Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 23 września 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych.

Przepisy rozporządzenia stosuje się do podmiotów wymienionych w art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

(Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 i Nr 134, poz. 646 oraz z 1994 r. Nr 1, poz. 2, Nr 43, poz. 163, Nr 80, poz. 368, Nr 87, poz. 406 i Nr 90, poz. 419), zwanych dalej „jednostkami”.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że § 1 pkt 1 lit. c) i pkt

3 ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 1993 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 5 lipca 1993 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1994 r.

1

Za środki trwałe uznaje się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, poszczególne kompletne i

zdatne do użytku w momencie przyjęcia do użytkowania maszyny, urządzenia, środki transportu,

budynki i budowle oraz ich części składowe stanowiące odrębną nieruchomość, w tym

również nawierzchnie dróg, ulic i placów, uzbrojenie terenu, melioracje, budowle wodne,

grunty, inwestycje w obcych środkach trwałych i inne przedmioty majątkowe przeznaczone

do wykorzystania na własne potrzeby jednostki, których cena zakupu lub koszt wytworzenia,

a w razie nabycia w drodze darowizny ich wartość rynkowa - są wyższe niż 10.000.000

zł, a okres użytkowania przekracza rok. Przez cenę zakupu rozumie się cenę, jaką nabywca

płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszoną o podatek od towarów i usług, a

przy imporcie powiększoną ponadto o cło, podatek importowy od towarów sprowadzanych

lub nadsyłanych z zagranicy i podatek akcyzowy.

2.

Jednostki mogą uznać za środki trwałe także przedmioty majątkowe o cenie zakupu lub

koszcie wytworzenia albo wartości rynkowej niższej aniżeli ustalona w ust. 1, jeżeli

spełniają one pozostałe warunki określone w tym przepisie.

3.

Do środków trwałych nie zalicza się

1)

książek, dzieł sztuki i eksponatów muzealnych, a także mebli i dywanów,

2)

środków dydaktycznych, w tym także środków transportu, służących do nauczania i wychowania

w szkołach, z wyłączeniem szkół wyższych, a w instytucjach kultury i instytucjach

filmowych także aparatury wideo, sprzętu nagłaśniającego, projektorów filmowych, filmowych

stołów montażowych, stołów miksyjnych, urządzeń świetlnych, magnetowidów studyjnych,

instrumentów muzycznych,

3)

inwentarza żywego, w tym zwierząt pociągowych, zwierząt w ogrodach zoologicznych i

zwierząt w cyrkach,

4)

urządzeń rozbieralnych stanowiących wyposażenie placów i zaplecza budów (rusztowań,

zestawów metalowych, szalunków przestawnych itp.) oraz zaplecza produkcyjno-usługowego

i socjalno-administracyjnego budów, przeznaczonego do likwidacji po zakończeniu budowy,

z wyjątkiem obiektów służących jako zaplecze wielokrotnego użytku (barakowozy, kontenery

itp.).

5)

urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych oraz sprzętu pożarniczego, a w szczególności agregatów

pożarniczych, działek, masztów pionowych i aparatów ochrony dróg oddechowych, z wyjątkiem

samochodów i statków pożarniczych.

Za wartości niematerialne i prawne uznaje się

1)

koszty nabycia praw majątkowych, w szczególności projektów wynalazczych, patentów,

licencji, znaków towarowych,

2)

wartość firmy,

3)

koszty organizacji i zgromadzenia kapitału zakładowego, jeżeli przepis szczególny

zezwala na pokrycie tych kosztów przez jednostkę,

4)

nabyte oprogramowanie komputerów, których wartość jest wyższa niż 10.000.000 zł.

1

Z zastrzeżeniem ust. 2-4 jednostki, z wyjątkiem tych, w stosunku do których ogłoszono

upadłość i nie prowadzą działalności gospodarczej, dokonują w ciężar kosztów lub strat

odpisów amortyzacyjnych od zaktualizowanej w przewidzianym trybie wartości stanowiącej

równowartość ceny nabycia, kosztu wytworzenia lub wartości rynkowej, zwanej dalej

„wartością brutto”

1)

własnych środków trwałych,

2)

wartości niematerialnych i prawnych,

3

środków trwałych otrzymanych od Skarbu Państwa lub gmin w nieodpłatny zarząd lub użytkowanie,

4

budynków i budowli wybudowanych na cudzym gruncie.

2

Od składników majątku trwałego otrzymanego do używania lub korzystania na podstawie

umów najmu lub dzierżawy albo umów o podobnym charakterze, z których wynika prawo

ich zakupu przez najemcę, dzierżawcę lub używającego albo korzystającego za ustaloną

w tych umowach cenę, zawartych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

(Dz. U. Nr 51, poz. 298 oraz z 1991 r. Nr 60, poz. 253 i Nr 111, poz. 480), jednostki dokonują odpisów amortyzacyjnych na zasadach określonych w § 8 ust. 3,

co oznacza, że ustala się je w proporcji do okresu wynikającego z umowy, z wyjątkiem

obiektów o krótszym czasie używania lub korzystania, niż wynika to z okresu ustalonego

w umowie.

3

Od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przekazanych do używania

na podstawie innych umów niż wymienione w ust. 2 odpisów amortyzacyjnych dokonują

jednostki, które zgodnie z przepisami w sprawie zaliczenia przedmiotu umów najmu lub

dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów zaliczają

te środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne do składników majątku; w tym

przypadku odpisów amortyzacyjnych dokonują odpowiednio wynajmujący (wydzierżawiający)

lub najemca (dzierżawca) na zasadach określonych w § 8 ust. 1, 2, 5 i 6 oraz § 9 ust.

1 i 1 a, z wyjątkiem dokonywanych przez najemcę (dzierżawcę) odpisów amortyzacyjnych

od środków trwałych wymienionych w § 8 ust. 3, których można dokonywać według zasad

określonych w tym przepisie, jednak w okresie nie krótszym niż 2 lata.

4

Odpisów amortyzacyjnych nie dokonuje się od

1)

gruntów,

2

budynków mieszkalnych wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami, z tym że jednostki

mogą we własnym zakresie podjąć decyzję o amortyzowaniu tych budynków w części dotyczącej

lokali

a)

przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym wynajmowanych lub wydzierżawianych

na te cele,

b)

w budynkach innych niż zakładowe budynki mieszkalne i budynki, w związku z którymi

jednostki otrzymują dotacje budżetowe - wynajmowanych na cele mieszkalne;

w tych przypadkach odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w wysokości ustalonej od wartości

brutto budynków odpowiadającej stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu do ogólnej

powierzchni użytkowej budynku, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej,

3)

budynków nie wymienionych w pkt 2, budowli i urządzeń zaliczanych do spółdzielczych

zasobów mieszkaniowych lub służących działalności społeczno-wychowawczej prowadzonej

przez spółdzielnie mieszkaniowe,

4)

składników majątku trwałego służących kolejowej służbie zdrowia,

5)

składników majątku trwałego jednostek i zakładów budżetowych oraz gospodarstw pomocniczych

jednostek budżetowych, z wyjątkiem majątku trwałego służącego zakładowej działalności

socjalnej,

6)

budynków i budowli szkół wyższych, z wyjątkiem służących zakładowej działalności socjalnej,

7

składników majątku trwałego osób prawnych, których celem statutowym jest działalność

naukowa lub naukowo-techniczna (z wyłączeniem jednostek badawczo-rozwojowych), oświatowa,

kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania

inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnych na wsi, dobroczynności,

ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów

oraz kultu religijnego, z wyjątkiem składników majątku trwałego służących wyodrębnionej

organizacyjnie działalności gospodarczej oraz zakładowej działalności socjalnej; wymienione

jednostki, jeżeli nie są dotowane z budżetu, mogą we własnym zakresie podjąć decyzję

o amortyzowaniu składników majątku trwałego,

8

składników majątku trwałego spółek wodnych powstałych na podstawie przepisów prawa

wodnego; wymienione jednostki, jeżeli nie są dotowane z budżetu, mogą we własnym zakresie

podjąć decyzję o amortyzowaniu składników majątku trwałego.

5

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

które zostały przewłaszczone w celu zabezpieczenia kredytu lub pożyczki, dokonuje

kredytobiorca lub pożyczkobiorca.

1.

Od składników majątku trwałego, od których są dokonywane odpisy amortyzacyjne, dokonuje

się w tej samej wysokości odpisów umorzeniowych.

2.

Od składników majątku trwałego, o których mowa w § 4 ust. 4 pkt 2-7, dokonuje się

odpisów umorzeniowych według zasad i w wysokości określonych dla odpisów amortyzacyjnych.

Mogą one być dokonywane za okresy roczne.

3

W zakładach budżetowych i gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych nie objętych

zwolnieniem od podatku dochodowego odpisy umorzeniowe od środków trwałych, z wyłączeniem

budynków mieszkalnych wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami, traktuje się na równi

z odpisami amortyzacyjnymi.

1.

Odpisów amortyzacyjnych od wykazanej w ewidencji księgowej wartości brutto poszczególnych

składników majątku trwałego dokonuje się w równych ratach co miesiąc.

2.

Odpisów amortyzacyjnych od składników majątku trwałego użytkowanego sezonowo dokonuje

się tylko za okres ich wykorzystania. Wysokość odpisu miesięcznego stanowi w takim

wypadku iloraz wynikający z podzielenia rocznej kwoty amortyzacji przez liczbę miesięcy

w sezonie.

1.

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych dokonuje się od pierwszego dnia miesiąca

następującego po miesiącu, w którym przyjęto je w użytkowanie, do końca tego miesiąca,

w którym następuje zrównanie wysokości umorzenia z ich wartością brutto lub w którym

środki trwałe postawiono w stan likwidacji, sprzedano lub stwierdzono ich niedobór.

2

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych związanych trwale z cudzymi gruntami dokonuje

się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki trwałe

zostały przyjęte do użytkowania lub używania, przez cały czas ich użytkowania lub

używania, według zasad określonych w § 8 ust. 1, albo do końca miesiąca, w którym

następuje zrównanie wysokości umorzenia z ich wartością brutto albo w którym środki

trwałe postawiono w stan likwidacji lub sprzedano.

3

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do inwestycji w obcych środkach trwałych, z

tym że odpisów amortyzacyjnych dokonuje się według zasad określonych w § 8 ust. 3.

4

Odpisy amortyzacyjne od ujawnionych środków trwałych, nie objętych ewidencją, oraz

korekty odpisów amortyzacyjnych dokonanych w nieprawidłowej wysokości mogą nastąpić

wyłącznie za rok obrotowy, w którym wypadki te ujawniono.

1.

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych dokonuje się przy zastosowaniu rocznych

stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia,

zwanym dalej „wykazem”.

2.

Jednostki mogą podane w wykazie stawki amortyzacyjne podwyższać

1)

dla budynków i budowli użytkowanych w warunkach

a)

pogorszonych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,2,

b)

złych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 1,4,

2)

dla maszyn, urządzeń i środków transportu użytkowanych bardziej intensywnie w stosunku

do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej (np.

pod ziemią, w warunkach terenowych, w warunkach leśnych, przy pracy na trzy zmiany,

mimo że nie działają ze swej istoty w ruchu ciągłym) - przy zastosowaniu w tym okresie

współczynników nie wyższych niż 1,4,

3)

dla

a)

rurociągów podsadzkowych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 7,0,

b)

odwiertów ropy naftowej i gazu ziemnego - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych

niż 5,0,

c)

pomp tłoczących ciecze z zawiesinami, wodą morską, materiałami ściernymi, solanką

i innymi żrącymi, wentylatorów, urządzeń wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, dmuchaw

i ssaw - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 4,0,

d)

silników powietrznych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 2,5,

e)

wykopów górniczych, sztolni, wyrobisk upadowych, szybów i szybików - przy zastosowaniu

współczynników nie wyższych niż 2,0,

f)

rurociągów przemysłowych i rozdzielczych solanki - przy zastosowaniu współczynników

nie wyższych niż 2,0,

g)

maszyn i urządzeń grupy 4 do 6 poddanych szybkiemu postępowi technicznemu - przy zastosowaniu

współczynników nie wyższych niż 2,0.

Warunki uzasadniające stosowanie podwyższonych stawek amortyzacyjnych oraz sposób

ich ustalania określają objaśnienia do wykazu.

3.

Jednostki ustalają stawki amortyzacyjne dla środków trwałych nowo wprowadzonych do

użytkowania: używanych, zmodernizowanych lub o przewidywanym okresie użytkowania krótszym

od okresu przyjętego za podstawę stawki amortyzacyjnej ustalonej w wykazie, w sposób

określony w objaśnieniach do wykazu.

4.

(skreślony

5.

Jednostki mogą podane w wykazie stawki amortyzacyjne maszyn, urządzeń i środków transportu

użytkowanych w warunkach lepszych od przeciętnych obniżać w tym okresie przy zastosowaniu

współczynników nie niższych niż 0,66.

6.

Jednostki mogą podane w wykazie stawki amortyzacyjne dla maszyn i urządzeń o charakterze

produkcyjnym (grupy 3-6 i 8) oraz środków transportu (z wyjątkiem samochodów osobowych)

przyjętych do użytkowania po dniu 1 stycznia 1991 r. podwyższać przy zastosowaniu

współczynników nie wyższych niż 2, a w przypadku ich użytkowania w gminach o szczególnym

zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym, których wykaz ustala Rada Ministrów

- nie wyższych niż 3. Tak ustalone stawki amortyzacyjne stosuje się do wartości brutto

środków trwałych w pierwszym roku ich użytkowania, a w następnych latach do ich wartości

brutto, pomniejszonej o dotychczasowe umorzenie, ustalonej na początek kolejnych lat

ich użytkowania. Począwszy od roku następującego po roku, w którym nastąpiło zrównanie

rocznej kwoty amortyzacji obliczonej przy zastosowaniu zasad przewidzianych w ust.

1 i w § 6 ust. 1 oraz zasady, o której mowa w niniejszym ustępie, jednostki dokonują

dalszych odpisów amortyzacyjnych według zasad określonych w ust. 1 i w § 6 ust. 1.

7.

W wypadku podwyższania lub obniżania podanych w wykazie stawek amortyzacyjnych za

pomocą współczynników określonych w ust. 2, 5 i 6 należy stosować jeden współczynnik

dla poszczególnych środków trwałych.

8.

Jednostki dokonujące wyłącznie odpisów umorzeniowych do wyliczenia umorzenia, o którym

mowa w § 5 ust. 1, nie stosują przepisów ust. 6.

1

Z zastrzeżeniem § 4 ust. 2 oraz ust. 1a okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych

od wartości niematerialnych i prawnych nie może przekroczyć

1)

od wartości firmy oraz kosztów organizacji i zgromadzenia kapitału zakładowego - 5

lat,

2)

od pozostałych wartości niematerialnych i prawnych, z wyjątkiem spółdzielczego własnościowego

prawa do lokalu użytkowego - 10 lat.

Jednostki ustalają stawki amortyzacyjne poszczególnych tytułów wartości niematerialnych

i prawnych z góry w momencie rozpoczęcia dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

1a

Odpisów amortyzacyjnych od spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego

dokonuje się przy zastosowaniu rocznej stawki amortyzacyjnej w wysokości 2,5%.

2.

Odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych dokonuje się w równej

wysokości, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ujęto je

w ewidencji księgowej jako składniki majątku trwałego, do końca tego miesiąca, w którym

następuje zrównanie wysokości umorzenia z ich wartością brutto.

3.

Przepis § 7 ust. 4 stosuje się odpowiednio do korekty odpisów amortyzacyjnych od wartości

niematerialnych i prawnych.

1

Jednostki mogą uznać za trwale nieczynne środki trwałe mające istotny wpływ na działalność

gospodarczą i poziom kosztów, w wypadku gdy przewidywane jest ich nieużytkowanie przez

okres dłuższy niż trzy kolejne miesiące. Nie uznaje się za trwale nieczynne środków

trwałych użytkowanych sezonowo lub nie użytkowanych na skutek remontów, utrzymywania

w zapasie lub rezerwie. W okresie uznania środków trwałych za trwale nieczynne nie

dokonuje się od nich odpisów amortyzacyjnych i umorzeniowych.

2.

Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do środków trwałych, o których mowa w § 4 ust.

4 pkt 2-7.

3

po upływie okresu trwałej nieczynności środków trwałych jednostki dokonują odpisów

amortyzacyjnych oraz umorzeniowych od uznanych uprzednio za trwale nieczynne środków

trwałych według zasad stosowanych przed okresem uznania ich za trwale nieczynne.

1.

Jednostki aktualizują wycenę własnych środków trwałych metodą szczegółową polegającą

na przeliczeniu wykazanej w ewidencji księgowej wartości brutto oraz wartości umorzenia

poszczególnych środków trwałych.

2.

Przeliczeń, o których mowa w ust. 1, dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników przeliczeniowych,

uwzględniających relacje poziomu cen środków trwałych wykazanych w ewidencji księgowej

i poziomu cen przyjętego za podstawę przeliczenia.

3.

Jeżeli wyliczona przy zastosowaniu wskaźnika przeliczeniowego cena środka trwałego

różni się więcej niż o 10% od znanej jednostce aktualnej ceny, kosztorysu lub ceny

zapłaconej za nowy środek trwały o takim samym lub zbliżonym przeznaczeniu i parametrach

użytkowych, to przeliczenie może nastąpić przy zastosowaniu tej ceny, z uwzględnieniem

kosztów dodatkowych, w szczególności transportu, montażu, przy czym zastosowana cena

wymaga odpowiedniego udokumentowania, np. protokołem własnym. Wartość umorzenia środka

trwałego ustala się wówczas w takiej proporcji do zaktualizowanej wartości brutto,

w jakiej pozostało umorzenie do wartości brutto przed aktualizacją.

4.

Wyniki aktualizacji wartości brutto i umorzenia środków trwałych wprowadza się do

ewidencji księgowej pod datą jej przeprowadzenia, przy czym różnice między dotychczasową

a zaktualizowaną wyceną wpływają na wysokość funduszy zasadniczych lub kapitału zapasowego

albo innego o podobnym charakterze.

(skreślony

1.

Jednostki mogą dokonać metodą szczegółową aktualizacji wyceny środków trwałych według

ich stanu na dzień 1 stycznia 1992 r., pochodzących z zadań inwestycyjnych rozpoczętych

przed dniem 1 stycznia 1991 r. i zakończonych w 1991 r., według aktualnych cen lub

kosztorysów na dzień 1 stycznia 1992 r. lub za pomocą współczynników podanych w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego i Ministra Finansów z dnia 28

marca 1991 r. w sprawie współczynników przeliczeniowych do aktualizacji wyceny wartości

środków trwałych na dzień 1 stycznia 1991 r.

(Monitor Polski Nr 12, poz. 82).

2.

Aktualizacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie do dnia 30 czerwca 1992 r.

3.

Jednostki, w wypadku, o którym mowa w ust. 1, obliczają od dnia 1 stycznia 1992 r.

odpisy amortyzacyjne od wartości środków trwałych ustalonej w wyniku tej aktualizacji.

1.

Jednostki, z wyjątkiem postawionych wstań likwidacji oraz w stosunku do których ogłoszono

upadłość, dokonują aktualizacji wyceny środków trwałych, o której mowa w § 11, według

stanu na dzień 1 stycznia 1993 r. w terminie do dnia 31 maja 1993 r.

2.

Aktualizacją wyceny środków trwałych według stanu na dzień 1 stycznia 1993 r. obejmuje

się nowe środki trwałe po raz pierwszy wprowadzone do użytkowania po dniu 31 grudnia

1989 r., z uwzględnieniem poziomu cen z września 1992 r.

3

Jednostki, w wypadku, o którym mowa w ust. 1, obliczają od dnia 1 stycznia 1993 r.

odpisy amortyzacyjne od wartości środków trwałych ustalonej w wyniku tej aktualizacji.

1.

Jednostki, z wyjątkiem postawionych w stan likwidacji oraz w stosunku do których ogłoszono

upadłość, dokonują aktualizacji wyceny środków trwałych, o której mowa w § 11, według

stanu na dzień 1 stycznia 1994 r. w terminie do dnia 31 maja 1994 r. Aktualizacją

tą obejmuje się nowe środki trwałe po raz pierwszy wprowadzone do użytkowania po dniu

31 grudnia 1989 r., z uwzględnieniem poziomu cen z września 1993 r.

2.

Jednostki w wypadku, o którym mowa w ust. 1, obliczają od dnia 1 stycznia 1994 r.

odpisy amortyzacyjne od wartości środków trwałych, ustalonej w wyniku tej aktualizacji.

Jednostki i zakłady budżetowe oraz gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych,

które do końca 1991 r. nie umarzały składników majątku trwałego, obliczą i wprowadzą

do ksiąg rachunkowych pod datą 1 stycznia 1992 r. umorzenie poszczególnych składników

majątku trwałego. Wartość tego umorzenia można ustalić jako sumę umorzenia na dzień

1 stycznia 1991 r., wyliczonego przy zastosowaniu przepisów obwieszczenia, wymienionego

w § 13 ust. 1, i umorzenia za rok 1991, obliczonego zgodnie z zasadami i stawkami

amortyzacyjnymi określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

Przepisy § 2 i 3 nie dotyczą wykazanego w ewidencji księgowej jednostek na dzień 31

grudnia 1992 r. stanu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1992 r.