Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie udzielania poborowym odroczeń czynnej służby wojskowej oraz zwalniania żołnierzy z tej służby przed jej odbyciem, a także uznawania poborowych i żołnierzy za jedynych żywicieli rodzin.

§ 1. Rozporządzenie określa

1) szczegółowe warunki i zasady udzielania poborowym

odroczenia zasadniczej służby wojskowej lub przeszko lenia wojskowego, zwanego dalej "odroczeniem"

a) przez rejonowe i wojewódzkie komisje poborowe, ze

względu na

- konieczność sprawowania bezpośredniej opieki

nad członkiem rodziny,

- osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego,

- stan zdrowia,

b) przez wojskowych komendantów uzupełnień i sze fów wojewódzkich sztabów wojskowych, ze wzglę­

du na

- pobieranie nauki,

- prowadzenie własnej kampanii wyborczej ,

- wybranie do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego,

- uznanie za jedynego żywiciela rodziny,

2)

szczegółowe warunki i zasady zwalniania żołnierzy

z zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego przed ich odbyciem w przypadkach określo­

nych wart. 87 ust. 2 i 3 ustawy oraz tryb postępowa­

nia i właściwość organów wojskowych w tych sprawach,

3) szczegółowe warunki, jakie powinni spełniać człon­

kowie rodziny poborowego lub żołnierza, aby był on

uznany za jedynego żywiciela rodziny.

§ 2. 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa bez bliż ­

szego określenia o art. 39, 50, 87, 88, 91,93, 127, 145 i 196

ustawy, należy przez to rozumieć przepisy ustawy z dnia 21

listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40,

poz. 174 i Nr 54, poz. 254) .

§ 3. 1. Poborowemu udziela się odroczenia ze względu

na

konieczność

sprawowania

bezpośredniej

opieki nad

członkiem rodziny, spełniającym warunki określone wart. 39

ust. 1 pkt 1 ustawy, jeżeli

1) poborowy faktycznie sprawuje bezpośrednią opiekę

nad żoną , dziećmi, rodzicami , dziadkami, rodzeństwem ,

osobą, która wychowywała i ' utrzymywała poborowego przez okres co najmniej trzech lat przed ukoń­

czeniem przez niego osiemnastu lat życia , albo osobą,

względem której poborowego obciąża obowiązek ali mentacyjny na podstawie prawomocnego orzeczenia

sądu, oraz

2) miejsce zamieszkania poborowego umożliwia mu codzienne sprawowanie tej opieki, oraz

3) nie ma innego pełnoletniego członka rodziny, bliższego

lub równego stopniem pokrewieństwa, zobowiązanego

do sprawowania tej opieki.

2. Dziećmi poborowego, o których mowa w ust. 1 pkt 1 ,

przysposobione, pasierbowie oraz dzieci

obce wzięte na wychowanie i utrzymanie, w tym także

w ramach rodziny zastępczej .

są dzieci własne,

3. Poborowemu można udzielić odroczenia, o którym

mowa w ust. 1, również wtedy, gdy sprawuje on-wwarunkach określonych w ust. 1 - opiekę nad członkiem rodziny,

który ukończył siedemdziesiąt pięć lat życia .

§ 4. 1. Poborowemu spełniającemu warunki określone

wart. 39 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 i 5 ustawy udziela się

odroczenia ze względu na osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeżeli

1) zamieszkuje w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym lub w innym miejscu umożliwiającym mu

codzienne wykonywanie prac w tym gospodarstwie

oraz

2) nie jest pracownikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu

pracy lub nie pozostaje w stosunku służbowym.

-

1499

2. Odroczenie ze względu na osobiste prowadzenie

gospodarstwa rolnego może być udzielone poborowemu, pomimo niespełniania warunków określonych w ust.

1, jeżeli w okresie dwóch lat bezpośrednio przed dat4

złożenia wniosku o odroczenie gospodarstwo rolne uległo

w znacznej części zniszczeniu z powodu klęski żywiołowej,

a zwłaszcza pożaru lub powodzi, i doprowadzenie go do

stanu poprzedniego bez udziału poborowego jest niemoż­

liwe.

3. Wniosek o udzielenie odroczenia w przypadkach,

o których mowa w ust. 1 i 2, poborowy składa do rejonowej

komisji poborowej właściwej dla miejsca położenia gospodarstwa rolnego.

§ 5. Poborowemu uznanemu ze względu na stan zdrowia za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej udziela się odroczenia na podstawie orzeczenia wydanego w tej sprawie przez właściwą wojskową komisję

lekarską albo właściwą rejonową lub wojewódzką komisję

lekarską·

Rozdział 3

Udzielanie poborowym odroczeń przez wojskowych

komendantów uzupełnień i szefów wojewódzkich

sztabów wojskowych

§ 6. 1. Odroczenia ze względu na pobieranie nauki

w szkole wyższej udziela się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3,

poborowemu przyjętemu na studia w systemie dziennym lub

wieczorowym albo zaocznym.

2. Odroczenie, o którym mowa wart. 93 ust. 4 ustawy,

udzielone na czas studiów doktoranckich prowadzonych jako dzienne, jeżeli poborowego będzie moż­

na powołać do odbycia przeszkolenia wojskowego w cią­

gu trzydziestu sześciu miesięcy od dnia, w którym stał

się absolwentem szkoły wyższej w rozumieniu art. 91 ustawy.

może być

3. Odroczenia ze względu na pobieranie nauki w szkole

wyższej nie udziela się

1) poborowemu - studentowi uzupełniających studiów

magisterskich, będącemu absolwentem wyższych studiów zawodowych, który nie podjął nauki na uzupeł­

niających studiach magisterskich bezpośrednio po

ukończeniu wyższych studiów zawodowych,

2) poborowemu przyjętemu na naukę do wyższej szkoły

morskiej .

§ 7. 1. Odroczenia ze względu na pobieranie nauki

w szkole średniej lub pomaturalnej albo w zakładzie kształ­

cenia nauczycieli udziela się poborowemu pobierającemu

naukę

1) w szkole lub zakładzie, prowadzących naukę w systemie

dziennym - na czas nauki, nie dłużej jednak niż do

końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym,

w którym poborowy kończy dwadzieścia siedem lat

życia,

2) w szkole lub zakładzie, prowadzących naukę w systemie

wieczorowym lub zaocznym - na czas nauki, nie dłużej

jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy dwadzieścia trzy

lata życia.

2. Odroczenia, o których mowa w ust. 1

1) udziela się ze względu na pobieranie nauki przez pobo rowego wyłącznie w jednej szkole (zakładzie) ,

2) nie udziela się, gdy termin ukończenia nauki, przewi dziany planem nauczania, wykracza poza granice wieku

określone odpowiednio w ust. 1.

§ 8. 1. Podstawę udzielenia odroczenia, w przypad kach, o których mowa w § 6 i 7, stanowi zaświadczenie

właściwej szkoły (zakładu, jednostki organizacyjnej prowa dzącej studia doktoranckie) o pobieraniu nauki, przesyłane

wojskowym komendantom uzupełnień w trybie odrębnych

przepisów.

2. W razie zawiadomienia wojskowego komendanta

uzupełnień, stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy, o skreśleniu

poborowego z listy studentów (uczniów), o wydaleniu go ze

oraz o ukończeniu przez niego studiów

(nauki), odroczenie udzielone poborowemu traci moc

z dniem doręczenia wojskowemu komendantowi uzupełnień

tego zawiadomienia.

szkoły (zakładu)

§ 9. 1. Odroczenia ze względu na pobieranie nauki

udziela się również poborowym będącym alumnami wyższych seminariów duchownych lub nowicjuszami zakonnymi Kościoła Katolickiego, alumnami Prawosławnego Seminarium Duchownego lub nowicjuszami zakonnymi Pol skiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego albo słu­

chaczami szkół duchownych lub seminariów duchownych

innych kościołów i związków wyznaniowych o uregulowa nej sytuacji prawnej, z tym że do tej grupy poborowych nie

mają zastosowania ograniczenia wieku, o których mowa

w § 7.

2. Przepisy § 8 stosuje się odpowiednio.

§ 10. Podstawę udzielenia poborowemu odroczenia ze

względu na

1) prowadzenie własnej kampanii wyborczej - stanowi

jego pisemne oświadczenie o prowadzeniu tej kampanii,

2) wybranie do Sejmu, Senatu lub organów samorządu

terytorialnego - stanowi zaświadczenie właściwej ko misji wyborczej,

3) uznanie za jedynego żywiciela rodziny - stanowi osta teczna decyzja właściwego wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) albo wojewody o uznaniu poborowego za

jedynego żywiciela rodziny mającego na utrzymaniu

więcej niż dwóch członków rodziny.

Rozdział 4

Zwalnianie żołnierzy z zasadniczej służby wojskowej

i przeszkolenia wojskowego przed ich odbyciem

§ 11. 1. Żołnierza zwalnia się z zasadniczej służby wojs kowej przed jej odbyciem w razie

1) odbywania służby w kilku okresach - po upływie czasu

trwania każdego z okresów służby, nie związanego

z przeniesieniem go do rezerwy,

2) uznania, ze względu na stan zdrowia, za trwale lub

czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej

- na podstawie ostatecznego orzeczenia właściwej

wojskowej komisji lekarskiej,

3)

-

1500

konieczności

sprawowania bezpośredniej opieki nad

rodziny lub osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego - na podstawie ostatecznej decyzji

właściwego wójta lub burmistrza (prezydenta miasta)

albo wojewody bądź też ostatecznego orzeczenia właś­

ciwej rejonowej lub wojewódzkiej komisji poborowej,

członkiem

4) uznania za jedynego żywicieia rodziny mającego na

utrzymaniu więcej niż dwóch członków rodziny - na

podstawie ostatecznej decyzji właściwego wójta lub

burmistrza (prezydenta miasta) albo wojewody,

5)

przyjęcia na naukę do szkoły średniej lub pomaturalnej,

zakładu kształcenia nauczycieli albo szkoły wyższej

a) w systemie dziennym,

b) w systemie wieczorowym lub zaocznym, jeżeli

w dniu rozpoczęcia nauki żołnierz odbyłby co najmniej szesnaście miesięcy zasadniczej służby wojskowej

- na podstawie zaświadczenia właściwej szkoły (zakładu) o przyjęciu na naukę (studia),

6) wybrania do Sejmu, Senatu lub organów samorządu

terytorialnego - na podstawie zaświadczenia właściwej

komisji wyborczej,

7) zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności,

w tym również kary zastępczej - na podstawie zarządzenia właściwego sądu.

2. Żołnierza zwalnia się z przeszkolenia wojskowego

przed jego odbyciem w przypadkach i na podstawie dokumentów określonych w ust. 1 pkt 2-4, 6 i 7.

3. Zwolnienie żołnierza z czynnej

służby

Poz. 431

3. Dowódca jednostki wojskowej podejmuje decyzję

1) z urzędu lub na wniosek żołnierza - w sprawach

wymienionych w § 11 ust. 1 pkt 1-4, 6 i 7 oraz w ust. 2,

2) na wniosek żołnierza w § 11 ust. 1 pkt 5.

4. Organem wojskowym wyższego stopnia, właści­

wym w rozumieniu art. 87 ust. 5 ustawy, jest bezpośredni

przełożony dowódcy jednostki wojskowej, o której mowa

w ust. 1.

§ 14. 1. Organem wojskowym właściwym, w rozumieniu art. 88 ust. 2 i 3 ustawy, jest wojskowy komendant

uzupełnień.

2. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) albo wojewoda przesyła ostateczną decyzję określoną wart. 88 ust.

4 ustawy dowódcy jednostki wojskowej, której ewidencją

jest objęty żołnierz, którego dotyczy decyzja.

§ 15. 1. Żołnierze zwolnieni z odbywania zasadniczej

służby wojskowej bez przeniesienia do rezerwy, z przyczyn

określonych w § 11 ust. 1 pkt 4-6, zgłaszają się, w terminie

czternastu dni od dnia zwolnienia, do wojskowego komen danta uzupełnień w celu uzyskania odroczenia.

2. Wojskowy komendant uzupełnień zawiadamia właś­

ciwego wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) o zwolnieniu żołnierza z odbywania zasadniczej służby wojskowej

z przyczyn określonych w § 11 ust. 1 pkt 2 i 3, w celu

wezwania go do rejonowej komisji poborowej.

Rozdział 5

wojskowej

następuje

1) nie później niż po upływie siedmiu dni od dnia doręcze­

nia

a) ostatecznego orzeczenia lub decyzji - w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4,

b) zaświadczenia lub zarządzenia - w przypadkach,

o których mowa w ust. 1 pkt 6 i 7,

2) na pięć dni przed dniem rozpoczęcia nauki padku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5.

w przy-

4. Termin zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, określają

odrębne przepisy.

§ 12. 1. Do orzekania w sprawach określonych w § 11

ust. 1 pkt 3 stosuje się-odpowiednio przepisy § 3 oraz § 4 ust.

1 i 2.

w sprawach wymienionych

Szczegółowe warunki, jakie powinni spełniać człon­

kowie rodziny poborowego albo żołnierza, aby był on

uznany za jedynego żywiciela rodziny

§ 16. 1. Za pozostających na wyłącznym utrzymaniu

poborowego (żołnierza) uważa się

1) żonę, jeżeli

a) nie uzyskuje dochodu i odbywa studia w szkole

wyższej w . systemie dziennym lub pobiera naukę

w innej szkole (zakładzie kształcenia nauczycieli)

w systemie dziennym albo

b) nie uzyskuje dochodu i wychowuje co najmniej

jedno z dzieci lub rodzeństwa poborowego (żoł­

nierza) w wieku do lat ośmiu,

2) dzieci oraz rodzeństwo, jeżeli

a) nie ukończyli szesnastu lat życia albo

2. W razie ubiegania się żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie wojskowe o uznanie konieczności osobistego prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego, wniosek w tej sprawie składa się do

organu wymienionego wart. 88 ust. 1 ustawy, właściwego

ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego.

b) nie uzyskują dochodu i odbywają studia w szkole

wyższej w systemie dziennym - do dnia ukończenia

dwudziestu pięciu lat życia, a jeżeli ukończenie

dwudziestu pięciu lat życia przypada na ostatni rok

studiów - do dnia ukończenia tego roku studiów,

albo

§ 13. 1. Organem wojskowym właściwym w rozumie-

c) nie uzyskują dochodu i pobierają naukę w szkole

średniej lub pomaturalnej albo w zakładzie kształ­

cenia nauczycieli w systemie dziennym - do dnia

ukończenia dwudziestu dwóch lat życia, a jeżeli

ukończenie dwudziestu dwócn lat życia przypada na

ostatni rok nauki - do dnia ukończenia tego roku

nauki,

niu art. 87 ust. 4 ustawy jest dowódca jednostki wojskowej,

której ewidencją jest objęty żołnierz zwalniany z zasadniczej

służby wojskowej przed jej odbyciem.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do zwalniania

żołnierza z przeszkolenia wojskowego przed jego odbyciem.

-

3) rodziców, dziadków oraz inne osoby, względem których

poborowego (żołnierza) obciąża obowiązek alimentacyjny na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, jak

również osobę, która wychowywała go i utrzymywała

przez okres co najmniej trzech lat przed ukończeniem

przez niego osiemnastego roku życia, jeżeli

a) nie uzyskują dochodu i ukończyli: mężczyzna sześć­

dziesiąt pięć lat życia i kobieta sześćdziesiąt lat życia,

a jeżeli są kombatantami lub inwalidami - odpowiednio sześćdziesiąt i pięćdziesiąt pięć lat życia,

albo

b) nie uzyskują dochodu i wychowują co najmniej

jedno z dzieci lub rodzeństwa poborowego (żoł­

nierza) w wieku do lat ośmiu.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz rodzeńst­

wo, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, spełniają warunek

pozostawania na wyłącznym utrzymaniu poborowego (żoł­

nierza). jeżeli nie ma innych osób zobowiązanych w bliższej

kolejności do ich utrzymania.

3. Przepis § 3 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

4. Zgodnie z art. 127 ust. 2 ustawy nie uważa się za

dochód kwot uzyskiwanych zjakiegokolwiek tytułu niższych

od najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny mie-.

sięczny wymiar czasu pracy, określonego przez Ministra

Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy.

Poz. 431 i 432

Rozdział 6

Przepisy przejściowe i końcowe

§ 19. 1. Przepisy rozdziału 4, z zastrzeżeniem ust. 2-4,

stosuje się odpowiednio do zwalniania junaków z zasadniczej służby w obronie cywilnej oraz poborowych ze służby

zastępczej przed odbyciem tych służb.

2. Poborowego odbywającego służbę zastępczą, w ra zie przyjęcia na naukę do szkoły (zakładu) w systemie,

o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 5 lit. b). zwalnia się z tej

służby, jeżeli w dniu rozpoczęcia nauki odbyłby on służbę

zastępczą przez okres co najmniej równy ustawowemu

czasowi trwania zasadniczej służby wojskowej.

.

3. W stosunku do junaków odbywających zasadniczą

służbę w obronie cywilnej oraz poborowych odbywających

służbę zastępczą organem wojskowym właściwym w

rozumieniu art. 87 ust. 4, w związku odpowiednio z art. 145 ust.

5 lub art. 196 ust. 2 ustawy, jest wojskowy komendant

uzupełnień, a organem wojskowym wyższego stopnia właś­

ciwym w rozumieniu art. 87 ust. 5, w związku odpowiednio

z art. 145 ust. 5 lub art. 196 ust. 2 ustawy, jest szef

wojewódzkiego sztabu wojskowego, właściwi ze względu

na miejsce odbywania odpowiedniej służby przez te osoby.

§ 17. 1. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) albo

wojewoda uznaje poborowego (żołnierza) za jedynego ży­

wiciela rodziny, jeżeli są spełnione odpowiednio warunki

określone w § 16 w stosunku do chociażby jednego członka

rodziny.

4. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) albo wojewoda przesyła ostateczne decyzje, o których mowa w § 14 ust.

2 i § 18 ust. 2, dotyczące junaków odbywających zasadniczą

służbę w obronie cywilnej oraz pobo~owych odbywających

służbę zastępczą, wojskowemu komendantowi uzupełnień,

właściwemu ze względu na miejsce odbywania odpowiedniej służby przez te osoby.

2. W decyzji o uznaniu poborowego (żołnierza) za

jedynego żywiciela rodziny wyszczególnia się członków

rodziny, ze względu na których poborowy (żołnierz) został

uznany za jedynego żywiciela rodziny.

w sprawach określonych w roznie zakończone w dniu jego wejścia w życie

ostatecznym orzeczeniem lub decyzją, toczy się w dalszym

ciągu na zasadach określonych w niniejszym rozporządzeniu.

§ 18. 1. Ostateczną decyzję, o której mowa wart. 127

ust. 3 ustawy, doręcza się również wojskowemu komendantowi uzupełnień.

§ 21. Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

11 grudnia 1989 r. w sprawie udzielania odroczeń zasadni-

2. Ostateczną decyzję o uznaniu żołnierza za jedynego

żywiciela rodziny, mającego na utrzymaniu więcej niż dwóch

członków rodziny, przesyła się taRze dowódcy jednostki

wojskowej, której ewidencją jest objęty ten żołnierz.

§ 20.

Postępowanie

porządzeniu,

czej służby wojskowej oraz uznawania poborowych i żoł­

nierzy za jedynych żywicieli rodzin (Dz. U. z 1991 r. Nr 82,

poz. 370).

§ 22. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­

szenia z mocą od dnia 9 czerwca 1992 r.

Prezes Rady Ministrów: H. Suchocka

432

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

z dnia 30 października 1992 r.

w sprawie zasad i warunków zatrudniania w szkołach i placówkach publicznych nauczycieli nie będących

obywatelami polskimi.

Na podstawie art. 95 ustawy z dnia 7 września 1991 r.

o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 oraz z 1992 r .. Nr

26, poz. 113 i Nr 54 poz. 254) zarządza się, co następuje

§ 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o szkole, należy

przez to rozumieć publiczne szkoły i placówki wymienione

wart. 2 pkt 1-5, 9 i 10 ustawy z dnia 7 września 1991 r.

431

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 10 listopada 1992 r.

w sprawie udzielania poborowym odroczeń czynnej służby wojskowej oraz zwalniania żołnierzy z tej służby

przed jej odbyciem, a także uznawania poborowych i żołnierzy za jedynych żywicieli rodzin.

Na podstawie art. 39 ust. 7, art. 89 ust. 1 i art. 127 ust.

2 oraz w związku z art. 93 ust. 3, art. 94 ust. 2, art. 145 ust.

5 i art. 196 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz.

254), a także w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja

1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z 1990 r. Nr 51,

poz. 297, Nr 55, poz. 321 i Nr 86, poz. 504 oraz z 1991 r. Nr 95,

poz. 425 i Nr 1 07, poz. 459) i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca

1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego

Kościoła Prawosławnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287 i Nr 95, poz.

425) zarządza się, co następuje

2. Organami miejscowo właściwymi w sprawach okreś­

lonych w rozporządzeniu są odpowiednio rejonowe i wojewódzkie komisje poborowe, wojskowi komendanci uzupeł­

nień i szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych oraz

wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) i wojewodo wie, właściwi ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) poborowego lub żołnierza albo ich pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące, chyba że przepis

szczególny rozporządzenia stanowi inaczej .

Rozdział 2

Udzielanie poborowym odroczeń przez rejonowe

i wojewódzkie komisje poborowe

Rozdział 1

Przepisy ogólne