Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 21 września 1992 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej.

§ 1. Pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej lub części takiego zakładu powinny odpowiadać pod

względem fachowym i sanitarnym wymaganiom ogólnym

określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia .

Załącznik nr 2

WYMAGANIA SZCZEGÓLNE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAC POD WZGLĘDEM FACHOWYM I SANITARNYM

POMIESZCZENIA I URZĄDZENIA SZPITALA

I. Część ogólna

7. Pokoje łóżkowe powinny umożliwiać ustawienie

łóżek z dostępem z trzech stron (w tym z dwóch dłuższych).

1. Szpital powinien być urządzony w osobnym budynku

lub zespole budynków.

2. Wysokość budynku szpitala, z wyjątkiem szpitali

8. Odstępy między łóżkami powinny wynosić minimum

70,0 cm, a od ściany zewnętrznej - minimum 80 cm.

istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, nie może

9. Modularna szerokość pokoju łóżkowego powinna

+ 8 pięter).

umożliwiać wyprowadzenie każdego łóżka bez konieczności

przekraczać 9 kondygnacji naziemnych (parter

3. Budynek szpitala o wysokości powyżej 1 kondygnacji powinien być wyposażony co najmniej w 2 dźwigi

umożliwiające transport pacjentów na wózkach lub łóżkach.

4. Pod budynkami powinna się znajdować przestrzeń

instalacyjna, przeznaczona do rozprowadzania instalacji.

5. Pomieszczenia działów i oddziałów szpitala, z wyjąt­

kiem działów administracyjnego i socjalnego, nie mogą być

przechodnie dla ruchu pacjentów, pracowników szpitala

i innych osób.

6. Działy szpitalne obsługujące pacjentów stacjonarnych i ambulatoryjnych powinny być tak zlokalizowane, aby

dostęp obu grup pacjentów odbywał się nie krzyżującymi się

ciągami komunikacyjnymi .

przesuwania innych.

10. Węzły sanitarne na oddziałach łóżkowych mogą być

zbiorowe dla odcinka pielęgniarskiego lub indywidualne przy

pokojach.

11 . Każdy pokój łóżkowy, niezależnie od sposobu rozwiązania węzłów sanitarnych (zbiorowe lub indywidualne).

musi być wyposażony w umywalkę z ciepłą i zimną wodą .

12. Do ustalenia wielkości węzłów sanitarnych zbiorowych należy stosować wskaźniki podane w ust. 13 załącz­

nika nr 1, a ponadto 1 kabina natryskowa powinna przypadać

na 20 osób i 1 wanna na 35 osób. Węzły sanitarne indywidualne powinny składać się z kabiny natryskowej, miski

ustępowej oraz umywalki.

-

13. Minimalna szerokość korytarza przeznaczonego do

transportu pacjentów przewożonych na wózkach lub łóż­

kach powinna wynosić 2,4 m w świetle . Przy przewidywaniu

wnęk przypokojowych lub w przypadku jednostronnego

obudowania korytarzy pomieszczeniami minimalna szero kość może wynosić 2,0 m w świetle .

14. Minimalna szerokość korytarza w działach o podwyższonej inten sywności ruchu wózków lub łóżek z pacjen tami (zespół operacyjny, oddz i ał pomocy doraźnej , przyjęć

i wypisów, oddział anestezjologii i intensywnej opieki)

powinna wynosić 3,0 m w świetle .

15. Minimalna szerokość łączników, tunel i podziem nych itp. dróg komunikacyjnych łączących wydzislone pawilony z zespołem głównym , po których odbywa się ruch

wózków i innych urządzeń transportowych, powinna wyno sić 3,0 m w świetle .

16. Szerokość drzwi, przez które może odbywać się ruch

pacjentów na wózkach lub łóżkach, powinna wynosić co

najmniej 110cm, a do sal operacyjnych - co najr:nniej 120

cm. W przypadku konieczności stosowania drzwi szerszych

(np. sale rtg, drogi komunikacyjne) należy stosować drzwi

półtora skrzydłowe , z tym że część szersza powinna mieć co

najmniej 110 cm.

17. Odcinek pielęgniarski powinien być wyposażony

w poprzedzone przedsionkiem pomieszczenie brudownika

z dostępem do oświetlenia naturalnego, służące do przechowywan ia i dezynfekowania kaczek i basenów, składowania

brudnej bielizny i mycia cerat.

18. Dla pracowników oddziałów łóżkowych dopuszcza

się urządzenie wspólnych pokoi śniadaniowych dostępnych

z ogólnej przestrzeni komunikacyjnej, usytuowanych co

najmniej na co drugiej kondygnacji budynku .

19. Zaleca się orientację okien pokoi łóżkowych połu­

dniowo-wschodnią, z możliwością odchylenia do południo ­

wej. Dopuszcza się lokalizowanie niewielkiej liczby pokoi

jecino- i dwułóżkowych (do 20% ogólnej liczby łóżek) po

stronie północno - zachodniej. W przypadku orientowania

pokoi łóżkowych w innym kierunku (szczególnie południo­

wo -zachodnim i zachodnim) należy przewidywać odpowiednie zabezpieczenie przed ich przegrzewaniem.

20. W szpitalach obowiązuje maksymalnie możliwa hermetyzacja wózków. Szpital powinien być wyposażony

w oddzielne wózki transportowe przeznaczone do przewoże­

nia zwłok . Wózki służące do przewożenia pożywienia i brudnej bielizny powinny być szczelnie zamknięte.

21 . W salach operacyjnych, salach na oddziałach anestezjologii i intensywnej opieki oraz pomieszczeniach, w których znajdują się urządzenia rentgenowskie wyposażone

w aparaturę komputerową , powinny być stosowane wykładziny podłogowe antyelektrostatyczne.

22. W zakładach, w których stosowane są leki cytostatyczne, należy wydzielić pomieszczenie przeznaczone do

ich przygotowywania, wyposażone w wentylację mechaniczną ·

23. Szpital powinien mieć podstawowe i rezerwo we źródła zaopatrzenia w wodę . Źródłem podstawowym

powinien być z reguły wodociąg komunalny, a źródłem

rezerwowym - własne ujęcie wody. Woda z obydwu źró­

deł powinna przepływać przez zbiorniki retencyjne o pojemności uwzględniającej 8-godzinne zapotrzebowanie

na wodę, sprzężone z hydrofornią. W razie braku geologicznych możliwości wykonania własnego ujęcia wody,

szpital powinien być wyposażony w zbiorniki reten -

Poz. 366

cyjne o powiększonej pojemności, uwzględniającej 24-godzinne zaopatrzenie w wodę .

24. W zależności od wymagań technologicznych zwią ­

zanych z udzielanymi świadczeniami zdrowotnymi szpital

powinien być wyposażony w odpowiednie instalacje wody

specjalnie przygotowanej, jak: wody schłodzonej, wody

zmiękczonej i odgazowanej, wody obiegowej w basenie

rehabilitacyjnym, wody zdemineralizowanej i innych.

25. W zależności od lokalnych warunków powinien być

stosowany jeden z następujących sposobów zaopatrzenia

w ciepło

1) z własnej kotłowni zaspokajającej wszystkie potrzeby

cieplne obiektu,

2) z własnej kotłowni zaspokajającej potrzeby technologi czne oraz zapotrzebowanie na rezerwę awaryjną; potrzeby grzewcze (c.o., c.W., wentylacja mechaniczna)

- z sieci ciepłowniczej źródła zewnętrznego,

3) całość potrzeb zaspakajanych z obcych źródeł ciepła ,

jeżeli zapewniają one w sposób ciągły całkowitą dostawę energii cieplnej, a ich oddalenie nie przekracza

800 m od granicy działki szpitala.

26. Kotłownia szpitala nie może być źródłem ciepła dla

innych obiektów, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej,

a jej odległość od budynków mieszczących działy diagnostyczno - lecznicze powinna wynosić nie mniej niż 50 m.

27 . W pomieszczeniach, w których konieczna jest zwię­

kszona wymiana powietrza, powinna być zainstalowana

wentylacja mechaniczna. W szczególności dotyczy to: bok sów do prac jałowych, pracowni laboratoryjnych, recepturowych, sterylizatorni, dezynfektorni, pomieszczeń zabiegów hydro -, balneo- i kinezyterapeutycznych, sal dializ, sal

sekcyjnych, zwierzętarni, szatni personelu, sal wykładowych

i konferencyjnych, sal porodowych, zabiegowo -operacyjnych, gipsowych, endoskopii, sal rtg, ciemn i i pracowni

fotograficznych, pomieszczenia zakładu medycyny nuklearnej, sal elektro- i światłolecznictwa, pracowni stomatologicznych, kuchni, pralni, kotłowni.

28. Pomieszczenia sal: operacyjnych, oparzeniowych,

intensywnej opieki, pooperacyjnych oraz bezpośrednie otoczenie sal operacyjnych powinny być klimatyzowane. Zaleca

się również klimatyzowanie pokoi noworodków.

29. W pomieszczeniach wymagających wysokiego stopnia jałowości instalacja klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej powinna zapewniać nawiew powietrza jałowego

(filtry absolutne) . Wymiana filtrów powinna odbywać się

poza pomieszczeniami wentylowanymi.

30. W istniejących szpitalach dopuszcza się w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 28, wentylację mechaniczną·

31 . W salach operacyjnych nawiew powietrza powinien

odbywać się górą, a wyciąg powietrza w 20% górą i w 80 %

dołem . Rozmieszczenie punktów nawiewu nie może powodować przepływu powietrza od strony głowy pacjenta przez

pole operacyjne.

32. W pomieszczeniach oddziałów łóżkowych, w tym

w kuchniach oddziałowych, nie dopuszcza się

instalacji gazu palnego.

również

33. W zależnośc i od rodzaju wykonywanych świadczeń

i zastosowanej aparatury medycznej w szpitalu powinny być

instalacje chłodnicze oraz gazów medycznych, takich jak

tlenu , sprężonego powietrza, podtlenku azotu i innych, oraz

instalacje próżni centralnej i instalacje elektryczne wraz ze

związanymi z nimi urządzeniami zasilającymi.

-

34. Szpital powinien być zasilany w energię elektryczną

z dwóch niezależnych źródeł energetyki zawodowej, a ponadto rezerwowo przez lokalne źródła energii, tj. agregaty

prądotwórcze zapewniające minimum 30% mocy szczytowej, zlokalizowane poza budynkami przeznaczonymi na stały

lub czasowy pobyt ludzi, oraz przetwornice tyrystorowe lub

baterie akumulatorów.

-

III.

Poz. 366

Oddziały łóżkowe

powtarzalne (zunifikowane)

poza wymienionymi oddzielnie

1. Odcinek pielęgniarski maksymalnie może liczyć 35

szpitalny może składać się nie więcej niż

z trzech odcinków pielęgniarskich.

łóżek. Oddział

2.

Rozwiązanie kuchenki oddziałowej zależy od

przy-

II. Oddział pomocy doraźnej, przyjęć i wypisów

jętego systemu dystrybucji posiłków (centralny lub oddzia-

1. Oddział powinien posiadać bezpośrednie wejście

z zewnątrz, z podjazdem dla dwóch karetek pogotowia

oddziale kuchenka powinna umożliwiać rozdział dostarczonych posiłków (ewentualnie podgrzewanie) oraz zmywanie

i przechowywanie naczyń stołowych. Na oddziale dermatologicznym należy przewidywać dwa pomieszczenia (kuchenkę i zmywalnię), połączone sterylizatorem przelotowym.

łowy). W przypadku systemu oddziałowego dystrybucji na

jednocześnie.

2. Wyładowanie chorego z karetki (lub samochodu)

powinno odbywać się w pomieszczeniu zamkniętym, przelotowym dla ruchu karetek.

3. Powierzchnia pokoi łóżkowych powinna wynosić

3. Zespół pomieszczeń oddziału powinien zapewniać

1) pokoju 1-łóżkowego minimum 12,0 m 2 ,

1) udzielanie doraźnej pomocy ambulatoryjnej w podstawowych specjalnościach,

2) pokoju 2-łóżkowego minimum 14,0 m 2 ,

3) pokoju 3-łóżkowego minimum 20,0 m 2 ,

2) wykonywanie zabiegów chirurgicznych wraz z ewentualnymi opatrunkami gipsowymi i niezbędnymi bada niami diagnostycznymi (rtg) w szpitalach, w których

występują tego rodzaju specjalności,

4) pokoju wielołóżkowego minimum 6,0 m 2 na 1 łóżko.

3) przeprowadzenie badań związanych z przyjęciem pacjenta do szpitala,

1. Usytuowanie oddziału powinno zapewnić łatwą koz zespołem operacyjnym, oddziałem doraźnej

pomocy, przyjęć i wypisów oraz z wszystkimi oddziałami

4)

munikację

rejestrację pacjentów,

łóżkowymi.

5) wykonywanie czynności związanych z wypisami pacjentów.

4. Lokalizacja oddziału powinna zapewnić jego łatwą

komunikację z oddziałem anestezjologii i intensywnej opieki,

zespołem operacyjnym, zespołem diagnostyki obrazowej

pewniać bezpośredni kontakt wizualny z wszystkimi łóżkami,

a zwłaszcza możliwość obserwacji twarzy chorego.

5. Jeżeli oddział pomocy doraźnej jest jednostką samodzielną (np. pogotowie ratunkowe), powinien być wyposa-

4. Na oddziale powinna być urządzona separatka, do-

żony we własny oddział anestezjologii i intensywnej opieki

wielkości zespół

stępna również bez konieczności wchodzenia na teren od-

operacyjny, a także

działu .

jednostkę łóżkową dla pacjentów wymagających hospitali-

zacji.

6.

2. Wejście na oddział powinno prowadzić przez śluzę

do transportu chorych, będącą równocześnie

śluzą umywalkowo-fartuchową dla pracowników.

podawczą

3. Stanowisko nadzoru pielęgniarskiego powinno za-

oraz węzłem komunikacji pionowej.

oraz odpowiedniej

IV. Oddział anestezjologii i intensywnej opieki

5. Liczba łóżek na oddziale powinna stanowić 2-5%

ogólnej liczby lóżek w szpitalu.

Rozwiązanie przestrzenne oddziału powinno zapew-

niać postępowy ruch pacjentów wewnątrz oddziału oraz do .

innych oddziałów zakładu.

7. Pomieszczenia (boksy) badań lekarskich oraz pomieszczenia diagnostyczne i zabiegowe powinny być dostępne

dwustronnie od strony poczekalni i od strony ruchu wewnątrzoddziałowego. Z boksów badań lekarskich powinny

być dostępne łazienki przyjęć z wyjściem na korytarz ruchu

wewnątrzoddziałowego.

.,

6. Powierzchnia pokoi łóżkowych powinna wynosić

1) pokoju 1-łóżkowego minimum 20,0 m 2 ,

2) sali wielołóżkowej

minimum 18,0 m 2 na 1 łóżko .

V. Odcinek (stacja) dializ

1. Odcinek może być jednostką samodzielną lub stanowić część oddziału nefrologicznego. Odcinek powinien mieć

zapewniony łatwy dostęp z zewnątrz.

8. Jeżeli nie przewiduje się osobnego oddziału przyjęć

i wypisów dla oddziału położnictwa, w ramach oddziału

należy zapewnić osobne pomieszczenie (boks) dla kobiet

ciężarnych.

2. Odcinek powinien posiadać stację uzdatniania wody,

położoną w pobliżu pokoi dializ.

9. W ramach oddziału powinna być urządzona izolatka

do chwilowego przebywania chorych.

3. Dla nosiceli wirusa H IV lub podejrzanych o nosicielstwo, a także chorych na AIDS, powinno być wydzielone

osobne stanowisko dializ.

10. W skład oddziału powinny wchodzić magazyny

depozytów przedmiotów osobistych pacjenta.

4. Powierzchnia pokoi dializ powinna wynosić (razem

ze stanowiskiem nadzoru pielęgn iarskiego)

11. W przypadku gdy oddział jest również miejscem

~rzyjmowania dzieci, co najmniej jedno pomieszczenie

(boks) oraz łazienka muszą być wyposażone w sposób

dostosowany do przyjmowania dziecka.

1) pokoju 1-stanowiskowego minimum 20,0 m 2 ,

2) pokoju 2-star:l Owiskowego minimum 28,0 m 2 ,

3) pokoju wielostanowiskowego minimum 12,0 m 2 na

1 stanowisko.

VI. Oddział dziecięcy

1. W ramach oddziału dziecięcego powinien być wydzielony pododdział dzieci młodszych (do 3lat) oraz podod dział dzieci starszych (3-18 lat) .

2. Oddział powinien być zlokalizowany na parterze lub

na I piętrze budynku i w miarę możliwości połączony

bezpośrednio z poradnią dla dzieci chorych, tak aby mogła

ona pełnić funkcję izby przyjęć dla dzieci .

3. W pododdziale dzieci młodszych 10% łóżek powinno

być przeznaczonych na separatki (z miejscem na łóżko

matki), a pozostałe łóżka powinny znajdować się w pokojach

o liczbie łóżek nie większej niż 4, zorganizowanych w zespoły

8-12-łóżkowe, wyposażone w śluzę wejściową z punktem

pielęgniarskim.

4. Pokój dla dzieci młodszych powinien być wyposażo­

ny w zestaw urządzeń umożliwiających mycie i pielęgnację

niemowląt .

5. Ścianki działowe pokoi łóżkowych od korytarza,

a w pododdziale dzieci młodszych również ścianki między

pokojami i punktem pielęgniarskim , powinny być przeszklone w sposób umożliwiający ciągłą obserwację dzieci. Do

szklenia należy używać szkła hartowanego lub o takich

samych właściwościach.

6. Kuchenka oddziałowa powinna składać się z pomieszczeń (kuchenki i zmywalni) połączonych przelotowym

sterylizatorem.

7. Okna w pokojach, w których przebywają dzieci,

powinny być oszklone od wewnątrz szkłem hartowanym.

Okna, poza uchylnym wywietrznikiem górnym, powinny być

zabezpieczone przed możliwością otworzenia ich przez dzie-

ci.

8. Powierzchnie pokoi łóżkowych dla dzieci młodszych

powinny wynosić

1) pokoju 1-łóżkowego minimum 8,0 m 2 ,

2) pokoju 2-łóżkowego minimum 10,0 m 2 ,

3) pokoju 3-łóżkowego minimum 14,0 m 2 ,

4) pokoju 4-łóżkowego minimum 18,0 m 2 .

VII. Oddział położniczo-ginekologiczny

1. Oddział. w zależności od rodzaju, powinien dzielić się

-

Poz. 366

rodków z możliwością wstawienia trzeciego łóżeczka dla

noworodka oraz sala przeznaczona dla noworodka bezpośrednio po porodzie) lub w systemie korespondencyjnym

(między dwoma 3-łóżkowymi pokojami matek jest urządzo­

ny pokój noworodków na 7 łóżeczek).

6. W systemie rooming-in pokoje powinny być wyposażone w zestaw urządzeń umożliwiających mycie i pielęg­

nację niemowląt.

7. W systemie korespondencyjnym należy stosować

przeszklenie ścianek działowych między pokojami matek

a pokojem noworodków, zapewniające kontakt wzrokowy

i równocześnie izolację dźwiękową. Pokój noworodków

powinien być połączony drzwiami z pokojami matek i wyposażony w zestaw urządzeń do pielęgnacji noworodka. Wejś­

cie do pokoju noworodków od strony korytarza powinno

prowadzć przez śluzę umywalkowo-fartuchową .

8. W pododdziale położniczym aseptycznym powinny

osobne pokoje noworodków obserwowanych (maksymalnie 6 półboksów) oraz pokoje wcześniaków .

być urządzone

9. Powierzchnie pokoi łóżkowych powinny wynosić

1) w systemie rooming-in

a) pokoju 1 -łóżkowego minimum 14,0 m 2 ,

b) pokoju 2-łóżkowego minimum 20,0 m 2 ,

2) w systemie korespondencyjnym

a) pokoju 3-łóżkowego matek minimum 20,0 m 2 ,

b) pokoju 7-łóżkowego noworodków minimum

20,0 m 2 ,

3)

niezależnie od przyjętego systemu

a) pokoju wcześniaków minimum 5,0 m 2 na 1 łóżko,

b) pokoju noworodków obserwowanych minimum

5,0 m 2 na 1 łóżko .

10. Pododdział położniczy powinien mieć własny pokój

wypisowy dla matek i noworodków.

11. W pododdziale położniczym septycznym pokoje

łóżkowe powinno się przewidywać jak na oddziałach powtarzalnych (zunifikowanych) .

12. W pododdziale septycznym powinien być zorganizowany zespół porodowy septyczny (minimum 2 sale jednostanowiskowe).

13. Kuchenka oddziałowa powinna składać się z dwóch

pomieszczeń (kuchenki i zmywalni), połączonych przeloto-

na

wym sterylizatorem.

1) położniczy aseptyczny,

14. W łazienkach pododdziałów położniczych nie dopuszcza się stosowania wanien.

2) patologii ciąży,

3) ginekologiczny aseptyczny,

4)

położniczo-ginekologiczny septyczny (izolacyjny).

2. Z oddziałem położniczym powinny być ściśle zintegrowane pomieszczenia lub łóżka przeznaczone dla noworodków.

3. Wejście do pododdziału położniczego aseptycznego

i położniczo-ginekologicznego septycznego powinno prowadzić przez śluzy umywalkowo -fartuchowe.

4. Pododdział położniczy aseptyczny powinien mieć

bezpośrednie połączenie z zespołem porodowym, bez krzy żowania się z innymi drogami ruchu wewnątrzszpitalnego.

5. Pokoje łóżkowe w oddziale położniczym aseptycznym powinny być urządzone w systemie rooming - in (pokoje

przeznaczone dla maksymalnie dwóch matek i dwóch nowo-

VIII. Oddział zakaźno-obserwacyjny

1. Oddział powinien być zlokalizowany w wydzielonym

pawilonie, z zachowaniem 30,0 m strefy izolacyjnej.

2. Pawilon może się łączyć podziemnym tunelem z innymi budynkami szpitala (budynek główny, kuchnia, pralnia,

budynek patomorfologii), pod warunkiem zastosowania zespołu śluz dla ludzi i zaopatrzenia między korytarzem pawilonu a korytarzem ogólnodostępnym w ruchu wewnątrzszpita­

lnym.

3. Oddział powinien mieć własną izbę przyjęć i zespół

diagnostyczno-terapeutyczny oraz ewentualnie stację przygotowania łóżek.

4. Poradnie chorób zakaźnych powinny być usytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie oddziału.

-

5. Kuchenka oddziałowa powinna składać się z dwóch

pomieszczeń (kuchenki i zmywalni) połączonych przeloto-

wym sterylizatorem. Zmywalnia powinna być wyposażona

w urządzenie do niszczenia odpadów pokonsumpcyjnych.

6. Odcinek obserwacyjny składa się z pokoi 1 - łóżko­

wych z osobnymi wejściami z zewnątrz budynku (izolatek) .

7. Wszystkie pokoje łóżkowe powinny mieć wejściowe

umywalkowo-fartuchowe od strony korytarza oraz

kabiny sanitarnohigieniczne z natryskami i wyparzaczem

basenów, dostępne bezpośrednio z pokoju .

Poz. 366

3. Dojście pracowników do zakładu powinno odbywać

się przez śluzę szatniową .

4. W zakładzie powinna być urządzona sterylizatornia

do wyjaławiania podłoży, niszczenia kultur bakteryjnych

i sterylizacji szkła . Sterylizatornia powinna być połączona

bezpośrednio ze zmywalnią .

XIII. Zakład patomorfologii

śluzy

8. Oddział powinien być wyposażony w urządzenia

audiowizualne, umożliwiające kontakt chorego z odwiedzającym .

1. Oddział powinien być zlokalizowany w osobnym

pawilonie lub w wydzielonym skrzydle budynku szpitala,

mającym zapewniony bezpośredni dostęp z zewnątrz.

2. Do oddziału stosuje się odpowiednio wymagania

oddziału

zakaźno-obserwacyjnego,

2. Zakład powinien składać się z części sekcyjnej dostępnej przez śluzę szatniową oraz części zawierającej labora-

torium, pomieszczenia administracyjno -socjalne i salę wydawania zwłok.

IX. Oddział chorób płuc i gruźlicy

dotyczące

1. Zakład patomorfologii może być zlokalizowany

w osobnym budynku lub w budynku głównym szpitala.

określone

w części VIII ust. 2-5.

X. Oddział psychiatryczny

1. Oddział powinien być zlokalizowany w wydzielonym

pawilon ie o maksymalnej wysokości dwóch kondygnacji

naziemnych . Pawilon powinien mieć wydzielony teren, przeznaczony do terapii zajęciowej pacjentów. Powyższe nie

dotyczy oddziałów psychiatrycznych istniejących w dniu

wejścia w życie rozporządzenia.

2. W ramach oddziału powinny być wydzielone odcinek

obserwacyj no-diagnostyczny oraz odcinki terapeutyczno -rehabil itacyj ne.

3. Oddział powinien mieć osobną izbę przyjęć .

3. Zaleca się dojazd wózków ze zwłokami wewnętrz­

nym korytarzem lub tunelem podziemnym.

4. Do zakładu powinny prowadzić osobne wejścia dla

personelu, przywożonych zwłok oraz rodziny zmarłego i wydawania zwłok .

5. Jeżeli

zakład

się

znajduje

należy urządzić osobną szatnię

pracowników.

w osobnym budynku,

z węzłem sanitarnym dla

.

6. Dojazd do sali wydawania zwłok nie może być

widoczny z okien oddziałów łóżkowych, przychodni i innych

części szpitala dostępnych dla pacjentów.

XIV. Zespół operacyjny

1. Pacjenci dostarczani są do zespołu operacyjnego

przez śluzę dla wózków, a pracownicy przechodzą przez

śluzy szatniowe. Dla dostarczanych do zespołu czystych

materiałów powinna być urządzona śluza materiałowa, która

jest również wykorzystywana do krótkotrwałego przechowywania materiałów.

4. Okna w pokojach, w których przebywają pacjenci,

powinny być oszklone od wewnątrz szklem hartowanym.

Okna, poza uchylnym górnym wywietrznikiem, powinny być

zabezpieczone przed możliwością otworzenia przez pacjentów.

2. W obrębie zespołu powinna być zachowana zasada

ruchu czystego, tj . pracowników i pacjentów,

czystego materiału od brudnego, tj, materiału zużytego ,

brudnych narzędzi , brudnej bielizny, odpadów pooperacyj nych.

XI. Zakład diagnostyki laboratoryjnej

3. Narzędzia użyte do operacji podlegają myciu i wstęp­

nej dezynfekcji płyn owej w obrębie części brudnej zespołu

operacyjnego.

1. Pracownia pobierania prób oraz pokój wydawania

wyników powinny być łatwo dostępne dla pacjentów przychodzących z zewnątrz, w sposób uniemożliwiający ich

przedostawanie się do innych pomieszczeń zakładu .

2. Zaleca się pracownię zunifikowaną, opartą o typową

jednostkę, składającą się z dwóch pokoi laboratoryjnych

i umieszczonych między nimi boksem pracy cichej (z oknem)

i boksem aparaturowym (od strony korytarza) .

3. Drzwi pomieszczeń laboratoryjnych powinny być

otwierane na zewnątrz i w kierunku drogi ewakuacyjnej.

XII. Zakład (pracownia) diagnostyki mikrobiologicznej

1. Zakład powinien przylegać do zakładu diagnostyki

laboratoryjnej (dostarczanie materiału do badań).

2. Szpital może korzystać z pracowni diagnostyki mikro biologicznej zlokalizowanej w innym zakładzie opieki zdro wotnej.

rozdziału

4. Zużyty materiał operacyjny oraz użyte narzędzia powinny być usuwane wydzielonym dźwigiem.

5. Pracownicy powinni wchodzić do sal operacyjnych

przez pomieszczenie przygotowawcze dla personelu, a pacjenci przez pokój przygotowania chorego .

6. Sala operacyjna powinna mieć połączenie bezpoz częścią brudną zespołu dla usuwania zużytego

średnie

materiału.

7. W zespole powinny być wydzielone strefy sal operacyjnych brudnych, czystych i sal o wysokiej aseptyce.

8. W skład zespołu powinny wchodzić podręczna sterylizatornia i pomieszczenie przewoźnego rtg.

9. W zespole należy urządzać salę pooperacyjną według

wskaźnika 1-1,5 łóżka na 1 stół operacyjny.

10. Dla pracowników powinny być urządzone pokoje

wypoczynkowe.

-

11. Na każde 40-50 łóżek zabiegowych w szpitalu

powinna przypadać co najmniej 1 sala operacyjna .

12. Powierzchnia sali operacyjnej powinna

minimum 35,0 m 2 .

13. Wysokość sal operacyjnych

wynosić co najmniej 3,30 m.

w

świetle

wynosić

Poz. 366

2. Punkt powinien składać się z części dostępnej dla

krwiodawców oraz części laboratoryjnej, przeznaczonej rów nież do przechowywania i konserwacji krwi .

3. W punkcie powinny być urządzone pomieszczenia

powinna

służące do przygotowania i wydawania posiłków regenera -

cyjnych dla krwiodawców. Dopuszcza się wykorzystanie do

tego celu stołówki szpitalnej lub bufetu.

XV. Zespół porodowy aseptyczny

XIX. Centralna sterylizatornia

1. Zespół powinien być zlokalizowany w bezpośrednim

sąsiedztwie pododdziału położnictwa aseptycznego.

2. Zespół powinien być połączony z oddziałem pomocy

doraźnej, przyjęć i wypisów drogą oddzieloną od innych

ruchów wewnątrzszpitalnych . Przed wejściem do zespołu

powinien być urządzony pokój przygotowawczy.

3. Zespół powinien być urządzony w sposób zapewniający postępowy ciąg funkcji, tj . pokój badań, pokój

przygotowawczy, pokój przed porodowy, sala porodowa itd.

wchodzić

śluzę umywalkowo-fartuchową.

4. Pracownicy powinni

do

zespołu

przez

5. Sale porodowe mogą być urządzone jako jedno- lub

wielostanowiskowe. Bezpośrednio przy sali porodowej należy urządzić stanowisko pierwszej pielęgnacji noworodka

i lożę położnej.

6. Na każde 10 łóżek pododdziału położniczego aseptycznego należy urządzić 1 stanowisko porodowe.

7. W skład zespołu powinna wchodzić 1 sala operacyjna, a przy liczbie stanowisk porodowych powyżej 5 - również 1 pokój zabiegowy.

1. Centralna sterylizatornia powinna być wyposażona

w urządzenia umożliwiające wyjaławianie sprzętu, aparatury,

narzędzi, bielizny, materiałów opatrunkowych i innych ele mentów tego wymagających.

2. Centralna steryl izatornia powinna mieć dogodne po z zespołem operacyjnym dwoma dźwigami. tj .

brudnym i czystym.

łączenia

3. W centralnej sterylizatorni powinny być wyodręb ­

nione przestrzenie podzielone na trzy strefy

1) brudną, przeznaczoną do przyjmowania materiału, seg regacji, wstępnej dezynfekcji, mycia,

2)

czystą, przeznaczoną do kompletowania i pakietowania

materiałów, załadowania sterylizatorów,

3) sterylną, przeznaczoną do rozładowania sterylizatorów,

magazynowania i ekspedycji.

Rozwiązanie przestrzenne powinno zapewniać ruch postę­

powy od strefy brudnej do sterylnej .

4. Między strefami brudną i czystą, czystą i sterylną oraz

sterylną i pomieszczeniami ogólnymi należy urządzać śluzy

XVI. Zakład rehabilitacji

umywalkowo-fartuchowe.

1. Sale masażu suchego, parafinowania, terapii zajęcio­

wej i ćwiczeń samoobsługi powinny być zlokalizowane

w pobliżu sal kinezyterapii.

5. W następujących działach powinny być urządzone

lokalne sterylizatornie, niezależnie od sterylizatorni centralnej

2. Przed salami ćwiczeń, basenów oraz salami hydroterapii powinny być urządzone szatnie oraz węzły sanitarne

dla pacjentów (natryski, umywalki, ustępy).

1) kuchnia mleczna,

3. Pomieszczenia hydroterapii i balneoterapii powinny

być zlokalizowane w kondygnacji parteru, nad przestrzenią

instalacyjną oraz ewentualną stacją regeneracji wody basenowej.

4. Boksy dla światłolecznictwa i elektrolecznictwa powinny być oddzielone ściankami do wysokości 2,0 m, umoż­

liwiającymi stosowanie wspólnej wentylacji mechanicznej.

5. Boksy dla urządzeń wytwarzających silne pole magnetyczne (diatermia, terapuls, ultradźwięki) należy zabezpieczać przed szkodliwym oddziaływaniem na otoczenie.

XVII. Apteka

1. Apteka szpitalna nie może być dostępna dla pacjentów. Dostęp pracowników szpitala ograniczony jest do

poczekalni przy izbie ekspedycyjnej.

2. Wytwórnia 'płynów infuzyjnych może wchodzić

w skład apteki bądź stanowić odrębną jednostkę .

XVIII. Punkt krwiodawstwa

2) zespół operacyjny (sterylizatornia podręczna) ,

3) apteka,

4) zakład diagnostyki laboratoryjnej.

5) zakład diagnostyki mikrobiologicznej.

6) poradnia stomatologiczna,

7)

oddział zakaźno-obserwacyjny,

8) oddział chorób płuc i gruźlicy .

XX. Centralna stacja przygotowania łóżek

1. W stacji należy zapewnić ruch postępowy łóżek.

2. Stacja powinna ' być podzielona na strefę brudną

i czystą. Między tymi strefami powinny się znajdować

1) komory dezynfekcyjne,

2) boks mycia, dezynfekcji oraz suszenia łóżek,

3) śluza szatniowa dla personelu .

3. W stacji powinny

być

urządzone

boks naprawy

i magazyn

łóżek, magazyn brudnej bielizny (strefa brudna)

czystej bielizny (strefa czysta).

1. Punkt krwiodawstwa powinien być zlokalizowany

w miejscu umożliwiającym dogodny dostęp dla krwiodawców oraz zapewniającym łatwe połączenie z zakładem diagnostyki laboratoryjnej .

4. Powierzchnia pomieszczeń powinna być ustalona

przy założeniu, że każde łóżko szpitalne trafia do stacji 3 razy

w miesiącu .

-

1306 -

XXI. Kuchnia

XXII. Pralnia

1. Kuchnia powinna być zlokalizowana w osobnym

budynku, połączonym przejściem krytym lub tunelem podziemnym z blokiem łóżkowym szpitala.

1. Pralnia powinna być zlokalizowana w osobnym budynku, połączonym przejściem krytym lub tunelem podziemnym z zespołem głównym zakładu.

2. W kuchni należy wyodrębnić następujące strefy

1) magazynowania (w tym chłodnię),

2) przygotowywania brudnego,

3) przygotowywania czystego,

4) obróbki termicznej i schładzania,

5) ekspedycji posiłków oraz ewentualnego porcjowania.

3. W pobliżu kuchni powinna być urządzona stołówka

,dla pracowników wraz z pomieszczeniem do zmywania

naczyń i wydawania potraw.

4. Następujące drogi ruchu wewnętrznego w kuchni

wymagają wydzielenia

1) surowców nie oczyszczonych,

2) surowców oczyszczonych,

3) brudnych wózków,

4) czystych wózków,

5) odpadków pokonsumpcyjnych.

5. Odpadki pokonsumpcyjne powinny być składowane

w wydzielonym pomieszczeniu, z miejscem na mycie pojemników, dostępnym wyłącznie z zewnątrz.

6. Do pomieszczeń magazynowych kuchni centralnej

' powinien być zapewniony dojazd dla samochodów dostawczych.

7. Wysokość pomieszczeń kuchni właściwej powinna

być ustalona w zależności od urządzeń i obliczeń wentylacji

mechanicznej, jednak nie może być mniejsza niż 3,5 m

w świetle .

8. W kuchni centralnej powinna być wydzielona kuchnia mleczna.

9. Kuchnia mleczna powinna składać się ze

1) zmywalni butelek ze sterylizatorem przelotowym do

pomieszczenia kuchni właściwej,

2) pomieszczenia kuchni właściwej,

3) śluzy umywalkowo-fartuchowej, która stanowi wejście

do pomieszczenia kuchni właściwej,

4) magazynu produktów dostarczanych z kuchni centralnej

i z zewnątrz.

10. Dla pracowników kuchni mlecznej należy urządzać

osobny ustęp, dostępny ze śluzy.

11. W pomieszczeniach właściwej kuchni mlecznej należy wyodrębnić następujące stanowiska

1) przygotowywania,

2) obróbki termicznej,

3) rozlewania (boks lub loża laminarna),

4) pasteryzacji i schładzania,

5) magazynowania i wydawania.

2. Pomięszczenia powinny być urządzon~ w sposób

zapewniający zachowanie bariery higienicznej, tj. całkowite

wyeliminowanie stykania się bielizny czystej z brudną oraz

pracowników z tych dwóch stref, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. W obiektach istniejących, w których zapewnienie

bariery higienicznej jest niemożliwe, dopuszcza się pralnie

w układzie tradycyjnym, pod warunkiem wydzielenia ciągu

prania bielizny noworodków i dzieci młodszych , zakoń­

czonego wyjaławianiem, oraz Pdd warunkiem poddawania

dezynfekcji płyn owej poza pralnicami bielizny z oddziałów

zakaźno-obserwacyjnych, c'horób płuc i gruźlicy, skórno-wenerologicznego oraz pieluch z oddziałów dziecięcych

i bielizny operacyjnej.

4. W pralni z barierą higieniczną powinny być urządzo­

ne dwie strefy

1) strefa brudna - pomieszczenia przyjmowania brudnej

bielizny, spłukiwania pieluch, załadunku bielizny do

pralnic, dezynfekowania pościeli i odzieży (strona brudna), składowania środków piorących, przygotowywania

roztworów piorących oraz mycia i dezynfekcji wózków

(strona brudna),

2) strefa czysta - pomieszczenia: wyładunku bielizny

z pralnic, suszenia, prasowania oraz sterylizacji bielizny

noworodków i dzieci młodszych, dezynfekowania pościeli i odzieży (strona czysta), mycia i dezynfekcji

wózków (strona czysta), składowania materiałów wypranych i zdezynfekowanych, naprawy bielizny, wydawania, obsługi administracyjnej i zaplecza socjalnego.

W razie urządzenia pralni chemicznej, powinna ona być

zlokalizowana w strefie czystej.

5. Między strefą czystą i brudną powinna być urządzona

śluza szatniowa.

6. Strefa brudna i czysta pralni powinny być wyposażo­

ne w odrębne węzły sanitarne.

7. Wielkość pralni określa się na podstawie norm zuży­

cia bielizny przez jednostki organizacyjne szpitala oraz ewentualnie innych zakładów opieki zdrowotnej.

8. Wysokość pomieszczenia pralni właściwej ustala się

w zależności od urządzeń i obliczeń wentylacji mechanicznej.

XXIII. Spalarnia odpadÓW

1. Spalarnia powinna być zlokalizowana przy kotłowni.

2. W przypadku braku własnej kotłowni, pomieszczenia

spalarni odpadÓW powinny być zlokalizowane w najwyż­

szym budynku szpitala; pomieszczenia te muszą być cał­

kowicie odizolowane od innych pomieszczeń oraz dostępne

wyłącznie z zewnątrz.

3. Wewnątrz spalarni układ pomieszczeń powinien zaod pomieszczeń magazynowania

zasobników z odpadami, poprzez halę spalania do pomieszczeń mycia, dezynfekcji i wydawania pojemników.

pewnić ruch postępowy

4. W przypadku gdy zakład posługuje się pojemnikami

(workami) jednorazowego użycia, nie jest konieczne wydzielenie pomieszczenia mycia, dezynfekcji i wydawania

pojemników.

-

1307 -

Poz. 366

Załącznik nr 3

WYMAGANIA SZCZEGOLNE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAC POD WZGLĘDEM FACHOWYM I SANITARNYM

POMIESZCZENIA I URZĄDZENIA PRZYCHODNI LEKARSKIEJ (O$RODKA ZDROWIA NA WSI)

1. Jeżeli przychodnia (ośrodek zdrowia) mieści się

w budynku przeznaczonym również na inne cele, wejścia

i dojazdy do przychodni powinny być wydzielone.

których pokój badań lekarskich może być wspólny dla dzieci

chorych i zdrowych, poradnia dla dzieci powinna odpowiadać

następującym wymaganiom

2. Jeżeli przychodnia ' (ośrodek zdrowia) , mieści się

w budynku o więcej niż 1 kondygnacji, budynek musi być

wyposażony w dźwig.

1) wejście do części poradni dla dzieci chorych powinno

prowadzić przez przedsionek - wózkarnię i filtr, z którego

powinno być bezpośrednie przejŚCie do poczekalni oraz do

izolatki; wyjście na zewnątrz prowadzi przez przedsionek

i wózkarnię z pominięciem filtru,

3. W przychodni (ośrodku zdrowia) powinny być wydzielone wejścia do

1) poradni dla pacjentów dorosłych ,oraz irteresantów

i personelu,

2) poradni dla dzieci zdrowych,

3) poradni dla dzieci chorych,

4) izolatek,

5) pomieszczeń gospodarczych,

6) apteki.

4. Poradnie: skórno-wenerologiczne, chorób płuc i gruź­

licy, przeciwalkoholowe oraz leczenia odwykowego osób użale­

żnionych od śr.odków odurzających powinny być tak usytuowane, aby dojście do nich pacjenta było możliwe najkr6tszą drogą

od wejścia do przychodni. oraz powinny mieć wydzielone

poczekalnie wraz z rejestracją oraz ustępy dla pacjent6w.

5. Przy wejściu do przychodni po~inna być usytuowana, z zastrzeżeniem ust. 7, rejestratornia obsługująca wszystkie poradnie, z tym że musi być do niej zapewniony osobny

dostęp dla dzieci zdrowych, chorych i dorosłych, uniemoż­

liwiający kontaktowanie się tych pacjentów.

6. Poradnie o specjalnościach chirurgicznych oraz poradnie dla dzieci i kobiet powinny być usytuowane na parterze.

7. Poradnia dla dzieci nie może się łlłCZYĆ z innymi poradniami przychodni. Z wyłączeniem ośrodków zdrowia, w

2) pok6j przygotowawczy i szczepień powinien być połączony

bezpośrednio z pokojem badań lekarskich dzieci zdrowych,

3) pok6j badań lekarskich dzieci chorych powinien być połączo­

ny bezpośrednio z pokojem przygotowawczo-zabiegowym,

4) poradnie dla dzieci chorych oraz dla dzieci zdrowych powinny mieć osobne poczekalnie wraz z szatniami oraz węzłami

sanitarnymi dla pacjent6w.

8. W poradni dla kobiet pokój badań lekarskich powinien

mieć bezpośrednie połączenie z kabinami higieny osobistej i pokojem położnej.

9. W pokojach zabieg6w pielęgniarskich, w których wykonywane są zabiegi światłolecznictwa lub badanie laboratoryjne,

powinna być urządzona wentylacja mechaniczna.

10. Powierzchnia pokoju badań lekarskich powinna wyno-

sić co najmniej 12 m2 .

11. Poradnie, w szczególności stomatologiczna i chirurgiczna, powinny mieć urządzenia służące do sterylizacji sprzę­

tu.

12. W poradniach chirurgicznych powinny być urządzone

osobne pokoje zabiegowe dla przypadków septycznych i aseptycznych.

Załącznik nr 4

WYMAGANIA SZCZEGOLNE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAĆ POD WZGLĘDEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZĄDZENIA PRACOWNI STOMATOLOGICZNEJ

1. Pracownia powinna być wyposażona w instalację gazową. tlenową. sprężonego powietrza (sprężarki bezolejowe) oraz

acetylenu i argonu.

2. W odlewni i gipsowni przy zlewozmywakach powinny

być zainstalowane odstojniki.

3. W pracowni podstawowej, odlewni metali, pracowni polimeryzaCji, polerowni, pracowni chemicznej i ca-

ramicznej powinna

niczna.

być

zainstalowana wentylacja mecha-

4. W pracowni podstawowej, gipsowni. pracowni polimeryzacji i ceramicznej oraz polerowni powinny być zainstalowane

pochłaniacze pyłu (odciągi miejscowe), a w odlewni-okapy nad

piecami.

5. Odlewnia metali, pracownia polimeryzacji i chemiczna

oraz polerownia powinny być wyposażone w digestoria.

§ 5. Pomieszczenia i urządzenia stacji krwiodawstwa

pod względem fachowym i sanitarnym powinny ponadto

odpowiadać wymaganiom szczególnym określonym w załą­

czniku nr 5 do rozporządzenia.

§ 2. 1. Pomieszczenia i urządzenia szpitala pod wzglę­

dem fachowym i sanitarnym powinny ponadto odpowiadać

wymaganiom szczególnym określonym w załączniku nr 2 do

rozporządzenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innych niż

szpital zakładów opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób

potrzebujących całodobowych świadczeń zdrowotnych

w odpowiednim stałym pomieszczeniu oraz do pozostałych

zakładów opieki zdrowotnej, jeżeli zamierzają udzielać lub

udzielają świadczeń zdrowotnych takiego samego rodzaju co

działy lub oddziały szpitala.

§ 3. 1. Pomieszczenia i urządzenia przychodni lekarskiej

(ośrodka zdrowia na wsi) pod względem fachowym i sanitar-

nym powinny ponadto odpowiadać wymaganiom szczególnym określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do zakładów opieki

zdrowotnej lub części takich zakładów o innych nazwach niż

przychodnia (ośrodek zdrowia), jeżeli mają udzielać lub

udzielają porad lekarskich (lekarsko-dentystycznych) ambulatoryjnie osobom przychodzącym.

§ 4. Pomieszczenia i urządzenia pracowni stomatologicznej (protetycznej, ortodontycznej) pod względem facho-

porządzenia.

Załącznik nr 5

WYMAGANIA SZCZEGOLNE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAC POMIESZCZENIA I URZĄDZENIA

STACJI KRWIODAWSTWA

I. CzfŚĆ og61na

1. Pomieszczenia stacji powinny być urządzone w sposób

zapewniający

1) wydzielony płynny ruch dawców,

2) ciągi produkcyjne w zakresie podstawowej działalności

stacji, tj. rejestracji dawc6w,

badań

lekarskich i labo-

ratoryjnych, pobierania krwi, produkcji preparatów krwiopochodnych oraz ich przechowywania i eksploatacji,

3) grupowanie pomieszczeń lub działów ze względu na powią­

zania funkcjonalno-produkcyjne.

4) grupowanie pomieszczeń ze względu na podobieństwo

i nasycenie instalacyjne lub szczególne wymagania techniczne.

-

2. Pod budynkiem powinna znajdować się przestrzeń

instalacyjna, przeznaczona do rozprowadzenia instalacji .

3. W pomieszczeniach, w których konieczna jest zwięk­

szona wymiana powietrza lub jest niedopuszczalne ze wzglę­

dów technologicznych stosowanie wentylacji grawitacyjnej,

powinna być zainstalowana wentylacja mechaniczna.

-W szczególności dotyczy to

1) sterylizatorni i destylatorni,

2) pomieszczeń działu preparatów (np. boksu ściągania

osocza z pokojem przygotowawczym),

3)

Poz. 366

1308

2. Pomieszczeniami dostępnymi dla dawców są : poczekalnia, szatnia i węzły sanitarne, pokój przedzabiegowy, sala

pobrań, separatka, pomieszczenie do wypoczynku dawców.

3. Dział powinien mieć dogodne połączenia z działem

laboratoryjnym, działem preparatyki krwi oraz magazynowania i ekspedycji.

4. Sala pobrań powinna mieć bezpośrednie połączenie

okienkiem ze stanowiskiem kontroli serologicznej.

5. Separatka powinna być wyposażona w

instalację

tlenową.

pomieszczeń zwierząt.

IV. Dział laboratoryjny

4. Pomieszczenia stacji powinny być zabezpieczone

przed dostępem osób nie zatrudnionych, z wyjątkiem

1. Pomieszczenia i urządzenia działu powinny zapew-

1) działu krwiodawców,

niać

2) działu pobierania i konserwacji krwi , w części dostępnej

dla dawców,

1) obsługę dawców (w zakresie analiz) i kontrolę produkcji,

3) działu magazynowania i ekspedycji, w części dostępnej

dla interesantów,

2)

4)

produkcję (zestawy surowic wzorcowych) , analizy chemiczne surowców i produktów (preparatyka wobowią­

zującym zakresie i inne) ,

działu metodyczno-organizacyjnego.

usługi dla innych działów (przygotowanie szkła i mate-

3)

riałów do produkcji, sterylizacja, produkcja wody des-

II. Dział krwiodawców

tylowanej i apyrogennej).

1. Dział powinien

mieć

pomieszczenia i

urządzenia

zapewniające

1) rejestrację i prowadzenie ciągłej ewidencji dawców,

2) dokonywanie wszystkich czynności związanych z zakwalifikowaniem zgłaszających się osób (pobieranie

krwi do celów diagnostyki, badania hematologiczne,

badanie dawców przed oddaniem krwi i okresowe,

czynności administracyjne),

3) wydawanie posiłków regeneracyjnych.

2. Dział powinien mieć bezpośrednie połączenie z działem pobierania i konserwacji krwi oraz dogodne połączenie

z działem laboratoryjnym.

III. Dział pobierania i konserwacji krwi

2. Do pracowni diagnostyki mikrobiologicznej stosuje

się wymagania określone w załączniku nr 2 w części XIII ust.

3 i 5.

V. Dział magazynowania i ekspedycji

1. Pomieszczenia i urządzenia działu powinny zapewniać

1) magazynowanie w odpowiedniej temperaturze (chło­

dni), wydawanie i ewidencjonowanie krwi, środków

krwiopochodnych, opakowań z tworzyw sztucznych do

pobierania krwi oraz testów do badań krwi (HIV, MBs,

MCV) i innych,

2) przyjmowanie zwrotów nie wykorzystanej krwi i preparatów krwiopochodnych,

1. Pomieszczenia i urządzenia działu powinny zapew-

3) przechowywanie krwi przeznaczonej do dalszej obróbki.

1) wykonanie prac przygotowawczych (wyjaławianie lub

przekazanie do wyjałowienia materiału chirurgiczno-opatrun~owego ).

2. Magazyn krwi (chłodnia) powinien być zlokalizowany w pobliżu działu ekspedycji.

niać

2)

rejestrację dawców przed pobraniem krwi,

3) pobranie i etykietowanie krwi,

4) wykonywanie zabiegów plazmaferezy i przekazywanie

pobranej krwi do działu preparatyki krwi, ekspedycji lub

innego,

5) prowadzenie dokumentacji pobranej krwi .

3. Magazyn krwi (chłodnia) powinien składać się

z dwóch niezależnie zasilanych komór o pojemności 66%

i 33% ogólnej ilości krwi (2:1) oraz jednej zamrażalni

o temperaturze -30°C.

4. Poczekalnia przy ekspedycji powinna być łatwo dostępna dla interesantów z zewnątrz i mieć wydzielony ustęp

z umywalką.

Wydawca: Urząd Rady Ministrów

Redakcja: Biuro Prawne, 00 -583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/ 3, P-29.

Organizacja druku i kolportaż: Wydzial Wydawnictw, 00-979 Warszawa, ul. Powsińska 69/71, P-1,

tel. 42-14-78 i 694-67 -50, teleks 825944 WW, telefaks (22) 694-62-06.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych "Tamka"

Zam. 2364-1300-92.

PL ISSN 0867-3411

S.A., Zakład nr 1, Warszawa, ul. Tamka 3.

CenaJ800 zł

§ 6. 1. Organ prowadzący rejestr zakładów opieki zdrowotnej może dokonać wpisu do rejestru zakładu prowadzą­

cego działalność w dniu wejścia w życie rozporządzenia,

który nie spełnia wymagań określonych w

1) części I ust. 4, 6 i 14, części II ust. 8 i 9, części IV ust. 11

oraz części V ust. 4 załącznika nr 1,

2) części I ust. 4, 6, 9, 13, 14, 16 i 28, części II ust. 2 i 7,

części III ust. 2, części IV ust. 5, części VI ust. 2 i 3, części

VII ust. 9, części VIII ust. 2 i 4, części XI ust. 1, części XII

ust. 2 oraz części XIII ust. 1 załącznika nr 2,

3) ust. 2, 4 i 6 załącznika nr 3,

4) części I ust. 2 załącznika nr 5,

jeżeli odstępstwa

od tych wymagań nie spowodują zadla zdrowia osób korzystających ze świadczeń

zdrowotnych zakładu lub jego pracowników.

grożenia

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zakład opieki

zdrowotnej, składający wniosek o wpis do rejestru, jest

obowiązany przedstawić program dostosowania zakładu do

wymagań w terminie nie dłuższym niż trzy lata od dnia

wpisania do rejestru.

1298 -

§ 7. 1. Odrębne przepisy określają

1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, w których znajdują się pomieszczenia

zakładów opieki zdrowotnej,

2) wymagania szczególne, jakim powinny odpowiadać

pomieszczenia i urządzenia pracowni rentgenowskich

i izotopowych,

Poz. 366

3) wymagania, jakim powinny odpowiadać urządzenia

zakładu opieki zdrowotnej będące aparaturą i sprzętem

medycznym w rozumieniu tych przepisów.

2. Rozporządzenie nie narusza przepisów dotyczących

bezpiecze~stwa i higieny pracy w zakładach opieki zdrowotnej.

§ 8. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni

od dnia ogłoszenia .

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej: A. Wojtyla

Warszawa, dnia 5 października 1992 r.

Nr 74

TREŚĆ

Poz.

ROZPORZĄDZENIE

366 -

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 21 września 1992 r. w sprawie wymagań, jakim powinny

pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki

zdrowotnej .

1 297

odpowiadać

366

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

z dnia 21 września 1992 r.

w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia

i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej.

Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia

1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz.

408 i z 1992 r. Nr 63, poz. 315) zarządza się, co następuje

wym i sanitarnym powinny ponadto odpowiadać wymaganiom szczególnym określonym w załączniku nr 4 do roz-

Załączniki do rozporządzenia Ministra

Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 21

września 1992 r. (poz. 366)

Załącznik nr 1

WYMAGANIA OGOLNE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAC POD WZGLĘDEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZĄDZENIA ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ

I. Wymagania og61noprzestrzenne

9. Dla pracowników spalarni odpadów, warsztatów,

samodzielnych dezynfektorni, pracowników

obsługi , wykonujących prace brudzące, oraz dla oddziałów

zakaźno-obserwacyjnych, chorób płuc i grużlicy należy urzą­

dzać szatnie odzieży roboczej o powierzchni co najmniej

0,50 m2 na osobę . Szatnie odzieży roboczej łączą się z szatniami podstawowymi poprzez węzeł sanitarny (szatnia przelotowa trzyczęściowa).

zwierzętarni,

1. Zakład powinien stanowić samodzielny budynek lub

może być zlokalizowany w budynku przeznaczonym również

na inne cele przy zachowaniu izolacji pomieszczeń innych

użytkowników budynku .

2. Powierzchnia każdego pomieszczenia powinna być

dostosowana do zainstalowanych urządzeń, aparatury

i sprzętu.

3. Pomieszczenia zakładu nie powinny znajdować się

poniżej parteru. Dopuszcza się lokalizowanie pomieszczeń,

z wyjątkiem pokoi chorych, poniżej parteru, pqd warunkiem

obniżenia otaczającego terenu 30 cm poniżej podłogi przyległych pomieszczeń, poprzez wykonanie skarpy o nachyleniu

nie większym niż 45°.

4. Pomieszczenia, w tym również przestrzenie komunikacyjne, lokalizowane na tej samej kondygnacji, nie mogą

znajdować się na różnych poziomach, wymagających zastosowania stopni lub pochylni wyrównawczych.

5. Pomieszczenia, w których wykonywane są świad­

czenia zdrowotne, oraz pomieszczenia administracyjne, magazynowe, zaplecza gospodarczego i technicznego, jeżeli

wymagają tego względy technologiczne, powinny być wyposażone w punkty poboru wody ciepłej i zimnej.

6. Dla pracowników zakładu, z wyjątkiem pracowników

administracyjnych, powinny być zorganizowane szatnie centralne. Należy urządzić odrębne szatnie dla pracowników

kuchni, pralni, spalarni odpadów, warsztatów, zwierzętarni,

obsługi zakładu patomorfologii (jeżeli jest zlokalizowany

w osobnym budynku), oddziału zakaźno-obserwacyjnego

oraz chorób płuc i gruźlicy.

7. Jeżeli w zakładzie nie została urządzona szatnia

centralna podstawowa dla pracowników, powinny być zorganizowane szatnie podstawowe w komórkach organizacyjnych zakładu.

8. Wskaźnik powierzchni w szatniach podstawowych,

o których mowa w ust. 6 i 7, powinien stanowić co najmniej

0,65 m2 na jednego pracownika w odniesieniu do ogólnej

liczby pracowników zatrudnionych na wszystkich zmianach

korzystających z danej szatni.

10. Przy szatniach podstawowych powinny być węzły

sanitarne wyposażone w 1 umywalkę na 20 pracowników

i 1 natrysk na 25 pracowników oraz co najmniej 1 ustęp.

Węzły sanitarne, zlokalizowane przy szatniach dla pracowników, o których mowa w ust. 9, powinny być wyposażone

w 1 umywalkę na 10 pracowników i 1 natrysk na 8 pracowników oraz co najmniej 1 ustęp. Podane wskaźniki dotyczą

liczby pracowników na najliczniejszej zmianie.

11. Przy szatniach przeznaczonych na więcej niż 5 kobiet powinny znajdować się kabiny higieny osobistej. Szatnie

z węzłami sanitarnymi, z wyłączeniem szatni przeznaczonych

dla maksimum 20 osób i mających możliwość wietrzenia

przez okno, powinny być wentylowane mechaniczni~.

12. Ustępy powinny być urządzone odrębnie dla personelu i pacjentów oraz osobne dla mężczyzn i kobiet.

13. Do ustalenia wielkości ustępów należy stosować

1 miska ustępowa

na 20 mężczyzn, 1 miska ustępowa na 15 kobiet oraz dla

personelu - 1 miska ustępowa na 35 mężczyzn, 1 pisuar na

35 mężczyzn, 1 miska ustępowa na 25 kobiet. Przedsionki

ustępów muszą być wyposażone w umywalki w liczbie

1 umywalka na 4 miski ustępowe lub pisuary, lecz nie niższej

niż 1 umywalka.

następujące wskaźniki: dla pacjentów -

14. Jeżeli liczba pracowników na najlicznejszej zmianie

nie przekracza 15, może być jeden ustęp wspólny dla

mężczyzn i kobiet.

1,5. W zakładz i e powinny być urządzone pokoje śniada­

niowe o powierzchni, w przeliczeniu na pracownika najliczniejszej zmiany, 1,1 m2 , nie mniejszej niż 10 m 2 •

-

16. W każdej jednostce organizacyjnej zakładu powinno znajdować się pomieszczenie (miejsce) przeznaczone do

składowania bielizny czystej; w jednostkach, w których nie

przewidziano osobnego pomieszczenia na brudownik, powinno być osobne pomieszczenie lub miejsce na składanie

brudnej bielizny.

1.7. W każdym pomieszczeniu powinny być worki plastykowe lub wiadra przeznaczone do gromadzenia wszelkiego

typu odpadów.

18'. Spalarnia odpadów w szpitalu obsługuje również

inne zakłady opieki zdrowotnej. zlokalizowane w rejonie

obsługiwanym przez szpital.

fi. Wymagania dla niektórych pomieszczeń

1. Pomieszczenia śluzy szatniowej powinny odpowiadać wymaganiom określonym w części I ust. 8 i 9.

2. Pomieszczenia śluzy umywalkowo-fartuchowej powinny być wyposażone w zespoły wieszaków, umywalkę

i suszarkę do rąk.

3. Kabina higieniczna służąca higienie osobistej powinna być wyposażona w umywalkę, bidet i miskę ustępową.

4. Składzik porządkowy jest pomieszczeniem przezllaczonym do przechowywania środków czystości. Powinien

on być wyposażony w zlew zawieszony na wysokości

50 cm od podłogi. Co najmniej jeden taki składzik powinien znajdować się w każdej jednostce organizacyjnej

zakładu.

5. Izolatka, stanowiąca zespół pomieszczeń przeznaczonych dla pobytu jednego pacjenta, składający się z pomieszczenia pobytu pacjenta (minimum 10,0 m2 ), węzła

sanitarnego dostępnego z pomieszczenia pobytu oraz śluzy

umywalkowo-fartuchowej między pomieszczeniem pobytu

i ogólną drogą komunikacyjną, powinna mieć bezpośrednie

wyjście na zewnątrz budynku.

6. Separatka, stanowiąca zespół pomieszczeń przeznaczonych dla jednego lub dwóch pacjentów, składa się

z identycznych pomieszczeń jak izolatka, z tym że nie ma

wyjścia na zewnątrz.

7. Filtr powinien być dostępny z zewnątrz budynku

przez przedsionek - wózkarnię . Z filtru dostępna jest poczekalnia dla dzieci i izolatka. Ściany filtru pow i nny być przeszklone

w sposób umożliwiający obserwację przedsionka wózkarni

i izolatki.

8. Przy głównym holu wejściowym do zakładu należy

urządzić szatnię dla okryć wierzchnich osób przychodzących,

rejestrację, informację, ustępy oraz ewentualnie barek kawowy, kioski handlowe itp. pomieszczenia.

9. Poczekalnie pacjentów, bez względu na przyjęty

system (zatokowy lub centralny), powinny umożliwiać łącz­

ność wzrokową z drzwiami pokoi badań lekarskich, dla

których są przeznaczone. WielkoŚć poczekalni określa się

przyjmując 5 pacjentów na 1 stanowisko .pracy lekarza, na .

1 pokój zabiegowy lub inny oraz 1,5 m2 na 1 miejsce

w poczekalni (bez powierzchni komunikacyjnej).

10. Punkt pobierania materiałów do analiz, wraz z boksem odbioru materiałów i wydawania wyników, jest częścią

zakładów diagnostyki laboratoryjnej i mikrobiologicznej i powi.nien byĆ łatwo dostępny dla pacjentów ambulatoryjnych.

W związku z tym może znajdować się bezpośrednio przy

zakładach lub w przychodni.

Poz. 366

11. W działach związanych z żywieniem (np. kuchnia,

bufet, stołówka, kawiarnia) pracownicy powinni mieć urzą­

dzony osobny ustęp, niedostępny dla innych osób.

12. W oddziałach i działach dostępnych dla pacjentów

w wózkach inwalidzkich powinny być urządzone kabiny

ustępowe przystosowane dla inwalidów.

13. Korytarze, na których przewiduje się ruch pacjentów

w wózkach inwalidzkich, powinny zapewniać swobodny,

dwukierunkowy ruch tych wózków.

14. Działy, w których mogą poruszać się osoby niepeł­

nosprawne, powinny być wyposażone w urządzenia ułat­

wiające poruszanie się tych osób (np. pochwyty przyścienne

wzdłuż korytarzy, w węzłach sanitarnych).

III. Oświetlenie naturalne

1. Pomieszczenia przeznaczone na czasowy lub stały

pobyt pacjentów i pracowników powinny mieć zapewniony

bezpośredni dostęp światła dziennego oraz zapewnione

wietrzenie naturalne. Wyjątek stanowią pomieszczenia,

w których ze względu na przeznaczenie niewskazane jest

oświetlenie światłem naturalnym, np. sale operacyjne, sale

diagnostyki obrazowej, ciemnie i sale audio-wizualne.

2. Jeżeli orientacja okien pomieszczeń przeznaczonych

na pobyt ludzi może powodować nadmierne ich naświetlenie

lub przegrzewanie, powinny być zainstalowane urządzenia

zabezpieczające przed ich przegrzewaniem.

3. Korytarze powinny mieć dwustronne czołowe oświe­

tlenie naturalne oraz zapewnioną możliwość wietrzenia.

Korytarz pozbawiony oświetlenia czołowego lub dłuższy niż

20,0 m przy oświetleniu czołowym jednostronnym oraz

dłuższy niż 40,0 m przy oświetleniu czołowym dwustronnym

powinien mieć boczne zatoki rozświetlające co 20,0 m.

IV. Wymagania ogólnobudowlane

1. Wytrzymałość stropów powinna uwzględniać obciążenia wynikające z zainstalowanych urządzeń i aparatury.

Dotyczy to również dróg komunikacyjnych, po których mogą

być transportowane te urządzenia.

2. W zakładzie powinna być zapewniona możliwość

wprowadzania i wyprowadzania urządzeń wielkogabarytowych, przekraczających rozmiarami wymiary otworów

okiennych i drzwiowych.

3. Podłogi powinny być wykonane z materiałów gład­

kich, trwałych, zmywalnych, nienasiąkliwych i odpornych na

działanie środków dezynfekcyjnych. Nie jest dopuszczalne

stosowanie podłóg drewnianych, z wyjątkiem sal kinezy terapii i pomieszczeń administracyjnych. Cokoły przy podłogach

pomieszczeń lekarsko-zabiegowych oraz łóżkowych powinny być wykonane do wysokości co najmniej 10 cm z materia łów odpowiadających wymaganiom dla podłóg w tych

pomieszczeniach.

4. Ściany pomieszczeń, z wyjątkiem pomieszczeń administracyjnych, powinny być łatwo zmywalne i umożliwia­

jące dezynfekcję. W pomieszczeniach wymagających częstej

dezynfekcji lub utrzymania aseptyki ściany na całej wysokości powinny być wyłożone płytkami z materiałów gładkich,

trwałych, zmywalnych, nienasiąkliwych i odpornych na działanie środków dezynfekcyjnych.

5. Przy umywalkach i zlewozmywakach ściany powinny

być wyłożone do wysokości co najmniej 1,60 m płytkami

wykonanymi z materiałów o cechach wymienionych w ust. 4.

-

6. W ' pomieszczeniach wymagających podwyższonej

aseptyki sufit podwieszony powinien być wykonany w sposób zapewniający szczelność powierzchni. Dotyczy to

w szczególności oddziałów o charakterze infekcyjnym, pracowni mikrobiologicznych, sal operacyjnych, zabiegowych

i porodowych, pokoi łóżkowych na oddziałach intensywnej

opieki i reanimacji, pooperacyjnych, oparzeniowych, pomieszczeń przeznaczonych do pobierania i przerobu krwi w punktach i stacjach krwiodawstwa oraz pomieszczeń produkcyjnych kuchni, pralni, centralnej sterylizatorni, centralnej stacji

przygotowania łóżek i dezynfektorni.

7. W każdym pomieszczeniu, z zastrzeżeniem ust. 8,

powinien być indywidualny kanał wentylacji grawitacyjnej

wyprowadzony ponad dach i zapewniający 1 ,5-krotną wymianę powietrza na godzinę .

8. Pomieszczenia o zwiększonych wymaganiach aseptyki, takie jak sale operacyjne, boksy jałowe, sterylizatornie,

sale intensywnej opieki i reanimacji, nie mogą być wyposażone w kanał wentylacji grawitacyjnej. W pomieszczeniach

tych należy instalować wentylacje określone w ust. 27 i 28

załącznika nr 2.

9. W pomieszczeniach o jednorodnym przeznaczeniu

(np. pokoje łóżkowe, węzły sanitarne, pokoje zabiegowe)

dopuszcza się, z wyłączeniem oddziałów zakaźno-obserwa­

cyjnych oraz chorób płuc i gruźlicy, stosowanie zbiorczych

komór w przestrzeni poddasza, zakończonych deflektorem, do

których wprowadza się kanały wentylacji grawitacyjnej.

-

Poz. 366

ziomych muru podokiennego powinno być wykonane z pły­

tek okładzinowych.

12. W zakładzie nie mogą być instalowane drzwi wahadłowe oraz obrotowe.

V. Wymagania dotyczące instalacji

1. Zakłady powinny być wyposażone w instalacje: wowody, grzewczą i elek-

dociągową, kanalizacyjną, ciepłej

tryczną ·

2. Instalacje pOVl(inny być wykonane jako kryte, chyba

że przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny

odpowiadać obiekty budowlane, stanowią inaczej.

3. Pomieszczenia, które w trakcie użytkowania powinny

być żmywane wodą bieżącą, należy wyposażyć we wpusty

podłogowe oraz zawory ze złączką do węża.

4. Grzejniki powinny być zainstalowane nie niżej niż

12 cm od podłogi i nie bliżej niż 6 cm od lica ściany

wykończonej, a w pomieszczeniach o podwyższonej aseptyce (np. sale zabiegowe, boksy jałowe, przygotowalnie

płynów infuzyjnych, centralna sterylizatornia, sale pooparzeniowe itp.) - minimum 10 cm od lica ściany wykończonej.

Grzejniki powinny być gładkie, łatwe do czyszczenia. Nie

dopuszcza się instalowania grzejników z rur ożebrowanych

oraz ogrzewania podłogowego i sufitowego.

10. Okna w pomieszczeniach powinny być wyposażo­

ne w górne nawietrzaki.

5. Pomieszczenia o różnym poziomie wymagań sanitarnych nie mogą być łączone we wspólny układ wentylacji

mechanicznej.

11. Parapety podokienne powinny wystawać nie wię ­

cej niż 3 cm poza wykończone części pionowe muru podokiennego. W pomieszczeniach o podwyższonej aseptyce

zamiast parapetów podokiennych wykończenie części po-

6. W pomieszczeniach i przestrzeniach komunikacyjnych, w których wymagane jest okresowe wyjaławianie

powietrza, powinny być .rozmieszczone stałe lub przenośne

lampy bakteriobójcze.