Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 stycznia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej.

1.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie

osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one

w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

2.

Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując

w tym zakresie z organizacjami społecznymi, związkami wyznaniowymi, stowarzyszeniami

o charakterze charytatywnym, fundacjami oraz osobami fizycznymi.

3.

Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału w rozwiązywaniu

ich trudnej sytuacji życiowej.

W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. Nr 1, poz. 1, z 1989 r. Nr 35, poz. 190 i 192, z 1990 r. Nr 10, poz. 58 i 61, Nr 36, poz. 206, Nr 66, poz. 390 i Nr 87, poz. 506, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 80, poz. 350 i Nr 94, poz. 422 oraz z 1992 r. Nr 21, poz. 84) w art. 52 ust. 2 otrzymuje brzmienie

«

2.

W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w ust. 1, dom

pomocy społecznej lub gminę, zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych

kosztów pogrzebu, nie więcej jednak niż w wysokości określonej w ust. 1.

»

1.

Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin

oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc

społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób

i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

2.

Celem pomocy społecznej jest także zapobieganie powstawaniu sytuacji określonych w

art. 1 ust. 1.

3.

Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających

udzielenie pomocy. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu

rodziny.

4.

Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli

odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej wyda przepisy, o których mowa w art. 35 ust. 4

pkt 2 ustawy określonej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie

6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Pomocy społecznej na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom,

w szczególności z powodu

1)

ubóstwa,

2)

sieroctwa,

3)

bezdomności,

4)

potrzeby ochrony macierzyństwa,

5)

bezrobocia,

6)

upośledzenia fizycznego lub umysłowego,

7)

długotrwałej choroby,

8)

bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego,

zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,

9)

alkoholizmu lub narkomanii,

10)

trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego,

11)

klęski żywiołowej lub ekologicznej.

1.

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które nie mają

żadnych źródeł utrzymania lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza najniższej

emerytury przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych

w art. 3 pkt 2-11.

1

Osoby i rodziny utrzymujące się z gospodarstwa rolnego mają prawo do świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej, jeżeli nie posiadają żadnych innych źródeł utrzymania, a na osobę

w rodzinie przypada nie więcej niż 2 ha przeliczeniowe przy jednoczesnym wystąpieniu

jednej z okoliczności, o których mowa w art. 3 pkt 2-11. Na użytek ustawy przyjmuje

się, że dochód z 2 ha przeliczeniowych odpowiada kwocie najniższej emerytury.

1

Dochody osób i rodzin utrzymujących się z gospodarstwa rolnego oraz innych pozarolniczych

źródeł sumuje się.

2

Przez dochód rozumie się wszystkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.

Dochód na jedną osobę w rodzinie, zwany dalej „dochodem na osobę”, oblicza się uwzględniając

łącznie dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, odejmując

kwotę w wysokości alimentów świadczonych na rzecz innych osób, a następnie dzieląc

przez liczbę osób pozostających w tym gospodarstwie.

3.

Przez członków rodziny (rodzinę) rozumie się osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie

domowym.

Zadania wymienione w art. 11 pkt 1-3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

(Dz. U. Nr 87, poz. 506) pozostają zadaniami zleconymi gminy do dnia 31 grudnia 1992 r.

Osobom i rodzinom, które nie spełniają jednego z warunków określonych w art. 4 ust.

1 i 1

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu

art. 1 pkt

4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1993 r.

1.

Ograniczenie świadczeń pomocy społecznej do niezbędnego minimum lub odmowa ich przyznania

może nastąpić w razie stwierdzenia marnotrawstwa przyznanych świadczeń, ich celowego

niszczenia bądź też marnotrawstwa własnych zasobów materialnych.

2.

Odmowa bądź ograniczenie rozmiaru świadczeń pomocy społecznej nie powinny prowadzić

do pogorszenia sytuacji osób będących na utrzymaniu danej osoby.

3

W uzasadnionych przypadkach, a w szczególności korzystania ze świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej w sposób niezgodny z przeznaczeniem, kierownik ośrodka pomocy

społecznej może przyznać je w formie niepieniężnej.

1.

Prawa obywateli polskich za granicą w zakresie pomocy społecznej regulują umowy międzynarodowe.

2.

Zakres pomocy społecznej dla cudzoziemców w Polsce nie może naruszać postanowień umów

międzynarodowych wiążących Rzeczpospolitą Polską.

Zadania w zakresie pomocy społecznej obejmują w szczególności

1)

tworzenie warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej, w tym rozbudowę

niezbędnej infrastruktury socjalnej,

2)

analizę i ocenę zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej,

3)

przyznawanie i wypłacanie przewidzianych ustawą świadczeń,

4)

pobudzanie społecznej aktywności w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób

i rodzin,

5)

pracę socjalną, rozumianą jako działalność zawodową, skierowaną na pomoc osobom i

rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie

oraz na tworzenie warunków sprzyjających temu celowi.

1.

Obowiązek wykonania zadań pomocy społecznej spoczywa na gminie oraz na administracji

rządowej w zakresie ustalonym ustawami.

2.

Gmina, obowiązana zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadań pomocy społecznej,

nie może odmówić pomocy osobie potrzebującej, pomimo istniejącego obowiązku osób fizycznych

lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych.

1.

Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, realizowanych przez gminy, należą

1)

prowadzenie domów pomocy społecznej i ośrodków opiekuńczych o zasięgu lokalnym oraz

kierowanie do nich osób wymagających opieki (art. 19),

2)

przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych (art. 32),

3)

przyznawanie pomocy rzeczowej (art. 32 ust. 2),

3a

przyznawanie pomocy w naturze na ekonomiczne usamodzielnienie (art. 24 ust. 2),

3b

przyznawanie i wypłacanie zasiłków i pożyczek na ekonomiczne usamodzielnienie (art.

24 ust. 3),

4)

inne zadania z zakresu pomocy społecznej wynikające z rozeznanych potrzeb gminy.

2.

Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym, realizowanych

przez gminy, należy

1)

udzielanie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym (art.

13),

2

świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania (art. 17),

3)

pokrywanie wydatków na świadczenia lecznicze na zasadach przewidzianych dla emerytów

i rencistów (art. 22),

3

udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego

(art. 32 ust. 3),

4)

praca socjalna (art. 23 i 25),

5)

sprawienie pogrzebu (art. 26),

6)

zapewnienie środków na wynagrodzenia dla pracowników i warunków realizacji zadań wymienionych

w pkt 1-5 i w ust. 1.

Zadania zlecone gminie obejmują

1)

przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych oraz przysługujących do nich dodatków i

świadczeń (art. 27-30),

2)

przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych (art. 31),

3)

przyznawanie i wypłacanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku

klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 32 ust. 4),

4)

przyznawanie zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego (art. 32 ust. 5),

5)

inne zadania wynikające z rządowych programów pomocy społecznej, mających na celu,

ochronę poziomu życia osób i rodzin,

6)

utworzenie i utrzymanie ośrodka pomocy społecznej i zapewnienie środków na wynagrodzenia

pracowników realizujących zadania określone w pkt 1-5.

1.

Do zadań wojewody w zakresie pomocy społecznej należy

1)

sporządzanie bilansu potrzeb i środków w zakresie pomocy społecznej,

2)

organizacja i finansowanie domów pomocy społecznej i ośrodków opiekuńczych o zasięgu

ponadlokalnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki,

3)

ustalenie sposobów realizacji zadań zleconych,

4)

organizacja kształcenia i doskonalenia zawodowego kadr pomocy społecznej,

5

wspieranie działalności organizacji społecznych, związków wyznaniowych, stowarzyszeń

o charakterze charytatywnym, fundacji oraz osób fizycznych, działających w zakresie

pomocy społecznej,

6

zlecanie w drodze umowy podmiotom, o których mowa w pkt 5, zadań z zakresu pomocy

społecznej po zasięgnięciu opinii właściwej gminy.

2.

Wojewoda realizuje również zadania w zakresie pomocy społecznej w stosunku do cudzoziemców

przebywających w Polsce.

Gmina powinna udzielić schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania osobie tego pozbawionej.

1.

Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego.

2.

Schronienia udziela się w noclegowniach, domach dla bezdomnych i innych miejscach.

Przyznanie niezbędnego ubrania następuje przez dostarczenie osobie potrzebującej bielizny,

odzieży i obuwia odpowiednich do jej indywidualnych właściwości oraz pory roku.

1.

Pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym

staraniem nie może go sobie zapewnić,

2.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, może być świadczeniem doraźnym bądź okresowym.

1.

Osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy

innych osób, a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych.

2.

Usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobom, które wymagają pomocy innych

osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić.

1.

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, podstawową

opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości również

zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

2.

Gmina, przyznając pomoc w formie usług opiekuńczych, ustala ich zakres.

1.

W razie niemożności zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, osoba potrzebująca

opieki bądź jej przedstawiciel ustawowy może ubiegać się o umieszczenie w domu pomocy

społecznej lub w zakładzie opiekuńczym.

2.

Do domów pomocy społecznej mogą być kierowane osoby, które z uwagi na wiek, sytuację

życiową, warunki rodzinne, mieszkaniowe, materialne kwalifikują się do korzystania

z tej formy pomocy. Do domów pomocy społecznej są kierowane również osoby przewlekle

chore, których stan zdrowia nie wymaga leczenia szpitalnego, natomiast uzasadnia potrzebę

stałej opieki.

3.

Podjęcie z urzędu lub na wniosek innej osoby działań w sprawie umieszczenia w domu

pomocy społecznej może nastąpić wyłącznie za zgodą osoby potrzebującej pomocy lub

jej przedstawiciela ustawowego. Jeżeli osoba potrzebująca pomocy lub jej przedstawiciel

ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej albo po umieszczeniu

wycofają swoją zgodę, ośrodek lub dom pomocy społecznej zawiadamia o tym właściwy

sąd opiekuńczy albo prokuratora, jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego

lub opiekuna.

Domy pomocy społecznej zapewniają całodobową opiekę oraz zaspokajają niezbędne potrzeby

bytowe, zdrowotne, edukacyjne, społeczne i religijne.

Usługi opiekuńcze mogą być świadczone również w dziennych domach pomocy oraz w ośrodkach

opiekuńczych. Dzienne domy pomocy i ośrodki opiekuńcze zapewniają całodzienny pobyt,

podstawowe świadczenia opiekuńcze oraz rekreacyjno-kulturalne, a także posiłki w czasie

pobytu. W domach i ośrodkach tych może być prowadzona działalność rehabilitacyjna.

1.

Osobom, które nie podlegają przepisom o ubezpieczeniu społecznym lub o zaopatrzeniu

emerytalnym, może zostać przyznana pomoc finansowa na pokrycie wydatków na świadczenia

lecznicze. Pomoc ta może zostać przyznana również członkom rodzin tych osób, jeżeli

pozostają na ich wyłącznym utrzymaniu.

2.

Świadczenia lecznicze dla osób, o których mowa w ust. 1 - na zasadach przewidzianych

dla emerytów i rencistów - obejmują

1)

opiekę zdrowotną otwartą i zamkniętą,

2)

leki i środki opatrunkowe,

3)

zaopatrzenie w niezbędny sprzęt ortopedyczny i środki pomocnicze.

3.

Przyznanie pomocy, o której mowa w ust. 1, nie wyklucza przyznania zasiłku celowego

na pokrycie kosztów leczenia.

1.

Osobom i rodzinom udziela się pomocy w postaci pracy socjalnej, poradnictwa, w szczególności

prawnego i psychologicznego.

2.

Osobom i rodzinom może zostać również udzielona pomoc w załatwieniu spraw urzędowych

i innych ważnych spraw bytowych oraz w utrzymaniu kontaktów z otoczeniem.

1.

Gmina może udzielać pomocy mającej na celu ekonomiczne usamodzielnienie osoby lub

rodziny. Świadczenia w celu ekonomicznego usamodzielnienia mogą być przyznawane w

naturze lub w formie pieniężnej.

2.

Pomoc w naturze w celu ekonomicznego usamodzielnienia polega na udostępnieniu maszyn

i narzędzi pracy stwarzających możliwość zorganizowania własnego warsztatu pracy oraz

urządzeń ułatwiających niepełnosprawnym pracę. Przedmioty te i urządzenia są udostępniane

na podstawie umowy użyczenia, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.

3.

Świadczenia pieniężne w celu ekonomicznego usamodzielnienia mogą być przyznawane w

formie jednorazowego zasiłku celowego lub pożyczki nie oprocentowanej. Gmina zawiera

umowę, w której określa warunki udzielenia pożyczki, sposób spłaty i jej zabezpieczenie.

Pożyczka może być umorzona w całości lub w części, jeżeli przyczyni się to do szybszego

osiągnięcia celów pomocy społecznej.

4.

Podstawą odmowy przyznania bądź ograniczenia rozmiarów pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie

może być uchylanie się od podjęcia odpowiedniej - w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu

- pracy bądź poddania się przeszkoleniu zawodowemu przez osobę ubiegającą się.

5.

Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca

się otrzymała już pomoc na ten cel z innego źródła.

6.

W sprawach, o których mowa w ust. 1-5, gmina współdziała z rejonowymi biurami pracy.

7.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, tryb i szczegółowe

zasady przyznawania zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.

1.

Niepełnosprawnym mającym ograniczone możliwości poruszania się lub komunikowania z

otoczeniem udziela się pomocy w ramach pracy socjalnej w celu umożliwienia im pełnienia

społecznie aktywnej roli i integracji ze środowiskiem. W szczególności może to polegać

na pomocy w uzyskaniu i korzystaniu ze środków łączności oraz przekazu informacji,

jak również w przystosowaniu mieszkań do ograniczeń wynikających z ich niepełnosprawności.

2.

Gmina współpracuje z organizacjami społecznymi, związkami wyznaniowymi, stowarzyszeniami

o charakterze charytatywnym, mającymi na celu udzielanie pomocy i doprowadzenie do

integracji osób niepełnosprawnych ze środowiskiem.

3.

Osoby niepełnosprawne, kobiety z widoczną ciążą, osoby z dziećmi do lat trzech lub

dzieckiem niepełnosprawnym mają prawo do załatwiania swoich spraw poza kolejnością.

Pomoc społeczna obejmuje również obowiązek sprawienia pogrzebu w sposób ustalony przez

gminę, zgodnie z wyznaniem zmarłego.

1

Zasiłek stały przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub

inwalidztwa, jeżeli nie ma ona żadnych własnych środków utrzymania lub dochód na osobę

w rodzinie nie przekracza kwoty najniższej emerytury.

2.

Zasiłek stały przysługuje również osobie niepracującej lub rezygnującej z pracy w

celu wychowywania dziecka, które wymaga stałej opieki i pielęgnacji. Kryteria oceny

stanu zdrowia dziecka stosuje się zgodnie z przepisami w sprawie uprawnień do wcześniejszej

emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki.

3.

Zasiłek stały przysługuje także osobie, która nie może podjąć pracy z powodu inwalidztwa

powstałego w okresie do 18 roku życia, niezależnie od sytuacji materialnej osoby zobowiązanej

do alimentacji, jak również niezależnie od przysługujących alimentów i innych świadczeń

oraz należności przypadających z tytułu cywilnoprawnego.

1.

Zasiłek stały ustala się w wysokości

1)

28% przeciętnego wynagrodzenia stanowiącego podstawę ostatnio przeprowadzonej waloryzacji

najniższych emerytur i rent, zgodnie z przepisami w sprawie rewaloryzacji emerytur

i rent, zwanego dalej „przeciętnym wynagrodzeniem”,

2)

różnicy między dochodem na osobę w rodzinie a kwotą odpowiadającą najniższej emeryturze.

2.

Osobie otrzymującej zasiłek stały w wysokości określonej w ust. 1 pkt 1, a przebywającej

w areszcie lub odbywającej karę pozbawienia wolności, wypłaca się 30% tego zasiłku.

Pozostała część zasiłku może być - w razie potrzeby - przeznaczona na pokrycie wydatków

na opłaty mieszkaniowe tej osoby.

1.

Osobie otrzymującej zasiłek stały, która została zaliczona do I grupy inwalidów lub

ukończyła 75 lat życia, oraz kobietom w ciąży począwszy od 18 tygodnia przysługuje

dodatek w wysokości 9% przeciętnego wynagrodzenia.

2.

Dodatek do pobieranego zasiłku stałego w wysokości 9% przeciętnego wynagrodzenia może

być również przyznany osobom ciężko oraz przewlekle chorym.

3.

Dodatek, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie przysługuje osobie przebywającej w domu pomocy

społecznej oraz osobie pobierającej zasiłek pielęgnacyjny.

1.

Osobie pobierającej zasiłek stały przysługują świadczenia lecznicze na zasadach określonych

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

2.

Osobie wymienionej w ust. 1 może być przyznany zasiłek celowy, o którym mowa w art.

32 ust. 2.

1

Zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli

dochód na osobę nie przekracza wysokości odpowiadającej najniższej emeryturze lub

dochody oraz posiadane zasoby pieniężne przejściowo nie wystarczają na zaspokojenie

ich niezbędnych potrzeb ze względu na

1)

długotrwałą chorobę,

2)

niepełnosprawność,

3)

brak możliwości zatrudnienia,

4)

brak uprawnień do otrzymania renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek

alimentacyjny,

5)

inne uzasadnione przyczyny.

2.

Czas, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala gmina na podstawie okoliczności

sprawy.

3

Zasiłek okresowy ustala się w wysokości do 28% przeciętnego wynagrodzenia.

4.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady przyznawania zasiłku okresowego.

1.

W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy

z pomocy społecznej.

2

Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów

leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży.

3

Zasiłek celowy może być przyznany również osobie i rodzinie, które poniosły straty

w wyniku zdarzenia losowego.

4

Zasiłek celowy może być przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty

w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.

5

Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego. Przyznanie lub odmowa

pomocy w tej formie nie wymaga wydania decyzji.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przyznawania świadczeń

i środków finansowych na pomoc społeczną w ramach programów rządowych w celu ochrony

poziomu życia osób i rodzin.

1.

Obowiązek zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem ust.

3 i 4, spoczywa na

1)

świadczeniobiorcy,

2)

spadkobiercy - z masy spadkowej,

3)

małżonku, zstępnych przed wstępnymi - jedynie wówczas, gdy nie dokonano zwrotu wydatków

w myśl pkt 1 i 2, w wysokości przewidzianej w ustawie dla świadczeniobiorcy.

2.

Obowiązek zwrotu wydatków nie istnieje, gdy dochód na osobę w rodzinie, o której mowa

w ust. 1 pkt 3, nie przekracza najniższej emerytury.

3.

Wydatki na usługi opiekuńcze, lecznicze, pomoc rzeczową i zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie

oraz zasiłki okresowe i celowe podlegają zwrotowi w części lub całości od świadczeniobiorcy,

jeżeli dochód na osobę w rodzinie przekracza wysokość najniższej emerytury.

4.

Wydatki na pokrycie kosztów pogrzebu podlegają zwrotowi w całości lub w części z masy

spadkowej. Jeżeli przysługuje zasiłek pogrzebowy z ubezpieczenia społecznego, wydatki

pokrywa się z tego zasiłku.

5.

Gmina - w zakresie zadań własnych - ustala, na podstawie wywiadu środowiskowego, sytuację

osoby i rodziny oraz ustala, jaka część wydatków, o których mowa w ust. 3 i 4, podlega

zwrotowi.

1.

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, przy czym

1)

miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się w wysokości 200% najniższej

emerytury; opłata ta nie może być jednak wyższa niż 70% dochodu osoby przebywającej

w domu pomocy społecznej,

2)

miesięczną opłatę za pobyt dzieci w domach pomocy społecznej ustala się w wysokości

odpowiadającej 150% najniższej emerytury, jednak nie większej niż kwota odpowiadająca

70% dochodu na osobę,

3

miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby dorosłej nie posiadającej

własnego dochodu ustala się w wysokości odpowiadającej kwocie 200% najniższej emerytury.

Miesięczna opłata nie może być wyższa niż 70% dochodu na osobę w rodzinie, wliczając

osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub tam kierowaną. Do dokonania opłaty

zobowiązani są, proporcjonalnie do posiadanego dochodu na osobę w rodzinie, małżonek

przed zstępnymi i wstępnymi. Osoby te nie ponoszą opłat, jeżeli dochód na osobę w

rodzinie jest poniżej najniższej emerytury.

2.

Opłata określona w ust. 1 może być podwyższona ze względu na warunki bytowe i poziom

usług w domu pomocy społecznej do wysokości pełnego kosztu utrzymania.

3.

Opłatę za pobyt w dziennych domach pomocy i ośrodkach opiekuńczych ustala się na poziomie

kosztów wyżywienia.

4

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określa, w drodze rozporządzenia

1)

typy domów pomocy społecznej, zasady ich funkcjonowania, tryb kierowania osób ubiegających

się o miejsce w domu, zasady ustalania opłat, częściowe lub całkowite zwolnienia z

tych opłat oraz sposób i tryb pobierania odpłatności,

2)

warunki, o których mowa w ust. 2, uzasadniające podwyższenie opłat za pobyt w domu

pomocy społecznej.

5.

Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do domów pomocy społecznej i ośrodków opiekuńczych

prowadzonych przez gminy i ich związki.

1.

Do postępowania w sprawie świadczeń pomocy społecznej, z wyjątkiem przyznawanych na

podstawie umów, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy.

2.

W postępowaniu w sprawie świadczeń pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim

dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. W szczególności

nie należy podawać do publicznej wiadomości nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej

oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia.

1.

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej

się o świadczenie, a w sprawach nie cierpiących zwłoki - według miejsca pobytu tej

osoby.

2.

Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy jest obowiązana

do zwrotu gminie, która udzieliła pomocy w miejscu pobytu świadczeniobiorcy, poniesionych

wydatków na świadczenia pomocy społecznej.

3.

W miejscu pobytu są udzielane świadczenia wymienione w art. 13, 15, 16, 17 ust. 1,

art. 22, 26 i 32 ust. 2.

1.

Świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela

ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela

ustawowego.

2.

Pomoc społeczna może być udzielana również z urzędu.

Kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego, może w drodze

umowy ustalić z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokość świadczonej przez nich

pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Ustalona w umowie

wielkość pomocy pieniężnej lub w naturze nie może być mniejsza od kwoty stanowiącej

30% świadczenia. W tym przypadku przepis art. 34 ust. 1 pkt 3 nie ma zastosowania.

1.

Należności z tytułu wydatków na świadczenia pomocy społecznej podlegają ściągnięciu

przymusowemu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

2

Tytułem egzekucyjnym jest wykaz należności, sporządzony przez właściwy organ.

3.

Wykaz należności, o którym mowa w ust. 2, gmina doręcza, wraz z upomnieniem i pouczeniem,

zobowiązanemu. Zobowiązany może w terminie 30 dni od dnia doręczenia wykazu należności

i upomnienia złożyć do sądu pozew o ustalenie, że należność nie istnieje w całości

lub w części albo uległa przedawnieniu.

W przypadkach szczególnych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone

świadczenie w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie

lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ na wniosek pracownika

socjalnego lub osoby zainteresowanej może odstąpić od żądania takiego zwrotu.

Sądy, organy państwowe i inne jednostki organizacyjne są obowiązane niezwłocznie,

nie później jednak niż w terminie 7 dni, udostępnić lub udzielić pracownikowi socjalnemu

odpowiednich informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub

odmowie przyznania świadczeń oraz ich rozmiarów.

1.

Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej są wydawane w formie pisemnej. W szczególnych

przypadkach decyzja może być wydana w formie ustnej; nie dotyczy to decyzji o odmowie

przyznania świadczenia.

2.

Świadczenia w postaci pracy socjalnej i poradnictwa (art. 23) nie wymagają wydania

decyzji.

2a

Właściwy organ może zmienić na niekorzyść strony wcześniej wydaną decyzję, jeżeli

wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 6 i 45.

3.

Decyzje o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń muszą być poprzedzone wywiadem

rodzinnym (środowiskowym). Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia,

zasady przeprowadzania wywiadu oraz wzór kwestionariusza.

4

W razie wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną

przez osobę lub rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową, kierownik

ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika socjalnego, może odmówić przyznania

świadczenia z pomocy społecznej.

5

Pracownik przeprowadzający wywiad rodzinny (środowiskowy) może domagać się od osoby

lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym.

6

Świadczenia z pomocy społecznej przysługują od daty złożenia wniosku przez osobę ubiegającą

się o pomoc społeczną, chyba że odrębne przepisy o pomocy społecznej stanowią inaczej

lub wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 32 ust. 3 i 4.

Odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń pomocy społecznej może złożyć również inna

osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie.

Osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej są obowiązane

poinformować właściwy organ o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej,

która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.

1.

Do realizacji zadań pomocy społecznej zleconych gminie tworzy się jednostki organizacyjne

- ośrodki pomocy społecznej.

1a

Ośrodek pomocy społecznej realizuje zadania zlecone gminie zgodnie z ustaleniami przekazanymi

w tej sprawie przez wojewodę.

2.

Ośrodki pomocy społecznej realizują również zadania własne gminy, chyba że gmina postanowi

inaczej.

3

Ośrodek pomocy społecznej wykonuje zadania własne gminy zgodnie z ustaleniami przekazanymi

w tej sprawie przez radę gminy.

4.

Ośrodek pomocy społecznej może wytaczać na rzecz obywateli powództwa o roszczenia

alimentacyjne. Do ośrodków tych w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio

przepisy o prokuraturze.

5.

Rada gminy udziela, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym

(Dz. U. Nr 16, poz. 95, Nr 32, poz. 191, Nr 34, poz. 199, Nr 43, poz. 253 i Nr 89, poz. 518, z 1991 r. Nr 4, poz. 18 i Nr 110, poz. 473 oraz z 1992 r. Nr 85, poz. 428 i Nr 100, poz. 499), kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych

w, zakresie wykonywania zadań zleconych oraz może upoważnić do wydawania decyzji administracyjnych

w celu wykonania zadań własnych gminy oraz własnych o charakterze obowiązkowym.

6.

Kierownik ośrodka pomocy społecznej składa radzie gminy coroczne sprawozdanie z działalności

ośrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy społecznej.

1.

Gmina współdziała z istniejącymi na jej terenie instytucjami, organizacjami społecznymi,

Kościołem Katolickim, innymi kościołami i związkami wyznaniowymi oraz zakładami pracy

w celu realizacji zadań pomocy społecznej.

2.

Gmina może zlecić wymienionym w ust. 1 podmiotom, za ich zgodą, w trybie pisemnego

porozumienia, realizację określonych zadań pomocy społecznej, przyznając na ten cel

środki pieniężne.

3.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej udziela wsparcia, w tym finansowego, organizacjom

społecznym, związkom wyznaniowym, stowarzyszeniom o charakterze charytatywnym i fundacjom

realizującym istotne zadania związane z programami rządowymi z zakresu pomocy społecznej.

Do wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej wojewoda powołuje bezpośrednio sobie

podległą wyodrębnioną jednostkę budżetową - wojewódzki zespół pomocy społecznej.

1.

Pracownikiem socjalnym może być osoba, która ma odpowiednie kwalifikacje zawodowe,

to znaczy ukończoną szkołę pracowników socjalnych lub studia wyższe o kierunkach

praca socjalna, polityka społeczna, resocjalizacja, socjologia, pedagogika, psychologia

lub inne pokrewne.

2.

Pracownikiem socjalnym może być również osoba z wyższym wykształceniem o kierunkach

nie wymienionych w ust. 1, jeśli ukończyła specjalizację w zakresie organizacji pomocy

społecznej bądź pokrewne studia podyplomowe.

3.

Pracownik socjalny jest zobowiązany do podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych.

Pracownicy socjalni mogą być również zatrudniani w innych instytucjach, a w szczególności

zakładach pracy, szpitalach, ośrodkach opiekuńczo-wychowawczych, leczniczych i w zakładach

karnych, wykonując zadania tych jednostek w zakresie pomocy społecznej.

1

Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszeństwa przy wykonywaniu swoich zadań w

urzędach, instytucjach i innych placówkach. Organy administracji rządowej i samorządowej

są obowiązane do udzielania pracownikowi socjalnemu pomocy w zakresie wykonywania

tych czynności.

2

Pracownikowi socjalnemu przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy

publicznych.

Prawa i obowiązki pracowników socjalnych zatrudnionych

1)

w ośrodkach pomocy społecznej - regulują przepisy o pracownikach samorządowych,

2)

w wojewódzkim zespole pomocy społecznej - regulują odpowiednio przepisy o pracownikach

urzędów państwowych.

1.

Przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej tworzy się Radę Pomocy Społecznej jako organ

opiniodawczo-doradczy w sprawach pomocy społecznej.

2.

Do zakresu działania Rady Pomocy Społecznej należy

1)

opiniowanie projektów aktów prawnych oraz inicjowanie zmian przepisów prawa w zakresie

pomocy społecznej,

2)

przygotowywanie ekspertyz dotyczących wybranych obszarów pomocy społecznej.

3)

przedstawianie Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej okresowych informacji o swej

działalności i wniosków z niej wynikających,

4)

zbieranie i opiniowanie dla Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wniosków o nagrody

specjalne za wybitne osiągnięcia w zakresie pomocy społecznej.

1.

Rada Pomocy Społecznej składa się z nie więcej niż 30 osób, reprezentujących zespoły

i ośrodki pomocy społecznej, organizacje społeczne i zawodowe, związki wyznaniowe

oraz środowiska naukowe.

2.

Członków Rady Pomocy Społecznej, spośród przedstawicieli określonych w ust. 1, powołuje

Minister Pracy i Polityki Socjalnej na okres 4 lat. Członkowie Rady Pomocy Społecznej

pełnią swoje funkcje społecznie.

3.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, organizację

oraz tryb działania Rady Pomocy Społecznej.

Świadczenia pomocy społecznej, przyznane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów,

wypłaca się nadal według zasad i w wysokości określonych w niniejszej ustawie.

1.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie, nie dłużej

jednak niż przez okres miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, obowiązują przepisy

dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.

1.

(wygasł

2.

Do czasu odrębnego uregulowania przepisy ustawy dotyczące odpłatności za pobyt w domach

pomocy społecznej i zakładach opiekuńczych stosuje się dq zakładów opiekuńczo-leczniczych

podległych lub nadzorowanych przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.

W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. Nr 1, poz. 1, z 1989 r. Nr 35, poz. 190 i 192 oraz z 1990 r. Nr 10, poz. 58 i 61, Nr 36, poz. 206 i Nr 66, poz. 390) w art. 48 dodaje się ust. 3 w brzmieniu

«

3.

Osobie przebywającej w domu pomocy społecznej dodatek pielęgnacyjny nie przysług uje.

»

(pominięty

W ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach

szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie

niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 34, poz. 198 i Nr 43, poz. 253) w art. 8

a)

dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,

b)

dodaje się ust. 2 w brzmieniu

«

2.

Zakładanie i utrzymanie żłobków należy do zadań własnych gminy».

”

,

(pominięty

Traci moc

1)

ustawa z dnia 16 sierpnia 1923 r. o opiece społecznej

(Dz. U. Nr 92, poz. 726, z 1924 r. Nr 56, poz. 576, z 1932 r. Nr 94, poz. 808, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1990 r. Nr 34, poz. 198),

2)

dekret z dnia 22 października 1947 r. w sprawie mocy obowiązującej niektórych przepisów

ustawodawstwa z zakresu opieki społecznej

(Dz. U. Nr 65, poz. 389).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,