Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 sierpnia 1992 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach publicznych.

§ 1. 1. Przepisy rozporządzenia stosuje się do publicz-

nych przedszkoli (w tym specjalnych), szkół podstawowych i ponadpodstawowych (w tym specjalnych i artystycznych oraz szkół bibliotekarskich i animatorów kultury),

a także placówek wymienionych wart. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy

z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr ~5,

poz. 425 oraz z 1992 r. Nr 26, poz. 113 i Nr 54, poz. 254),

zwanych dalej "szkołami".

2. Przepisy rozporządzenia stosuje się również do zajęć

organizowanych przez szkołę poza jej terenem.

§ 2. 1. Dyrektor szkoły jest zobowiązany do zapew-

nienia .uczniom oraz pracownikom bezpiec~nych i higienicznych warunków pracy i nauki w czasie ich pobytu

w szkole, jak również podczas zajęć obowiązkowych

i nieobowiązkowych, organizowanych przez szkołę poza jej

terenem.

2. Tygodniowy rozkład zajęć dydaktyczno-wychowawczych uczniów powinien być ustalany z uwzględ­

nieniem

1) równomiernego rozłożenia

dniach tygodnia,

zajęć

stojące powinny znajdować się w stanie pełnej sprawności

technicznej i być utrzymane w stałej czystości.

4. W razie opadów śnieżnych przejścia w obrębie

terenu szkolnego powinny być oczyszczane ze śniegu i lodu

oraz posypane piaskiem.

§ 4. 1. Pomieszczenia szkolne powinny posiadać

- zgodnie z obowiązującymi normami - właściwe oś­

wietlenie, wentylację, ogrzewanie oraz powierzchnię użyt- '

kową·

2. Stoliki uczniowskie, krzesła i inny sprzęt szkolny

powinny być dostosowane do wzrostu uczniów i rodzaju

pracy.

§ 5. 1. Kuchnie i jadalnie powinny być utrzymane

w czystości, a ich wyposażenie we właściwym stanie

technicznym zapewniającym bezpieczne używanie.

2. Gorące posiłki

mogą być spożywane

wyłącznie w jadalniach (stołówkach)

w szkołach

lub innych pomiesz-

czeniach wydzielonych na ten cel.

w poszczególnych

2) różnorodności zajęć w każdym dniu,

3) niełączenia w kilkugodzinne jednostki lekcyjne zajęć

z tego samego przedmiotu, z wyjątkiem przedmiotów,

których program tego wymaga.

3. Dyrektor szkoły jest zobowiązany również do

organizowania dla pracowników szkoły różnych form

szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,

zapoznawania ich na bieżąco z nowymi przepisami,

instrukcjami j wytycznymi w tym zakresie oraz do

sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem tych przepisów

przez osoby prowadzące zajęcia z uczniami.

§ 6. W przypadku braku sieci wodociągowej, szkoła

powinna posiadać inne należycie zabezpieczone źródło

zaopatrzenia w wodę zdatną do picia, badaną okresowo

zgodnie z odrębnymi przepisami.

§ 7, 1. Pomieszczenia, w których odbywają się zajęcia

szkolne, powinny być wietrzone w czasie każdej przerwy,

a w razie potrzeby także w czasie zajęć.

2. Jeżeli pozwalają na to warunki atmosferyczne,

uczniowie powinni przebywać w czasie przerw międzylek­

cyjnych na świeżym powietrzu pod nadzorem nauczycieli.

Uczniom przebywającym w czasie przerw w budynku

szkolnym należy zapewnić odpowiedni nadzór nauczycieli.

§ 3, 1. Budynki szkoły oraz przynależne do nich tereny

powinny odpowiadać ogólnym warunkom

bezpieczeń,stwa i higieny pracy oraz posiadać urządzenia

przeciwpożarowe - zgodnie z przepisami obowiązującymi

w tym zakresie.

i

urządzenia

2. Teren szkoły powinien być właściwie oświetlony

ogrodzony, a dziedziniec posiadać równą nawierzchnię

ścieki do odprowadzania wody deszczowej. Otwory

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje

policealnych i pomaturalnych.

się

w

szkołach

§ 8. 1. Miejsca pracy oraz pomieszczenia, do których

wzbroniony jest dostęp osobom nie zatrudnionym lub

uczniom, powinny być odpowiednio oznakowane i zabezpieczone przed swobodnym dostępem osób nieuprawnionych.

-

1187 -

2. Klatki schodowe powinny posiadać poręcze odpowiednio zabezpieczone przed zsuwaniem się po nich

uczniów. Stopnie schodów powinny być równe i szorstkie.

Poręcze i balustrady przy biegach i spocznikach powinny

spełniać wymagania określone w przepisach budowlanych,

a otwarta przestrzeń pomiędzy biegami schodów powinna

być zabezpieczona siatką lub w inny skuteczny sposób.

§ 9. 1. W salach lekcyjnych powinna być zapewniona

temperatura co najmniej + 15°C.

2. W przypadku niemożności zapewnienia w salach

lekcyjnych temperatury, o której mowa w ust. 1, dyrektor

szkoły zawiesza czasowo zajęcia szkolne po powiadomieniu

organu prowadzącego szkołę.

3. Dyrektor szkoły za

zgodą

prądem elektrycznym, szkodliwymi wstrząsami, nadmiernym

hałasem, działaniem wibracji lub promieniowaniem; powin-

ny one

być

utrzymane w stanie zapewniającym

i bezpieczeństwo pracy.

pełną

sprawność działania

2. Maszyny i inne urządzenia techniczne chwilowo

niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie powinny być wyraźnie oznaczone i zabezpieczone w sposób

uniemożliwiający ich uruchomienie.

§ 15. Stanowiska pracy powinny być dostosowane do

psychofizycznych, a zwłaszcza antropometrycznych warunków uczniów. Ponadto w warsztatach szkół dla młodzieży

niepełnosprawnej (głusi, niewidomi, z uszkodzeniami narzą­

dów ruchu itp.) stanowiska pracy powinny być dostosowane do wymagań uwzględniających inwalidztwo.

prowadzącego

organu

szkołę może również zawiesić czasowo zajęcia szkolne

1) jeżeli temperatura zewnętrzna mierzona o godzinie

21.00 w dwóch kolejnych dniach poprzedzających

zawieszenie zajęć wynosi -15°C lub jest niższa,

na danym terenie klęsk

żywiołowych, epidemii lub innych zdarzeń zagrażają­

cych zdrowiu uczniów.

2) w przypadku

Poz. 331

wystąpienia

§ 10. Jeżeli miejsce, w którym mają być prowadzone

zajęcia, lub stan znajdujących się w nim urządzeń technicz-

nych może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa

uczniów, nauczyciel jest obowiązany nie dopuścić do zajęć

lub przerwać je, wyprowadzając uczniów z miejsca zagrożenia, oraz powiadomić o tym niezwłocznie dyrektora

szkoły.

§ 11. 1. W pomieszczeniach szkolnych, a w szczególności w gabinecie lekarskim, pokoju nauczycielskim, laboratoriach, pracowniach i warsztatach szkolnych oraz pokoju

nauczycieli wychowania fizycznego, kierownika internatu

(bursy) oraz kuchni, powinny znajdować się apteczki

wyposażone w niezbędne środki do udzielania pierwszej

pomacy wraz z instrukcją o zasadach jej udzielania.

2. Nauczyciele, szczególnie prowadzący zajęcia w warsztatach, laboratoriach, pracowniach chemicznych lub fizycznych, a także zajęcia wychowania fizycznego, powinni być przeszkoleni w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

Rozdział 2

Warsztaty, laboratoria, pracownie szkolne oraz stanowiska praktycznej nauki zawodu

§ 16. Przy maszynach i innych urządzeniach technicznych lub w ich pobliżu powinna być wywieszona w widocznym miejscu · instrukcja obsługi, uwzględniająca zasady

bezpieczeństwa i higieny pracy.

§ 17. W warsztacie, laboratorium i pracowni, w których

odbywają się zajęcia, powinien być wywieszony w widocz-

nym i łatwo dostępnym miejscu regulamin porządkowy,

i higieny pracy.

określający zasady bezpieczeństwa

§ 18. 1. Przed dopuszczeniem uczniów do zajęć przy

maszynach i innych urządzeniach technicznych w warsztatach, laboratoriach i pracowniach szkolnych należy zapoznać ich z zasadami i metodami pracy zapewniającymi

bezpieczeństwo i higienę pracy przy wykonywaniu czynności na stanowisku roboczym.

2. Przeprowadzenie szkolenia· w zakresie obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych należy odnotować

w dzienniku lekcyjnym i zeszycie zajęć praktycznych ucznia.

3. Rozpoczęcie zajęć, o których mowa w ust. 1, może

nastąpić po sprawdzeniu i upewnieniu się przez prowadzą­

cego zajęcia, iż stan maszyn i innych urządzeń technicznych,

instalacji elektrycznej i narzędzi pracy, a także inne warunki

środowiska pracy nie stwarzają zagrożeń dla bezpleczeńlt­

wa uczniów.

§ 19. 1. W celu zabezpieczenia uczniów pracujllcych

w warsztatach, laboratoriach i pracowniach szkolnych przed

działaniem niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia

czynników, a także ze względu na wymagania lanltarnohigieniczne należy zaopatrzyć ich w niezbędne środki

ochrony indywidualnej oraz odzież I obuwie robocze.

2. Obowiązek, o którym mowa w Ult. 1, obclllża

jednostkę, w której odbywają się zajęcia,

§ 12. W zależności od kierunku szkolenia w warsztatach, laboratoriach, pracowniach szkolnych oraz zakła­

dach pracy, w których uczniowie odbywają praktyczną

naukę zawodu, stosuje się branżowe przepisy bezpieczeńst­

wa i higieny pracy oraz przepisy niniejszego rozdziału.

§ 13. Zabrania się prowadzenia

i ćwiczeń bez nadzoru nauczyciela.

zajęć

praktycznych

§ 14. 1. Maszyny i inne urządzenia techniczne należy

wyposażyć

w zabezpieczenia

chroniące

przed urazami,

działaniem substancji szkodliwych dla zdrowia, porażeniem

§ 20. Odprowadzanie pyłów, ściek6w, gazÓw I par

trujących z pomieszczeń powinno odbywać 110 zgodnie

z obowiązującymi w tym zakresie przepilaml. W szczeg6lności

podczas wykonywania prac, przy kt6rych wYlt,pujll

wymienione czynńiki, należy zapewnić skuteczną wentylację miejscową i og6lną.

§ 21. 1. Środki chemiczne powinny być umlllzczan.

w odpowiednich naczyniaCh opatrzonych napleaml zawl.rającymi ich nazwę oraz stwierdzającymi nlebezpleczeńetwo

lub szkodliwość dla zdrowia.

-

2. Materiały wybuchowe oraz środki żrące, trujące

i inne zagrażające zdrowiu lub życiu należy przechowywać

w zamkniętych pomieszczeniach specjalnie przystosowanych do tego celu.

§ 22. Na zajęciach praktycznych w warsztatach, labo -

ratoriach i pracowniach należy przestrzegać liczebności grup

uczniowskich, określonej odrębnymi przepisami dotyczący­

mi organizacji zajęć w szkołach.

Rozdział 3

Wychowanie fizyczne, sport, turystyka

§ 23. 1. W czasie zajęć obowiązkowych i nadobowiąz­

kowych z wychowania fizycznego oraz w czasie zawodów

sportowych organizowanych przez szkołę uczniowie nie

mogą pozostawać bez nadzoru osób do tego upoważ­

nionych.

2. Przy wyjściu (wyjeździe) z uczniami poza teren

szkolny w obrębie tej samej miejscowości na zajęcia

obowiązkowe i nadobowiązkowe z wychowania fizycznego,

imprezy szkolne, wycieczki przedmiotowe lub krajoznawczo-turystyczne powinien być zapewniony przynajmniej

jeden opiekun dla grupy 30 uczniów. Przy korzystaniu

z miejskich środków lokomocji opieka powinna być zwięk­

szona w zależności od odległości, wieku uczniów i innych

potrzeb.

3. Przy wyjściu (wyjeździe) z uczniami poza miejsktóra jest siedzibą szkoły, powinien być zapewniony jeden opiekun dla grupy do 15 uczniów; w szkołach

specjalnych liczba opiekunów powinna być zwiększona

odpowiednio do stopnia upośledzenia uczniów.

cowość,

4. Liczebność grup na obozach stałych specjalistyczno-sportowych nie powinna przekraczać 20 uczestników na

jednego wychowawcę (trenera). W przypadku treningu

terenowego wysokogórskiego, kajakarskiego, żeglarskiego

i wioślarskiego na jednego wychowawcę (trenera) nie

powinno przypadać więcej niż 10 uczestników, jeżeli

przepisy szczególne nie przewidują mniejszej liczebności

uczestników.

§ 24. 1. W czasie prowadzenia zajęć z wychowania

fizycznego należy zwracać specjalną uwagę na stopień

aktualnej sprawności fizycznej i wydolność organizmu

uczniów, dobierając ćwiczenia o odpowiednim zakresie

intensywności.

2. Uczestnicy zajęć uskarżający się na złe samopoczucie lub dolegliwości powinni być zwolnieni w danym

dniu z wykonywania planowanych ćwiczeń i w miarę

potrzeby kierowani do lekarza.

3. Cwiczenia powinny być przeprowadzane z zastosowaniem metod i urządzeń zapewniających pełne bezpieczeństwo ćwiczących.

4. Urządzenia sportowe oraz sprzętstanowiący wyposali gimnastycznej i boiska szkolnego powinny

zapewniać bezpieczne korzystanie z tych urządzeń i sprzętu;

w szczególności bramki do gry oraz konstrukcje podtrzymujące tablice z koszem powinny być przymocowane na

sażenie

-

Poz. 331

stałe

do

podłoża .

Stan techniczny i

przydatność

tych

urządzeń i sprzętu powinny być sprawdzone przed każdymi

zajęciami.

§ 25. 1. Nauka pływania

powinna odbywać się

w miejscach specjalnie do tego wyznaczonych i przystosowanych, w grupach liczących nie więcej niż 15 osób na

1 opiekuna.

2. W rzekach i innych ,akwenach przed wejściem

uczniów do wody powinna być sprawdzona jej głębokość

na całej przestrzeńi przeznaczonej do nauki pływania.

Miejsce przeznaczone na naukę pływania powinno być

wyposażone w sprzęt zapewniający uczniom bezpieczeńst­

wo (koła ratunkowe, liny).

3. Podczas nauki pływania uczniowie powinni pozospod stałym nadzorem i obserwacją nauczyciela

i ratownika .

tawać

§ 26. Szczegółowe warunki organizowania

uczniów regulują odrębne przepisy.

kąpieli

§ 27. 1. Używane na wycieczkach wodnych kajaki

i łodzie powinny być wyposażone w odpowiednią ilość

sprzętu ratowniczego. Uczniowie powinni być przeszkoleni

pod kątem umiejętności posługiwania się tym sprzętem oraz

znajomości zasad obowiązujących na wycieczkach wodnych.

2. Nie wolno zezwalać uczniom na

i kajaków podczas silnych wiatrów.

używanie łodzi

§ 28. 1. W wycieczkach turystyczno-krajoznawczych

nie mogą brać udziału uczniowie, w stosunku do których

istnieją przeciwwskazania lekarskie.

2. Opiekun wycieczki obowiązany jest sprawdzać stan

liczbowy uczniów przed wyruszeniem z każdego miejsca

pobytu, w czasie zwiedzania, przejazdu oraz po przybyciu do

punktu docelowego.

3. Zabrania się prowadzenia wycieczek z młodzieżą

podczas burzy, śnieżycy i gołoledzi.

wycieczce turystyki kwalifikowanej opiekę

powinna jedna osoba dorosła nad grupą do

10 uczniów, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią ina czej .

4. Na

sprawować

§ 29. Urządzanie dla uczniów ślizgawek i lodowisk na

rzekach, stawach i jeziorach jest zabronione.

§ 30. 1. Strzelnice szkolne powinny być budowane

zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach.

2. Strzelanie podczas zajęć przewidzianych w programie przysposobienia obronnego oraz w ramach zawodów sportowych organizowanych przez szkoły może się

odbywać wyłącznie na strzelnicach, na których używanie

wyraziły zgodę komenda wojewódzka Policji i właściwy

terenowy organ administracji rządowej lub - w odniesieniu

do strzelnic wojskowych - władze wojskowe.

-

Poz. 331 i 332

w

odpowiednie urządzenia i sprzęt oraz zapewnieniu

opieki i bezpiecznych warunków pracy.

3. Przed dopuszczeniem uczniów do strzelania z broni

sportowej należy zaznajomić ich z zasadami bezpieczeń­

stwa przy obchodzeniu się z bronią i zachowania się na

strzelnicy.

•

4. Zasady posiadania, używania i przechowywania

broni i amunicji sportowej w szkołach określają odrębne

przepisy.

właściwej

§ 33. W celu zapewnienia poprawy bezpieczeństwa

dzieci i młodzieży szkolnej na drogach publicznych szkoły

powinny

1) prowadzić wśród uczniów systematyczną pracę nad

zaznajomieniem ich z przepisami ruchu drogowego,

2) organizować różne formy pracy sprzyjające opanowa niu przepisów ruchu drogowego i podnoszeniu umieję ­

tności poruszania się po drogach,

§ 31. Wydawanie uczniom sprzętu,

którego użycie

może stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia (np. dysk,

kula, młot, oszczep, łuk, szpada, sportowa broń strzelecka

itp.), jest zabronione, jeżeli szkoła nie ma możliwości

zapewnienia uczniom odpowiedniego nadzoru osób dorosłych.

§ 34. Traci moc rozporządzenie Ministra Oświaty

i Szkolnictwa Wyższego z dnia 15 grudnia 1971 r. w sprawie

bezpieczeństwa i higieny pracy w szkołach i w inńych

placówkach oświatowo-wychowawczych oraz w szk'ołach

wyższych (Dz. U. z 1972 r. Nr 1, poz. 5).

Rozdział 4

Przepisy końcowe

§ 32. Udział

środowiska

3) współdziałać z instytucjami i organ izacjami zajmujący­

mi się zagadnieniami ruchu drogowego.

uczniów w pracach na rzecz szkoły

mieć miejsce po zaopatrzeniu ich

może

§ 35. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14

dni od dnia ogłoszenia.

Minister Edukacji Narodowej: Z. Flisowski

332

OBWIESZCZENIE MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ

z dnia 23 lipca 1992 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie powołania i zakresu

działania Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, organizacji i zakresu działania dyrekcji okręgowych dróg

publicznych i jednostek im podległych oraz drogowej służby liniowej.

1. Na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 2 grudnia 1991 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie powołania i zakresu działania Generalnej Dyrekcji

Dróg Publicznych, organizacji i zakresu działania dyrekcji

okręgowych dróg publicznych i jednostek im podległych

oraz drogowej służby liniowej (Dz. U. Nr 116, poz. 500

i z 1992 r. Nr 49, poz. 223) ogłasza się w załączniku do

niniejszego obwieszczenia jednoliy tekst rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1985 r. w sprawie

powołania i zakresu działania Generalnej Dyrekcji Dróg

Publicznych, organizacji i zakresu działania dyrekcji okręgo­

wych dróg pubncznych i jednostek im podległych oraz

drogowej służby liniowej (Dz. U. z 1986 r. Nr 1, poz. 2),

z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniami

Rady Ministrów: z dnia 12 kwietnia 1991 r. (Dz. U. Nr 33,

poz. 138). z dnia 16 lipca 1991 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 281)

oraz z dnia 2 grudnia 1991 r. (Dz. U. Nr 116, poz. 500

i z 1992 r. Nr 49, poz. 223) i zmian wynikających

z przepisów wydanych przed dniem ogłoszenia tekstu

jednolitego.

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia

jednolity tekst rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19

grudnia 1985 r. w sprawie powołania i zakresu działania

Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, organizacji i zakresu

działania dyrekcj i okręgowych dróg publicznych i jednostek

im podległych oraz drogowej służby liniowej nie obejmuje

następujących przepisów

1) § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia

1991 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie powołania i zakresu działania Generalnej Dyrekcji Dróg

Publicznych, organizacji i zakresu działania dyrekcji

okręgowych dróg publicznych i jednostek im podleg łych, drogowej służby liniowej oraz służb drogowych

podległych naczelnikowi gminy (Dz. U. Nr 33, poz.

138), który stanowi

,,§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14

dni od dnia ogłoszenia .",

2) § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca

1991 r. zmieniającego rozporządzen ie w sprawie powołania i zakresu dz i ałania Generalnej Dyrekcji Dróg

Publicznych, organizacji i zakresu działania dyrekcji

okręgowych dróg publicznych i jednostek im podległych oraz drogowej służby liniowej (Dz. U. Nr 65, poz.

281), który stanowi

331

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

z dnia 17 sierpnia 1992 r.

w sprawie og61nych przepis6w bezpieczeństwa i higieny w

Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia

7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz.

425 oraz z 1992 r. Nr 26, poz. 113 i Nr 54, poz. 254)

zarządza się, co następuje

Rozdział

Przepisy og61ne

szkołach

i plac6wkach publicznych.

kanalizacyjne, studzienki i inne zagłębienia na terenie szkoły

powinny być zakryte lub trwale zabezpieczone w inny

sposób. Szlaki komunikacyjne wychodzące poza teren

szkoły powinny posiadać zabezpieczenia uniemożliwiające

wyjście bezpośrednio na jezdnię i w miarę możliwości

powinny wychodzić na ulicę o najmniejszym natężeniu

ruchu.

3. Urządzenia sanitarne w pomieszczeniach lub wolno