Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, podpisany w Bonn dnia 17 czerwca 1991 r.

-

przekonane o konieczności ostatecznego przezwyEuropy oraz stworzenia sprawiedliwego

i trwałego pokojowego ładu europejskiego,

.-

ciężenia podziału

świadome wspólnoty

Poz. 56

Uberzeugt von der Notwendigkeit, die Trennung Euro pas endgultig źu uberwinden und eine gerechte und dauerhafte europaische Friedensordnung w schaffen,

ich interesów oraz wspólnej

za zbudowanie Europy nowej, wolnej

i zjednoczonej przez prawa człowieka, demokrację i ideę

państwa prawa,

Im BewuBtsein ihrer gemeinsamen Interessen und ihrer

gemeinsamen Verantwortung fUr den Aufbau eines neuen,

durch Menschenrechte, Demokratie und Rechtsstaatlichkeit

vereinten und freien Europa,

- głęboko przekonane, że urzeczywistniając żywione

od dawna przez ich Narody pragnienie porozumienia i pojednania, wnoszą ważki wkład w zachowanie pokoju w Europie,

In der festen Uberzeugung, daB sie durch die Verwirklichung des lang gehegten Wunsches ihrer beiden V61ker

nach Verstandigung und Vers6hnung einen gewichtigen

Beitrag fur die Erhaltung des Friedens in Europa leisten,

- uznając, że współpraca gospodarcza jest niezbęd ­

nym czynnikiem rozwoju szerokich dwustronnych stosunków na stabilnej i trwałej podstawie, zmniejszenia różnic

rozwojowych oraz umocnienia zaufania między obu Państ­

wami i Narodami, a także wyrażając wolę istotnego rozszerzenia i pogłębienia tej współpracy w przyszłości,

In der Erkenntnis, daB die wirtschaftliche Zusammenarbeit ein notwendiges Element der Entwicklung umfassender

beiderseitiger Beziehungen auf einer stabilen und festen

Grundlage sowie beim Abbau des Entwicklungsgefalles und

bei der Starkung des Vertrauens zwischen beiden Landern

und ihren V61kern ist, sowie in dem Wunsch, diese Zusammenarbeit in der Zukunft wesentlich auswbauen und zu

vertiefen,

- świadome znaczenia, jakie dla przyszłych stosunków

obu Państw ma członkostwo Republiki Federalnej Niemiec

we Wspólnocie Europejskiej oraz polityczne i gospodarcze

przyłączanie Rzeczypospolitej Polskiej do tej Wspólnoty,

Im BewuBtsein der Bedeutung, welche die Mitgliedschaft der Bundesrepublik Deutschland in der Europaischen

Gemeinschaft und die politische und wirtschaftliche HeranfUhrung der Republik Polen an die Europaische (3emeinschaft fUr die kunftigen Beziehungen der beiden Staaten

haben,

- pomne niepowtarzalnego wkładu Narodów polskiego i niemieckiego do wspólnego europejskiego dziedzictwa

kulturowego oraz wielowiekowego wzajemnego wzbogaca nia się kultur obu Narodów, jak również znaczenia wymiany

kulturalnej dla wzajemnego zrozumienia i pojednania narodów,

Eingedenk des unverwechselbaren Beitrags des polnischen und des deutschen Volkes wm gemeinsamen kultureIlen Erbe Europas und der jahrhundertelangen gegenseitigen

Bereicherung der Kulturen beider V61ker sowie der Bedeutung des Kulturaustauschs fUr das gegenseitige Verstandnis

und fUr die Auss6hnung der V6lker,

- przekonane, że młodym pokoleniom przypada szczególna rola w nowym ukształtowaniu stosunków między

obydwoma Państwami i Narodami oraz w budowie zaufania

między nimi,

Uberzeugt, daB der jungen Generation bei der Neugestaltung des Verhaltnisses beider Lander und V61ker und der

Vertrauensbildung zwischen ihnen eine besondere Rolle

wkommt,

- doceniając znaczen ie Traktatu między Rzecząpos­

politą Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu

istn i ejącej między nimi granicy, podpisanego 14 listopada

1990 r.,

In Wlirdigung des Vertrags vom 14. November 1990

zwischen der Republik Polen und der Bundesrepublik Deutschland liber die Bestatigung der zwischen ihnen bestehen den Grenze-

uzgodniły, co następuje

sind wie folgt libereingekommen

-

odpowiedzialności

Artykuł 1

Artikel 1

1. Umawiające się Strony będą kształtować swoje sto sunki w duchu dobrego sąsiedztwa i przyjaźn i. Dążą do

ścisłej pokojowej i partnerskiej współpracy we wszystkich

dziedzinach. Świadome odpowiedzialności europejskiej dołożą starań , aby urzeczywistnić pragnienie obu Narodów

osiągnięcia trwałego porozumienia i pojednania .

(1) Die Vertragsparteien werden ihre Beziehungen im

Geiste guter Nachbarschaft und Freundschaft gestalten . Sie

streben eine enge friedliche und partnerschaftliche Zusam menarbeit auf allen Gebieten an oIn europaischer Verantwortung werden sie ihre Krafte dafUr einsetzen, den Wunsch ihrer

beiden V61ker nach dauerhafter Verstandigung und Vers6hnung in die Tat umzusetzen .

2. Umawiające się Strony dążą do stworzenia Europy,

·w której przestrzegane są prawa człowieka i podstawowe

wolności , a granice utracą dz i elący charakter, również w wyniku przezwyciężenia różnic gospodarczych i społecznych.

(2) Die Vertragsparteien streben die Schaffung eines

Europa an, in dem die Menschenrechte und Grundfreiheiten

geachtet werden und die Grenzen ihren trennenden Charakter auch dadurch verlieren, daB wirtschaftliche und soziale

Unterschiede liberwunden werden.

Artykuł 2

Artikel2

lJmawiające się Strony kierują się w kształtowaniu

swych stosunków, a także w sprawach pokoju, bezpieczeńs­

twa i współpracy w Europie i na świecie , przede wszystkim

następującymi zasadami

Die Vertragsparteien bekennen sich bei der Gestaltung ihrer

Beziehungen und in Fragen des Friedens, der Sicherheit und

Zusammenarbeit in Europa und in der Welt insbesondere w

folgenden Grundsatzen

-

193

- nadrzędnym celem ich polityki jest zachowanie

i umocnienie pokoju oraz skuteczne zapobieganie wszelkim

wojnom,

Oberstes Ziel ihrer Politik ist es, den Frieden zu wahren

und zu festigen und jede Art von Krieg zuverlassig zu

verhindern .

- postępują zgodnie z prawem międzynarodowym,

w szczególności Kartą Narodów Zjednoczonych, a także

zgodnie z podpisanym 1 sierpnia 1975 r. w Helsinkach Aktem

końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Paryską kartą dla nowej Europy z 21 listopada 1990 r.

oraz dokumentami kolejnych spotkań KBWE,

Sie handel n in Obereinstimmung mit dem V6lkerrecht,

insbesondere der Charta der Vereinten Nationen, sowie mit

der SchluBakte von Helsinki vom 1. August 1975, der Charta

von Paris fUr ein neues Europa vom 21 . November 1990

sowie den Dokumenten der KSZE-Folgetreffen.

- przestrzegają wzajemnie suwerennej równości, integralności terytorialnej, nietykalności granic, niezawisłości

politycznej oraz zasady zakazującej użycia siły lub groźby jej

użycia,

Sie achten gegenseitig ihre souverane Gleichheit, ihre

territoriale Integritat, die Unantastbarkeit ihrer Grenzen, ihre

politische Unabhangigkeit sowie den Grundsatz des Verbots

der Drohung mit oder Anwendung von Gewalt.

- potwierdzają prawo wszystkich narodów i państw do

swobodnego stanowienia o swym losie bez zewnętrznej

ingerencji oraz do kształtowania swego rozwoju politycz nego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego według

Sie bekraftigen das Recht aller V61ker und Staaten, ihr

Schicksal frei und ohne auBere Einmischung zu bestimmen

und ihre politische, wirtschaftliche, soziale und kulturelle

Entwicklung nach eigenen WOnschen zu gestalten .

własnych życzeń,

- stawiają w centrum swej polityki człowieka, z jego

godnością i prpwami, oraz troskę o przetrwanie ludzkości

i zachowanie środowiska naturalnego,

Sie stellen den Menschen mit seiner WOrde und mit

seinen Rechten, die Sorge fOr das Oberleben der Menschheit

und die Erhaltung der natOrlichen Umwelt in den Mittelpunkt

ihrer Politik.

- potępiają z całą stanowczością totalitaryzm, nienawiść rasową i etniczną, antysemityzm, ksenofobię i dyskryminację kogokolwiek, jak również prześladowanie z po-

Sie verurteilen klar und unmiBverstandlich Totalitarismus,RassenhaB und HaB zwischen Volksgruppen, Antisemitismus, FremdenhaB und Diskriminierung irgendeines Menschen sowie die Verfolgung aus religi6sen und ideologischen

GrOnden .

wodów religijnych i ideologicznych,

- uznają mniejszości i równorzędne grupy za naturalny

pomost między Narodami polskim i niemieckim oraz ufają, że

te mniejszości i grupy wnoszą cenny wkład do życia ich

społeczeństw,

Sie betrachten Minderheiten und gleichgestellte Gruppen ais natOrliche BrOcken zwischen dem polnischen und

dem deutschen Volk und sind zuversichtlich, daB diese

Minderheiten und Gruppen einen wertvollen Beitrag zum

Leben ihrer Gesellschaften leisten.

- potwierdzają bezpośrednie obowiązywanie powszechnych norm prawa międzynarodowego w prawie krajowym

i w stosunkach międzynarodowych oraz są zdecydowane

sumiennie wypełniać swe zobowiązania umowne; będą we

wszystkich dziedzinach urzeczywistniać Akt końcowy

KBWE, Paryską kartę dla nowej Europy oraz pozostałe

dokumenty KBWE.

Sie bekraftigen die unmittelbare Geltung der allgemeinen Regeln des V61kerrechts im innerstaatlichen Recht und in

den internationalen Beziehungen und sind entschlossen, ihre

vertraglichen Verpflichtungen gewissenhaft zu erfUllen . Sie

werden die SchluBakte von Helsinki, die Charta von Paris fUr

ein neues Europa und die anderen KSZE - Dokumente in allen

Bereichen verwirklichen . .

Artykuł 3

Artikel3

1. Umawiające się Strony będą przeprowadzać regularne konsultacje w celu zapewnienia dalszego rozwoju i pogłębiania stosunków dwustronnych oraz uzgadniania ich

stanowiska w sprawach międzynarodowych.

(1) Die Vertragsparteien werden regelmaBige Konsul tationen abhalten, um eine Weiterentwicklung und Vertiefung der bilateralen Beziehungen sicherzustellen und ihre

Haltung zu internationalen Fragen abzustimmen.

2. Konsultacje szefów Rządów będą się odbywać tak

jak to będzie potrzebne, co najmniej jednak raz

w roku.

(2) Konsultationen auf der Ebene der Regierungschefs

finden so oft wie erforderlich, mindestens einmal jahrlich

statt.

3. Ministrowie Spraw Zagranicznych sprawują pieczę

nad realizacją całości niniejszego traktatu. Będą oni odbywać

konsultacje co najmniej raz w roku. Wyżsi urzędnicy obu

Ministerstw Spraw Zagranicznych, zajmujący się sprawami

politycznymi, gospodarczymi i kulturalnymi, będą odbywać

regularne konsultacje co najmniej raz w roku.

(3) Die AuBenminister trag en fUr die DurchfUhrung

dieses Vertrags in seiner Gesamtheit Sorge. Sie werden

mindestens einmal jahrlich zu Konsultationen zusammentreffen. Leitende Beamte der beiden AuBenministerien, den en

politische, wirtschaftliche und kulturelle Angelegenheiten

obliegen, treffen regelmaBig, mindestens einmal jahrlich, zu

Konsultationen zusammen.

4. Ministrowie innych resortów, w tym Ministrowie

Obrony, będą utrzymywać regularne kontakty. To samo

dotyczy wyższych urzędników tych resortów.

(4) Die Minister anderer Ressorts, darunter die Verteidigungsminister, werden regelmaBig miteinander in Kontakt treten . Das gleiche gilt fUr die leitenden Beamten dieser

Ressorts.

5. Istniejące dotychczas wspólne komisje zintensyfikują

w miarę możliwości swoje prace. W razie potrzeby, w wyniku

wzajemnego uzgodnienia, będą tworzone nowe komisje

mieszane.

(5) Die bereits bestehenden gemeinsamen Kommissionen werden ihre Arbeit nach M6gl ichkeit intensivieren.

Neue gemischte Kommissionen werden bei Bedarf nach

gegenseitiger Absprache gebildet.

często;

-

194 -

Poz. 56

Artykuł 4

Artikel4

Umawiające się Strony popierają kontakty i wymianę

doświadczeń między parlamentami w celu rozwoju stosunków dwustronnych oraz mając na względzie międzynarodo­

wą współpracę parlamentarną.

Die Vertragsparteien unterstUtzen die Kontakte und den

Erfahrungsaustausch zwischen den Parlamenten zur Forderung der bilateralen Beziehungen und im Hinblick auf die

internationale parlamentarische Zusammenarbeit.

Artykuł 5

Artikel5

1. Umawiające się Strony potwierdzają, że będą się

powstrzymywać od użycia siły lub grożby jej użycia przeciw-

(1) Die Vertragsparteien bekraftigen, dal!. sie sich der

Drohung mit oder Anwendung von Gewalt enthalten werden, die gegen die territoriale Integritat oder die politische

Unabhangigkeit der jeweils anderen Vertragspartei gerichtet

oder auf irgendeine andere Art und Weise mit den Zielen und

Prinzipien der Charta der Vereinten Nationen oder mit der

Schlul!.akte von Helsinki unvereinbar ist.

ko integralności terytorialnej lub politycznej niezawisłości

drugiej Umawiającej się Strony lub w jakikolwiek inny

sposób niezgodny z celami i zasadami Karty Narodów

Zjednoczonych lub z Aktem końcowym KBWE.

2. Umawiające się Strony będą rozstrzygały swe spory

wyłącznie przy pomocy środków pokojowych i nigdy nie użyją

żadnych ze swych broni, chyba że dla indywidualnej albo

zbiorowej samoobrony. Nigdy i w żadnych okolicznościach

jako pierwsze nie skierują sił zbrojnych przeciwko sobie.

(2) Die Vertragsparteien werden ihre Streitigkeiten ausschliel!.lich mit friedlichen Mittein losen und keine ihrer

Waffen jemais anwenden, es sei denn zur individuellen oder

kollektiven Selbstverteidigung. Sie werden niemais und

unter keinen Umstanden ais erste Streitkrafte gegeneinander

einsetzen.

3. Umawiające się Strony będą umacniać pokój przez

tworzenie kooperacyjnych struktur bezpieczeństwa dla całej

Europy. W związku z tym, realizując w pełni Akt końcowy

KBWE, Paryską kartę dla nowej Europy oraz pozostałe

dokumenty KBWE, będą popierać w miarę swych sił proces

bezpieczeństwa i współpracy w Europie oraz nadal umacniać

i rozwijać ten proces przy współudziale wszystkich państw

uczestniczących w KBWE.

(3) Die Vertragsparteien werden den Frieden durch den

Aufbau kooperativer Strukturen der Sicherheit fUr ganz

Europa festigeri. Sie werden dementsprechend in voller

Verwirklichung der Schlul!.akte von Helsinki, der Charta von

Paris fUr ein neues Europa sowie der anderen KSZE-Dokumente den Prozel!. der Sicherheit und Zusammenarbeit in

Europa nach Kraften unterstUtzen und unter Mitwirkung aller

Teilnehmerstaaten der KSZE weiter starken und entwickeln.

Artykuł 6

Artikel6

1. W zmieniających się warunkach politycznych i militarnych w Europie wspólnym celem Umawiających się Stron

jest działanie na rzecz umocnienia stabilności i zwiększenia

bezpieczeństwa. Strony będą zwłaszcza współpracować, aby

wykorzystać pojawiające się nowe możliwości podejmowania wspólnych wysiłków w dziedzinie bezpieczeństwa.

(1) Die Vertragsparteien haben in einem sich wandelnden politischen und militarischen Umfeld in Europa das

gemeinsame Ziel, auf eine Starkung der Stabilitat und Erhohung der Sicherheit hinzuwirken. Sie werden insbesondere zusammenarbeiten, um die sich ergebenden neuen

Moglichkeiten gemeinsamer Anstrengungen im Bereich der

Sicherheit zu nutzen.

2. Umawiające się Strony opowiadają się za tym, aby

w drodze wiążących i dających się skutecznie kontrolować

porozu mień siły zbrojne i zbrojenia zostały zredukowane do

możliwie najniższego poziomu, wystarczającego do obrony,

lecz nie dającego możliwości ataku.

(2) Die Vertragsparteien treten dafUr ein, dal!. Streitkrafte

und RUstungen durch verbindliche und wirksam UberprUfbare Vereinbarungen auf ein moglichst niedriges Niveau

reduziert werden, das zur Verteidigung ausreicht, aber nicht

zum Angriff befahigt.

3. Umawiające s i ę Strony będą się angażować, również

.

wspólnie, na rzecz wielostronnego i dwustronnego rozszerzania środków budowy zaufania i stabilizacji, a także

innych politycznych środków kontroli zbrojeń, umacniają­

cych stabilność i zaufanie oraz prowadzących ku większej

(3) Die Vertragsparteien werden sich, auch gemeinsam,

fUr den multilateralen und bilateralen Ausbau vertrauensbildender und stabilisierender sowie anderer rUstungskontrolIpolitischer Mal!.'nahmen einsetzen, die Stabilitat und Vertrauen starken und zu grol!.erer Offenheit fUhren .

otwartości.

Artykuł 7

Artikel7

W przypadku powstania sytuacji, która zdaniem jednej

z Umawiających się Stron stanowi zagrożenie lub naruszenie

pokoju albo może wywołać niebezpieczne międzynarodowe

powikłania, Umawiające się Strony nawiążą ze sobą niezwłocznie kontakt oraz będą starały się uzgodnić swe stanowiska i osiągnąć porozumienie co do właściwych środków,

aby poprawić lub opanować tę sytuację.

Falls eine Situation entstehl, die nach Meinung einer

Vertragspartei eine Bedrohung fUr den Frieden oder eine

Verletzung des Friedens darstelIt oder gefahrliche internationale Verwicklungen hervorrufen kann, so werden beide

Vertragsparteien unverzUglich miteinander Verbindung aufnehmen und bemuht sein, ihre Positionen abzustimmen und

Einverstandnis uber Mal!.nahmen zu erzielen, die geeignet

sind, die Lage zu verbessern oder zu bewaltigen.

Artykuł 8

Artikel8

1. Umawiające się Strony przywiązują najwyższe znaczenie do jedności europejskiej opartej na prawach człowie-

(1) Die Vertragsparteien messen dem Ziel der Europaischen Einheit auf der Grundlage der Menschenrechte,

-

195 -

ka, demokracji i idei państwa prawa oraz będą działać na

rzecz osiągnięcia tej jedności.

Demokratie und Rechtsstaatlichkeit hochste Bedeutung bei

und werden sich fUr die Erreichung dieser Einheit einsetzen.

2. Wspólnoty Europejskie, ich państwa członkowskie

oraz Rzeczpospolita p'olska stwarzają przez zawarcie Umowy

o stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi a Rzecząpospolitą Polską podstawę dla politycznego i gospodarczego przyłączania Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty

Europejskiej. Republika Federalna Niemiec będzie wspierać

to przyłączanie w miarę sił i możliwości.

(2) Mit dem AbschluB eines Assoziierungsabkommens

zwischen den Europaischen Gemeinschaften und der Republik Polen legen die Europaischen Gemeinschaften, ihre

Mitgliedstaaten und die Republik Polen die Grundlage fUr

eine politische und wirtschaftliche HeranfUhrung der Repub lik Pole n an die Europaische Gemeinschaft. Die HeranfOhrung wird von der Bundesrepublik Deutschland im Rahmen ihrer Moglichkeiten nach Kraften gefordert.

3. Republika Federalna Niemiec odnosi się pozytywnie

do perspektywy przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do

Wspólnoty Europejskiej, gdy tylko powstaną ku temu prze-

(3) Die Bundesrepublik Deutschland steht positiv zur

Perspektive eines Beitritts der Republik Polen zur Europaischen Gemeinschaft, sobald die Voraussetzungen dafUr

gegeben sind.

słanki.

Artykuł 9

Artikel9

1. Umawiające się Strony będą działać na rzecz rozszerzania i wzbogacania wzajemnych stosunków gospodarczych we wszystkich dziedzinach. Stworzą, w ramach ustawodawstwa krajowego oraz ich zobowiązań wynikających

z umów międzynarodowych, w tym zobowiązań Republiki

Federalnej Niemiec wynikających z członkostwa we Wspólnocie Europejskiej, najdogodniejsze przesłanki, w szczególności gospodarcze, prawne i organizacyjne, dla działalności

gospodarczej, w tym przemysłowej i usługowej, osób fizycznych oraz prawnych.

(1) Die Vertragsparteien werden sich fUr die Ausweitung

und Diversifizierung ihrer wirtschaftlichen Beziehungen in

allen Bereichen einsetzen. Sie werden im Rahmen ihrer

innerstaatlichen Gesetzgebung und ihrer Verpflichtungen

aus internationalen Vertragen, darunter den Verpflichtungen

der Bundesrepublik Deutschland aus der Mitgliedschaft in

der Europaischen Gemeinschaft, die gOnstigsten Rahmenbedingungen, insbesondere auf wirtschaftlichem, rechtlichem und organisatorischem Gebiet, fUr natOrliche und

juristische Personen fUr wirtschaftliche, darunter unternehmerische Tatigkeiten schaffen.

2. Umawiające się Strony są zgodne co do tego, iż

zapoczątkowany w Rzeczypospolitej Polskiej proces przeobrażeń gospodarczych powinien zostać wsparty współpracą

międzynarodową. Republika Federalna Niemiec jest gotowa

(2) Die Vertragsparteien sind sich einig darOber, daB der

in der Republik Polen eingeleitete wirtschaftliche UmgestaltungsprozeB durch internationale Zusammenarbeit gefOrdert

werden solI. Die Bundesrepublik Deutschland ist bereit,

sowohl bilaterai wie auch multilateral auf die UnterstOtzung

der wirtschaftlichen Entwicklung Polens im Rahmen einer

voll entwickelten sozialen Marktwirtschaft hinzuwirken. Damit sollen auch die Bedingungen fUr eine wesentliche

Verringerung der Entwicklungsunterschiede geschaffen werden.

działać na płaszczyźnie zarówno dwustronnej, jak i wielostronnej, na rzecz wspierania rozwoju gospodarczego Polski,

w ramach w pełni rozwiniętej społecznej gospodarki rynkowej. Tym samym powinny również zostać stworzone

warunki dla istotnego zmniejszenia różnic rozwojowych.

3. Umawiające się Strony będą w szczególności popierozwój współpracy inwestycyjnej i kapitałowej oraz

kooperacji przemysłowej przedsiębiorstw polskich i niemieckich, wykorzystując w pełni wszystkie dostępne środki promocji. Szczególna uwaga będzie skierowana na współpracę

małych i średnich przedsiębiorstw i zakładów.

(3) Die Vertragsparteien werden insbesondere die Entwicklung der Zusammenarbeit in den Bereichen Investitionen und Kapitalanlagen sowie industrielIer Kooperationen

zwischen polnischen und deutschen Unternehmen unter

voller Ausnutzung aller verfUgbaren Forderungsinstrumente

unterstOtzen. Dabei wird der Zusammenarbeit zwischen

kleinen und mittleren Firmen und Betrieben besondere

Aufmerksamkeit gelten.

4. Umawiające się Strony uważają, że współpraca w zakresie kształcenia i doskonalenia zawodowego kadr fachowych i kierowniczych w gospodarce ma duże znaczenie dla

ukształtowania stosunków dwustronnych, oraz gotowe są

znacznie ją rozbudować i pogłębić.

(4) Die Vertragsparteien messen der Zusammenarbeit in

der Aus- und Weiterbildung von Fach- und FOhrungskraften

der Wirtschaft eine wichtige Bedeutung fUr die Ausgestaltung der bilateralen Beziehungen bei und sind bereit, sie

wesentlich auszubauen und zu vertiefen.

Artykuł 10

Artikel 10

1. Umawiające się Strony doceniają znaczenie normalnych stosunków finansowych i kredytowych jako czynnika

w procesie przeobrażeń gospodarczych w Rzeczypospolitej

Polskiej oraz dla umocnienia i ożywienia całokształtu ich

stosunków. Zgodnie z ich międzynarodowymi zobowiąza­

niami umownymi i normami prawa krajowego będą kontynuować wysiłki w celu stworzenia dogodnych przesłanek

dla dalszego rozwoju ich współpracy finansowej. W tym

kontekście świadome są znaczenia, jakie dla umocnienia ich

stosunków gospodarczych mają eksportowe gwarancje kredytowe.

(1) Die Vertragsparteien' erkennen die Bedeutung normaler Finanz- und Kreditbeziehungen ais einen Faktor fOr

den ProzeB der wirtschaftlichen Umgestaltung in der Republik Polen sowie fOr die Festigung und Belebung ihrer

Gesamtbeziehungen ano Sie werden im Rahmen ihrer Verpflichtungen aus internationalen ObereinkOnften und im Rahmen ihrer innerstaatlichen Regeln ihre Anstrengungen fortsetzen, um gOnstige Voraussetzungen fOr die weitere Entwic klung ihrer finanziellen Zusammenarbeit zu schaffen . In

diesemZusammenhang sind sie sich der Bedeutung bewuBt,

die den Exportkreditgewahrleistungen fUr die Starkung ihrer

Wirtschaftsbeziehungen zukommt.

rać

J

-

196

Poz. 56

2. Umawiające się Strony, uwzględniając obopólne

interesy oraz istniejącą współpracę każdej z nich z innymi

państwami, potwierdzają gotowość współpracy w ramach

Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz innych

wielostronnych instytucji finansowych, w szczególności

Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Świa­

towego.

(2) Die Vertragsparteien bestatigen ihre Bereitschaft.

unter Berucksichtigung der beiderseitigen Interessen und der

beiderseits bestehenden Zusammenarbeit mit anderen

Landern, im Rahmen der Europaischen Bank fUr Wiederaufbau und Entwicklung sowie anderer multilateraler Finanzinstitutionen, insbesondere des Internationalen Wahrungsfonds

und der Weltbank, zusammenzuarbeiten .

3. Umawiające się Strony uważają, że rozwiązanie problemu polskiego zadłużenia stanowi ważną przesłankę powodzenia reform gospodarczych, zapoczątkowanych w Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do tego będą nadal współ­

pracować w tej dziedzinie.

(3) Die Vertragsparteien sind der Auffassung, daB die

Losung des Problems der polnischen Verschuldung eine

wichtige Voraussetzung fUr den Erfolg der in der Republik

Polen eingeleiteten Wirtschaftsreformen ist. Dementsprechend werden sie in diesem Bereich weiter zusammenarbeiten.

Artykuł 11

Artikel 11

Umawiające się Strony są zgodne co do szczególnego

znaczenia współpracy między nimi w wytwarzaniu produków rolnych, ich przetwórstwie, transporcie i przechowalnictwie, a także w tworzeniu i popieraniu nowoczesnych,

wysokowydajnych gospodarstw rolnych, utrzymujących

stosunki kooperacyjne z przemysłem spożywczym. przetwórczym oraz handlem.

Die Vertragsparteien sind sic h einig uber die besondere

Bedeutung ihrer Zusammenarbeit bei der Produktion landwirtschaftlicher Erzeugnisse. bei deren Verarbeitung, Transport und Lagerung sowie der Schaffung und Forderung

moderner, hochleistungsfahiger landwirtschaftlicher Betriebe, die Kooperationsbeziehungen mit der Nahrungsmittelund Verarbeitungsindustrie sowie dem Handel unterhalten .

Artykuł 12

Artikel 12

1. Umawiające się Strony przywiązują duże znaczenie

do partnerskiej współpracy między regionami, miastami,

gminami i innymi jednostkami terytorialnymi, w szczególności na obszarach przygranicznych.

(1) Die Vertragsparteien messen der partnerschaftlichen

Zusammenarbeit zwischen Regionen, Stadten, Gemeinden

und anderen Gebietskorperschaften, insbesondere im grenznahen Bereich, hohe Bedeutung bei.

2. Umawiające się Strony będą ułatwiać i wspierać tę

we wszystkich dziedzinach, w szczególności

działalność komisji międzyrządowej do spraw współpracy

regionalnej i przygranicznej.

(2) Die Vertragsparteien werden diese Zusammenarbeit,

insbesondere die Tatigkeit der Regierungskommission fUr

regionale und grenznahe Zusammenarbeit, auf allen Gebieten erleichtern und fOrdern.

3 . .Umawiające się Strony kierują się we współpracy

regionalnej i przygranicznej w szczególności odnośnymi

konwencjami Rady Europy. Będą dążyć do włączenia tej

współpracy do działalności odpowiednich gremiów europejskich.

(3) Die Vertragsparteien lassen sich in der regionalen

und grenznahen. Zusammenarbeit insbesondere von den

entsprechenden Konventionen des Europarats leiten. Sie

streben die Einbeziehung dieser Zusammenarbeit in die

Tatigkeit der entsprechenden europaischen Gremien an o

Artykuł 13

Artikel 13

Umawiające się Strony są zgodne co do tego, że

w jednoczącej się Europie istnieje konieczność uzgadniahia

polityki poszczególnych państw w dziedzinie gospodarki

przestrzennej, w szczególności między państwami bezpośrednio sąsiadującymi. Z tego też względu Umawiające się

Strony będą realizować współpracę transgraniczną na wszystkich szczeblach w dziedzinie gospodarki przestrzennej

i planowania przestrzennego.

Die Vertragsparteien stimmen darin uberein, daB in

einem zusammenwachsenden Europa die Abstimmung der

Raumordnungspolitik der einzelnen Staaten, insbesondere

zwischen unmittelbaren Nachbarstaaten, notwendig ist. Sie

werden deshalb in der Raumordnung und der raumlichen

Planung auf allen Ebenen grenzuberschreitend zusammenarbeiten.

Artykuł 14

Artikel 14

1. Umawiające się Strony będą rozszerzać i pogłębiać

wzajemne stosunki na podstawie zawartych przez nie umów

w dziedzinie zabezpieczenia społecznego oraz współpracy

w zakresie pracy i polityki socjalnej.

(1) Die Vertragsparteien werden aufder Grundlage ihrer

Ubereinkunfte im Bereich der sozialen Sicherung und der

arbeits- und sozialpolitischen Zusammenarbeit ihre Beziehungen ausbauen und vertiefen.

2. Republika Federalna Niemiec będzie udzielać poradnictwa i pomocy Rzeczypospolitej Polskiej w przekształcaniu

systemu zabezpieczenia społecznego, aktywizacji zawodowej oraz w dziedzinie stosunków pracy.

(2) Die Bundesrepublik Deutschland wird der Republik

Polen bei der Umgestaltung der Systeme der sozialen Sicherung, der Arbeitsforderung und der Arbeitsbeziehungen

beratende Hilfestellung leisten.

Artykuł 15

Artikel 15

1. Umawiające się Strony będą rozwijać i ułatwiać

współpracę naukową i techniczną między obydwoma Państ-

(1) Die Vertragsparteien werden die wissenschaftliche

und technische Zusammenarbeit zwischen beiden Staaten

współpracę

P'

\

-

-

Poz. 56

, wami na zasadach równouprawnienia i wzajemnych korzyści, uwzględniając możliwości nowoczesnej nauki i techniki,

dla dobra człowieka, w celach pokojowych i dla pomnażania

dobrobytu.

nach den Prinzipien der Gleichberechtigung und des gegenseitigen Nutzens unter Berucksichtigung der M6glichkeiten

moderner Wissenschaft und Technologie zum Wohl der

Menschen, zu friedlichen Zwecken und zur Mehrung des

Wohlstands entwickeln und erleichtern .

2. Umawiające się Strony będą rozszerzać współpracę

w tych dziedzinach na podstawie istniejących umów oraz

wykorzystywać jej wyniki w drodze wspólnych przedsięw­

(2) Die Vertragsparteien werden auf der Grundlage

bestehender Obereinkunfte die Zusammenarbeit auf diesen

Gebieten erweitern und ihre Ergebnisse in gemeinsamen

Vorhaben umsetzen.

zięć .

3. Umawiające się Strony będą popierać inicjatywy

naukowców i instytucji badawczych, zmierzające do dynamicznego, harmonijnego i wszechstronnego rozwoju tej

współpracy.

4. Umawiające się Strony będą popierać intensywną

wymianę informacji i dokumentacji naukowo-technicznej,

a także ułatwiać dostęp do instytutów naukowo-badawczych, archiwów, bibliotek i podobnych instytucji.

(3) Die Vertragsparteien werden Initiativen von Wissenschaftlern und Forschungseinrichtungen unterstUtzen, die

auf eine dynamische, harmonische und umfassende Entwicklung dieser Zusammenarbeit gerichtet sind.

(4) Die Vertragsparteien werden den intensiven Austausch von Informationen und wissenschaftlich-technischer

Dokumentatian unterstUtzen und den Zugang zu wissenschaftlichen Forschungsinstituten, Archiven, Bibliotheken

und ahnlichen Einrichtungen 'erleichtern .

Artykuł 16

Artikel 16

1. Umawiające się Strony przywiązują duże znaczenie

do zapobiegania zagrożeniom środowiska i do utrzymania

naturalnych podstaw życia również w interesie przyszłych

pokoleń. Potwierdzają swe zdecydowanie kontynuowania

współpracy w dziedzinie ochrony środowiska na podstawie

istniejących umów, a także jej dalszego rozszerzania w drodze umownej.

(1) Die Vertragsparteien messen der Abwehr drohender

Gefahren fur die Umwelt und der Erhaltung der naturlichen

Lebensgrundlagen auch im Interesse kunftiger Generationen

groBe Bedeutung bei. Sie bekraftigen ihre Entschlossenheit,

die Zusammenarbeit auf dem Gebiet des Umweltschutzes auf

der Grundlage bestehender Obereinkunfte fortzusetzen und

auch vertraglich weiter auszubauen.

ży nadać

2. Pierwszoplanowe znaczenie w tej współpracy naleustaleniu i likwidacji obciążeń środowiska na

obszarach przygranicznych, w szczególności w dorzeczu

Odry.

(2) Im Vordergrund der Zusammenarbeit soli die Erfassung und Beseitigung von Umweltbelastungen in der Grenzregion, insbesondere im Einzugsgebiet der Oder, stehen.

3. Umawiające się Strony będą się ponadto angażować

na rzecz rozwijania uzgodnionych strategii dotyczących

regionalnej i międzynarodowej polityki ochrony środowiska

w celu zapewnienia trwałego, sprzyjającego środowisku

rozwoju w Europie.

(3) Die Vertragsparteien werden sich daru ber hinaus fUr

die Entwicklung abgestimmter Strategien fUr eine regionale

und internationale Umweltpolitik einsetzen mit dem Ziel

einer dauerhaften und umweltvertraglichen Entwicklung in

Europa.

Artykuł 17

Artikel 17

Umawiające się Strony będą współdziałać w celu wzajemnego świadczenia pomocy w razie klęsk i ciężkich wypadków.

Die Vertragsparteien werden zusammenwirken, um sic h

gegenseitig bei Katastrophen und schweren UnglUcksfallen

Hilfe zu leisten.

Artykuł 18

Artikel 18

1. Umawiające się Strony dążą do rozszerzenia połączeń

transportowych w ruchu powietrznym, kolejowym, drogowym oraz w żegludze morskiej i śródlądowej , wykorzystując

najnowocześniejsze technologie.

(1) Die Vertragsparteien streben eine Erweiterung der

Transportverbindungen im Luft-, Eisenbahn- uno StraBenverkehr sowie in der See- und Binnenschiffahrt unter Nutzung modernster Technologien ano

2. Umawiające się Strony dołożą starań, aby stworzyć

dogodne warunki dla korzystania z ich szlaków komunikacyjnych w transporcie między ich terytoriami oraz w tranzycie.

(2) Die Vertragsparteien bemuhen sich, gunstige Rahmenbedingungen fUr die Nutzung ihrer Verkehrswege bei

Bef6rderungen zwischen ihren Hoheitsgebieten und im Durchgangsverkehr zu schaffen .

3. Umawiające się Strony dążą do rozszerzenia, usprawnienia i zharmonizowania połączeń telekomunikacyjnych,

uwzględniając stan rozwoju europejskich i międzynarodo­

wych norm technicznych oraz technologii. Dotyczy to

w szczególności połączeń telefonicznych, teleksowych i elektronicznego przekazywania danych.

(3) Die Vetragsparteien streben eine Erweiterung, Verbesserung und Harmonisierung der Kommunikationsverbindungen unter Berucksichtigung der europaischen und internationalen Entwicklung in 'Normung und Technologie an o

Das gilt insbesondere fUr Telefon-, Telex- und . Datenverbindungen.

Artykuł 19

• Artikel 19

1. Umawiające się Strony podejmą wszelkie stosowne

działania w celu popierania i ułatwiania ruchu osobowego

(1) Die Vertragsparteien werden alle geeigneten

MaBnahmen treffen, um den Reise- und Fremdenverkehr zu

fOrdern und zu erleichtern.

i turystyki.

-

Poz. 56

2. Umawiające się Strony dołożą starań dla usprawnienia i przyspieszenia, na zasadzie wzajemności, odpraw

celnych i granicznych oraz dalszego rozwoju współpracy

właściwych organów administracji.

(2) Die Vertragsparteien werden sic h bemuhen, die Zollund Grenzabfertigung auf der Grundlage der Gegenseitigkeit

zu verbessern und zu beschleunigen sowie die Zusammenarbeit der jeweiligen Verwaltungen weiter zu entwickeln.

3. Umawiające się Strony zamierzają, w zależności od

nasilenia ruchu, rozbudować i zmodernizować istniejące oraz

otwierać nowe potrzebne przejścia graniczne.

(3) Die Vertragsparteien beabsichtigen, bestehende

Grenzubergange entsprechend dem Verkehrsaufkommen

auszubauen und zu modernisieren sowie neue erforderliche

Grenzubergange einzurichten.

Artykuł 20

Artikel20

1. Członkowie mniejszości niemieckiej w Rzeczypospolitej Polskiej, to znaczy osoby posiadające polskie obywatelstwo, które są niemieckiego pochodzenia albo przyznają

się do języka, kultury lub tradycji niemieckiej, a także osoby

w Republice Federalnej Niemiec, posiadające niemieckie

obywatelstwo, które są polskiego pochodzenia albo przyznają się do języka, kultury lub tradycji polskiej, mają prawo,

indywidualnie lub wespół z innymi członkami swej grupy, do

swobodnego wyrażania, zachowania i rozwijania swej toż­

samości etnicznej, kulturalnej. językowej i religijnej bez

jakiejkolwiek próby asymilacji wbrew ich woli. Mają oni

prawo do pełnego i skutecznego korzystania z praw człowie­

ka i podstawowych wolności bez jakiejkolwiek dyskryminacji

i w warunkach pełnej równości wobec prawa.

(1) Die Angehorigen der deutschen Minderheit in der

Republik Polen, das heiBt Personen polnischer Staatsangehorigkeit. die deutscher Abstammung sind oder die sich

zur deutschen Sprache, Kultur oder Tradition bekennen,

sowie Personen deutscher Staatsangehorigkeit in der Bundesrepublik Deutschland, die polnischer Abstammung sind

oder die sich zur polnischen Sprache, Kultur oder Tradition

bekennen, haben das Recht, einzeln oder in Gemeinschaft

mit anderen Mitgliedern ihrer Gruppe ihre ethnische, kulturelh:i, sprachliche und religiose Identitat frei zum Ausdruck

zu bringen, zu bewahren und weiterzuentwickeln, frei von

jeglichen Versuchen, gegen ihren Willen assimiliert zu werden. Sie haben das Recht,lhre Menschenrechte und Grundfreiheiten ohne jegliche Diskriminierung und in voller Gleichheit vor dem Gesetz voll und wirksam auszuuben.

2. Umawiające się Strony realizują prawa i obowiązki

zgodnie ze standardami międzynarodowymi dotyczącymi

mniejszości, w szczególności zgodnie z Powszechną deklaracją praw człowieka Narodów Zjednoczonych z 10

grudnia 1948 r., Europejską konwencją o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r.,

Konwencją o zwalczaniu wszelKich form dyskryminacji rasowej z 7 marca 1966 r., Międzynarodowym paktem praw

obywatelskich i politycznych z 16 grudnia 1966 r., Aktem

końcowym KBWE z 1 sierpnia 1975 r., Dokumentem kopenhaskiego spotkania w sprawie ludzkiego wymiaru KBWE z 29

czerwca 1990 r., jak również Paryską kartą dla nowej Europy

z 21 listopada 1990 r.

(2) Die Vertragsparteien verwirklichen die Rechte und

Verpflichtungen des internationalen Standards fur Minderheiten, insbesondere gemaB der AlIgemeinen Erklarung der

Menschenrechte der Vereinten Nationen vom 10. Dezember

1948, der Europaischen Konvention vom 4. November 1950

zum Schutz der Menschenrechte und Grundfreiheiten, des

Internationalen Obereinkommens vom 7. Marz 1966 zur

Beseitigung jeder Form von Rassendiskriminierung, des

Internationalen Pakts vom ·16. Dezember 1966 uber

burgerliche und politische Rechte, der SchluBakte von Helsinki vom 1. August 1975, des Dokuments des Kopenhagener Treffens uber die menschliche Dimension der KSZE

vom 29. Juni 1990 sowie der Charta von Paris fur ein neues

Europa vom 21. November 1990.

3. Umawiające się Strony oświadczają, że osoby wymienione w ustępie 1 mają w szczególności prawo, indywidualnie lub wespół z innymi członkami swej grupy, do

(3) Die Vertragsparteien erkiaren, daB die in Absatz

1 genannten Personen insbesondere das Recht haben,

einzeln od er in Gemeinschaft mit anderen Mitgliedern ihrer

Gruppe

- swobodnego posługiwania się językiem ojczystym

w życiu prywatnym i publicznie, dostępu do informacji w tym

języku, jej rozpowszechniania i wymiany,

-

sic h privat und in der {)ffentlichkeit ihrer Muttersprache

frei zu bedienen, in ihr Informationen zu verbreiten und

auszutauschen und dazu Zugang zu haben,

- zakładania i utrzymywania własnych instytucji, organizacji lub stowarzyszeń oświatowych, kulturalnych i religijnych, które mogą się ubiegać o dobrowolne wkłady

finansowe i inne, jak również o pomoc publiczną, zgodnie

z prawem krajowym, oraz które posiadają równoprawny

dostęp do środków przekazu swojego regionu,

-

ihre eigenen Bildungs-, Kultur- und Religionseinrichtungen, -organisationen oder -vereinigungen zu grunden

und zu unterhalten, die um freiwillige Beitrage finanzieller

oder anderer Art sowie offentliche Unterstutzung im

Einklang mit den nationalen Rechtsvorschriften ersuchen

konnen und gleichberechtigten Zugang zu den Medien

ihrer Region haben,

- wyznawania i praktykowania swej religii, w tym

nabywania, posiadania i wykorzystywania materiałów religijnych oraz prowadzenia oświatowej działalności religijnej

w języku ojczystym,

-

sich zu ihrer Religion zu bekennen und diese auszuuben,

einschlieBlich des Erwerbs und Besitzes sowie der Verwendung religiosen Materials, und den Religionsunterricht in ihrer Muttersprache abzuhalten,

- ustanawiania i utrzymywania nie zakłóconych kontaktów między sobą w obrębie swego kraju, jak również

kontaktów poprzez granice z obywatelami innych państw,

z którymi łączą ich wspólne pochodzenie etniczne lub

narodowe, dziedzictwo kulturalne lub przekonania religijne,

-

untereinander ungehinderte Kontakte innerhalb des Landes sowie Kontakte iiber Grenzen hinweg mit BGrgern

anderer Staaten herzustellen und zu pflegen, mit den en

sie eine gemeinsame ethnische oder nationale Herkunft,

ein gemeinsames kulturelles Erbe oder religioses Bekenntnis teilen,

-

199

- używania swych imion i nazwisk w brzmieniu języka

ojczystego,

-

ihre Vor- und Familiennamen in der Form der Muttersprache zu fUhren,

zakładania i utrzymywania organizacji lub stowarzy-

-

Organisationen oder Vereinigungen in ihrem Land einzurichten und zu unterhalten und in internationalen

nichtstaatlichen Organisationen mitzuarbeiten,

- korzystania na równi z innymi ze skutecznych środ­

ków prawnych dla urzeczywistniania swoich praw, zgodnie

z prawem krajowym.

-

sic h wie jedermann wirksamer Rechtsmittel zur Verwirklichung ihrer Rechte im Einklang mit den nationalen

Rechtsvorschriften zu bedienen.

4. Umawiające się Strony potwierdzają, że przynależ­

ność do grup wymienionych w ustępie 1 jest sprawą indywidualnego wyboru osoby i że nie mogą z niego wynikać

(4) Die Vertragsparteien bekraftigen, daB die Zugeh6rigkeit zu den in Absatz 1 genannteJ:l Gruppen Angelegenheit der pers6nlichen Entscheidung eines Menschen ist, die

fUr ihn keinen Nachteil mit sich bringen darf.

-

szeń w obrębie swojego kraju oraz uczestniczenia w między­

narodowych organizacjach pozarządowych,

żadne niekorzystne następstwa.

Artykuł 21

Artikel 21

1. Umawiające się Strony będą na swych terytoriach

chroniły tożsamość etniczną, kulturalną, językową i religijną

grup wymienionych w artykule 20 ustęp 1 oraz tworzyły

warunki do wspierania tej tożsamości. Doceniają szczególne

znaczenie wzmożonej konstruktywnej współpracy w tej

dziedzinie. Współpraca ta powinna umacniać pokojowe

współżycie i dobre sąsiedztwo narodów polskiego i niemieckiego oraz przyczyniać się do porozumienia i pojednania

(1) Die Vertragsparteien werden die ethnische, kulturelle, sprachliche und religi6se Identitat der in Artikel 20 Absatz

1 genannten Gruppen auf ihrem Hoheitsgebiet schutzen und

Bedingungen fUr die F6rderung dieser Identitat schaffen. Sie

erkennen die besondere Bedeutung einer verstarkten konstruktiven Zusammenarbeit in diesem Bereich ano Diese soli

das friedliche Zusammenleben und die gute Nachbarschaft

des polnischen und des deutschen Volkes verstarken und zur

Verstandigung und Vers6hnung zwischen ihnen beitragen.

między nimi.

2. Umawiające się Strony będą w szczególności

-

(2) Die Vertragsparteien werden insbesondere

w ramach obowiązujących ustaw wzajemnie umoż­

im Rahmen der geltenden Gesetze einander F6rderungsmaBnahmen zugunsten der Angeh6rigen der in Artikel 20

Absatz 1 genannten Gruppen oder ihrer Organisationen

erm6glichen und erleichtern,

liwiać i ułatwiać podejmowanie działań na rzecz wspierania

członków grup wymienionych w artykule 20 ustęp 1 lub ich

organizacji,

-

mimo konieczności uczenia się oficjalnego języka

-

sich bemuhen, den Angeh6rigen der in Artikel 20 Absatz

1 genannten Gruppen, ungeachtet der Notwendigkeit,

die offizielle Sprache des betreffenden Staates zu erlernen, in Einklang mit den anwendbare'1 nationalen Rechtsvorschriften entsprechende M6glichkeiten fUr den

Unterricht ihrer Muttersprache oder in ihrer Muttersprache in 6ffentlichen Bildungseinrichtungen sowie, wo

immer dies m6glich und notwendig ist, fur, deren Gebrau~h bei Beh6rden zu gewahrleisten, .

- uwzględniać historię i kulturę grup wymienionych

w artykule 20 ustęp 1 w związku z nauczaniem historii

i kultury w placówkach oświatowych,

-

im Zusammenhang mit dem Unterricht von Geschichte

und Kultur in Bildungseinrichtungeri die Geschichte und

Kultur der in Artikel 20 Absatz 1 genannten Gruppen

berucksichtigen,

- szanować prawo członków grup wymienionych

w artykule 20 ustęp 1 do skutecznego uczestnictwa w sprawach publicznych, łącznie z udziałem w sprawach dotyczą­

cych ochrony i wspierania ich tożsamości,

-

das Recht der Angeh6rigen der in Artikel 20 Absatz

1 genannten Gruppen achten, wirksam an 6ffentlichen

Angelegenheiten teilzunehmen, einschlieBlich der Mitwirkung in Angelegenheiten betreffend den Schutz und

die F6rderung ihrer Id~ntitat

- podejmować niezbędne środki w tym celu po należy­

tej konsultacji, zgodnie z procedurą podejmowania decyzji

w danym Państwie, łącznie z kontaktami z organizacjami lub

stowarzyszeniami grup wymienionych w artykule 20 ustęp 1.

-

diesbezuglich die notwendigen MaBnahmen ergreifen,

und zwar nach entsprechenden Konsultationen im Einklang mit den Entscheidungsverfahren des jeweiligen

Staates, wobei diese Konsultationen Kontakte mit Organisationen od er Vereinigungen der in Artikel 20 Absatz

1 genannten Gruppen einschlieBen.

3. Umawiające się Strony będą stosować postanowienia artykułu 3 w odniesieniu do spraw określonych w niniejszym artykule oraz w artykułach 20 i 22.

(3) Die Vertragsparteien werden im Hinblick auł die in

diesem Artikel und in den Artikeln 20 und 22 angesprochenen Fragen die Bestimmungen von Artikel 3 anwenden.

Artykuł 22

Artikel22

1. Żadnego z zobowiązań wynikających z artykułów 20

i 21 nie można interpretować jako pociągającego za sobą

(1) Keine der Verpflichtungen aus den Artikeln 20 und

21 darf sa ausgelegt werden, daB sie das Recht begrundet

odnośnego Państwa, dążyć zgodnie z właściwymi przepisami prawa krajowego do zapewnienia członkom grup wymie-

nionych w artykule 20 ustęp 1 odpowiednich możliwości

nauczania ich języka ojczystego lub w ich języku ojczystym

w publicznych placówkach oświatowych, jak również tam,

gdzie to jest możliwe i konieczne, posługiwania się nim

wobec władz publicznych,

-

Poz. 56

-

prawo do angażowania się w jakąkolwiek działalność lub

prowadzenia jakichkolwiek działań wbrew celom i zasadom

Karty Narodów Zjednoczonych, innym zobowiązaniom wynikającym z prawa międzynarodowego lub wbrew postanowieniom Aktu końcowego KBWE, łącznie z zasadą integralności terytorialnej państw.

eine Tatigkeit auszuliben oder eine Handlung zu begehen,

die in Widerspruch zu den Zielen und Prinzipien der Charta

der Vereinten Nationen, anderen volkerrechtlichen Verpflichtungen oder den Bestimmungen der SchluBakte von Helsinki

einschlieBlich des Prinzips der territorialen Integritat der

Staaten steht.

2. Każda osoba należąca w Rzeczypospolitej Polskiej

w Republice Federalnej Niemiec do grup wymienionych w artykule 20 ustęp 1 jest odpowiednio do powyższych postanowień obowiązana, jak każdy obywatel,

lojalnie postępować wobec odnośnego Państwa, kierując

się obowiązkami wynikającymi z ustawodawstwa tego

(2) Jeder AngehOrige der in Artikel 20 Absatz 1 genannten Gruppen in der Republik Polen beziehungsweise in der

Bundesrepublik Deutschland ist nach MaBgabe vorstehender Bestimmungen gehalten, sich wie jeder. Staatsblirger

loyal gegenliber dem jeweiligen Staat zu verhalten , indem er

sich nach den Verpflichtungen richtet, die sich aufgrund der

Gesetze dieses Staates ergeben.

bądź

Państwa.

Artykuł 23

Artikel23

. 1. Umawiające się Strony będą, na podstawie istnieją­

cych między nimi umów i programów, intensyfikować i rozbudowywać wymianę kulturalną we wszystkich dziedzinach

i na wszystkich szczeblach, wnosząc tym samym wkład do

europejskiej tożsamości kulturowej. Będą w szczególności

popierać współpracę między stowarzyszeniami twórców i artystów oraz instytucjami i organizacjami kulturalnymi, jak

również bezpośrednie kontakty między polskimi i niemieckimi twórcami i artystami.

(1) Die Vertragsparteien werden auf der Grundlage der

zwischen ihnen bestehenden Abkommen und Programme

den Kulturaustausch in allen Bereichen und auf allen Ebenen

intensivieren und ausbauen und damit zur europaischen

kulture"en Identitat beitragen. Sie werden insbesondere die

Zusammenarbeit zwischen Vereinigungen von Klinstlern,

kulturellen Institutionen und Organisationen unterstl.itzen

sowie die direkten Kontakte zwischen polnischen und deutschen Klinstlern fordern .

2. Istniejąca. Komisja Mieszana będzie spotykać się co

najmniej raz w roku, w celu zbadania stanu wymiany

kulturalnej we wszystkich dziedzinach oraz dokonania uzgodnień co do dalszych przedsięwzięć.

(2) Die bestehende Gemischte Kommission wird min destens einmal jahrlich zusammentreten, um den Stand des

Kulturaustauschs in allen Bereichen zu prOfen und Vereinbarungen liber die nachsten Vorhaben zu treffen.

Artykuł 24

Artikel24

Umawiające się Strony będą urzeczywistniać i w pełni

wykorzystywać umowę o utworzeniu i dz i ałalności instytu-

tów kultury.

Die Vertragsparteien werden das Abkommen liber die

Errichtung und die Tatigkeit von Kulturinstituten mit Leben

ertullen und vo" ausschopfen.

Artykuł 25

Artikel25

1. Umawiające się Strony potwierdzają swą gotowość

do umożliwienia wszystkim zainteresowanym osobom peł­

nego dostępu do języka i kultury drugiego kraju i będą

popierać odpowiednie państwowe oraz prywatne inicjatywy

i instytucje.

(1) Die Vertragsparteien bekraftigen ihre Bereitschaft,

allen interessierten Personen umfassenden Zugang zur Spra che und Kultur des anderen Landes zu erm6glichen. und sie

unterstl.itzen entsprechende staatliche und private Initiativen

und Institutionen.

2. Umawiające

się

Strony

będą

w

większej

mierze

popierać upowszechnianie literatury klasycznej i współczes­

nej drugiego kraju zarówno w języku oryginału, jak i w prze-

(2) Die Vertragsparteien werden die Verbreitung von

klassischer und zeitgenossischer Literatur des anderen Lan des in Originalsprache und Ubersetzung verstarkt fordern .

kładzie.

3. Umawiające się Strony opowiadają się zdecydowanie za rozszerzeniem możliwości nauki języka drugiego kraju

w szkołach, uczelniach i innych placówkach oświatowych.

Będzie się przy tym również dążyć do zakładania szkół,

w których nauczanie będzie się odbywać w obu językach .

Dołożą one ponadto starań na rzecz rozszerzenia możliwości

studiów polonistycznych i germanistycznych w uczelniach

drugiego kraju.

(3) Die Vertragsparteien setzen sich nachdrlicklich datur

ein, die Moglichkeiten auszubauen, in Schulen, Hochschu len und anderen Bildungseinrichtungen die Sprache des

anderen Landes zu erlernen . Dabei wird auch die Grlindung

von Schulen angestrebt, in denen in beiden Sprachen

unterrichtet wird. Weiterhin werden sie sich bemlihen. die

Moglichkeiten des Studiums der Polonistik und Germanistik

an den Hochschulen des anderen Landes auszuweiten .

4. Umawiające się Strony będą współpracować w delegowaniu nauczycieli, w kształceniu i doskonaleniu zawodowym pracowników dydaktycznych oraz w rozwijaniu i udostępnianiu pomocy naukowych, łącznie z wykorzystaniem

telewizji, radia, techniki audiowizualnej i komputerowej.

(4) Die Vertragsparteien werden bei der Entsendung von

Lehrern, der Aus- und Fortbildung von Lehrkraften sowie der

Entwicklung und Bereitstellung von Lehrmaterial. einschlieBlich des Einsatzes von Fernsehen. Horfunk, Audio -,

Video- und Computertechnik zusammenarbeiten .

5. Prace niezależnej polsko-niemieckiej komisji do

spraw podręczników szkolnych będą nadal popierane.

(5) Die Arbeit der unabhangigen polnisch-deutschen

Schulbuchkommission wird weiterhin gefordert.

-

Poz. 56

Artykuł 26

Artikel26

1. Umawiające się Strony podkreślają konieczność znacznego rozszerzenia współpracy w dziedzinie nauki i szkolnictwa. Będą w szczególności wspierać i nadal rozszerzać

bezpośrednią współpracę i wymianę między szkołami, uczelniami oraz naukowymi instytucjami badawczymi, zarówno

poprzez wymianę uczniów, studentów, nauczycieli, pracowników naukowych, jak i wspólne przedsięwzięcia.

(1) Die Vetragsparteien unterstreichen die Notwendigkeit einer erheblichen Erweiterung der wissenschaftlichen

und schulischen Zusammenarbeit. Sie werden insbesondere

die direkte Zusammenarbeit und den Austausch zwischen

Schulen, Hochschulen und wissenschaftlichen Forschung- .

seinrichtungen fordern und weiter ausbauen, und zwar

sowohl durch den Austausch von Schulern, Studenten,

Lehrern und wissel)schaftlichen Lehrkraften ais auch durch

gemeinsame Vorhaben.

2. Umawiające się Strony potwierdzają zamiar zbadania możliwości wzajemnego uznawania okresów studiów

i dyplomów uczelni.

\ (2) Die Vertragsparteien bekraftigen ihre Absicht, die

Moglichkeiten gegenseitiger Anerkennung von Studienzeiten und Hochschulabschllissen zu prufen.

Artykuł 27

Artikel27

Strony przywiązują dużą wagę do

w zakresie kształcenia zawodowego; będą ją

znacznie rozszerzać i pogłębiać, zawierając odpowiednie

porozumienia.

Die Vetragsparteien messen der Zusammenarbeit in der

beruf.lichen Bildung groBe Bedeutung bei und werden sie

durch entsprechende Vereinbarungen wesentlich ausbauen

und vertiefen.

Artykuł 28

Artikel28

1. Umawiające się Strony będą współpracować w zakresie zachowania i opieki nad europejskim dziedzictwem

kulturowym. Będą dbać o ochronę zabytków.

(1) Die Vertragsparteien werden bei der Erhaltung und

Pflege des europaischen kulturellen Erbes zusammenarbeiten. Sie werden sich fUr die Denkmalpflege einsetzen.

2. Umawiające się Strony otoczą szczególną opieką

na ich terytoriach miejsca i dobra kultury,

świadczące o wydarzeniach historycznych oraz osiągnię­

ciach i tradycjach kulturalnych i naukowych drugiej strony,

oraz zapewnią do nich swobodny i nieskrępowany dostęp

bądź zadbają o taki dostęp w przypadkach, gdy jego zapewnienie nie należy do kompetencji Państwa. Wspomniane

miejsca i dobra kultury znajdują się pod ochroną prawa

każdej ze stron . Umawiające się Strony będą realizować

w tym zakresie wspólne inicjatywy w duchu porozumienia

i pojednania.

(2) Die Vertragsparteien werden sich der auf ihrem

Gebiet befindlichen Orte und Kulturguter, die von geschichtlichen Ereignissen sowie kulturellen und wissenschaftlichen

Leistungen und Traditionen der anderen Seite zeugen, besonders annehmen und zu ihnen freien und ungehinderten

Zugang gewahrleisten beziehungsweise sich fur einen solchen Zugang einsetzen, soweit dieser nicht in staatlicher

Zustaridigkeit geregelt werden kann . Die genannten Orte und

Kulturguter stehen unter dem Schutz der Gesetze der jeweiligen Vertragspartei. Die Vertragsparteien werden gemeinsame Initiativen in diesem Bereich im Geiste der Verstandigung und der Versohnung verwirklichen.

3. Umawiające się Strony będą dążyć w takim samym

duchu do rozwiązywania problemów związanych z dobrami

kultury i archiwaliami, poczynając od pojedynczych przypadków.

(3) Im gleichen Geiste sind die Vertragsparteien bestrebt, die Probleme im Zusammenhang mit Kulturgutern und

Archivalien , beginnend mit Einzelfallen, zu losen.

Artykuł 29

Artikel29

1. Umawiające się Strony będą popierać wszechstronne

kontakty osobiste między ich obywatelami, żywiąc przekonanie, że rozwój kontaktów międzyludzkich jest niezbędną

przesłanką porozumienia i pojednania obu Narodów.

(1) Die Vertragsparteien werden in der Oberzeugung,

daB die Entwicklung zwischenmenschlicher Kontakte eine

unerlaBliche Voraussetzung fUr die Verstandigung und Versohnung beider Volker ist, umfassende personliche Begegnungen zwischen ihren Burgern fordern.

Umawiające się

współpracy

znajdujące się

2. Umawiające

się

Strony

będą

popierać

ściślejszą

społecznymi.

(2) Die Vertragsparteien unterstUtzen eine engere Zusammenarbeit zwischen den Parteien, Gewerkschaften, Kirchen und Glaubensgemeinschaften, Sportorganisationen,

Stiftungen sowie anderen gesellschaftlichen Organisationen

und Verbanden.

3. Umawiające się Strony popierają działalność Forum

Polsko-Niemieckiego. Witają z zadowoleniem jego starania,

aby przy udziale wszystkich reprezentatywnych sił politycznych i spOłecz nych w Rzeczypospolitej Polskiej i w Republice Federalnej Niemiec opracowywać koncepcje dalszego

rozwoju stosunków polsko -niemieckich i podejmować odpowiednie inicjatywy.

(3) Die Vertragsparteien unterstutzen die Tatigkeit des

Polnisch-Deutschen Forums. Sie begrUBen seine Be muhungen, unter Einbeziehung aller reprasentativen politischen und gesellschaftlichen Krafte in der Republik Polen und

der Bundesrepublik Deutschland, Konzeptionen fUr die Weiterentwicklung der polnisch -deutschen Beziehungen zu entwerfen und entsprechende Initiativen zu ergreifen.

współpracę między partiami, związkami zawodowymi, koś­

ciołami

i związkami wyznaniowymi, organizacjami sportowym i, fundacjami oraz innymi organizacjami i zrzeszeniami

-

-

Poz. 56

Artykuł 30

Artikel30

1. Umawiające się Strony są przekonane, że wzajemne

poznanie i zrozumienie młodych pokoleń ma podstawowe

znaczenie dla nadania trwałego charakteru porozumieniu

i pojednaniu Narodów polskiego i niemieckiego. Przywiązują·

dlatego szczególnie dużą wagę do możliwie szerokich kontaktów i ścisłego współdziałania młodzieży polskiej i niemieckiej. W tym celu Umawiające się Strony będą, w granicach

możliwości finansowych, wszelkimi sposobami wspierać

kontakty i wymianę młodzieżową. Cała młodzież i jej organizacje w obu Państwach mają możliwość udziału w spotkaniach i wspólnych przedsięwzięciach.

(1) Die Vertragsparteien sind davon Oberzeugt, da~ das

gegenseitige Kennenlernen und das gegenseitige Verstehen

der jungen Generation von grundlegender Bedeutung ist, um

der Verstandigung und der Versohnung zwischen dem poInischen und deutschen Volk einen dauerhaften Charakter zu

verleihen. Sie legen deshalb besonders gro~es Gewicht auf

moglichst umfassende Kontakte und ein enges Zusammen wirken der polnischen und der deutschen Jugend. Die

Vertragsparteien werden deshalb im Rahmen ihrer finanziellen Moglichkeiten die Begegnung und den Austausch von

Jugendlichen in jeder Weise fordern. Allen Jugendlichen

und Jugendorganisationen in beiden Landern steht die

Teilnahme an Begegnungen und gemeinsamen Vorhaben

offen.

2. Umawiające się Strony tworzą polsko-niemiecką inJej forma prawna, zadania i finansowanie zostaną ustalone w odrębnej umowie.

(2) Die Vertragsparteien errichten ein Polnisch-Deutsches Jugendwerk. Ober seine Rechtsform, Aufgaben und

Finanzierung schlie~en sie ein gesondertes Abkommen.

Artykuł 31

Artikel 31

1. Umawiające się Strony będą działać na rzecz współ­

pracy środków przekazu, w szczególności telewizji, radia oraz

prasy i wydawnictw. Współpraca ta powinna przede wszystkim służyć porozumieniu i pojednaniu między Polakami

i Niemcami.

(1) Die Vertragsparteien setzen sic h fOr die Zusammenarbeit der Medien, insbesondere von Fernsehen,

Horfunk und gedruckten Medien, ein. Diese Zusammenarbeit

soli vor allem der Verstandigung und der Versohnung zwischen Polen und Deutschen dienen.

2. Umawiające się Strony są zgodne co do tego, że

publikacje, a także dodatki do dzienników i tygodników

redagowane w języku drugiego kraju mogą być swobodnie

wydawane, rozpowszechniane i czytane. Publikacje z drugiego Państwa mogę być bez przeszkód wwożone i rozpowszechniane zgodnie z artykułami 19 i 20 Międzynarodowego

paktu praw obywatelskich i politycznych. Dotyczy to również

bezpłatnej prenumeraty oraz publikacji rozprowadzanych

przez ich przedstawicielstwa zagraniczne.

(2) Die Vertragsparteien kommen Oberein, da~ Publikationen sowie Beilagen zu Tages- und Wochenzeitungen

in der Sprache des anderen Landes frei hergestellt, vertrieben

und gelesen werden konnen. Publikationen des anderen

Landes konnen in Obereinstimmung mit den Artikeln 19 und

20 des Internationalen Paktes Ober bOrgerliche und politische Rechte ungehindert eingefOhrt und vertrieben werden.

Dies gilt auch fOr Geschenkabonnements und fOr Veroffentlichungen, die Ober ihre Auslandsvertretungen verteilt

werden.

Artykuł 32

Artikel32

1. Republika Federalna Niemiec oświadcza, że polskie

groby znajdujące się w Republice Federalnej Niemiec są

otoczone szacunkiem oraz umożliwiona jest opieka nad nimi.

Groby polskich ofiar wojen i tyranii, znajdujące się w Repub<

lice Federalnej Niemiec, podlegają ochronie prawa niemieckiego oraz będą zachowane i pielęgnowane.

(1) Die Bundesrepublik Deutschland erkiart, da~ poInische Graber in der Bundesrepublik Deutschland geachtet

werden und ihre Pflege ermoglicht wird. Die Graber poInischer Opfer der Kriege und der Gewaltherrschaft, die sich in

der Bundesrepublik Deutschland befinden, stehen unter dem

Schutz der deutschen Gesetze und werden erhalten und

gepflegt.

2. Rzeczpospolita Polska oświadcza, że niemieckie groby znajdujące się w Rzeczypospolitej Polskiej są otoczone

szacunkiem oraz umożliwiona jest opieka nad nimi. Groby

niemieckich ofiar wojen i tyranii, znajdujące się w Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają ochronie prawa polskiego oraz

będą zachowane i pielęgnowane.

(2) Die Republik Polen erkiart, da~ deutsche Graber in

der Republik Polen geachtet werden und ihre Pflege ermoglicht wird. Die Graber deutscher Opfer der Kriege und der

Gewaltherrschaft, die sich in der Republik Polen befinden,

stehen unter dem Schutz der polnischen Gesetze und werden

erhalten und gepflegt.

3. Umawiające się Strony popierają współpracę organizacji i instytucji odpowiedzialnych w obu Państwach za

groby ofiar wojen i tyranii. Umożliwiają w szczególności tym

organizacjom i instytucjom rejestrację, uporządkowanie oraz

opiekę nad takimi grobami.

(3) Die Vertragsparteien unterstOtzen die Zusammenarbeit der Organisationen und Institutionen, die auf beiden

Seiten fOr die Graber von Opfern der Kriege und der Gewaltherrschaft zustandig sind. Sie ermoglichen insbesondere

diesen Organisationen und Institutionen die Erfassung, Instandsetzung und Pflege solcher Gra ber.

Artykuł 33

Artikel33

1. Umawiające się Strony będą rozwijać, intensyfikoi upraszczać z korzyścią dla ich obywateli stosunki

prawne i konsularne, w tym obrót prawny w sprawach

(1) Die Vertragsparteien werden die konsularischen und

Rechtsbeziehungen, darunter den Rechtshilfeverkehr in ZiviIsachen, Strafsachen sowie in Sozial- und Verwaltungsan-

stytucję młodzieżową .

wać

-

Dziennik, Ustaw Nr 14

Poz. 56 .

-

cywilnych i karnych oraz socjalnych i administracyjnych,

z uwzględnieniem ich systemów prawnych oraz istniejących

umów wielostronnych i dwustronnych, w szczególności

konwencji Rady Europy.

gelegenheiten unter Berucksichtigung ihrer Rechtsordnungen sowie bestehender multilateraler und bilateraler Obereinkunfte, insbesondere der Konventionen des Europarats,

weiterentwickeln, intensivieren und zum Nutzen ihrer Burger

vereinfachen.

2. ' Umawiające się Strony będą współdziałać w zwal czaniu zorganizowanej przestępczości, terroryzmu, przestęp­

czości gospodarczej, przestępczości związanej z narkotykami, karalnego handlu dziełami sztuki, bezprawnych naruszeń

bezpieczeństwa cywilnej żeglugi powietrznej i morskiej oraz

wytwarzania i wprowadzania do obiegu fałszywych środków

jjł~tniczych. Procedura\\\ i warunki tej współpracy zostaną

uzgodnione odrębnie.

(2) Die Vertragsparteien werden zusammenwirken bei

der Bekampfung des organisierten Verbrechens, des Terrorismus, der Wirtschaftskriminalitat, der Rauschgiftkriminalitat,

des strafbaren Handels mit Kunstwerken, der rechtswidrigen

Eingriffe in die Zivilluftfahrt und in die Seeschiffahrt sowie

der Herstellung und Verbreitung von Falschgeld. Vęrfahren

und Bedingungen fUr diese Zusammenarbeit werden gesondert vereinbart.

Artykuł 34

Artikel34

1. Umawiające się Strony będą popierać wszechstronną

nej oraz we wspólnym zwalczaniu chorób zakaźnych i innych

chorób, jak na przykład schorzeń serca i układu krążenia,

nowotworów i AIDS.

(1) Die Vertragsparteien fordem eine umfassende Zusammenarbeit auf bestimmten Gebieten der Gesundheitsvorsorge und bei der gemeinsamen Bekampfung von Seuchen

sowie Krankheiten, wie zum Beispiel Herz-, Kreislauf- und

Krebserkran~ungen und Aids.

2. Republika Federalna Niemiec będzie udzielać Rzeczypospolitej Polskiej pomocy w przejściu od państwowego

systemu ochrony zdrowia do systemu powszechnego ubez c

pieczenia zdrowotnego.

(2) Die Bundesrepublik Deutschland wird der Republik

Polen Hilfestellung bei der Umstellung des staatlichen Gesundheitssystems auf ein Krankerwersicherungssystem leisten.

Artykuł 35

Artikel35

Umawiające się Strony ustanawiają wspólną nagrodę za

szczególne zasługi dla rozwoju stosunków polsko-niemieckich. Nagrodę tę będzie przyznawać corocznie komitet,

którego statut zostanie ustalony w odrębnym porozumieniu.

Die Vertragsparteien stiften einen gemeinsamen Preis fUr

besondere Verdienste um die Entwicklung der polnisch-deutschen Beziehungen. Der Preis wird alljahrlich von

einem Komitee verliehen, uber dessen Statut eine gesonderte

Vereinbarung geschlossen wird.

Artykuł 36

Artikel36

Umawiające się Strony będą umacniać współpracę w raorganizacji międzynarodowych, ze szczególnym

uwzględnieniem organizacji europejskich. Będą wzajemnie

udzielać sobie pomocy w rozwijaniu współpracy z między­

narodowymi, zwłaszcza europejskimi, organizacjami i instytucjami, których członkiem jest jedna ze Stron, w przypad-

Die Vertragsparteien werden ihre Zusammenarbeit im

Rahmen internationaler Organisationen, insbesondere europaischer Organisationen, verstarken. Sie werden einander

behilflich sein, die Zusammenarbeit mit internationalen, insbesondere europaischen Organisationen und Institutionen,

denen eine Vertragspartei ais Mitglied angehort, zu entwic keln, falls die andere Vertragspartei ein entsprechendes

Interesse bekundet.

współpracę'W określonych dziedzinach profilaktyki zdrowot-

·mach

ku gdy druga Strona wyrazi odpowiednie zainteresowanie.

Artykuł 37

Artikel37

Niniejszy traktat nie jest wymierzony przeciw komukolwiek; Nie narusza on praw i zobowiązań, które wynikają

z obowiązujących umów dwustronnych i wielostronnych,

zawartych przez każdą z Umawiających się Stron z innymi

Dieser Vertrag richtet sich gegen niemanden. Er beruhrt

nicht die Rechte und Verpflichtungen aus geltenden zweiseitigen und mehrseitigen Obereinkunften, die von den Vertragsparteien mit anderen Staatengeschlossen wurden.

państwami.

Artykuł 38

Artikel38

1. Traktat niniejszy podlega ratyfikacji. Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych nastąpi w Warszawie, w możliwie

bliskim terminie.

(1) Dieser Vertrag bedarf der Ratifikation; die Ratifikationsurkunden werden so bald wie moglich in Warschau

ausgetauscht.

2. Traktat niniejszy wchodzi w życie w dniu wymiany

dokumentów ratyfikacyjnych.

(2) Dieser Vertrag .tritt am Tage des Austauschs der

Ratifikationsurkunden in Kraft.

3. Traktat niniejszy obowiązuje przez dziesięć lat. Ulega

on następnie automatycznemu przedłużaniu na okresy pię­

cioletnie, jeżeli żadna z Umawiających się Stron nie wypowie

go w drodze notyfikacji na rok przed upływem danego okresu

(3) Dieser Vertrag gilt fUr die Dauer von zehn Jahren .

Danach verlangert er sich stillschweigend um jeweils weitere

fUnf Jahre, sofern nicht eine der Vertragsparteien den Vertrag

unter Einhaltung einer Frist von einem Jahr vor Ablauf der

.

jeweiligen Geltungsdauer schriftlich kundigt.

obowiązywania .

l>

-

Poz. 56 i 57

Na dowód czego przedstawiciele Umawiających się

Stron podpisali niniejszy traktat i opatrzyli go pieczęciam i.

Zu Urkund dessen haben die Vertreter der Vertragsparteien diesen Vertrag unterzeichnet und mit Siegeln versehen .

Sporządzono w Bonn dnia 17 czerwca 1991 r. w dwóch

egzemplarzach, każdy w językach polskim i niemieckim, przy

czym obydwa teksty mają jednakową moc.

Geschehen zu Bonn am 17. Juni 1991 in zwei Urschriften, jede in polnischer und deutscher Sprache, wobei jeder

Wortlaut gleichermaBen verbindlich ist.

Za

Za

Rzeczpospol i tą Polską

Republikę Federalną

J. K. Bielecki

K. Skubiszewski

H. Kohl

H. D. Genscher

Fur die

Republik Polen

J. K. Bielecki

K. Skubiszewski

Niemiec

Fur die

Bundesrepublik Deutschland

H. Kohl

H. D. Genscher .

Po zaznajomieniu się z powyższym traktatem w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam , że

-

został on uznany za słuszny zarówno w całości, jak i każde z postanowień w

-

jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony,

-

będzie niezmiennie zachowywany. '

nim zawartych,

Na dowód czego wydany został. akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 26 listopada 1991 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Wałęsa

L. S.

Minister Spraw Zagranicznych: K. Skubiszewski

57

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 17 stycznia 1992 r.

w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką

Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, podpisanego w Bonn dnia 17 czerwca

1991 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodnie z artykułem 38 ustępem 1 Traktatu między Rzecząpospolitą

Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie

i przyjaznej współpracy, podpisanego w Bonn dnia 17

czerwca 1991 r., dokonana została w Warszawie dnia

16 stycznia 1992 r. wymiana dokumentów ratyfikacyjnych

wymienionego traktatu.

Zgodnie z postanowieniem artykułu 38 ustępem 2 powyższego traktatu wszedł on w życie dnia 16 stycznia 1992 r.

Minister Spraw Zagranicznych: K. Skubiszewski

Egzemplarze bieżące oraz z lat ubiegłych można nabywać na podstawie nadesłanego zamówienia w Wydziale Wydawnictw Urzędu Rady

Ministrów, ul. Powsińska 69/11, 00-979 Warszawa P-1 .

Reklamacje z powodu niedoręczenia poszczególnych numerów zglaszać należy na piśmie do Wydziału Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, ul. Powsińska 69/11.

00-979 Warszawa. P-1. niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolejnego numeru.

Wydawca : Urząd Rady Ministrów

Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszaw~ , Al. Ujazdowskie 1/ 3, P-29.

Organizacja druku i kolportaż: Wydział Wydawnictw, 0'0-979 Warszawa, ul. Powsińska 69/71, P- 1,

tel. 42-14-78 i 694-67 -50, teleks 825944 WW.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych " Tamka". Zakład nr 1. Warszawa, ul. Tamka 3.

Zam. 2014-1300-92.

PL ISSN 0867-3411

Cena 2400 zł