Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, podpisany w Warszawie dnia 23 czerwca 1992 r.

Warszawa, dnia 9 grudnia 1993 r.

Nr 118

TRESĆ

Poz.

UMOWY MIĘDZYNARODOWE

527 -

Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej

współpracy, podpisany w Warszawie dnia 23 czerwca 1992 r. .

2031

528 -

Oświadczenie rządowe z dnia 22 października 1993 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Traktatu m i ędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej

współpracy, podpisanego w Warszawie dnia 23 czerwca 1992 r. .

2035

529 -

Układ między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Bułgarii o przyjaznych stosunkach i współpracy,

podpisany w Warszawie dnia 25 lutego 1993 r. .

2036

530 -

Oświadczen i e rządowe z dnia 22 października 1993 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyj nych Układu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Bułgarii o przyjaznych stosunkach

i współpracy, podpisanego w Warszawie dnia 25 lutego 1993 r. .

2038

527

TRAKTAT

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy,

podpisany w Warszawie dnia 23 czerwca 1992 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 23 czerwca 1992 r. w Warszawie został podpisany między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś Traktat

o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy w następującym brzmieniu

TRAKTAT

ści i tolerancji, stanowiących niezbywalny element dziedzictwa europejskiego,

między Rzecząpospol i tą Polską a Republiką Białoruś

o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy

Rzeczpospolita Polska i Republika Białoruś, zwane dalej

" Umawiającymi się Stronam i" ,

kierując się celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych, Aktu końc o wego Konferencji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie, Paryskiej Karty dla Nowej Europy,

jak również innych dokumentów współpracy europejskiej,

świadome swej odpow i edzialności

za pokój i bezpie-

czeństwo w świecie,

doceniając

znaczenie przyjaznych stosunków polsko-

-białoruskich dla umocnienia zaufania i współpracy na kon-

tynencie europejskim, a w szczególności w Europie Środ­

kowej i Wschodniej,

biorąc pod uwagę, że Polska i Białoruś mają w dużej

mierze wspólną historię, której najlepszą tradycją jest współ ­

istnienie i wzajemne wzbogacanie kultur,

uwzględniając etniczną

i kulturową bliskość narodów

polskiego i białoruskiego ,

kojowego ładu w Europie,

uwzględniając fakt, że Polacy i Białorusini, mieszkający

na terytoriach obydwu Umawiających się Stron, wnoszą

istotny wkład w rozwój obu Państw i kultury obu narodów,

potwierdzając poszanowanie praw człowieka i pod stawowych wolnośc i oraz zasad demokracji, sprawiedliwo-

dążąc do umocnienia podstaw dobrosąsiedzkiej współ­

pracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białoruś,

pragnąc wnieść wkład w budowę sprawiedliwego i po-

a także do pogłębiania wzajemnego zrozumienia między

narodami polskim i białoruskim,

uzgodniły, co następuje

Artykuł 1

Umawiające się Strony kształtują swoje stosunki jako

zaprzyjaźnione Państwa

w duchu wzajemnego szacunku,

dobrosąsiedztwa i partnerstwa . Kierują się zasadami suwerennej równości , niestosowania siły lub groźby jej użycia,

nienaruszalności granic, integralności terytorialnej , pokojo-

wego rozstrzygania sporów, nieingerencji w sprawy wewnętrzne, poszanowania praw człowieka i podstawowych

swobód oraz prawa narodów do samostanowienia.

Artykuł 2

Umawiające się Strony potwierdzają istniejącą między

nimi granicę , uważają tę granicę za nienaruszalną i stwierdzają , że nie mają i nie będą mieć w przyszłości wobec siebie

żadnych roszczeń terytorialnych.

Artykuł 3

Umawiające się Strony zobowiązują się umacniać europejskie mechanizmy bezpieczeństwa, stabilności i współ­

pracy na podstawie Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Paryskiej Karty dla Nowej

Europy, innych dokumentów Konferencji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie oraz Traktatu o konwencjonalnych

s i łach zbrojnych w Europie.

Poz. 527

3. W razie gdyby państwo trzecie lub państwa trzecie

zbrojnej na jedną z Umawiających się

Stron, druga Umawiająca się Strona zobowiązuje się do

nieudzielania pomocy militarnej ani jakiegokolwiek poparcia

takiemu państwu lub państwom przez cały czas trwania

konfliktu zbrojnego oraz będzie działać na rzecz uregulowania tego konfliktu zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych i dokumentami Konferencji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie.

dokonały napaści

4. Wymienione wyżej zobowiązania nie naruszają praw

i obowiązków Umawiających s i ę Stron, wynikających z Karty

Narodów Zjednoczonych.

Artykuł 8

Umawiające się Strony będ ą przeprowadzać konsultacje

w sprawach bezpieczeństwa międ z ynarodowego . Jeżeli jed na z Umawiających się Stron uzna, ż e powstała sytuacja lub

konflikt zagraża pokojowi międzyn arodowemu lub europejskiemu bezpieczeństwu bądź je narusza, Umawiające się

Strony przeprowadzą bezzwłocz n e konsultacje na temat

możliwych sposobów przezwyciężen ia zaistniałej sytuacji

lub uregulowania konfliktu . Ta kie konsultacje będą prowadzone zgodnie z dokumentami Konferencji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie.

Artykuł 9

Umawiaj ące się Strony będ ą, w

razie potrzeby, przep konsultacje w dziedzinie obrony w sprawach

będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.

rowadzać

Artykuł 4

Artykuł 10

Umawiające się Strony będą wspierać proces rozbroje-

nia w dziedzinie broni jądrowej, chemicznej i innych rodzajów broni masowej zagłady oraz broni konwencjonalnej .

Będą one także dążyć do dalszego ograniczania sił zbrojnych

i zbrojeń w Europie do stopnia wystarczającego do obrony

oraz umacniać środki budowy zaufania i bezpieczeństwa

w sferze militarnej.

Artykuł 5

Zgodnie z Układem o nierozprzestrzenianiu broni jąd­

rowej Umawiaj ące się Strony będą współpracować na rzecz

nierozprzestrzeniania tej broni, w szczególności w Europie

Środkowej i Wschodn iej . Będą one współdz i ałać w celu

zagwarantowania kontroli eksportu towarów i technologi i,

które służą celom pokojowym, lecz mogą być wykorzystane

do produkcji broni masowej zagłady .

1. Umawiające się Strony będą rozwijać regularne kontakty między organami władzy i administracji państwowej.

Przywiązują one szczególne znaczenie do wzajemnych sto sunków międzyparlamentarnych .

2. Spotkania i konsultacje na najwyższym szczeblu będą

dokonywane w celu zapewn ienia rozwoju stosunków dwu stronnych i zharmonizowania stanow isk w kwestiach będą ­

cych przedm iotem wspólnego zai nteresowan ia.

3. Ministrowie Spraw Zag ran icznych będą odbywać

regularne konsultacje przynajmniej raz w roku .

4. W zależności od potrzeb i na podstawie wzajemnego

porozumienia Umaw i ając e s i ę St rony mogą tworzyć odpowiednie komisje mieszane.

Artyku ł 11

Artykuł 6

Umawiające się Strony zobowiązują się , zgodnie z Kartą

Narodów Zj ednoczonych i odpowiednimi dokumentam i

Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, do

rozstrzygania sporów mogących powstać między nimi wyłą ­

cznie środkam i pokojowymi.

Artykuł 7

1. Umaw i ające się Strony wyrzekają się użycia siły lub

groźby jej użycia we wzajemnych stosun kach .

2. Żadna z Umawiających się Stron nie pozwoli, aby jej

terytorium było wykorzystywane przez państwo trzecie lub

państwa trzecie w celach zbrojnej agresji lub wrogiej działal ­

ności przeciwko drugiej Umawiającej się Stronie.

1. Umawiające się Strony będ ą s przyjać ustanowieni u

i rozwojowi bezpośrednich kontaktów i współ pracy mi ęd zy

regionami , miastami i innymi jed nostkami adm inistracyjn o -terytorialnymi Rzeczypospol itej Polskiej i Republiki B iało­

ruś. Szczególna uwaga b ę d z i e poświ ęcona wsp ółp ra cy na

obszarach przygranicznych. W tych sprawach zosta n ą zawa rte odrębne porozumienia oraz zostan ie utworzona komisja

m i ędzyrządowa do spraw wspó łpra cy reg ionalnej i przygranicznej .

2. Umawiające się Strony zw iększą l i czbę przejść grani cznych, dokonają ich modern izacj i zgodnie ze standardam i

między n arodowymi oraz uspraw nią kont rolę g r anicz ną i cel ną, w tym podej mą stosowne kroki w celu uproszczenia

postępowan i a w sprawach kontroli granicznej i celnej o by wateli obu Państw .

Artykuł 12

1. Umawiające się Strony będą usilnie sprzyjać działa ­

niom zmierzającym do kontynuowania pozytywnych tradycji

stosunków między obu narodami. Stworzą one warunki do

swobodnej wymiany rzetelnej informacji we wszystkich

sferach życia społecznego i kulturalnego.

2. Umawiające się Strony będą aktywnie sprzyjać rozszerzaniu kontaktów między ich obywatelami. Będą tworzyć

odpowiednie warunki do rozwijania stosunków między partiami politycznymi, ruchami społecznymi , związkami zawo dowymi, stowarzyszeniami naukowymi i twórczymi, innymi

organizacjami społecznymi. instytucjami wyznaniowymi ,

fundacjami i środkami masowego przekazu.

3. Umawiające się Strony uznają doniosłą rolę młodego

pokolenia w kształtowaniu nowych stosunków między narodami i będą popierać rozwój przyjaznych związków między

młodzieżą obu Państw .

4. Umaw i ające

się

Strony

będą sprzyjać

rozwojowi

współpracy w dziedzinie sportu i turystyki.

Artykuł 13

Umaw i ające się Strony zobow i ązują się do respektowa nia m i ędzynarodowych zasad i standardów dotyczących

ochrony praw mniejszośc i narodowych, w szczególności

zawartych w międzynarodowych paktach praw człowieka,

Akc ie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy

w Europie, Dokumencie spotkania kopenhaskiego w sprawie

ludzkiego w ymiaru oraz Paryskiej Karcie dla Nowej Europy.

Artykuł 14

1. U maw i ające s i ę Strony potwierdzaj ą , że osoby naledo mniejszośc i polsk iej w Republice B i ałoruś oraz

mniejszości białorusk i ej w Rzeczypospolitej Polskiej mają

prawo, indywidualnie lu b wespół z innymi członkami swojej

grupy, do swobodnego zachowania, rozwijania i wyrażania

swojej tożsamości etni cznej, kulturowej, językowej i religijnej. bez jakiejkolwiek dyskryminacji i w warunkach pełnej

rów n ości wobec prawa.

żące

2.

Umaw i ające s i ę

Strony potwierdzają, że przynależ ­

noś ć do mniejszości narodowej jest sprawą indywidualnego

wyboru dokonywanego przez osoby i że nie mogą z tego

wynikać dla niej żadne negatywne następstwa .

Artykuł 15

Um a wiające s i ę Strony gwarantują, że osoby wymienio ne w artykule 14 mają w szczególności prawo, indywidualnie

lub wespół z innymi czło nkami swej grupy, do

-

-

swobodnego posługiwania się językiem ojczystym w ży ­

ciu prywatnym i publicznym, dostępu do informacji

w tym języku, jej rozpowszechniania i wymiany, a także

używania swych imion i nazwisk w brzmieniu przyjętym

dla języka ojczystego,

zakładania i utrzymywania własnych instytucji, qrganizacji lub stowarzysze ń oświatowych, kulturalnych i innych, które mogą u bi eg ać się o dobrowolną pomoc

finansową lub inną, jak również o pomoc państwową,

zgodnie z prawem krajowym, korzystać z dostępu do

środków masowego przekazu, a także uczestniczyć

w działalności międzynarodowych organizacji pozarzą­

dowych,

-

Poz. 527

-

wyznawania i praktykowania swej religii, w tym nabywania i wykorzystywania materiałów religijnych oraz

prowadzenia oświatowej działalności religijnej w języku

ojczystym,

-

ustanawiania i utrzymywania niezakłóconych kontaktów między sobą na terytorium swego Państwa , jak

również kontaktów poprzez granice z obywatelami in nych państw, z którymi łączą je wspólne pochodzenie

etniczne lub narodowe, dziedzictwo kulturalne lub przekonania religijne,

-

korzystania ze środków prawnych, przewidzianych ustawodawstwem wewnętrznym Państwa zamieszkania, dla

urzeczywistnienia i ochrony swych praw.

Artykuł 16

1. Umawiające się Strony będą rozwijać konstruktywną

zakresie ochrony praw osób należących do

mniejszości narodowych, traktując je jako czynnik wzmocnienia wzajemnego zrozumienia i dobrosąsiedzkich stosunków między narodami polskim i białoruskim.

współpracę w

2. Umawiające się Strony w trakcie realizacji rozwoju

regionalnego będą uwzględniać społeczne i ekonomiczne

interesy osób wymienionych w artykule 14 oraz ich organizacji lub stowarzyszeń .

3. Umawiające się Strony będą starać się zapewnić

osobom, o których mowa w artykule 14, odpowiednie

możliwości nauczania ich języka ojczystego lub nauczania

w tym języku w placówkach oświatowych, a także, gdzie jest

to możliwe i konieczne, posługiwania się językiem ojczystym

wobec władz publicznych. W programach nauczania placówek oświatowych , do których uczęszcz ają wyżej wymienione osoby, będzie uwzględniona w szerszym zakresie historia

i kultura mniejszości narodowych.

4. Umawiające się Strony będą szanować prawo osób,

o których mowa w artykule 14, do uczestnictwa w sprawach

publicznych, w szczególności dotyczących ochrony i umac niania ich tożsamości , a także w razie potrzeby przeprowadzać konsultacje z organizacjami lub stowarzyszeniami tych

osób.

Artykuł 17

Umawiające się Strony są zgodne co do tego, że osoby,

o których mowa w artykule 14, powinny p rzestrzegać ustawodawstwa Państwa swego zamieszkania.

Artykuł 18

1. Umawiające s i ę Strony będą sprzYJac wzajemnie

korzystnej współpracy gospodarczej, dążąc do zachowania

i rozwoju tradycyjnych powiązań ekonomicznych i hand lowych, z uwzględnieniem potrzeb i realnych możliwości

obu Państw, w oparciu o zasady gospodarki rynkowej.

2. Umawiające się Strony będą tworzyć dogodne wa runki ekonomiczne, finansowe, podatkowe i prawne dla

działalności gospodarczej, w tym rozwoju przedsięb i orczo ­

ści. Będą popierać i ochraniać inwestycje, przestrzegać norm

prawa autorskiego i patentowego, a także ułatwiać przepływ

przez granice towarów, usług , siły roboczej i kapitałów.

3. Umawiające się Strony będą ułatwiać rozwój bezpo średniej współpracy p rzedsiębiorstw państwowych , prywat-

nych oraz innych podmiotów gospodarczych, a także doko-

-

2035

z normami prawa międzynarodowego, w tym humanitarnego, oraz zwyczajami narodowymi i religijnymi - wojskowych i cywilnych cmentarzy, grobów i miejsc pochówku,

znajdujących się obecnie lub odkrytych w przyszłości na jej

terytorium, stanowiących przedmiot pamięci obywateli drugiej Umawiającej się Strony.

2. Obywatele każdej z Umawiających się Stron będą

mieć zapewniony dostęp do znajdujących się na terytorium

drugiej Umawiającej się Strony grobów i miejsc pochówku

rodaków oraz możliwość opieki nad nimi.

3. Umawiające się Strony będą współdziałać w ustalaniu i rejestracji miejsc pochówku obywateli drugiej Umawiającej się Strony na swoim terytorium .

Artykuł 26

Postanowienia niniejszego traktatu nie naruszają praw

i zobowiązań wynikających z dwustronnych i wielostronnych umów, obowiązujących w stosunkach każdej z Umawiających się Stron z innymi państwami .

-

Artykuł 27

Niniejszy traktat podlega ratyfikacji i wejdzie w życie

w dniu wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która nastąpi

w Mińsku.

Artykuł 28

Niniejszy traktat zostaje zawarty na okres 15 lat. Po tym

terminie jego moc obowiązująca ulega automatycznie każ­

dorazowo przedłużeniu na okres pięcioletni, jeżeli żadna

z Umawiających się Stron nie wypowie go w drodze notyfikacji na rok przed upływem danego okresu.

-

Artykuł 29

Niniejszy traktat, po jego wejściu w życie, zostanie

zarejestrowany w Sekretariacie Organizacji Narodów Zjed noczonych zgodnie z artykułem 102 Karty Narodów Zjednoczonych.

Sporządzono w Warszawie dnia 23 czerwca 1992 r.

w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i biało ­

ruskim, przy czym obydwa teksty mają jednakową moc.

Za Rzeczpospolitą Polską

L. Wałęsa

Za Republikę Białoruś

S. Szuszkiewicz

Po zapoznaniu się z powyższym traktatem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam , że

-

został on uznany za słuszny w całości, jak i każde z postanowień w nim zawartych,

-

jest on przyjęty , ratyfikowany i potwierdzony,

-

będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospol itej Polskiej .

Dano w Warszawie dnia 29 października 1992 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Wałęsa

L.S.

Minister Spraw Zagranicznych: K. Skubiszewski

528

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 22 października 1993 r.

w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką

Białoruś o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, podpisanego w Warszawie dnia 23 czerwca 1992 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodnie z artykułem 27 Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Repu-

stąpiła w Mińsku dnia 30 marca 1993 r. wymiana dokumentów ratyfikacyjnych wymienionego traktatu.

bliką Białoruś o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy,

podpisanego w Warszawie dnia 23 czerwca 1992 r., na-

Powyższy traktat wszedł w życie dnia 30 marca 1993 r.

Minister Spraw Zagranicznych: K. Skubiszewski

...