Legislator Case Law & Legislation
DU_1993_12 PL

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarno-higienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej.

23 Articles / Provisions · Poland
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Table of Provisions (23)

Statutory Text (23 Articles)

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 1. 1. Uprawnienie rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych, zwanego dalej "rzeczoznawcą", może być

nadane osobie, która

1) ma ukończone wyższe studia w zakresie inżynierii sanitarnej lub środowiska, a w uzasadnionych przypadkach

- również w zakresie innych specjalności technicznych

związanych z budownictwem,

2) ma co najmniej

pięcioletnią praktykę zawodową

po

ukończeniu wyższych studiów,

3) złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed Komisją

Kwalifikacyjną przy Głównym Inspektorze Sanitarnym.

2 .. Zasady i tryb działania komisji, o której mowa w ust.

1 pkt 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

3. Główny Inspektor Sanitarny na wniosek komisji,

o której lilowa w ust. 1 pkt 3, może zwolnić z obowiązku

złożenia egzaminu osobę, która w toku dotychczasowej

pracy zaWodowej uzyskała odpowiednie kwalifikacje w dziedzinie problematyki sanitarno-zdrowotnej.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 2. 1. Wszczęcie postępowania o nadanie upraw'nień

rzeczoznawcy następuje na wniosek kandydata.

2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołą­

czyć

1) uwierzytelniony odpis dyplomu stwierdzającego wykształcenie kandydata,

2)

informację o przebiegu pracy zawodowej.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

Załączniki do rozporządzenia Ministra

Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17

grudnia 1992 r. (poz. 12)

Załącznik nr 1

ZASADY I TRYB DZIAŁANIA KOMISJI KWALIFIKACYJNEJ PRZY GŁOWNYM INSPEKTORZE SANITARNYM

§ 1. W skład Komisji Kwalifikacyjnej przy Głównym

Inspektorze Sanitarnym, zwanej dalej "Komisją", wohodzą

przewodn i czący i jego zastępca , człon)<owie i sekretarz

- powoływani imiennie przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

§ 2. 1. Komisja dokonuje oceny kwalifikacji kandydatów na rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych,

zwanych dalej " kandydatami", działając w składzie

1) przewodniczący Komisji tub jego zastępca,

2)

pięciu członków wyznaczonych przez przewodniczące­

go Komisji lubjego zastępcę,

rować tylko na egzamin ustny.

§ 6. 1. Egzamin pisemny obejmuje opracowanie opinii

o dokumentacji projektowej w zakresie zachowania i przestrzeg'ania wymagań higieniczno-zdrowotnych. Oceny pracy

kandydata zegzam'inu pisemnego Komisja w składzie okreś­

lonym w §2 ust. 1 dokonuje po zasięgnięciu opinii Komisji

Sanitarnego Nadzoru Zapobiegawczego Rady Sanitarno- Epidemiologicznej.

, 2. Egzamin ustny obejmuje sprawdzenie znajomości

wymagań higieniczno-zdrowotnych obowiązujących przy

projektowaniu.

3) sekretarz KO(l1isji.

2. Oceny kwalifikacji kandydata Komisja dokonuje na

podstawie wyn ików egzaminu, chyba że zachodZ<ł okoficzności , o których mowa w § 1 ust. 3 rozporządzenia.

§3. Do egzaminu mogą być dopuszczani kandydaci po

spełnieniu wymagań określonych w§ 1 'rozporządzenia :-

§ 4. 1. Teimin egzaminu wyznacza przewodniczący

Komisji lub jego zastępca. ' .

. .

2. Kandydat może ubiegać . się o zmianę terminuegzaminu, jeżeli przemawiają za tym Ważne przyczyny.

§ 5. ' 1. Egzamin składasięz 2 części: i egzaminu pisemnego i egzaminu ustnego.

już działającego rzeczoznawcę z egzaminu pisemnego i skie-

\i

2. Skład Komisji na egzaminie pisemnym może być

ograniczony do przewodniczącego lub jego zastępcy, sekretarza i2 członków.

3. Czas trwania egzaminu pisemnego wynosi 5 godzin.

, 4. Z przebiegu egzaminu pisemnego i ustnego sporzą­

dza się protokoły. Protokoły podpisują przewodniczący

i członkowie oraz sekretarz Komisji.

§ 7. Kandydat. który uzyskał ocenę negatywną z egzaminu, może być powtórnie dopuszczony do egzamin'u nie

wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy.

§ 8. 1. Członkowie Komisji otrzymują wynagrodzenie

na zasadach ustalonych przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

2. Członkowi Komisji Sanitarnego Nadzoru Zapobiegawczego Rady Sanitarno, Epidemiologicznej, opracowujące­

mu opinię· o pracy pisemnej kandydata, przysługuje wynagrodzenie przewidziane dla członków tej Komisji.

3. Kandydat może przystąpić do egzaminu ustnego po

egzaminu.

'

uzyskaniu pozytywnej

'oceny l pisemnego

f

'

. •

.

. § 9. Wydatki związane z nadaniem uprawnień ponosi

kandydat na zasadach 'Ustalonych przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

4. W uzasadnionych przypadkach na wniosek Komisji

Kwalifikacyjnej Główny Inspektor Sanitarny może żwolnić

§ 10; Szczegółowy tryb pracy Komisji określa regulamin, nadany przez Głównago Inspektora Sanitarnego.

-

-

Poz. 12

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

Załącznik nr 2

Główny Inspektor Sanitarny

Lp ... ...... .

Warszawa, dnia

(data)

UPRAWNIENIE RZECZOZNAWCY DO SPRAW SANITARNOHIGIENICZNYCH NR .. ........ .

Na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 49

z późniejszymi zmianami) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie

nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej (Dz. U.

z 1993 r. Nr 3, poz. 12)

nadaję

Panu (Pani)

uprawnienie rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych, upoważniające do opiniowania dokumentacji projektowych

w zakresie ........ .. ....... ......... ........... ...... ........ .... ........... ..... .... ............................... ........ ..... ....... .. ..... .. ... .. ... .

w imieniu właściwego ze względu na lokalizację inwestycji państwowego inspektora sanitarnego pod względem wymagań

higienicznych i zdrowotnych z dniem podpisania przeze mnie niniejszego uprawnienia.

(podpis Głównego Inspektora Sanitarnego)

pieczęć okrągła

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 3. 1. Główny Inspektor Sanitarny nadaje uprawnienia

rzeczoznawcy obowiązujące na terenie kraju, z ustaleniem

zakresu opiniowania dokumentacji projektowej.

2. W uzasadnionych przypadkach Główny Inspektor

Sanitarny może nadać uprawnienie rzeczoznawcy z okreś­

leniem terminu jego ważności.

3. Wzór

uprawnień

stanowi

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

Załącznik nr 3

WZÓR KLAUZULI I PIECZĘCI IMIENNEJ

1. Wzór klauzuli

Zaopiniowano pod względem wymagań higienicznych

i zdrowotnych bez zastrzeżeń (z zastrzeżeniami) ........ .... .

(podpis i pieczęć imienna)

Data .. .. ....... ... ... .. ..... .. .. .

Lp. opinii ...................... .

2. Wzór pieczęci imiennej

Tytuł zawodowy, imię i nazwisko, rzeczoznawca do spraw

sanitarnohigienicznych, nr uprawnienia ........................ .

w zakresie ............................................................ ..

Adres zam . .. .................................. ....................... .. .

TeL. ......... ......... ........... .... ..... ..................... ..... ...... .

-

~

Poz. 12 i 13

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 4. 1. Uprawnier,ie rzeczoznawcy, z zastrzeżeniem

przepisu § 5 ust. 1, obejmuje opiniowanie dokumentacji

projektowej w imieniu państwowego inspektora sanitarnego

- w zakresie zachowania i przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.

2. Rzeczoznawca opiniuje w odpowiednich fazach dokumentację projektową kolejno w częściach: technologicz-

nej, architektoniczno-budowlanej łącznie z planem realizacyjnym oraz instalacji sanitarnych.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

Załącznik nr 4

REJESTR OPINIOWANYCH DOKUMENTACJI PROJEKTOWYCH

tacj i oraz nazwa

i adres inwestycji

(obiektu, jeżeli

inwestycja obejmuje szereg

obiektów)

Numer dokumentacji lub

umowy

Nazwisko

projektanta

Stadium

i branża

dokumentacji

Data

wydania

opinii

Treść opinii

Uwagi

(w pozycji tej rejestruje się dane dotyczące

spraw, o których mowa w § 6 rozporządzenia, z uwzględnieniem dat i numerów

odpowiednich

dokumentów)

3

4

5

6

7

8

Tytuł dokumen-

Jednostka

projektowan ia

Adres

Lp.

opinii

1

2

13

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

z dnia 17 grudnia 1992 r.

w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej

udostępniania.

Na podstawie art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia

1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408

i z 1992 r. Nr 63, poz. 315) zarządza się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne

§ 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1) ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 30

sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U.

Nr 91, poz. 408 i z 1992 r. Nr 63, poz. 315),

2) lekarzu -

należy

przez to rozumieć również lekarza

dentystę,

2) dokumentację medyczną zbiorczą, odnoszącą się do

ogółu osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych

zakładu lub określonych grup tych osób.

2. Dokumentacja medyczna indywidualna jest sporzą­

dzana i prowadzona w formie znormalizowanych formularzy

lub druków bądź innych zapisów odnoszących się do oznaczonych osób.

3. Dokumentacja medyczna zbiorcza jest sporządzana

i prowadzona w formie ksiąg, rejestrów lub kartotek.

§ 4. 1. Dokumentacja medyczna indywidualna dzieli się

dokumentację medyczną indywidualną wewnętrzną,

przeznaczoną dla potrzeb zakładu, i na dokumentację medyczną indywidualną zewnętrzną, przeznaczoną dla osób korzystających ze świadczeń zakładu.

na

3) numerze statystycznym choroby, urazu lub przyczyny

zgonu - należy przez to rozumieć numer statystyczny

choroby, urazu lub przyczyny zgonu według między­

narodowej klasyfikacji chorób, urazów i przyczyn zgo nów,

2. Dokumentacją medyczną indywidualną wewnętrzną

w szczególności: historia zdrowia i choroby, historia

choroby oraz inne o podobnym charakterze i przeznaczeniu.

4) PESEL- należy przez to rozumieć Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności.

są w szczególności: skierowanie do szpitala, skierowanie na

§ 2. Dokumentacją medyczną w rozumieniu rozporzą­

dzenia są zbiory tworzonych w zakładzie opieki zdrowotnej

danych i informacji medycznych, związanych z udzielanymi

świadczeniami zdrowotnymi.

§ 3. 1. Dokumentacja medyczna dzieli się na

1) dokumentację medyczną indywidualną, odnoszącą się

do oznaczonych osób korzystających ze świadczeń

zdrowotnych zakładu,

są

3. Dokumentacją medyczną indywidualną zewnętrzną

badania diagnostyczne, zaświadczenia, orzeczenia i opinie

lekarskie, karty informacyjne z leczenia szpitalnego oraz inne

o podobnym charakterze i przeznaczeniu.

§ 5. 1. Dokumentacja medyczna powinna być sporzą ­

dzona i prowadzona czytelnie, w miarę możliwości pismem

maszynowym; kolejne zapisy należy sporządzać w porządku

chronologicznym.

2. Zbiory danych i informacji objętych dokumentacją

medyczną mogą być sporządzane i przechowywane w .kom-

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 5. 1. Uprawnienie rzeczoznawcy nie dotyczy opiniowania

1) lokalizacji inwestycji oraz wyznaczania i zagospodarowania stref ochronnych,

2) wpływu projektowanej inwestycji na środowisko,

3) rozwiązań zagadnień gospodarki wodnej i ściekowej,

z wyjątkiem lokalnych urządzeń do gromadzenia ście ­

ków, osadników gnilnych z drenażem, urządzeń do

mechanicznego i chemicznego oczyszczania ścieków na

-

terenach uzbrojonych 'oraz przyłączy do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej,

4) obiektów. które będą wytwarzały promieniowanie jonizujące lub niejonizujące. w zakresie zabezpieczenia

środowiska i ludzi przed wpływem tego promieniowania.

5) wysypisk, kompostowni, spalarni śmieci komunalnych

oraz wysypisk odpadów przemysłowych, a także wylewisk nieczystości, w zakresie technologii i ich wpływu

na środowisko.

6) dokumentacji projektowej wykonanej przez samego

rzeczoznawcę.

7) typowych elementów, wyrobów i systemów budowlanych oraz obiektów budowlanych, zalecanych do

powtarzania,

8) obiektów opiniowanych przez wyznaczone organy kolejowej służby zdrowia, Wojskową Inspekcję Sanitarną

i Inspekcję Sanitarną Ministerstwa Spraw Wewnętrz­

nych, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

2. Dokumentację w sprawach, o których mowa w ust.

pkt 1-7, opiniuje państwowy inspektor sanitarny właś­

ciwy ze względu na lokalizację inwestycji.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 6. 1. Rzeczoznawca opiniuje dokumentację projekrozbudowy,

nadbudowy lub przebudowy obiektu budowlanego, którego

dotyczy dokumentacja, uzyskała pozytywną opinię właś­

ciwego państwowego inspektora sanitarnego.

tową po stwierdzeniu, że ' lokalizacja budowy,

2. W razie gdy opinia, o której mowa w ust. 1. zawiera

zastrzeżenia, rzeczoznawca zobowiązany jest do sprawdzenia, czy zastrzeżenia te są uwzględnione w zakresie spraw,

których opiniowanie należy do jego uprawnień. W razie

stwierdzenia. że zastrzeżenia te nie zostały uwzgLędnione,

rzeczoznawca odmawia na piśmie wydania opinii.

3. Rzeczoznawca może odmówić zaopiniowanią dokumentacji projektowej ze względu na wagę, specyfikę lub

zawiłość sprawy. W takim przypadku dokumentacja podlega

zaopiniowaniu przez organ, o którym mowa w § 5 ust. 2.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 7. Jeżeli w inwestycji polegającej na przebudowie,

rozbudowie albo nadbudowie obiektu budowlanego nie

można w pełni uwzględnić wymagań higienicznych i zdrowotnych, określonych dla ,n owo budowanych obiektów,

rzeczoznawca może wydać pm;ytywną opinię, gdy inwestycja przyczyni się do poprawy istniejących warunków ~igieni­

cznych i zdrowotnych w obiekcie.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 8. 1. Rzeczoznawca

u~ieszcza

na ' dokumentacji

klauzulę zawierającą opinię ó dokumentacji prpjektowej

i pieczęć imienną. Kopie wydanych opinii na piśmie, stanowiących załącznik do klauzuli, rzeczoznawca obowiązany

jest przechowywać w, aktach.

2. Wzór klauzuli oraz pieczęci imiennej określa załącznik

nr 3 do rozporządzenia.

3. Klauzulę, o której mowa w ust. 1, umieszcza się na

odbitce rzutu · podstawowego obiektu. Nie zamieszcza się

klauzuli na kalkach · i transparentach.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 9. Rzeczoznawca prowadzi rejestr opiniowanych dokumentacji projektowych według wzoru określonego w załą­

czniku nr 4 do rozporządzenia.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 10. Jeżeli jednostka projektowania lub inwestor nie

zgadza się z opinią rzeczoznawcy, może w terminie 14 dni od

26 -

Poz. 12

dnia otrzymania opinii zwrócić się o wydanie opinii do

państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wła­

ściwego ze względu na lokalizację inwestycji, jako do organu

I instancji.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 11. Rzeczoznawca jest zobowiązany do

1) podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez udział

w szkoleniach i naradach z zakresu zagadnień higienicznych i zdrowotnych,

2) współpracy z terenowymi organami

spekcji Sanitarnej,

Państwowej

In-

3) zgłoszenia się do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce

zamieszkania rzeczoznawcy w ustalonych terminach

- celem umożliwienia przeprowadzenia kontr.oli działa­

lności rzeczoznawcy,

4) zawiadomienia o zmianie swojego adresu zamieszkania

państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego

właściwego ze względu na uprzedni adres zamieszkania

rzeczoznawcy.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 12. 1. Oceny działalności rzeczoznawców dokonują

w zakresie określonym

przez Głównego Inspektora Sanitarnego państwowy

wojewódzki inspektor sanitarny właściwy ze względu na

miejsce zamieszkania rzeczoznawcy.

Główny Inspektor Sanitarny oraz -

2. Organy. o których mowa w ust. 1, lub osoby przez nie

upoważnione dokonują okresowej kontroli opinii wydawa-

nych przez rzeczoznawców.

3. Państwowy wojewódzki inspektor sanitarny prowadzi rejestr działających na terenie województwa rzeczoznawców, wraz z oceną ich pracy, którą przekazuje raz w roku

Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu w terminie do dnia 15

lutego.

4. Lista rzeczoznawców działających na terenie województwa powinna być udostępniona jednostkom i osobom

zainteresowanym uzyskaniem opinii.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 13. 1. W razie stwierdzenia nienależytego wykonywania obowiązków przez rzeczoznawcę, a w szczególności

wydawania opinii naruszających w sposób rażący wymagania higieniczne i zdrowotne. przekraczania posiadanych

kompetencji, utrudniania przeprowadzenia kontroli przez

właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, Główny Inspektor Sanitarny cofa uprawnienie rzeczoznawcy. Cofnięcie uprawnień podlega odnotowaniu

w rejestrze, o którym mowa w § 3 ust. 4.

,

2. Dokumentacja projektowa, zaopiniowana przez rze-

czoznawcę z naruszeniem w rażący sposób wymagań higie-

nicznych i zdrowotnych, podlega ponownemu zaopinioWaniu przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na lokalizację inwestycji.

3. Opinia rzeczoznawCY, o któręj mowa w ust. 2 lub

wydana przez rzeczoznawcę z przekroczeniem posiadanych

kompetencji, jest nieważna.

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 14. 1. W razie rezygnacji z nadanych mu uprawnień,

rzeczoznawca jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić

o tym Głównego Inspektora Sanitarnego.

2. Rzeczoznawca, który zrezygnował z nadanych mu

uprawnień, obowiązany jest przekazać klauzulę, pieczęć

imienną, kopie wydanych opinii oraz rejestr opiniowanych

dokumentacji państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi

, I

-

sanitarnemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania rzeczoznawcy. '

-

Poz. 12

uprawnienie. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy

§ 2.

1

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 15. 1. Uprawnienia rzeczoznawcy, nadane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, zachowują

ważność tylko w odniesieniu do jednostki projektowania, na

którą zostało wydane, z zastrzeżeniem ust. 2.

wystąpić z wnioskiem o rozszerzenie posiadanych uprawnień

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 16. Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 grudnia 1985 r. w sprawie szczegóło­

wych zasad i trybu nadawania uprawnień rzeczoznawcy do

spraw sanitarnohigienicznych oraz zasad i trybu opiniowania

przez rzeczoznawców dokumentacji projektowej (Dz. U.

z 1986 r. Nr 3, poz. 24) .

za pośrednictwem państwowego wojewódzkiego inspektora

sanitarnego, właściwego ze względu na siedzibę jednostki

projektowania, w której dotychczas rzeczoznawca posiada

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

§ 17. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14

dni od dnia ogłoszenia.

2. Rzeczoznawca, o którym mowa w . ust. 1,

może

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej: A. Wojtyła

Dz.U. 1993 nr 3 poz. 12 notInForce

Nr3

Warszawa, dnia 14 stycznia 1993 r.

TREŚC

Poz.

R o Z P o R Z Ą D Z E N I A

12 13 -

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie nadawania uprawnień

rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej.

25

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie rodzajów dokumentacji

medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania.

29

12

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

z dnia 17 grudnia 1992 r.

w sprawie nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej.

Na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca

1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12,

poz. 49, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1991 r. Nr 7, poz. 25

i z 1992 r. Nr 33, poz. 144) zarządza się, co następuje

Need to analyze how this provision applies to your matter?

Cross-reference this statute against case law, commentaries, and related legislative provisions inside Legislator AI.

Open in Legislator →