Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 września 1993 r. w sprawie obrony cywilnej.

§ 2. Wykrywanie zagrożeń oraz ostrzeganie i alarmowanie polega na

4) Krajowy Ośrodek Analizy Skażeń Obrony Cywilnej

- tworzony na podstawie odrębnych przepisów.

1) uzyskaniu informacji o zbliżan i u się lub stwierdzaniu

faktu zaistnienia, na określonym terenie, niebezpieczeń ­

stwa dla zdrowia i życia ludzi, związanego ze stosowaniem środków rażenia , wystąp i eniem klęsk żywioło­

wych, awarii obiektów technicznych, skażeń i zakażeń ,

powodzi i pożarów lub innych podobnych zdarzeń,

6. Informacje o zagrożeniach i ich skutkach jednostki

organizacyjne, o których mowa w ust. 5 pkt 1- 3, przekazują

właściwym terenowo szefom obrony cywilnej .

2)

określaniu rodzaju , miejsca, skali i skutków zaistniałych

zagrożeń oraz oznaczaniu stref niebezpiecznych,

7. Szefowie ,obrony cywilnej województw oraz służby

dyżurne, o których mowa w ust. 5 pkt 3, informują o zaist-.

niałych zagrożeniach i ich skutkach Szefa Obrony Cywilnej

Kraju .

3) ostrzeganiu i alarmowaniu ludności o zbliżającym się

niebezpieczeństwie oraz informowan iu o zalecanych

zasadach postępowania (zachowania się) obywateli

w określonej sytuacji .

§ 5. 1. Jednostki organizacyjne lub służby , wykonujące

zadania związane z wykrywaniem zagrożeń oraz ostrzega niem i alarmowaniem ludności, tworzą system wykrywania

i alarmowania.

§ 3. Do wykonywania czynności zwią1lanych z wykrywaniem zagrożeń , przekazywaniem informacji o ich zaistnieniu, opracowaniem danych oraz ostrzeganiem i alarmowaniem są zobowiązane

2. Całkowite lub częściowe rozwinięcie systemu wy krywania i alarmowania następuje na podstawie zarządzenia

1) formacje i inne jednostki organizacyjne obrony cywilnej,

odpowiednio do nałożonych na nie zadań ,

2)

zakłady pracy, które w przypadku awarii mogą stanowić

źródło zagrożenia dla ludzi i środowiska ,

3) jednostki organizacyjne, których statutowa działalność

przewiduje wykonywan ie takich czyn~ości - w zakresie

ustalonym przez właściwych terenowo szefów obrony

cywilnej .

§ 4. 1. Jednostki organizacyjne i zakłady pracy, o któ rych mowa w § 3, mają obowiązek przekazywania informacji

o stwierdzonym zagrożeniu właściwym organom obrony

cywilnej lub określonym przez nie jednostkom organizacyjnym obrony cywilnej, a także ogłaszania komunikatów

ostrzegawczych i sygnałów alarmowych dla zagrożonej

ludności . Rodzaje alarmów, treść komunikatów ostrzegawczych, sygnały alarmowe i sposób ich ogłaszania określa

§ 6. Jednostki organizacyjne systemu wykrywania i alarmowania, funkcjonujące lub dyżurujące w czasie pokoju,

tworzą system wczesnego ostrzegania.

§ 7. 1. System wykrywania i alarmowania, w tym sys tem wczesnego ostrzegania, organizują szefowie obrony

cywilnej województw i gmin stosownie do ustaleń Szefa

Obrony Cywilnej Kraju .

2. Szefowie obrony cywilnej, o których mowa w ust. 1,

wchodzących w skład systemu wykrywania i alarmowania oraz

systemu wczesnego ostrzegania .

ustalają zakres dz i a łania jednostek organizacyjnych

§ 8. 1. Ewakuacja polega na planowym lub doraźnie

zorganizowanym przemieszczeniu ludności z rejonów niebezpiecznych na inne tereny.

2. Ewakuację ludności planuje się i przygotowuje

w czasie pokoju, a realizuje w czasie wojny. Przepis § 37

stosuje się odpowiednio.

§ 9. 1. Obowiązek organizowania i kierowania przebie giem ewakuacji ludności spoczywa na właściwych terenowo

szefach obrony cywilnej .

2. Organ zarządzający ewakuację ludności ustala

1) rejony objęte ewakuacją, trasy i docelowe miejsca przemieszczenia ludności,

2) siły i środki do przeprowadzenia ewakuacji,

-

3) sposób zapewnienia poszkodowanej ludności doraźnej

pomocy medycznej, zakwaterowania i niezbędn!,:go zaopatrzenia,

4) termin rozpoczęcia i zakończenia ewakuacji .

3. Rejony, trasy i terminy, o których mowa w ust. 2 pkt

1 i 4, podleQają uzgodnieniu z odpowiednimi organami

wojskowymi oraz z Policją.

§ 10. Szefowie obrony cywilnej województw i gmin

organizują

oraz prowadzą ewakuację ludności zgodnie

z ustaleniami Szefa Obrony Cywilnej Kraju .

§ 11 . 1. Budowle ochronne przygotowuje się w celu

zapewnienia zbiorowej ochrony ludności przed środkami

rażenia, skażeniami promieniotwórczymi i chemicznymi,

w tym toksycznymi środkami przemysłowymi .

2. Budowle ochronne

mogą

być

przygotowywane

z przeznaczeniem na ukrycie w nich i zabezpieczenie przed

zniszczeniem ruchomych dóbr kultury, szczególnie ważnej

dokumentacji, cennej aparatury oraz zapasów żywności

i leków.

§ 12. 1. Budowle ochronne przygotowuje się w okresie

pokoju i w czasie wojny.

2. Budowle ochronne, o których mowa w ust. 1, mogą

być

przygotowywane jako schrony o określonej normami

technicznymi wytrzymałości konstrukcyjnej oraz jako ukrycia

bez szczególnych wymogów wytrzymałościowych .

Poz. 429

2. Czasowi użytkownicy budowli ochronnych ponoszą

koszty bieżącej eksploatacji i konserwacji udostępnionych im

obiektów i urządzeń, a na żądanie właściwych terenowo

szefów obrony cywilnej doprowadzają je, w określonym

umową czasie, do stanu zgodnego z ich przeznaczeniem .

§ 15. 1. Sprzęt i środki ochrony indywidualnej służą do

ochrony ludności przed skażeniami, zakażeniami i poparzeniami.

2. Sprzętem i środkami ochrony indywidualnej są

w szczególności: środki ochrony dróg oddechowych, odzież

ochronna, apteczki i pakiety indywidualne oraz środki zastępcze.

§ 16. 1. W sprzęt i środki ochrony indywidualnej wyposażają

1) organy władzy i administracji państwowej, inne organy

i instytucje państwowe oraz organy i formacje obrony

cywilnej - służby zaopatrzenia obrony cywilnej,

2) osoby zatrudnione w zakładach pracy, o których mowa

w § 3 pkt 2 - kierownicy (właściciele) tych zakładów .

2. Ludność zamieszkująca w strefie bezpośredniego

od zakładów posiadających toksyczne środki

przemysłowe może być zaopatrywana w środki ochrony dróg

oddechowych, stosownie do ustaleń właśc i wych terenowo

szefów obrony cywilnej, przez

zagrożenia

1) kierowników (właścicieli) tych zakładów,

2) służby zaopatrzenia obrony cywilnej .

3. Wymagania ochronne, konstrukcyjno-projektowe,

budowlane i techniczno-eksploatacyjne, jakie powinny speł­

niać schrony i ukrycia, regulują odrębne przepisy.

3. Zaopatrywanie w sprzęt i środki ochrony indywidual nej realizuje się na zarządzenie właściwych terenowo szefów

obrony cywilnej .

4. Ludności , dla której nie przygotowano w czasie

pokoju miejsc w budowlach ochronnych, zapewnia się

doraźne miejsca ochronne (ukrycia zastępcze).

4 . Sprzedaż sprzętu i środków, o których mowa w § 1 5,

dla ludności i kierowników (właścicieli) zakładów pracy

w czasie pokoju zapewniają wskazane przez terenowych

szefów obrony cywilnej punkty sprzedaży .

§ 13. 1. Schrony i ukrycia projektuje się i przygotowuje

jako

1) obiekty wolno stojące ,

2)

integralną część nowo wznoszonych, rozbudowywanych i przebudowywanych obiektów budowlanych.

2. Na schrony i ukrycia mogą być wykorzystane podziemne obiekty komunikacyjne, handlowe, usługowe, magazynowe i podobne, dostosowane do potrzeb ochrony ludności.

3. Zadania związane z przygotowaniem budowli

ochronnych określają właściwi terenowo szefowie obrony

cywilnej .

4. Udostępnianie i funkcjonowanie budowli ochronnych w warunkach zagrożenia zapewniają organy obrony

cywilnej, a w zakładach pracy - ich kierownicy (właś­

ciciele).

§ 14. 1. W czasie pokoju budowle ochronne mogą być

wykorzystywane przez właścicieli lub użytkowników, o których mowa w § 13 ust. 4, w uzgodnieniu z właściwymi

terenowo szefami obrony cywilnej, na potrzeby handlowe,

usługowe, magazynowe, kulturalne, szkoleniowe, sportowe

i inne.

§ 17. Zaciemnianie i wygaszanie oświetlenia ma na celu

utrudnienie środkom rozpoznania powietrznego przeciwnika

zlokalizowania w porze nocnej skupisk ludności cywilnej

i obiektów technicznych oraz wykonania skutecznego ataku .

§ 18. 1. Zaciemnianie i wygaszanie oświetlenia należy

do powinności użytkowników oświetlenia .

2. Zaciemnianie i wygaszanie oświetlenia planuje się

i przygotowuje w czasie pokoju, a realizuje w czasie wojny .

3. Obowiązek zaciemniania i wygaszania oświetlenia

nakładają właściwi terenowo szefowie obrony cywilnej .

4. Po ogłoszeniu obowiązku zaciemniania i wygaszania

1) oświetlenie zewnętrzne wygasza s i ę lub dostosowuje do

użytkowania w warunkach zaciemniania ,

2)

oświetlenie wnętrz zaciemnia s i ę,

3)

oświetlenie kierunkowe komunikacyjne, pojazdów mechanicznych oraz podświetlane znaki na szlakach drogowych, kolejowych i wodnych dostosowuje się do

pracy w warunkach zaciemniania.

§ 19. 1. Akcje ratunkowe organizuje się i prowadzi

w celu ratowania i udzielania pomocy ludności poszkodowa -

-

nej w wyniku działań zbrojnych, klęsk żywiołowych i innych

podobnych zdarzeń, w tym zagrożeń środowiska .

2. Obowiązek organizowania i prowadzenia akcji ratun kowych w czasie wojny spoczywa na szefach obrony cywil nej i kierownikach (właścicielach) zakładów pracy.

§ 20. 1. Szefowie obrony cywilnej i kierownicy (właś ­

ciciele) zakładów pracy wykorzystują do prowadzenia akcji

ratunkowych odpowiednio przygotowane i wyposażone

formacje obrony cywilnej .

2. Akcjami ratunkowymi organizowanymi przez organy

obrony cywilnej i kierowników (właścicieli) zakładów pracy

kierują komendanci formacji o~rony cywilnej .

3. Akcją ratunkową, o której mowa w ust. 2, może

kierować inna osoba wyznaczona przez właściwego szefa

obrony cywilnej, jeżeli posiada ona odpowiednie przygotowanie i niezbędne doświadczenie praktyczne.

4. Kierującemu akcją ratunkową podporządkowuje się,

na czas jej trwania, wszystkie siły i środki skierowane do

udziału w tej akcji.

5. W razie zagrożenia zdrowia i życia obywateli oraz

w celu ich ratowania kierujący akcją ratunkową może za-

Poz. 429

2. Pomocy medycznej, o której mowa w ust. 1, udzielają

formacje obrony cywilnej, inne formacje ratownicze oraz

placówki służby zdrowia .

3. Ludności poszkodowanej, szczególnie osobom cięż­

ko rannym i chorym, na ich życzenie, umożliwia się korzystanie z opieki i posługi religijnej, udzielanej przez osoby

duchowne odpowiednich wyznań .

§ 23. 1. Walka z pożarami polega na zapobieganiu im,

przeciwdziałaniu

rozprzestrzenianiu się ognia, na gaszeniu

pomocniczych działań ratow-

pożarów oraz wykonywaniu

niczych.

2. Pomocnicze działania ratownicze, o których mowa

w ust. 1, wykonywane przez formacje obrony cywilnej,

obejmują w szczególności

1) ewakuację osób zagrożonych i poszkodowanych oraz

ich mienia z obiektów i rejonów objętych akcją ratowniczo - gaśniczą,

2) udzielanie poszkodowanym pomocy medycznej,

3) utrzymanie porządku w rejonie akcji gaśniczej ,

rządzić

4) prowadzenie niezbędnych prac zabezpieczających , wyburzeniowych i rozbiórkowych .

1) ewakuację ludności oraz usunięcie pojazdów, innego

mienia i materiałów niebezpiecznych z terenu objętego

pożarów oraz prowadzenie przez nie akcji ratowniczo-gaś­

akcją ratunkową,

2) wykorzystanie gruntów państwowych , komunalnych

i prywatnych, w tym zbiorników wodnych oraz dróg

publicznych,

3) okresowe wykorzystanie budynków i pomieszczeń dla

ewakuowanej lub poszkodowanej ludności ,

4) konieczne prace wyburzeniowe i rozbiórkowe,

5) wstrzymanie komunikacji w ruchu lądowym, z wyjąt­

kiem ruchu sił zbrojnych i sił biorących udział w akcji

ratunkowej,

6)

udostępnienie pojazdów, środków i przedmiotów nie zbędnych do akcji ratunkowej ,

7)

usunięcie osób postronnych z rejonu akcji ratunkowej,

8) włączenie do pomocy w akcji ratunkowej okolicznej

ludności .

§ 21 . 1. W akcjach ratunkowych organizowanych przez

szefów obrony cywilnej mogą uczestniczyć formacje ratow nicze podporządkowane innym organom, na zasadach uzgodnionych z tymi organami.

2. Szefowie obrony cywilnej mogą kierować formacje

obrony cywilnej do współdziałania w akcjach ratunkowych

organizowanych i prowadzonych przez inne organy.

3. Formacje, o których mowa w ust. 2, na czas trwania

akcji ratunkowej podporządkowuje się kierującemu tą akcją.

4. Szefowie obrony cywilnej województw i gmin mogą

lub zakładowych formacji

obrony cywilnej do prowadzenia akcji ratunkowych na

terenie innych gmin" lub zakładów .

zarządzić skierowanie gminnych

§ 22. 1. Udzielanie poszkodowanym pomocy medycznej obejmuje: pierwszą pomoc medyczną, ewakuację medy czną oraz pierwszą pomoc lekarską .

3. Przygotowanie formacji obrony cywilnej do gaszenia

niczych odbywa się zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach dotyczących Państwowej Straży Pożarnej . Przepis § 21

ust. 3 stosuje się odpowiednio.

§ 24. Likwidacja skażeń i zakażeń obejmuje prowadzenie zabiegów sanitarnych ludności, odkażanie , dezaktywację

i dezynfekcję terenu, obiektów, odzieży , środków transportu,

innych urządzeń i materiałów oraz zwierząt gospodarskich,

a także unieszkodliwianie pozostałości po tych zabiegach .

§ 25. 1. Do wykonania czynności, o których mowa

w § 24, w czasie pokoju przygotowuje się stacjonarne

i polowe urządzenia do likwidacji skażeń oraz ich obsługi,

a także gromadzi niezbędne środki chemiczne do likwidacji

skażeń i zakażeń.

2. Na urządzenia stacjonarne, o których mowa w ust. 1,

wykorzystuje się obiekty użyteczności publicznej, działalno ­

ści usługowej lub gospodarczej, ujęte w planach świadczeń

rzeczowych i częściowo dostosowywane, w czasie pokoju,

do wyznaczonych im zadań . Przepis § 37 stosuje się od powiednio.

3. Urządzenia polowe, o których mowa w ust. 1, przygotowuje się w przypadku braku lub zbyt małych możliwości

urządzeń stacjonarnych, wykorzystując do tego celu dostęp­

ne na miejscu obiekty, maszyny, urządzenia i materiały.

4. Stacjonarne i polowe urządzenia do likwidacji skażeń

mogą być przygotowywane i rozwijane jako punkty

1) zabiegów sanitarnych,

2) odkażania odzieży ,

3)

odkażania środków transportu ,

4) zabiegów weterynaryj nych.

5. Funkcjonowanie urządzeń, o których mowa w ust. 4,

a także wykonanie innych przedsięwzięć związanych z lik-

-

§ 52. 1. Pododdziałami formacji obrony cywilnej są

kompania , pluton i drużyna.

2. Pododdziały, o których mowa w ust. 1, mogą wchodzić odpowiednio w skład oddziałów , kompanii, plutonów

lub występować jako samodzielne.

§ 53. 1. Kompania ratownictwa ogólnego składa się

z komendy i pododdziałów ratownictwa ogólnego oraz

pododdziałów specjalistycznych - według potrzeb.

2. Kompania przeznaczona do wykonywania zadań

specjalnych składa się z komendy i pododdziałów specjalistycznych - według potrzeb.

§ 54. 1. Pluton ratownictwa ogólnego składa się z komendy oraz drużyn ratownictwa ogólnego i specjalistycznych .

2. Pluton przeznaczony do wykonywania zadań specjalnych składa się z komendy i drużyn specjalistycznych.

§ 55. 1. Drużyna ratownictwa ogólnego składa się z komendanta oraz ratowników i specjalistów.

2. Drużyna przeznaczona do wykonywania zadań specjalnych składa się z komendanta i specjalistów.

§ 56. Oddziały i pododdziały przeznaczone do wykonywania zadań specjalnych po sformowaniu przyjmują nazwy

swoich specjalności .

§ 57. 1. Formacje obrony cywilnej tworzy się w gmi nach i w zakładach pracy zatrudniających powyżej 50

pracown ików.

2. W zakładach pracy zatrudniających poniżej 50 praco wników mogą być tworzone wspólne formacje obrony

cywilnej dla kilku sąsiadujących ze sobą zakładów .

§ 58. W gminach i w zakładach pracy, w których utwo-

-

Poz. 429

1) oznaczenie organu wnoszącego o utworzenie oddziału ,

2) określenie rodzaju oddziału ,

3) miejsce stacjonowania oraz nazwę jednostki organizacyjnej, przy której oddział zostanie utworzony,

4) skład oddziału i jego strukturę organizacyjną.

4. Jeżeli organem tworzącym oddział obrony cywilnej,

o którym mowa w ust. 1, jest wójt lub kierownik zakładu

pracy, do wniosku załącza się opinię właściwego szefa

obrony cywilnej województwa o celowości utworzenia oddziału .

§ 62. Szef Obrony Cywilnej Kraju , stosownie do potrzeb

obrony cywilnej, dokonuje podziału i przydzielenia, okreś­

lonej w odrębnych przepisach, liczby poborowych przeznaczonych do odbycia w danym roku zasadniczej służby

w obronie cywilnej . O dokonanym podziale Szef Obrony

Cywilnej Kraju informuje organy zgłasz ające wniosek oraz

właściwe organy wojskowe.

§ 63. 1. Koszty związane z utrzymaniem i zapewnieniem funkcjonowania oddziału obrony cywilnej do odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej ponosi organ

tworzący oddział .

2. Organy tworzące oddziały do odbywania zasadniczej

służby w obronie cywilnej są zobowiązane do

1) zapewnienia junakom zakwaterowania oraz warunków

do pracy kadrze oddziału,

2) zapewnienia warunków do szkolenia i wykonywania

zadań obrony cywilnej przez junaków,

3)

umożliwienia junakom podnoszenia kwalifikacji ogólnych i zawodowych, w tym przeszkolenia w zakresie

bezpieczeństwa i higieny pracy,

4) zapewnienia junakom całodziennego wyżywienia lub

wypłaty równoważnika pieniężnego ,

rzono co najmniej dwie formacje obrony cywilnej, może być

powołana gminna lub zakładowa komenda obrony cywilnej .

5) zaopatrzenia junaków w umundurowanie, odzież i obuwie ochronne oraz sprzęt ochrony osobistej,

§ 59. Komendanci formacji obrony cywilnej podlegają

organom tworzącym te formacje.

6) pokrywania wydatków z tytułu uposażenia i innych

należności pieniężnych junaków i kadry oddziału oraz

obowiązkowego ubezpieczenia od następstw nieszczę­

śliwych wypadków, a także przejazdów do miejsca

wykonywania zadań obrony cywilnej i z powrotem,

§ 60. 1. Liczbę i rodzaj powoływanych formacji obrony

cywilnej ustala organ tworzący te formacje.

2. W zakładach pracy, w których gromadzone są substancje stwarzające zagrożenie dla życia i zdrowia okolicznej

ludności oraz środowiska , tworzy się formacje obrony cywilnej zdolne do samodzielnego prowadzenia działań ratowniczych w strefach bezpośredniego zagrożenia.

§ 61 . 1. Utworzenie oddziału obrony cywilnej, w którym poborowi odbywają zasadniczą służbę w obronie cywilnej, wymaga zgody Szefa Obrony Cywilnej Kraju .

2. Wnioski (w formie zbiorczych zestawień) o utworzenie oddziału , o którym mowa w ust. 1, zainteresowane

organy składają do Szefa Obrony Cywilnej Kraju w terminie

do dnia 1 grudnia roku poprzedzającego utworzenie od działu .

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać

7) zapewnienia junakom możliwości korzystania z urzą­

dzeń socjalnych, kulturalnych i sportowych, jeżeli brak

ich w miejscu zakwaterowania .

§ 64. 1. W oddziałach obrony cywilnej do odbywania

zasadniczej służby w obronie cywilnej na stanowiska komen dantów powinr:ly być wyznaczane (zatrudniane) osoby po siadające odpowiednie predyspozycje pedagogiczne oraz

przygotowanie specjalistyczne

1) pracownicy cywilni na podstawie umowy o pracę ,

2) żołnierze zawodowi skierowani do wykonywania zadań

w obronie cywilnej na podstawie odrębnych przepisów

oraz oddelegowani funkcjonariusze innych służb .

2. Z wnioskiem o skierowanie żołnierza zawodowego

lub oddelegowanie funkcjonariusza do wykonywania zadań

załącznik do rozporządzenia .

2. Przekazywanie informacji o zagrożeniach, kO'1luni katów ostrzegawczych i sygnałów alarmowych odbywa się

za pośrednictwem dostępnych środków łączności oraz środ­

ków masowego przekazu w pierwszej kolejności.

3. Organy administracji państwowej oraz inni dysponenci systemów lub środków łączności zapewniają moż­

liwość ich wykorzystania na potrzeby przekazywania informacji o zagrożeniach i alarmowania.

4 . Zbiór informacji o zagrożeniach oraz ostrzeganie

i alarmowanie organizuje się na szczeblu zakładów pracy,

o których mowa w § 3 pkt 2, miast, gmin, rejonów, województw oraz w skali kraju .

5. Zbiór i przetwarzanie informacji o zagrożeniach oraz

ich przekazywanie realizują

1) ośrodki analizy danych i alarmowania, tworzone jako

formacje obrony cywilnej,

2) w zakładach pracy - wyznaczone przez kierowników

(właśćicieli) tych zakładów służby dyżurne lub dyspozytorskie,

3) służby dyżurne ministerstw i urzędów centralnych,

w których służby takie zostały utworzone,

1) szefa obrony cywilnej gminy -

na terenie gminy,

2) szefa obrony cywilnej województwa gmin lub całego województwa,

na terenie kilku

3) Szefa Obrony Cywilnej Kraju - na terenie kilku woje wództw lub na obszarze całego kraju.

3. W czasie pokoju szef obrony cywilnej województwa

lub gminy może zarządzić rozwinięcie systemu, o którym

mowa w ust. 1, w przypadku zaistnienia rozległych skażeń

lub innych nadzwyczajnych zagrożeń, a także przeprowadzenie ćwiczeń - wyłącznie na czas trwania tych zawożeń .

4. Jednostki organizacyjne systemu wykrywania i alar mowania, po jego rozwinięciu , wykonują nałożone zadania

na zasadzie dyżurów.