Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Table of Provisions (42)
Statutory Text (42 Articles)
1.
Ustawa określa sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych,
lokali o innym przeznaczeniu, prawa i obowiązki właścicieli tych lokali oraz zarząd
nieruchomością wspólną.
2.
W zakresie nie uregulowanym ustawą do własności lokali stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
1.
Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej „lokalami”,
mogą stanowić odrębne nieruchomości.
2.
Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami
w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz
z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis
ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie
z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
3.
Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdzają w formie zaświadczenia organy
właściwe w sprawach nadzoru architektoniczno-budowlanego.
4.
Pomieszczenia przynależne do lokalu, a w szczególności piwnica, strych lub magazyn,
są jego częścią składową, choćby nawet do tego lokalu bezpośrednio nie przylegały,
chyba że czynność prawna lub orzeczenie sądu dotyczące odrębnej własności lokalu stanowią
inaczej.
1.
W razie wyodrębnienia własności lokali, grunt oraz wszelkie części budynku i inne
urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali lub dotychczasowego
właściciela nieruchomości ze względu na należące do niego nie wyodrębnione lokale,
stanowią ich współwłasność w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi powierzchni
użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej budynku; w obydwu wypadkach powierzchnię
tę liczy się wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych.
2.
Udział właściciela lokalu we współwłasności nieruchomości, zwanej dalej „nieruchomością
wspólną”, jest prawem związanym z własnością lokalu. Nie można żądać zniesienia współwłasności
nieruchomości, dopóki trwa odrębna własność lokali.
3.
Jeżeli w skład nieruchomości wchodzi kilka budynków, udział właściciela lokalu we
współwłasności nieruchomości wspólnej wyznacza stosunek powierzchni użytkowej lokalu
do łącznej powierzchni użytkowej tych budynków, liczonej w obu wypadkach wraz z powierzchnią
pomieszczeń przynależnych.
1.
Dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości przysługują co do nie wyodrębnionych lokali
oraz co do nieruchomości wspólnej takie same uprawnienia, jakie przysługują właścicielom
lokali wyodrębnionych; odnosi się to także do jego obowiązków.
2.
Jeżeli do wyodrębniania własności lokali dochodzi sukcesywnie, właściciele lokali
już wyodrębnionych nie są stronami umów o wyodrębnieniu dalszych lokali.
3.
Jeżeli budynek został wzniesiony na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, przedmiotem
wspólności jest to prawo, a dalsze przepisy o własności lub współwłasności gruntu
stosuje się odpowiednio do prawa użytkowania wieczystego.
Jeżeli powierzchnia gruntu zabudowanego budynkiem, w którym wyodrębniono własność
lokali, jest większa niż powierzchnia niezbędna do korzystania z niego, współwłaściciele
mogą dokonać podziału tej nieruchomości.
Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy
wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania,
pozywać i być pozywana.
1.
Odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, a także jednostronnej czynności
prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność.
2.
Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu
notarialnego; do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej.
1.
Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna określać w szczególności
1)
rodzaj, położenie i powierzchnię lokalu oraz pomieszczeń do niego przynależnych,
2)
wielkość udziałów przypadających właścicielom poszczególnych lokali w nieruchomości
wspólnej.
2.
Współwłaściciele mogą w umowie określić także sposób zarządu nieruchomością wspólną.
3.
Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu może być zawarta albo przez współwłaścicieli
nieruchomości, albo przez właściciela nieruchomości i nabywcę lokalu.
1.
Odrębna własność lokalu może powstać także w wykonaniu umowy zobowiązującej właściciela
gruntu do wybudowania na tym gruncie domu oraz do ustanowienia - po zakończeniu budowy
- odrębnej własności lokali i przeniesienia tego prawa na drugą stronę umowy lub na
inną wskazaną w umowie osobę.
2.
Do ważności umowy, o której mowa w ust. 1, niezbędne jest, aby strona podejmująca
się budowy była właścicielem gruntu, na którym dom ma być wzniesiony, oraz aby uzyskała
pozwolenie na budowę, a roszczenie o ustanowienie odrębnej własności lokalu i o przeniesienie
tego prawa zostało ujawnione w księdze wieczystej.
3.
W wypadku wykonywania umowy w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, na wniosek każdego
nabywcy, sąd może powierzyć, w trybie postępowania nieprocesowego, dalsze wykonywanie
umowy innemu wykonawcy na koszt i niebezpieczeństwo właściciela gruntu.
Właściciel nieruchomości może ustanawiać odrębną własność lokali dla siebie, na mocy
jednostronnej czynności prawnej. W takim wypadku stosuje się odpowiednio przepisy
o ustanowieniu odrębnej własności w drodze umowy.
1.
Przepisy o ustanowieniu odrębnej własności lokali w drodze umowy stosuje się również
odpowiednio do wyodrębnienia własności lokalu z mocy orzeczenia sądu znoszącego współwłasność
nieruchomości.
2.
Jeżeli uczynienie zadość przesłance samodzielności lokali wymaga wykonania robót adaptacyjnych,
sąd może w postanowieniu wstępnym, uznającym żądanie ustanowienia odrębnej własności
lokali w zasadzie za usprawiedliwione, upoważnić zainteresowanego uczestnika postępowania
do ich wykonania - tymczasowo na jego koszt. W razie przeszkód stawianych przez innych
uczestników, sąd - w postanowieniu wstępnym lub w postanowieniu oddzielnym - może
wydać stosowne nakazy lub zakazy.
1.
Właściciel lokalu ma prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z
jej przeznaczeniem.
2.
Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych
z jej utrzymaniem, a w części przekraczającej te potrzeby przypadają właścicielom
lokali w stosunku do ich udziałów. W takim samym stosunku właściciele lokali ponoszą
wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej
pokrycia w pożytkach i innych przychodach.
3.
Uchwała zebrania właścicieli może ustalić zwiększenie obciążenia z tego tytułu właścicieli
lokali użytkowych, jeżeli uzasadnia to sposób korzystania z tych lokali.
1.
Właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać
swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach
zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób
nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi
w ochronie wspólnego dobra.
2.
Na żądanie zarządu właściciel lokalu jest obowiązany zezwalać na wstęp do lokalu,
ilekroć jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii
w nieruchomości wspólnej, a także w celu wyposażenia budynku, jego części lub innych
lokali w dodatkowe instalacje.
Na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się w szczególności
1)
wydatki na remonty i bieżącą konserwację,
2)
opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej
nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,
3)
ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio
przez właścicieli poszczególnych lokali,
4)
wydatki na utrzymanie porządku i czystości,
5)
wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.
1.
Na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących
opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca.
2.
Należności z tytułu kosztów zarządu mogą być dochodzone w postępowaniu upominawczym,
bez względu na ich wysokość.
1.
Jeżeli właściciel lokalu zalega długotrwale z zapłatą należnych od niego opłat lub
wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu
albo przez swoje niewłaściwe zachowanie czyni korzystanie z innych lokali lub nieruchomości
wspólnej uciążliwym, wspólnota mieszkaniowa może w trybie procesu żądać sprzedaży
lokalu w drodze licytacji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji z nieruchomości.
2.
Właścicielowi, którego lokal został sprzedany, nie przysługuje prawo do lokalu zamiennego.
Za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa
bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi
w tej nieruchomości.
1.
Właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie
zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością
wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.
2.
W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli
sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy
lokalu.
3.
Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, obowiązują zasady uregulowane w niniejszym
rozdziale.
Jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali należących nadal do dotychczasowego właściciela
nie jest większa niż dziesięć, do zarządu wspólną nieruchomością mają odpowiednie
zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności.
1.
Jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami nie wyodrębnionymi, jest więcej niż
dziesięć, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego
lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być zarówno właściciel lokalu,
jak i osoba nie należąca do grona właścicieli lokali.
2.
Zarząd lub poszczególni jego członkowie mogą być w każdej chwili na mocy uchwały właścicieli
lokali zawieszeni w czynnościach lub odwołani.
1.
Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz
w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
2.
Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają
przynajmniej dwaj jego członkowie.
1.
Czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie.
2.
Do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna
jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności.
3.
Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności
1)
ustalenie wynagrodzenia zarządu,
2)
przyjęcie rocznego planu gospodarczego,
3)
ustalenie wysokości opłat na pokrycie kosztów zarządu,
4)
zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej,
5)
udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej oraz na zmianę
wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego
lub przebudowanego,
6)
dokonanie podziału nieruchomości wspólnej, o której mowa w art. 5,
7)
wytoczenie powództwa, o którym mowa w art. 16,
8)
udzielanie zarządowi pełnomocnictw do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające
zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej.
4.
Połączenie dwóch lokali stanowiących odrębne nieruchomości w jedną nieruchomość lub
podział lokalu wymaga zgody właścicieli wyrażonej w uchwale. W razie odmowy zainteresowany
właściciel może żądać rozstrzygnięcia przez sąd.
1.
Uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego
zbierania głosów przez zarząd; uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo
na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania.
2.
Uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów,
chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej
sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos.
3.
O treści uchwały, która została podjęta z udziałem głosów zebranych indywidualnie,
każdy właściciel lokalu powinien zostać powiadomiony na piśmie.
W razie braku zgody większości właścicieli lokali zarząd może żądać rozstrzygnięcia
przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy
wszystkich właścicieli. Sprawę sąd rozpoznaje w postępowaniu nieprocesowym.
1.
Dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy
szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości,
w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione.
2.
W księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, w której własność lokali została
wyodrębniona, ujawnia się sposób zarządu tą nieruchomością określony w umowie, a w
razie nieujawnienia domniemywa się sposób zarządu wynikający z ustawy.
3.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa zakładanie i prowadzenie
ksiąg wieczystych dla lokali stanowiących odrębne nieruchomości oraz dla nieruchomości,
w których wyodrębnienia dokonano.
1.
Właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami
prawa lub z umową właścicieli lokali w terminie 6 tygodni od dnia jej podjęcia na
zebraniu ogółu właścicieli lokali albo od dnia powiadomienia go o treści uchwały podjętej
w trybie indywidualnego zbierania głosów. Powództwo należy wytoczyć przeciwko wspólnocie
mieszkaniowej.
2.
Zaskarżona uchwała podlega wykonaniu, chyba że sąd wstrzyma jej wykonanie do czasu
zakończenia sprawy.
Jeżeli zarząd nie został powołany lub pomimo powołania nie wypełnia swoich obowiązków
albo narusza zasady prawidłowej gospodarki, każdy właściciel może żądać ustanowienia
zarządcy przymusowego przez sąd, który określi zakres jego uprawnień oraz należne
mu wynagrodzenie. Sąd odwoła zarządcę, gdy ustaną przyczyny jego powołania.
Każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością
wspólną. Nie uchybia to jednak przepisom art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1.
Właściciel lokalu pełniący obowiązki członka zarządu może żądać od wspólnoty wynagrodzenia
odpowiadającego uzasadnionemu nakładowi pracy.
1.
Zarząd jest obowiązany prowadzić dla nieruchomości wspólnej odpowiednią księgowość
finansową, dokonywać rozliczeń poprzez rachunek bankowy oraz składać ze swojej działalności
roczne sprawozdanie.
2.
Właściciele podejmują uchwałę w przedmiocie udzielenia absolutorium zarządowi z prowadzonej
przez niego działalności. Na żądanie właściciela lokalu zarząd jest obowiązany udzielić
mu stosownych informacji.
1.
Zarząd jest obowiązany zwołać zebranie ogółu właścicieli co najmniej raz w roku, nie
później niż w pierwszym kwartale każdego roku. Gdy zarząd tego w terminie nie uczyni,
zebranie coroczne może zwołać każdy z właścicieli.
2.
Przedmiotem zebrania, o którym mowa w ust. 1, powinny być w szczególności
1)
uchwalenie rocznego planu gospodarczego zarządu nieruchomością wspólną i opłat na
pokrycie kosztów zarządu,
2)
ocena pracy zarządu,
3)
sprawozdanie zarządu i podjęcie uchwały w przedmiocie udzielenia mu absolutorium.
W razie potrzeby, zebrania właścicieli mogą być także zwoływane na wniosek zarządu
lub jednej dziesiątej ogółu właścicieli.
O terminie i proponowanym porządku zebrania ogółu właścicieli właściciele powinni
być powiadomieni na piśmie.
W razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w braku odmiennych postanowień
umowy, stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
W Kodeksie cywilnym skreśla się art. 136 i art. 137.
W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny
(Dz. U. Nr 16, poz. 94, z 1974 r. Nr 24, poz. 142, z 1982 r. Nr 19, poz. 147 i z 1990 r. Nr 55, poz. 321) skreśla się art. XIX.
W ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe
(Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165, z 1989 r. Nr 10, poz. 57, Nr 20, poz. 108, Nr 34, poz. 178 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 4, poz. 19, Nr 32, poz. 190 i Nr 34, poz. 198 oraz z 1991 r. Nr 115, poz. 496) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 2 w ust. 1 dodaje się pkt 5 w brzmieniu
„
5)
lokale stanowiące odrębne nieruchomości.
”
;
2)
w art. 3 skreśla się ust. 2;
3)
skreśla się art. 4;
4)
w art. 23
a)
skreśla się ust. 3,
b)
ust. 8 otrzymuje brzmienie
„
8.
Przepisy ust. 6 i 7 stosuje się odpowiednio do osób zajmujących lokale w domach spółdzielni
mieszkaniowej.
”
;
5)
w art. 24 dodaje się ust. 4 w brzmieniu
„
4.
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do budynków mieszkalnych, w których wyodrębniono
własność wszystkich lub części lokali.
”
;
6)
w art. 25
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami związanymi z wykonywaniem zarządu i eksploatacją
budynków mieszkalnych, stanowiącymi w całości własność Skarbu Państwa lub własność
gminy, wraz z przynależnymi gruntami, które nie zostały oddane w zarząd lub użytkowanie,
zarządzają organy gminy lub utworzone w tym celu przedsiębiorstwa bądź inne państwowe
lub komunalne jednostki organizacyjne.
”
,
b)
dodaje się ust. 6 w brzmieniu
„
6.
Przepisów ust. 2-4 oraz wydanych na podstawie art. 26 nie stosuje się do domów, w
których wyodrębniono własność wszystkich lub części lokali.
”
;
7)
w art. 65 w ust. 5 w zdaniu drugim skreśla się wyraz „własność”.
W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
(Dz. U. Nr 19, poz. 147 oraz z 1991 r. Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496) art. 24 otrzymuje brzmienie
„
Art. 24.
1.
Dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy
szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości,
w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione.
2.
W księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, w której własność lokali została
wyodrębniona, ujawnia się sposób zarządu tą nieruchomością określony w umowie, a w
razie nieujawnienia domniemywa się sposób zarządu wynikający z ustawy.
3.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa zakładanie i prowadzenie
ksiąg wieczystych dla lokali stanowiących odrębne nieruchomości oraz dla nieruchomości,
w których wyodrębnienia dokonano.
”
W ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
(Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 47, poz. 212 i Nr 131, poz. 629 oraz z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 31, poz. 118 i Nr 84, poz. 384) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 21 skreśla się ust. 1-6 i ust. 10;
2)
w art. 31
a)
skreśla się ust. 1-4,
b)
ust. 5 otrzymuje brzmienie
„
5.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb oddawania
w użytkowanie wieczyste gruntów, sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu
Państwa lub własność gminy, sposób zapłaty ceny sprzedaży, rozliczeń z tytułu rozwiązania
umowy użytkowania wieczystego i sprzedaży.
”
1.
Minister Sprawiedliwości dostosuje do niniejszej ustawy rozporządzenie z dnia 18 marca 1992 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o księgach
wieczystych i hipotece
(Dz. U. Nr 29, poz. 128).
2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa tryb egzekucji z lokali
stanowiących odrębne nieruchomości.
1.
Państwowe lub komunalne jednostki organizacyjne, sprawujące na podstawie przepisów
dotychczasowych zarząd nieruchomościami wspólnymi, są obowiązane zapewnić dla każdej
z zarządzanych nieruchomości wspólnych ewidencję umożliwiającą najpóźniej od dnia
1 października 1994 r. ustalenie kosztów i przychodów dla każdej wspólnej nieruchomości
oraz powiadomić współwłaścicieli, nie później niż do dnia 30 listopada 1994 r., o
zmianach, jakie wprowadza niniejsza ustawa co do sposobu zarządzania nieruchomością
wspólną oraz co do ponoszenia jego kosztów.
2.
Do czasu uregulowania tych spraw przez właścicieli do zarządu, o którym mowa w ust.
1, stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy dotyczące zarządu zleconego
przez właścicieli osobie fizycznej lub prawnej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., z wyjątkiem przepisu art. 40 ust.
1, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.