niektóre z tych organizacji, wraz ze wspólną reprezentacją pozostałych organizacji

związkowych.

§ 3.

Jeżeli nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią do rokowań w trybie określonym

w § 1 i 2, rokowania mogą być prowadzone przez te organizacje związkowe, które zrzeszają

łącznie co najmniej 50% pracowników oraz innych osób wykonujących pracę na rzecz pracodawcy

i wyłonią wspólną reprezentację lub przystąpią do wspólnych rokowań.

§ 4.

Na każdym etapie rokowań organizacje związkowe mogą wyłonić wspólną reprezentację

lub prowadzić wspólne rokowania.

§ 5.

Jeżeli przed zawarciem układu zakładowego zostanie utworzona organizacja związkowa,

ma ona prawo przystąpić do rokowań.

§ 6.

Układ zakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły rokowania.

§ 1.

Postanowienia układu zakładowego nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż

postanowienia obejmującego ich układu ponadzakładowego.

§ 2.

Układ zakładowy nie może określać zasad wynagradzania osób zarządzających, w imieniu

pracodawcy, zakładem pracy.

§ 1.

W celu uniknięcia lub ograniczenia zwolnień pracowników z przyczyn dotyczących pracodawcy

strony układu zakładowego mogą zawrzeć porozumienie o zawieszeniu stosowania tego

układu lub niektórych jego postanowień na okres nie dłuższy niż jeden rok. W takim

przypadku przepisu art. 241

§ 2.

Porozumienie, o którym mowa w § 1, podlega zgłoszeniu do rejestru układów zakładowych.

§ 3.

W zakresie i przez czas określony w porozumieniu, o którym mowa w § 1, nie stosuje

się z mocy prawa wynikających z układu ponadzakładowego oraz z układu zakładowego

warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.

§ 1.

Układ zakładowy może obejmować więcej niż jednego pracodawcę, jeżeli pracodawcy ci

tworzą organizację gospodarczą.

§ 2.

Układ zakładowy, o którym mowa w § 1, ze strony pracodawców zawiera właściwy statutowo

organ organizacji gospodarczej.

§ 1.

Zawarcie układu następuje w drodze rokowań.

§ 2.

Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu jest obowiązany powiadomić o tym

każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być zawarty

układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez wszystkie organizacje związkowe.

§ 3.

Strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu drugiej strony podjęcia

rokowań

1)

w celu zawarcia układu dla pracowników nie objętych układem,

2)

w celu zmiany układu uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź finansowej

pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej pracowników,

3)

jeżeli żądanie zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem okresu, na

jaki układ został zawarty, albo po dniu wypowiedzenia układu.

§ 1.

W razie podziału zakładu pracy lub zakładowej organizacji związkowej prawa i obowiązki

stron układu zakładowego przechodzą na pracodawców lub organizacje związkowe powstałe

w wyniku podziału.

§ 2.

W razie połączenia zakładowych organizacji związkowych, z których choćby jedna zawarła

układ zakładowy, jej prawa i obowiązki przechodzą na organizację powstałą w wyniku

połączenia.

§ 3.

W razie rozwiązania wszystkich organizacji związkowych, które zawarły układ zakładowy,

pracodawca może odstąpić od stosowania tego układu w całości lub w części po upływie

okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia układu. Przepis art. 241

§ 4.

W razie gdy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci różnymi układami zakładowymi,

nowy pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową ustala, który z tych układów

będzie u niego stosowany do czasu zawarcia nowego układu zakładowego. Przepisy art.

241

§ 5.

W razie gdy nie wszyscy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci układami zakładowymi,

układ zakładowy stosuje się do pracowników i innych osób dotychczas nim objętych.

Pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową może rozszerzyć stosowanie tego

układu na pracowników nie objętych dotychczas żadnym układem zakładowym. Przepisy

art. 241

Przepisy rozdziału stosuje się odpowiednio do międzyzakładowej organizacji związkowej

działającej u pracodawcy.

§ 1.

Każda ze stron jest obowiązana prowadzić rokowania w dobrej wierze i z poszanowaniem

słusznych interesów drugiej strony. Oznacza to w szczególności

1)

uwzględnianie postulatów organizacji związkowej uzasadnionych sytuacją ekonomiczną

pracodawców,

2)

powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja w sposób oczywisty

przekracza możliwości finansowe pracodawców,

3)

poszanowanie interesów pracowników nie objętych układem.

§ 2.

Strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych z przedmiotem

rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w trakcie tych rokowań.

W takim przypadku nie mają zastosowania przepisy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych,

chyba że strony postanowią o ich stosowaniu w określonym zakresie.

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany udzielić przedstawicielom związków zawodowych prowadzącym

rokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w zakresie objętym rokowaniami

i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności

informacji objętych sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego.

§ 2.

Przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania uzyskanych od pracodawcy

informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji.

§ 3.

Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest przedstawienie

opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa strona,

która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej.

§ 4.

Przepisy § 1-3 nie naruszają przepisów o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.

§ 1.

Układ zawiera się w formie pisemnej na czas nie określony lub na czas określony.

§ 2.

W układzie ustala się zakres jego obowiązywania oraz wskazuje siedziby stron układu.

§ 3.

Przed upływem terminu obowiązywania układu zawartego na czas określony strony mogą

przedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub uznać układ za zawarty na czas

nie określony.

§ 1.

Treść postanowień układu wyjaśniają wspólnie jego strony.

§ 2.

Wyjaśnienia treści postanowień układu, dokonane wspólnie przez strony układu, wiążą

także strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu. Wyjaśnienia udostępnia

się stronom porozumienia.

§ 1.

Układ rozwiązuje się

1)

na podstawie zgodnego oświadczenia stron,

2)

z upływem okresu, na który został zawarty,

3)

z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron.

§ 2.

Oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje w formie

pisemnej.

§ 3.

Okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące kalendarzowe, chyba że strony w układzie

postanowią inaczej.

§ 4.

W razie rozwiązania lub wypowiedzenia układu, do czasu zawarcia nowego układu, obowiązuje

układ dotychczasowy, chyba że strony oświadczą, iż nie zamierzają zawrzeć nowego układu.

§ 5.

Jeżeli strony oświadczą, że nie zamierzają zawrzeć nowego układu, postanowienia układu

dotychczasowego tracą moc obowiązującą z dniem jego rozwiązania. Warunki umów o pracę

lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunków pracy, wynikające z dotychczasowego

układu, obowiązują także po rozwiązaniu układu do upływu okresu wypowiedzenia tych

warunków.

§ 1.

W okresie jednego roku od dnia przejęcia pracowników przez nowego pracodawcę na zasadach

określonych w art. 23

§ 2.

Po upływie okresu stosowania dotychczasowego układu wynikające z tego układu warunki

umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy stosuje

się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków.

§ 3.

Jeżeli w związku z przejęciem pracowników na zasadach określonych w art. 23

§ 4.

Jeżeli pracownicy przed ich przejęciem byli objęci układem ponadzakładowym, obowiązującym

u nowego pracodawcy, przepisy § 1-3 stosuje się do układu zakładowego.