Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

1.

Rozporządzenie określa wysokość i podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne,

zasady, terminy i tryb zgłaszania do ubezpieczenia społecznego, rozliczania składek

i świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz opłacania składek na ubezpieczenie społeczne

następujących osób

1)

pracowników,

1a

osób pobierających stypendia sportowe, jeżeli nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu

z innego tytułu oraz nie uczą się i nie studiują w systemie studiów dziennych,

2

osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz osób

z nimi współpracujących,

3)

członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,

4)

osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących,

5)

adwokatów,

6

małżonków pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych,

urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych

i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury

za granicą,

7

osób, które z powodu stanu zdrowia swojego dziecka, wymagającego - bez względu na

wiek - stałej opieki oraz pielęgnacji lub pomocy w czynnościach samoobsługowych, nie

mogą podjąć albo kontynuować zatrudnienia.

2.

Rozporządzenie określa również wysokość i podstawę wymiaru składek na zaopatrzenie

emerytalne twórców i artystów oraz zasady, terminy i tryb zgłaszania ich do zaopatrzenia

emerytalnego oraz opłacania składek, a także wysokość i podstawę wymiaru składek za

osoby wykonujące pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.

Składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, opłacone za okres od dnia 1 stycznia

1990 r. przez osobę, o której mowa w § 1 niniejszego rozporządzenia, zalicza się,

w części przekraczającej wysokość określoną w tym przepisie, na poczet należności

z tytułu składek za następne miesiące.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 1990 r.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogłosi w Dzienniku Ustaw jednolity tekst rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy

wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego

oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania

jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji paragrafów, ustępów i punktów.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

oddział ZUS - oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwy ze względu na siedzibę

zakładu pracy lub siedzibę (miejsce zamieszkania) osoby prowadzącej działalność gospodarczą

oraz twórców,

2)

zakłady pracy - uspołecznione i nie uspołecznione zakłady pracy oraz osoby fizyczne,

a także instytucje kościelne i zakonne - zatrudniające pracowników,

3)

ubezpieczenie - ubezpieczenie społeczne,

4)

zaopatrzenie emerytalne - zaopatrzenie emerytalne twórców lub zaopatrzenie emerytalne

osób wykonujących pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności,

5)

świadczenia - świadczenia z ubezpieczenia społecznego,

6)

umowa - umowę agencyjną lub umowę zlecenia,

7)

działalność - działalność gospodarczą prowadzoną na własny rachunek,

8

najniższe wynagrodzenie - najniższe wynagrodzenie pracowników, określone przez Ministra

Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 1991 r.,

z tym że przepisy § 1 pkt 2 oraz pkt 14 wchodzą w życie z mocą od dnia 1 stycznia

1991 r.

1.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 marca 1992 r., z zastrzeżeniem ust. 2, i

ma zastosowanie do składek na ubezpieczenie społeczne od dochodów należnych za okres

po dniu 29 lutego 1992 r., uwzględniających podatek dochodowy.

2.

Przepisy § 1 pkt 15, 20 i 22 rozporządzenia wchodzą w życie z mocą od dnia 1 stycznia

1992 r.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne, której

wysokość, w myśl rozporządzenia, jest uzależniona od przeciętnego wynagrodzenia, ustala

się miesięcznie poczynając od trzeciego miesiąca kalendarzowego każdego kwartału na

okres trzech miesięcy na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego

kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych.

Składka na ubezpieczenie społeczne pracowników wynosi, z uwzględnieniem § 5 i 52,

45% podstawy wymiaru składki.

1

Okręgowy inspektor pracy Państwowej Inspekcji Pracy oraz państwowy wojewódzki inspektor

sanitarny mogą wystąpić do oddziału ZUS o wymierzenie dodatkowej składki w wysokości

7% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne pracowników zakładów pracy,

w których stwierdzono pogorszenie warunków pracy wyrażające się wzrostem co najmniej

jednego z następujących czynników

1)

udziału liczby zatrudnionych w warunkach przekroczenia najwyższych dopuszczalnych

stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia oraz przy pracach szczególnie uciążliwych

- w liczbie zatrudnionych bezpośrednio w produkcji, jeżeli wzrost tego udziału nie

wynika wyłącznie ze zmniejszenia zatrudnienia na stanowiskach bezpośrednio produkcyjnych,

2)

liczby zachorowań na choroby zawodowe, które zostały spowodowane występującymi zagrożeniami,

3)

liczby wypadków przy pracy, w tym w szczególności wypadków o powtarzających się przyczynach,

4)

liczby rent przyznanych z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych, o których

mowa w pkt 2.

2

Dodatkowa składka, o której mowa w ust. 1, może być wymierzana zakładom pracy określonym

w art. 3 Kodeksu pracy, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych prowadzących gospodarkę finansową na zasadach

określonych w prawie budżetowym.

3.

Inspektorzy, o których mowa w ust. 1, mogą wystąpić do oddziału ZUS o zaprzestanie

wymierzania dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, jeżeli nastąpi

poprawa warunków pracy wyrażająca się zmniejszeniem czynników wymienionych w ust.

2.

4.

Wymierzenie dodatkowej składki oraz zaprzestanie jej wymierzania następuje od pierwszego

dnia miesiąca kalendarzowego po miesiącu, w którym wpłynęło wystąpienie inspektorów

określone w ust. 1.

Wysokość składki na ubezpieczenie społeczne pracowników uznanych za osoby niepełnosprawne

regulują przepisy o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych.

1.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników stanowi dochód w gotówce

i w naturze z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem

1)

gratyfikacji (nagród jubileuszowych),

2)

odpraw przysługujących w związku z przejściem na emeryturę lub rentę inwalidzką,

3)

ekwiwalentów za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy, ekwiwalentów za nie wykorzystane

dni wolne od pracy,

4)

odszkodowań przysługujących pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania

stosunku pracy przez zakład pracy,

5)

odpraw pośmiertnych po zmarłych pracownikach, wypłacanych na podstawie Kodeksu pracy lub przepisów układów zbiorowych pracy,

6)

dodatkowych świadczeń pieniężnych bądź wartości świadczeń w naturze nie mających charakteru

deputatu, przyznawanych na podstawie przepisów szczególnych (kart branżowych), np.

ekwiwalentu pieniężnego z tytułu zwrotu kosztów przejazdów urlopowych, świadczeń na

pomoce naukowe dla dzieci, świadczeń przyznawanych z okazji uroczystych dni, jak tradycyjne

„barbórkowe”, korzyści materialnych zapewnionych pracownikom w układach zbiorowych

pracy lub w umowach indywidualnych, a polegających na uprawnieniu do zakupu po cenach

niższych niż detaliczne niektórych artykułów lub przedmiotów, korzystania z bezpłatnych

lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji, z biletów teatralnych, kinowych

itp.,

7)

nagród okolicznościowych, wypłacanych w związku z uroczystym dniem lub też należących

do sfery praw honorowych,

8)

nagród rzeczowych,

9)

wartości świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów dotyczących bezpieczeństwa

i higieny pracy (w tym posiłków profilaktycznych) oraz ekwiwalentów za te świadczenia,

a także ekwiwalentów za pranie i reperację odzieży roboczej, wykonywane we własnym

zakresie przez pracowników, ekwiwalentów za przedłużenie używalności odzieży roboczej,

za używanie odzieży własnej zamiast odzieży roboczej, za nie wydane pracownikom przysługujące

im środki higieny osobistej,

10)

ekwiwalentu pieniężnego za użyte przy wykonywaniu pracy narzędzia, materiały lub sprzęt,

stanowiące własność wykonawcy,

11

wypłat należności z tytułu podróży służbowych, w tym dodatków dewizowych, czarterowych

i innych wypłat w walucie obcej związanych z podróżą służbową za granicę, z zastrzeżeniem

ust. 1 a, oraz z tytułu wyrównywania wydatków ponoszonych przez pracownika w związku

z wykonywaniem pracy poza stałym miejscem pracy lub poza stałym miejscem zamieszkania,

m.in. dodatków i ryczałtów za rozłąkę, strawnego, dodatków godzinowych, wypłacanych

w przedsiębiorstwie państwowym „Polskie Koleje Państwowe”,

12)

ryczałtów i ekwiwalentów za używanie do celów służbowych prywatnych samochodów lub

innych środków lokomocji,

13)

wartości wyżywienia wydawanego bezpłatnie lub częściowo odpłatnie na kursach i szkoleniach,

14)

wartości posiłków regeneracyjno-wzmacniających oraz innych środków wydawanych niektórym

grupom pracowników do spożycia wyłącznie w czasie wykonywania pracy bez prawa do ekwiwalentu

z tego tytułu, m.in. w zakładach gastronomicznych, placówkach żywienia przyzakładowego,

placówkach opiekuńczo-wychowawczych, zakładach dla nieletnich, służbie zdrowia, domach

wczasowych, marynarzom i rybakom oraz dodatków kalorycznych wypłacanych na podstawie

odrębnych przepisów,

15)

wypłat należności obliczanych od wielkości efektów uzyskanych przez zastosowanie pracowniczego

projektu wynalazczego i za dokumentację dostarczoną bezumownie przez twórcę projektu,

przydatną do stosowania projektu, oraz nagród za wynalazczość, a także nagród za prace

badawcze i wdrożeniowe,

16)

nagród o charakterze szczególnym, a zwłaszcza nagród państwowych, resortowych o charakterze

nagród państwowych, nagród konkursowych, nagród za szczególne osiągnięcia w zakresie

prac badawczych oraz zastosowania ich wyników w praktyce, nagród za ratownictwo morskie,

nagród dla krwiodawców, nagród za upowszechnianie kultury, nagród za osiągnięcia w

eksporcie przyznawanych z funduszu nagród Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą,

17)

zasiłków na zagospodarowanie oraz zasiłków osiedleniowych,

18)

jednorazowych pożyczek na zagospodarowanie (np. dla młodych małżeństw),

19)

zapomóg wypłacanych pracownikom z funduszu zapomóg pozostającego w dyspozycji ministrów

(kierowników urzędów centralnych) i wojewodów

20)

wypłat przeznaczonych na pomoc zdrowotną dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej,

21)

ryczałtów oraz dodatków wypłacanych w złotych obywatelom polskim zatrudnionym za granicą

przez pracodawcę zagranicznego w ramach współpracy gospodarczej i naukowo-technicznej,

22)

jednorazowych odszkodowań z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

albo śmierci oraz odszkodowań za przedmioty utracone lub uszkodzone wskutek wypadku

przy pracy, przysługujących od zakładu pracy,

23

świadczeń finansowanych ze środków przeznaczonych na cele socjalne: z funduszu socjalnego,

funduszu mieszkaniowego i przewidzianej na te cele części nadwyżki bilansowej w spółdzielczości,

jeżeli odpisy na te fundusze są dokonywane na zasadach i do wysokości określonej w

odrębnych przepisach o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym,

24

prowizji od zysku przedsiębiorstwa państwowego,

25

premii i nagród za oszczędne zużycie paliwa płynnego i za oszczędne wykorzystanie

ogumienia.

1a

Podstawę wymiaru składek stanowi równowartość dodatków dewizowych wypłaconych pracownikom

zatrudnionym na morskich statkach handlowych i rybackich, obliczona według kursu walut

obowiązującego w dniu wypłaty dodatku - w wysokości ustalonej dla celów emerytalno-rentowych

w układzie zbiorowym.

2.

Do podstawy wymiaru składek przyjmuje się również honoraria wypłacane

1)

dziennikarzom za pracę dziennikarską przez macierzystą redakcję, z tym że w Komitecie

do Spraw Radia i Telewizji „Polskie Radio i Telewizja”

2)

pracownikom własnym za prace związane z przygotowaniem, realizacją i organizacją programu

radiowego i telewizyjnego w Komitecie do Spraw Radia i Telewizji „Polskie Radio i

Telewizja”

3)

pracownikom za realizację i opracowanie filmów w jednostkach do tego uprawnionych,

do wysokości nie przekraczającej trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

3

Wartość pieniężną świadczeń w naturze ustala się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego

określonego we właściwych przepisach branżowych lub normach budżetowych, a w razie

ich braku

1)

jeżeli przedmiotem świadczeń są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności

gospodarczej pracodawcy - według cen stosowanych wobec innych odbiorców niż pracownicy,

2)

jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione przez pracodawcę - według cen zakupu,

3)

jeżeli przedmiotem świadczenia jest udostępnienie lokalu mieszkalnego - w wysokości

równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu.

4

Roczną wartość użytkowania działki przez nauczycieli określa się jako równowartość

2 q żyta według obliczonej dla celów podatku rolnego średniej ceny skupu żyta za okres,

z którego dochód przyjmuje się do podstawy wymiaru składek.

5.

(skreślony

6.

(skreślony

(skreślony

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników zatrudnionych za

granicą w polskich zakładach pracy stanowi kwota zadeklarowana, za zgodą pracownika,

przez zakład pracy, nie niższa od przeciętnego wynagrodzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1990 r.,

z tym że przepisy § 6 pkt 2 i § 9 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1991 r.

1

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie pracowników, z zastrzeżeniem § 9, zatrudnionych

w pełnym wymiarze czasu pracy nie może być w stosunku miesięcznym niższa od kwoty

odpowiadającej wysokości najniższego wynagrodzenia.

2.

W razie zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwotę najniższej podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenie społeczne, wynikającą z ust. 1, zmniejsza się proporcjonalnie

do ustalonego wymiaru czasu pracy.

3

W razie osiągnięcia dochodu za niepełny miesiąc pracy, kwotę najniższej podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenie społeczne, wynikającą z ust. 1 i z § 9, zmniejsza się odpowiednio,

przyjmując, że miesiąc liczy 30 dni.

Przepisów § 7 i 10 nie stosuje się do składki na ubezpieczenie społeczne pracowników

zatrudnionych w celu nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy;

podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne tych pracowników stanowi ich wynagrodzenie

ustalone na podstawie odrębnych przepisów. W razie osiągnięcia dochodu za niepełny

miesiąc, kwotę podstawy wymiaru składek zmniejsza się odpowiednio, przyjmując, że

miesiąc liczy 30 dni.

1.

Zakłady pracy są obowiązane zarejestrować się w oddziale ZUS w ciągu 10 dni od zatrudnienia

pierwszego pracownika.

2.

Zakłady pracy zgłaszają pracowników do ubezpieczenia w deklaracji rozliczeniowej,

w terminach przewidzianych do rozliczania i opłacania składek.

3.

Zakłady pracy zatrudniające nie więcej niż 20 pracowników dokonują imiennego zgłoszenia

każdego z pracowników do ubezpieczenia. Oddział ZUS może zwolnić zakład pracy z imiennego

zgłaszania do ubezpieczenia.

4.

Zakłady pracy zatrudniające powyżej 20 pracowników lub zwolnione z imiennego zgłaszania

do ubezpieczenia zgłaszają pracowników do ubezpieczenia przez podanie w deklaracji

rozliczeniowej łącznej liczby zatrudnionych pracowników na koniec okresu, którego

deklaracja dotyczy.

1.

Jeżeli zakład pracy nie zgłosił do ubezpieczenia zatrudnionego pracownika, oddział

ZUS z urzędu ustala i stwierdza w formie decyzji obowiązek ubezpieczenia.

2.

Jeżeli zakład pracy zgłosił do ubezpieczenia osobę nie spełniającą warunków do objęcia

tym ubezpieczeniem, oddział ZUS stwierdza w formie decyzji brak obowiązku ubezpieczenia.

1.

Zakład pracy jest obowiązany, bez uprzedniego wezwania, opłacać i rozliczać składki

na ubezpieczenie pracowników za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym zatrudnia pracowników.

2.

Rozliczenie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje również wypłacone pracownikom świadczenia.

Świadczenia podlegające finansowaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zalicza

się na poczet składek.

3.

Rozliczenie składek i wypłaconych świadczeń następuje w deklaracji rozliczeniowej,

która w szczególności powinna zawierać

1)

imienny wykaz pracowników, wymiar czasu pracy, wysokość wynagrodzenia oraz datę rozpoczęcia

i zaprzestania pracy, jeżeli zakład pracy jest obowiązany do imiennego zgłaszania

do ubezpieczenia zatrudnionych pracowników,

2)

liczbę pracowników zatrudnionych w ostatnim dniu okresu, którego deklaracja dotyczy,

wobec zakładów pracy zwolnionych z imiennego zgłaszania do ubezpieczenia zatrudnionych

pracowników,

3)

obliczoną kwotę składek,

4)

zestawienie wypłaconych pracownikom przez zakład pracy świadczeń podlegających finansowaniu

przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz świadczeń pokrywanych przez zakład pracy.

4.

Kwota świadczeń nieprawnie wypłaconych lub wypłaconych w niewłaściwej wysokości obciąża

zakład pracy i nie podlega zaliczeniu na poczet składek.

5.

Zakład pracy, który nie wypłaca pracownikom świadczeń, zwolniony jest z obowiązku

składania deklaracji rozliczeniowej za miesiąc kalendarzowy, w którym skład osobowy

pracowników i ich wynagrodzenie oraz kwota składek nie uległy zmianie w stosunku do

miesiąca poprzedniego. Zakład pracy jest obowiązany jednak złożyć deklarację rozliczeniową

za grudzień każdego roku.

6.

Jeżeli zakład pracy zwolniony od comiesięcznego składania deklaracji nie ureguluje

składek za określony miesiąc, oddział ZUS z urzędu zawiadamia go o dokonanym przypisie

składek na ubezpieczenie społeczne za ten miesiąc.

7.

(skreślony

8.

(skreślony

9

Zakład pracy opłaca składki i przesyła deklarację rozliczeniową za dany miesiąc do

15 dnia następnego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 10.

10

Zakład pracy, który wypłaca pracownikom wynagrodzenia ze środków pobranych z banku,

opłaca składki i przesyła deklarację rozliczeniową za dany miesiąc w dniu pobrania

z rachunku bankowego środków na wynagrodzenia, potwierdzonym stemplem banku na deklaracji

rozliczeniowej, nie później jednak niż do 15 dnia następnego miesiąca.

11

Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może ustalić dla zakładu pracy

inny niż określony w ust. 9 termin opłacania składek i przesyłania deklaracji rozliczeniowej.

Jeżeli kwota wypłaconych przez zakład pracy świadczeń podlegających zaliczeniu na

poczet składek przewyższa kwotę należnych składek, oddział ZUS zwraca zakładowi pracy

kwotę tej nadwyżki w terminie 30 dni.

1.

Jeżeli zakład pracy nie nadesłał w obowiązującym terminie deklaracji rozliczeniowej,

mimo że nie jest zwolniony z comiesięcznego składania deklaracji, oddział ZUS z urzędu

wymierza składkę w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej,

bez uwzględnienia wypłaconych świadczeń podlegających zaliczeniu na poczet składek,

i zawiadamia o tym zakład pracy.

2.

Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu zakład pracy złoży deklarację rozliczeniową,

oddział ZUS koryguje dokonany wymiar z urzędu do wysokości wynikającej ze złożonej

deklaracji.

Jeżeli zakład pracy nieprawidłowo obliczył kwotę należnych składek na ubezpieczenie

społeczne pracowników, oddział ZUS z urzędu oblicza i wymierza składkę na ich ubezpieczenie,

wydając decyzję w sprawie wymiaru składek.

Składkę na ubezpieczenie społeczne pracowników zaokrągla się do pełnych 100 zł przez

podwyższenie w górę, jeżeli końcówka jest wyższa od 50 zł, lub w dół, jeżeli jest

równa bądź niższa od 50 zł.

Składki na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych przez agenta w zakładzie

prowadzonym na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia opłaca agent za pośrednictwem

jednostki, na której rzecz umowa jest wykonywana.

1.

Składka na ubezpieczenie społeczne osób pobierających stypendia sportowe na podstawie

odrębnych przepisów wynosi 45% kwoty wypłaconego miesięcznego stypendium sportowego.

2.

Składki na ubezpieczenie społeczne osób, o których mowa w ust. 1, opłaca klub lub

inna jednostka organizacyjna wypłacająca stypendium sportowe.

3.

W zakresie zgłaszania do ubezpieczenia, rozliczania składek oraz opłacania składek

na ubezpieczenie osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy §

12-18.

1

Składka na ubezpieczenie społeczne osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki

uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz osób z nimi współpracujących

wynosi, z zastrzeżeniem § 21, 40% podstawy wymiaru składki.

2.

Składkę, o której mowa w ust. 1, w części wynoszącej 50%, pokrywa osoba, która zawarła

umowę, za siebie i osoby z nią współpracujące, a w pozostałej części - jednostka gospodarki

uspołecznionej.

3.

Składkę na ubezpieczenie społeczne wozaków oraz osób z nimi współpracujących, wykonujących

usługi transportowe na rzecz Lasów Państwowych i parków narodowych, w wysokości określonej

w ust. 1, pokrywa w całości jednostka, na której rzecz umowa jest wykonywana.

1

Składka na ubezpieczenie społeczne osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej

lub umowy zlecenia oraz osób z nimi współpracujących na rzecz

1)

Przedsiębiorstwa Kolportażowo-Handlowego „Ruch” - S.A.

2)

Państwowego Przedsiębiorstwa „Totalizator Sportowy”,

3)

przedsiębiorstw obrotu produktami naftowymi Centrali Produktów Naftowych,

4)

Polskiego Związku Motorowego przy obsłudze stacji paliw

wynosi 45% podstawy wymiaru składki.

2.

Składkę na ubezpieczenie, o której mowa w ust. 1, pokrywa w całości jednostka gospodarki

uspołecznionej.

1

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie stanowi, z zastrzeżeniem ust. 2, dochód

bieżąco zadeklarowany przez jednostkę gospodarki uspołecznionej za zgodą osoby, która

zawarła umowę, nie niższy jednak od kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego wynagrodzenia

i nie wyższy od dochodu zadeklarowanego za poprzedni miesiąc więcej niż o 50%.

2

Jeżeli w umowie określono wysokość dochodu z jej wykonywania kwotowo albo w kwotowej

stawce godzinowej lub akordowej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie stanowi

dochód z wykonywania umowy.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osób współpracujących stanowi

dochód bieżąco zadeklarowany przez osobę, która zawarła umowę, nie niższy jednak od

kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego wynagrodzenia i nie wyższy od dochodu zadeklarowanego

za poprzedni miesiąc więcej niż o 50%.

Za miesiąc, w którym nastąpiło rozpoczęcie lub zakończenie wykonywania umowy albo

współpracy i była ona wykonywana tylko przez część tego miesiąca, kwotę najniższej

podstawy wymiaru składek, o której mowa w § 22 ust. 1 i w § 23, zmniejsza się odpowiednio,

przyjmując, że miesiąc liczy 30 dni.

W okresie kontynuowania ubezpieczenia składkę na ubezpieczenie społeczne opłaca w

całości ubezpieczony w wysokości i od podstawy wymiaru składki za okres ostatniego

miesiąca kalendarzowego, w którym istniał obowiązek ubezpieczenia, nie niższej jednak

od kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego wynagrodzenia.

1.

Jednostka, która zawarła umowę, obowiązana jest bez uprzedniego wezwania rozliczać

co miesiąc składki na ubezpieczenie osób wykonujących umowę i osób współpracujących

oraz wypłacone tym osobom świadczenia podlegające finansowaniu przez Zakład Ubezpieczeń

Społecznych.

2.

Rozliczenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w deklaracji rozliczeniowej, w której

podana jest łączna liczba osób wykonujących umowę i osób współpracujących.

3.

Jednostka, która zawarła umowę, jest obowiązana bez uprzedniego wezwania przesłać

do oddziału ZUS deklarację rozliczeniową i opłacić całość należnej składki na ubezpieczenie

osób wykonujących umowę i osób współpracujących, po potrąceniu świadczeń finansowanych

przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc

ubiegły. Przepisy § 14 ust. 4 oraz § 15-18 stosuje się odpowiednio.

4.

Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może ustalić inny niż określony

w ust. 3 termin przesyłania deklaracji rozliczeniowej i przekazywania składek.

1.

Osoba zamierzająca kontynuować ubezpieczenie po ustaniu obowiązku ubezpieczenia zawiadamia

o tym oddział ZUS najpóźniej w ciągu 30 dni po ustaniu obowiązku ubezpieczenia.

2.

Oddział ZUS może przywrócić termin do zgłoszenia wniosku o kontynuowanie ubezpieczenia,

o którym mowa w ust. 1.

3.

Osoba kontynuująca ubezpieczenie oblicza kwotę składki i opłaca składkę w terminie

do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły. Przepis § 18 stosuje się odpowiednio.

4.

Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przywrócić termin opłacania

składek, o którym mowa w ust. 1.

5.

W razie nieopłacenia składki w terminie, o którym mowa w ust. 3 i 4, ubezpieczenie

ustaje od miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono składki.

1.

Przepisy § 20 ust. 1 i § 22-26 stosuje się odpowiednio do składek na ubezpieczenie

społeczne osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

na rzecz innych niż uspołecznione zakładów pracy i osób fizycznych oraz do osób z

nimi współpracujących.

2.

Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o jednostce gospodarki uspołecznionej,

należy przez to rozumieć również inne niż uspołecznione zakłady pracy i osoby fizyczne.

Składka na ubezpieczenie społeczne członków spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni

kółek rolniczych wynosi 45% podstawy wymiaru składki, z uwzględnieniem § 52.

Podstawę wymiaru składki stanowi osiągnięty dochód z tytułu pracy w spółdzielni lub

z tytułu wytwarzania na jej rzecz produktów rolnych przez członka spółdzielni, z wyjątkiem

wypłat, o których mowa w § 7 ust. 1.

1.

W zakresie zgłaszania do ubezpieczenia, rozliczania składek i świadczeń oraz płacenia

składek na ubezpieczenie członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni

kółek rolniczych stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odpowiednio przepisy § 12-18.

2.

Rolnicza spółdzielnia produkcyjna i spółdzielnia kółek rolniczych jest obowiązana

zarejestrować się w oddziale ZUS w ciągu 10 dni od daty zarejestrowania się w sądzie.

3

W deklaracji rozliczeniowej rolnicza spółdzielnia produkcyjna i spółdzielnia kółek

rolniczych wykazuje łącznie kwotę składek na ubezpieczenie członków i pracowników

oraz wypłaconych im świadczeń podlegających finansowaniu przez Zakład Ubezpieczeń

Społecznych.

Składka na ubezpieczenie społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą oraz

osób z nimi współpracujących wynosi 40% podstawy wymiaru składki.

1

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne osób prowadzących działalność

gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących stanowi dochód bieżąco zadeklarowany

przez osobę prowadzącą działalność, nie niższy jednak od kwoty odpowiadającej 60%

przeciętnego wynagrodzenia i nie wyższy od dochodu zadeklarowanego za poprzedni miesiąc

więcej niż o 50%.

2

Za miesiąc, w którym nastąpiło rozpoczęcie lub zakończenie działalności gospodarczej

albo współpracy i była ona wykonywana tylko przez część tego miesiąca, kwotę najniższej

podstawy wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, zmniejsza się odpowiednio, przyjmując

że miesiąc liczy 30 dni.

3

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie w okresie kontynuowania ubezpieczenia stanowi

kwota podstawy wymiaru składek za okres ostatniego miesiąca kalendarzowego, w którym

istniał obowiązek ubezpieczenia, nie niższa jednak od kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego

wynagrodzenia.

Osoba prowadząca działalność dokonuje w oddziale ZUS zgłoszenia do ubezpieczenia siebie

i osób współpracujących w ciągu 10 dni od dnia rozpoczęcia działalności lub współpracy.

1.

Na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczenia oddział ZUS ustala obowiązek

ubezpieczenia.

2.

Oddział ZUS zawiadamia osobę prowadzącą działalność o objęciu ubezpieczeniem społecznym

jej i osób z nią współpracujących oraz o trybie i zasadach opłacania składek, a także

wydaje legitymacje ubezpieczeniowe.

3.

Jeżeli z treści zgłoszenia do ubezpieczenia lub z innych okoliczności wynika, że obowiązek

ubezpieczenia nie istnieje, oddział ZUS wydaje decyzję o niepodleganiu ubezpieczeniu.

4.

W razie niezgłoszenia do ubezpieczenia przez osobę prowadzącą działalność, oddział

ZUS dokonuje zgłoszenia do ubezpieczenia z urzędu i wydaje decyzję o podleganiu ubezpieczeniu.

5.

W sprawach innych niż określone w ust. 3 i 4 oddział ZUS wydaje decyzję tylko na wniosek

osoby, której decyzja bezpośrednio dotyczy.

Osoba prowadząca działalność jest obowiązana zawiadomić oddział ZUS o zaprzestaniu

działalności lub współpracy oraz o innych zmianach, jakie zaszły w stosunku do danych

zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczenia, w ciągu 10 dni po nastąpieniu tych zmian.

1.

Osoba prowadząca działalność jest obowiązana obliczać kwotę należnych składek i bez

uprzedniego wezwania opłacać składki za siebie i za osoby współpracujące w terminie,

z zastrzeżeniem ust. 2, w którym opłaca składki na ubezpieczenie zatrudnionych pracowników.

Przepis § 18 stosuje się odpowiednio.

2.

Osoba prowadząca działalność, nie zatrudniająca pracowników, opłaca składki w terminie

do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły.

Osoba prowadząca działalność może, na podstawie decyzji oddziału ZUS, potrącać z należnych

składek kwoty zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych przysługujących jej i osobom współpracującym.

Przepis § 15 stosuje się odpowiednio.

Zwolnienie z opłacania składek następuje za okres pobierania zasiłku chorobowego lub

macierzyńskiego albo odbywania czynnej służby wojskowej, służby zastępczej lub zasadniczej

służby w obronie cywilnej. Jeżeli okres pobierania zasiłku lub odbywania służby występuje

w dwóch lub więcej kolejnych miesiącach, składek nie opłaca się za każdy miesiąc,

w którym trwał on co najmniej 15 dni.

1.

Objęcie ubezpieczeniem, uzależnione od wniosku osoby prowadzącej działalność lub osoby

współpracującej, mającej ustalone prawo do emerytury lub renty, następuje począwszy

od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym wniosek

został zgłoszony.

2.

Jeżeli osoba objęta ubezpieczeniem, w myśl ust. 1, składa wniosek o wystąpienie z

ubezpieczenia, ubezpieczenie ustaje od miesiąca wskazanego we wniosku, nie wcześniej

jednak niż od miesiąca, w którym wniosek został zgłoszony.

1.

Osoba zamierzająca kontynuować ubezpieczenie po ustaniu obowiązku ubezpieczenia zawiadamia

o tym oddział ZUS najpóźniej w ciągu 30 dni po ustaniu obowiązku ubezpieczenia.

2.

Oddział ZUS może przywrócić termin do zgłoszenia wniosku o kontynuowanie ubezpieczenia,

o którym mowa w ust. 1.

1.

Osoba kontynuująca ubezpieczenie oblicza kwotę składki i opłaca składkę w terminie

do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły. Przepis § 18 stosuje się odpowiednio.

2.

Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przywrócić termin opłacania

składek, o którym mowa w ust. 1.

3.

W razie nieopłacenia składki w terminie, o którym mowa w ust. 1 i 2, ubezpieczenie

ustaje od miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono składki.

Składka na ubezpieczenie społeczne adwokatów wynosi 45% podstawy wymiaru składki.

1.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne adwokatów stanowi wynik finansowy

z tytułu członkostwa w zespole adwokackim.

2.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne adwokatów wykonujących zawód indywidualnie

lub wspólnie z innym adwokatem stanowi dochód bieżąco zadeklarowany przez adwokata,

nie niższy jednak od kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego wynagrodzenia i nie wyższy

od dochodu zadeklarowanego za poprzedni miesiąc więcej niż o 50%.

W zakresie zgłaszania do ubezpieczenia, rozliczania składek i świadczeń oraz opłacania

składek na ubezpieczenie adwokatów stosuje się odpowiednio przepisy § 12-18.

Składka na zaopatrzenie emerytalne twórców i artystów wynosi 29% podstawy wymiaru

składki.

1

Podstawę wymiaru składki na zaopatrzenie emerytalne twórców i artystów stanowi dochód

bieżąco zadeklarowany przez twórcę, nie niższy jednak od kwoty odpowiadającej 60%

przeciętnego wynagrodzenia.

2

Za miesiąc, w którym nastąpiło rozpoczęcie lub zakończenie działalności twórczej i

była ona wykonywana tylko przez część tego miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru

składek, o której mowa w ust. 1, zmniejsza się odpowiednio, przyjmując, że miesiąc

liczy 30 dni.

1.

Twórca dokonuje w oddziale ZUS zgłoszenia do zaopatrzenia emerytalnego w ciągu 10

dni od otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, uznającej

działalność za twórczą i ustalającej datę jej rozpoczęcia.

2

Oddział ZUS zawiadamia twórcę o objęciu zaopatrzeniem emerytalnym oraz o trybie i

zasadach opłacania składek, a także wydaje legitymację ubezpieczeniową.

Twórca jest obowiązany zawiadomić oddział ZUS o wszelkich zmianach w stosunku do danych

zawartych w zgłoszeniu do zaopatrzenia emerytalnego w ciągu 10 dni po nastąpieniu

tych zmian.

1.

Obowiązek opłacania składek powstaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego

po miesiącu, w którym twórca rozpoczął wykonywanie działalności twórczej.

2

Dla twórcy objętego przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym obowiązek opłacania składek powstaje

od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zgłosił

wniosek o objęcie zaopatrzeniem emerytalnym twórców.

3.

Twórca po ustaleniu prawa do emerytury lub renty z zaopatrzenia emerytalnego może,

na swój wniosek, opłacać składki od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego

po miesiącu, w którym został zgłoszony taki wniosek.

Obowiązek opłacania składek ustaje z końcem miesiąca kalendarzowego, w którym

1)

twórca zaprzestał wykonywania działalności twórczej,

2)

ustalono prawo twórcy do emerytury lub renty, chyba że zgłosił on wniosek deklarujący

dalsze opłacanie składek,

3)

twórca podjął pracę, z tytułu której został objęty przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym, chyba że

zgłosił on wniosek deklarujący dalsze opłacanie składek.

Twórca jest obowiązany obliczać kwotę należnych składek i bez uprzedniego wezwania

opłacać składki w terminie do 10 dnia następnego miesiąca po upływie kwartału za kwartał

ubiegły. Przepis § 18 stosuje się odpowiednio.

1.

Od obowiązku opłacania składek jest zwolniony twórca, który co najmniej przez 30 kolejnych

dni

1)

odbywa czynną służbę wojskową, służbę zastępczą lub zasadniczą służbę w obronie cywilnej

albo

2

przebywa w szpitalu lub w innym zakładzie przeznaczonym dla osób potrzebujących całodobowych

lub całodziennych świadczeń zdrowotnych.

2.

Zwolnienie od obowiązku opłacania składek dotyczy miesięcy, w których okoliczności

uzasadniające zwolnienie, określone w ust. 1, trwały nie krócej niż 15 dni.

Składka za skazanych z tytułu wykonywania przez nich pracy w czasie odbywania kary

pozbawienia wolności wynosi 32% całkowitego dochodu za tę pracę.

1.

Składka na ubezpieczenie społeczne

1)

małżonków pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych,

urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych

i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury

za granicą,

2)

osób, które z powodu stanu zdrowia swojego dziecka, wymagającego - bez względu na

wiek - stałej opieki oraz pielęgnacji lub pomocy w czynnościach samoobsługowych, nie

mogą podjąć albo kontynuować zatrudnienia,

- wynosi 32% zadeklarowanej przez te osoby kwoty, nie niższej od najniższego wynagrodzenia.

2.

Osoby, o których mowa w ust. 1, opłacają składki na ubezpieczenie społeczne począwszy

od miesiąca wskazanego we wniosku o objęcie ubezpieczeniem zgłoszonym we właściwym

ze względu na miejsce zamieszkania oddziale ZUS, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,

w którym wniosek został zgłoszony.

3.

Po zgłoszeniu przez osoby, o których mowa w ust. 1, Wniosku o objęcie ubezpieczeniem

oddział ZUS zawiadamia zgłaszających o objęciu ubezpieczeniem oraz o trybie i zasadach

opłacania składek, a także wydaje legitymacje ubezpieczeniowe.

4.

Osoby, o których mowa w ust. 1, opłacają składki na ubezpieczenie społeczne bez uprzedniego

wezwania w terminie do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły. Niepłacenie składek

na ubezpieczenie przez 3 kolejne miesiące uważa się za rezygnację z ubezpieczenia

od miesiąca, w którym zaprzestano opłacania składek. Ponowne objęcie ubezpieczeniem

następuje po złożeniu wniosku.

5.

Możliwość opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osoby, o których mowa

w ust. 1 pkt 1, ustaje z upływem 3 miesięcy po miesiącu, w którym nastąpiło odwołanie

małżonka do kraju.

6.

Przepis § 17 stosuje się odpowiednio.

W 1993 r. składka na ubezpieczenie społeczne, o której mowa w § 4 i 27, za członków

spółdzielni i pracowników zatrudnionych bezpośrednio w produkcji rolnej jest opłacana

w części wynoszącej 35% podstawy jej wymiaru przez jednostkę prowadzącą produkcję

rolną albo przez osobę fizyczną prowadzącą gospodarstwa rolne w rozumieniu, przepisów

o podatku rolnym lub dział specjalny w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od

osób fizycznych, jeżeli nie prowadzi ponadto innej działalności gospodarczej, w pozostałej

zaś części - jest refundowana Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z budżetu państwa.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określa szczegółowe zasady postępowania w sprawach

zgłoszeń do ubezpieczenia i zaopatrzenia emerytalnego, rozliczania składek i świadczeń

oraz opłacania składek.

Przy ustalaniu do dnia 28 lutego 1990 r. kwoty podstawy wymiaru składek, której wysokość

w myśl rozporządzenia jest uzależniona od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

z poprzedniego kwartału, za wynagrodzenie to należy przyjąć kwotę 209 000 zł.

(pominięty

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 marca 1976 r. w sprawie wykonania przepisów

dekretu o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i

spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin

(Dz. U. Nr 13, poz. 74 i z 1983 r. Nr 27, poz. 131) wprowadza się następujące zmiany

1)

w § 1 skreśla się pkt 5,

2)

skreśla się § 11-14,

3)

w § 22 skreśla się wyrazy « ustalaniu obowiązku opłacania składek i ich wysokości».

(pominięty

Przy ustalaniu za okres od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 31 maja 1992 r. kwoty podstawy

wymiaru składek, której wysokość w myśl § 9, § 22 ust. 1, § 24, § 31 ust. 1 i 3, §

42 ust. 2 i § 45 ust. 1 jest uzależniona od przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego

kwartału, za wynagrodzenie to należy przyjąć kwotę 2.190.000 zł.

Osoby, o których mowa w § 51 a ust. 1, jeżeli złożą wniosek o objęcie ubezpieczeniem

społecznym w ciągu 6 miesięcy poczynając od dnia 1 marca 1992 r., mogą być na swój

wniosek objęte ubezpieczeniem i opłacać składki od dnia 1 stycznia 1992 r.

Tracą moc

1)

§ 1 ust. 1, § 2-5, § 9, § 10 ust. 3, § 11 i 12 oraz § 15 pkt 3 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie wykonania ustawy o ubezpieczeniu społecznym

osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie

umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

(Dz. U. Nr 46, poz. 250, z 1982 r. Nr 13, poz. 102 i z 1983 r. Nr 68, poz. 305),

2)

§ 2-17 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 11 lutego 1977 r.

w sprawie wykonania ustawy o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników i niektórych innych

osób prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek oraz ich rodzin

(Dz. U. Nr 6, poz. 25, z 1978 r. Nr 19, poz. 87, z 1981 r. Nr 5, poz. 22 i z 1983 r. Nr 66, poz. 300),

3)

§ 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 maja 1983 r.

w sprawie ubezpieczenia społecznego adwokatów - członków zespołów adwokackich

(Dz. U. Nr 28, poz. 138),

4)

§ 1 pkt 1 i § 2-6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1987 r. w sprawie

wykonania ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin

(Dz. U. Nr 26, poz. 145).

Tracą moc

1)

(pominięty

2)

(pominięty

3)

(pominięty

4)

(pominięty

5)

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1987 r. w sprawie zgłaszania pracowników

do ubezpieczenia społecznego oraz składek na to ubezpieczenie

(Dz. U. Nr 37, poz. 211, z 1988 r. Nr 36, poz. 284 i z 1989 r. Nr 61, poz. 365).

1.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma zastosowanie do składek na

ubezpieczenie społeczne i zaopatrzenie emerytalne, należnych za okres od dnia 1 stycznia

1990 r., z uwzględnieniem ust. 2.

2.

Do dochodu stanowiącego podstawę wymiaru składek, o której mowa w § 7 ust. 1, przyjmuje

się nagrody z zakładowego funduszu nagród przysługujące za 1990 r. i wypłacone po

dniu 1 stycznia 1991 r.