Układ między Rzecząpospolitą Polską a Rumunią o przyjaznych stosunkach i współpracy, sporządzony w Bukareszcie dnia 25 stycznia 1993 r.

Artykuł 9

1. Umawiające się Strony będą rozwijać wzajemnie

korzystną współpracę w .dziedzinach, które mają szczególne

znaczenie dla , pomyślnpści -ich narodów oraz dla procesu

integracji e~onom i cznej w Europie, szczególnie w dziedzinie

ene~getyki, . racjonalnego wykorzystania -paliw, surowców

i innych zasobów naturalnych, pokojowego wykorzystania

energii atomowej, rozwoju rolnictwa i przemysłu spożyw­

czego, produkcji towarów powszechnego użytku, budownictwa przemysłowego i mieszkaniowego, inżynierii lądowej,

ochrony środowiska, ochrony zdrowia, trahsportu; komunikacji i hiczn'o'ści. '

-

2. Umawiające się Strony będą wspierać ustanawianie

bezpośrednich więzów współpracy między podmiotami gos-

podarczymi wabu krajach.

3. Szczegółowe

uregulowanie spraw dotyczących

współpracy gospodarc~ej, finansowej, handlowej i technicznej nastąpi w oddzielnych umowach, przy czym Umawiające

się Strony będą mieć na uwadze dostosowanie tych uregulowań do wymogów powstającego europejskiego obszaru

ekonomicznego.

Artykuł 10

Umawiające się Strony, mając na względzie ich położe­

nie geograficzne i pragnąc je w pełni wykorzystać, będą

współdziałać zarówno dwustronnie, jak i na płaszczyźnie

wielostronnej w celu doskonalenia połączeń tranzytowych.

Artykuł 11

1. Umawiające się Strony będą rozwijać i ułatwiać

współpracę naukową i naukowo-techniczną zgodnie z zasa-

dami równouprawnienia i wzajemnych korzyści, na podstawie odrębnych porozumień dotyczących realizacji wspólnych badań naukowych i prac badawczo-rozwojowych oraz

wdrożeniowych.

.} P6ż . ' 106

-

odrębnych umów i programów, współpracę w - dziedzinie

kultury, nauki i szkolnictwa .

2. Umawiając~ się , Stro~'( ; bę~~ popierać . współpra~ę

między związkami twórczymi oraz instytucjami, organizac-

jami i stowarzyszeniamikulturalnYmi, jak rÓwnież bezpośrednie kontakty między twórcami i artystami . ; --

3. Umawiające się Strony b'ędą rozszerzać i popierać

współpracę między wszystkimi rodzajami szkół i uczelni oraz

między naukowymi: instytucjami badawczymi, 'z5aróVlino poprzez wymianę uczniów, sttldentów, stypendystów,nauczycieli i pracowników naukowych; jak również poprzez wspól~

ne prace badawcze.

4. Umawiająqe się Strony będą ' popier~ć ; n~~b~~l"!ie

języka pol~kiego w Rumlmii orazjęzyką rumuńskiego ,w Rze czypospoliteJ Polskiej w szkołach i _uczelniach ora,z, ppza

systemem szkolnym. Będą one wzajemnie sobiępomagać

w tej dziedzinie, łącznie ze szkoleniem wykwal ifikowanych

nauczycieli. Będą one popierać inicjatywy zmierzające do

tworzenia szkół dwujęzycznych.

5. Umawiające się Strony będą, zgodnie z odpowiednimi umowami, uznawać na zasadziewzajemności świadect­

wa szkolne i dokumenty dotyczące okresów studiów wyższych oraz dyplomy uczelni.

.

Artykuł 14

1. Umawiające się Strony będą współdziałać w dziedzinie zachowania i opieki nad europejskim dziedzictwem

kulturowym, kierując się odnośnymi dokumentami Rady

Europy oraz Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Eu ropie.

2. Umawiające się Strony otoczą szczególną opieką

na ich terytorium miejsca i dobra kultury,

świadczące o wydarzeniach historycznych oraz osiągnię­

ciach i tradycjach kulturalnych drugiej Strony.

znajdujące się

Artykuł 15

2. Umawiające się Strony będą popierać bezpośrednią

i jednostkami

badawczo-rozwojowymi, wymianę naukowców oraz będą

podejmować wspólne działania w dziedzinie szkolenia specjalistów.

współpracę między jednostkami naukowymi

3. Umawiające się Strony będą ułatwiać wymianę informacji i dokumentacji naukowej i naukowo-technicznej oraz

dostęp do jednostek naukowych i jednostek badawczo-rozwojowych, archiwów i bibl iotek.

Artykuł 12

Umawiające się Strony będą przywiązywać dużą wagę

do współpracy w szkoleniu specjalistów w dziedzinie gospodarczej i socjalnej oraz w miarę potrzeby będą działać na

rzecz rozszerzenia tej współpracy .

1. Obywatele polscy pochodzenia rumuńskiego zamieszkali na stałe w Rzeczypospolitej Polskiej oraz obywatele

rumuńscy pochodzenia polskiego (członkowie polskiej

mniejszości narodowej w Rumunii) mają prawo, indywidualnie lub razem z innymi członkami swojej grupy, do swobodnego wyrażania, zachowania i rozwijania swojej tożsamości

etnicznej, kulturalnej, językowej i religijnej , bez żadnej dyskryminacji i przy zapewnieniu pełnej równości wobec prawa.

2. Umawiające się Strony będą urzeczywistniać prawa

osób wymienionych w ustępie 1 oraz wypełniać zobowiąza­

nia dotyczące ochrony mniejszości narodowych zgodnie ze

standardami międzynarodowymi, zawartymi w szczególno ści w Dokumencie kopenhaskiego spotkania w sprawie

ludzkiego wymiaru KBWE z dnia 29 czerwca 1990 r.,

w Paryskiej Karcie dla Nowej Europy z dnia 21 listopada

1990 r. oraz w innych dokumentach Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Artykuł 13

Artykuł 16

1. Umawiające się Strony, mając na względzie wkład

narodów polskiego i rumuńskiego do europejskiego dziedzictwa kulturalnego oraz długotrwałe tradycje więzi kulturalnych między nimi, będą umacniać i rozwijać, na podstawie

1. Umawiające się Strony będą działać na rzecz współ­

pracy w dziedzinie środków masowego przekazu, w szczególności telewizji, radia oraz prasy i wydawnictw;

-

2. Umawiające się Strony będą rozwijać współpracę

organów wymiaru sprawiedliwości, policji, straży granicznej

i służb celnych.

2, .Umawiające się Strony będą popierać swobodny

przepływ informacji o życiu społecznym, kulturalnym, nau-

kowym i innym. W szczególności zapewnią one rzetelną,

obiektywną, szeroką i pogłębióną informację' o drugim kraju

IN procesie nauczania i wychowania młodzieży oraz

pub-

likacjach encyklopedycźnych

i podręcznikach.

.

:;

,

3. Umawiające się Strony będą współdziałać w zwalc'zaniu zorganizowanej przestępczości, terroryzmu, przestęp­

czości gospodarczej, w tym przemytu towarów, przestępczo­

ści związanej z narkotykami, nielegalnego handlu bronią oraz

dziełami sztuki i innymi dobrami kulturalnymi.

w

Artykuł 17

.

Poz. 106

Artykuł 22

Umawiające się . Strony przywiąz.ują szczególne znaczenie do. ochfony: śrpdowiska i będą ściśle współdziałać w tej

dziedzinie oraz w zakresie racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych, mając na względzie konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego w obu krajach oraz na

konlynencie europejskim. Będą one popierać współpracę

właściwych instytucji, mającą ńa celu opracowanie i realizację dwustronnych . i wielostronnych projektów, służących

ochronie środowiska.

..

Umawiające się Strony będą dążyć do rozwoju powią­

zań traktatowych między nimi, mając na względzie postępujący proces gospodarczej integracji Europy oraz ich

wkład w budowę Europy wolności, demokracji, przestrzegania praw człowieka i rządów prawa.

Artykuł 23

. \

Układ niniejszy nie narusza praw i zobowiązań, które

wynikają z umów dwustronnych i wielostronnych, obowią­

zujących w stosunkach każdej z Umawiających się Stron

z innymi państwami.

Artykuł 18

1. Umawiające się Strony będą popierać wszechstronną

współpracę w dziedzinie ochrony zdrowia i higieny sanitarnej.

Artykuł 24

2. Umawiające się Strony będą dążyć do jak najściślej­

szej współpracy w dziedzinie stosunków pracy, ubezpieczeń

i opieki społecznej.

Traci moc Układ między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Socjalistyczną Republiką Rumunii o przyjaźni, współ­

Artykuł 19

pracy i wzajemnej pomocy, podpisany w Bukareszcie dnia 12

listopada 1970 r.

Artykuł 25

Umawiające się Strony będą rozwijać współpracę

w dziedzinie wychowania fizycznego, sportu i turystyki.

Niniejszy układ podlega ratyfikacji i wejdzie w życie po

upływie 30 dni od dnia wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która nastąpi w Warszawie.

Artykuł 20

Umawiające się

Strony

podejmą

wszelkie stosowne

Układ niniejszy zostaje zawarty na okres 1 O lat. Ulega on

automatycznemu przedłużaniu na okresy pięcioletnie, jeżeli

żadna z Umawiających się Stron nie wypowie go w drodze

notyfikacji przynajmniej na rok przed upływem danego

okresu.

działania w celu popierania i ułatwiania ruchu osobowego

między obu krajami. Będą one przy tym kierować się odnoś­

nymi standardami europejskimi.

Artykuł 21

1. Umawiające się Strony będą rozwijać, intensyfikoi doskonalić, z korzyścią dla ich obywateli, stdsunki

prawne i konsularne, z uwzględnieniem ich systemów prawnych oraz umów dwustronnych i wielostronnych, w których

oba państwa uczestniczą.

Sporządzono w Bukareszcie dnia 25 stycznia 1993 r.

w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i rumuń­

skim, przy czym oba teksty mają jednakową moc.

wać

W imieniu

Rzeczypospolitej Polskiej

K. Skubiszewski

W imieniu

Rumunii

T. V. Melescanu

Po zaznajomieniu się z powyższym układem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

został on uznany za słuszny zarówno w całoŚci, jak i każde z postanowień w nim zawartych;

-

jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony;

-

będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 7 czerwca 1993 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Wałęsa

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: K. Skubiszewski