Układ między Rzecząpospolitą Polską a Czeską i Słowacką Republiką Federacyjną o dobrym sąsiedztwie, solidarności i przyjacielskiej współpracy sporządzony w Krakowie dnia 6 października 1991 r.

Nr 59

Warszawa, dnia 10 sierpnia 1992 r.

TREŚC

Poz.

UMOWY MIĘDZYNARODOWE

296 -

Układ między Rzecząpospolitą Polską

a Czeską i Słowacką

Republiką Federacyjną

o dobrym

sąsiedztwie, solidarności i przyjacielskiej współpracy, sporządzony w Krakowie dnia 6 października

1M1~

297 -

10~

Oświadczenie rządowe z dnia 26 maja 1992 r. w

sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych

Układu między Rzecząpospolitą Polską a Czeską i Słowacką Republiką Federacyjną o dobrym

sąsiedztwie, solidarności i przyjacielskiej współpracy, sporządzonego w Krakowie dnia 6 października

1M1~

298 -

10~

Układ między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Węgierską o przyjacielskiej i dobrosąsiedzkiej

współpracy, sporządzony w

299 -

Krakowie dnia 6 października 1991 r.

1093

Oświadczenie rządowe z dnia 30 czerwca 1992 ~ w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych

Układu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Węgierską o przyjacielskiej i dobrosąsiedzkiej

współpracy, sporządzonego

w Krakowie dnia 6 października 1991 r.

1096

R O Z P O R Z Ą D Z E N I A

300 -

Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 lipca 1992 r. w sprawie zasad, warunków i trybu mianowania na

stopnie wojskowe' .

1096

301 -

Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 lipca 1992 r. w sprawie zakresu i sposobu stosowania przepisów

Kodeksu pracy o bezpieczeństwie i higienie pracy przy wykonywaniu pracy przez osoby przebywające

w zakładach karnych i zakładach poprawczych .

1100

296

UKŁAD

między Rzecząpospolitą Polską a Czeską i Słowacką Republiką Federacyjną o dobrym sąsiedztwie, solidarności i przyjacielskiej współpracy,

sporządzony w

Krakowie dnia 6 października 1991 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 6 października 1991 r. został sporządzony w Krakowie Układ między Rzecząpospolitą Polską a Czeską i Słowacką

Republiką Federacyjną o dobrym sąsiedztwie, solidarności i przyjacielskiej współpracy o następującej treści

UKŁAD

-

narodom godnego miejsca w Europie,

między Rzecząpospolitą Polską a Czeską i Słowacką

Republiką Federacyjną o dobrym sąsiedztwie, solida-

-

potwierdzając bezwzględne pos~anowanie praw czło­

wieka i jego podstawowych wolności, zasad demokracji

i państwa praworządnego, jak również wyrażając przekonanie, że ich przestrzeganie i konsekwentna realizacja

stanowią fundament wolności , sprawiedliwości i pokoju,

-

przyjmując za punkt wyjścia istotne przemiany polityczne

rności i przyjacielskiej współpracy

Rzeczpospolita Polska oraz Czeska i Słowacka Republika

Federacyjna, nazywane dalej " Umawiającymi się Stronami",

-

zdecydowane nawiązać do wielowiekowej tradycji przyjaźni łączącej oba ' państwa i ich narody,

świadome potrzeby solidarności dla zapewnienia swoim

i gospodarcze w Europie oraz bogate doświadczenia

państw europejskich,

-

1090 -

Poz. 296

-

przekonane o konieczności rozszerzania i umacniania

solidarności na rzecz zjednoczenia Europy oraz ścisłej

współpracy regionów,

pracy w Europie w celu stworzenia skutecznego ogólnoeuropejskiego systemu bezpieczeństwa, zwłaszcza zaś bezpieczeństwa regionu, do którego przynależą.

-

przestrzegając prawa międzynarodowego, w szczególności Karty Narodów Zjednoczonych, działając zgodnie

z Aktem końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współ­

pracy w Europie, Paryską Kartą Nowej Europy oraz innymi

dokumentami Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy

2. Umawiające się Strony działać będą na rzecz umocnienia stabilności w Europie. W drodze obowiązujących

i podlegających skutecznej kontroli porozumień będą one

dążyć do osiągnięcia takiego stanu sił zbrojnych i uzbrojenia

w Europie, aby został on zredukowany do poziomu dostatecznego dla obrony, jednak uniemożliwiającego napaść.

Będą również wspólnie działać na rzecz umacniania zaufania

na podstawach wielostronnych i dwustronnych.

w Europie,

-

dążąc do wszechstronnego rozwoju wzajemnych stosun-

ków i przyjacielskiej współpracy w oparciu o zasady

dobrego sąsiedztwa,

uzgodniły, co następuje

Artykuł 1

Umawiające się Strony będą umacniać przyjacielskie

stosunki, solidarność i współpracę oraz pogłębiać wzajemne

poszanowanie, zaufanie i zrozumienie. Będą one również

wspierać oraz koordynować wysiłki zmierzające do ich

pełnego uczestnictwa w instytucjach zintegrowanej Europy.

Artykuł 2

1. Umawiające się Strony w stosunkach wzajemnych

kierować się będą prawem międzynarodowym, w szczególności zasadami suwerennej równości, integralności teryto rialnej, niezależności politycznej i nieingerencji w sprawy

wewnętrzne.

2. Umawiające się Strony potwierdzają określoną

w układach międzynarodowych wspólną granicę państwo­

wą i jej nienaruszalność. Umawiające się Strony nie mają

wobec siebie żadnych roszczeń terytorialnych i również

w przyszłości nie będą występować z takimi roszczeniami.

3. Umawiające się Strony stwierdzają, że Układ Monachijski z dnia 29 września 1938 r. był od samego początku

nieważny ze wszystkimi wynikającymi z tego następstwami.

Artykuł 3

1. Umawiające się Strony przywiązują szczególne znaczenie do wzajemnych stosunków międzyparlamentarnych.

2. Umawiające się Strony będą regularnie organizować

konsultacje na różnych szczeblach w celu zapewnienia

rozwoju swych stosunków dwustronnych i maksymalnego

zharmonizowania swych stanowisk w kwestiach między­

narodowych, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania .

3. Konsultacje na szczeblu premierów odbywać się

będą w miarę potrzeby, co najmniej raz w roku .

Ministrowie Spraw Zagranicznych spotykać się będą

przynajmniej raz w roku na konsultacjach, podczas których

oceniają realizację niniejszego układu.

Pozostali ministrowie prowadzić będą okresowe konsultacje.

Artykuł 5

1. Umawiające się Strony będą organizować systematyczne konsultacje na różnych szczeblach w celu koordynacji

stanowisk i działań w sprawach bezpieczeństwa i obrony.

2. Jeżeli jedna z Umawiających

się

Stron uzna, że

powstała sytuacja międzynarodowa, która może zagrozić lub

naruszyć jej suwerenność, całość terytorialną lub inne żywot­

ne interesy bezpieczeństwa, obie Umawiające się Strony

podejmą natychmiastowe konsultacje w sprawie najskuteczniejszego sposobu usunięcia zagrożenia .

3. W razie zbrojnej napaści na jedną z Umawiających się

Stron, Umawiające się Strony porozumieją się w sprawie

możliwości udzielenia napadniętej Stronie pomocy stosownie do artykułu 51 Karty Narod(fw Zjednoczonych oraz będą

czynić wysiłki, aby konflikt został rozwiązany zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych i dokumentami Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

4. W miarę potrzeby Umawiające się Strony podejmą

konsultacje również w przypadku powstania lub trwania

sporu lub sytuacji innych niż określone w ustępach 2 i 3 niniejszego artykułu, jeżeli uznają, że zagrożone lub naruszone

zostały pokój i bezpieczeństwo międzynarodowe .

Artykuł 6

Umawiające się Strony będą rozwijać wzajemnie korzystną współpracę w dziedzinie wojskowej na podstawie odręb­

nych umów między właściwymi ministerstwami.

Artykuł 7

1. Umawiające się Strony będą popierać współpracę na

szczeblu Republiki Czeskiej i Republiki Słowackiej, jak rów nież między regionami, województwami, powiatami, miastami i gminami.

2. Umawiające się Strony dążyć będą do szerokiego

i skutecznego uspołecznienia wzajemnych stosunków.

Stwarzać będą również niezbędne warunki dla rozszerzenia

bezpośrednich kontaktów partii i ruchów politycznych, zwią­

zków zawodowych, kościołów i związków wyznaniowych,

fundacji oraz innych stowarzyszeń i organizacji.

3. Umawiające się Strony, ze względu na szczególną

rolę młodego pokolenia w kształtowaniu wzajemnych sto-

4. Umawiające się Strony będą w zależności od potrzeb

i na podstawie wzajemnego porozumienia tworzyć odpowiednie komisje mieszane.

sunków, stworzą możliwości wszechstronnej współp racy

i wymiany młodzieży obu Państw.

Artykuł 4

Artykuł 8

1. Umawiające się Strony będą wszechstronnie wspierać utrzymanie i umocnienie bezpieczeństwa i rozwój współ-

żące do czeskiej i słowackiej mniejszości narodowej w Rze-

1. Umawiające się Strony potwierdzają, że osoby nale-

-

czypospolitej Polskiej oraz osoby należące do polskiej mniejszości narodowej w Czeskiej i Słowackiej Republice Federacyjnej mają prawo, indywidualnie jak też wespół z innymi

członkami swej grupy, do swobodnego wyrażania, zachowania i rozwijania swej tożsamości etnicznej, kulturowej, języ­

kowej i religijnej oraz do rozwijania swej kultury we wszystkich kierunkach, bez jakichkolwiek prób jej asymilacji wbrew

ich woli.

Umawiające się Strony respektować będą prawa i wype-

łniać obowiązki dotyczące mniejszości narodowych zgodnie

ze standardami międzynarodowymi, w szczególności europejskimi.

2. Umawiające się Strony oświadczają, że osoby wymienione w ustępie 1 niniejszego artykułu mają prawo

indywidualnie jak też wespół z innymi członkami swej grupy

-

swobodnie posługiwać się swoim językiem ojczystym

w życiu prywatnym i publicznym i - obok potrzeby

znajomości języka urzędowego lub języków urzędo­

wych danego Państwa - posługiwać się językiem

ojczystym w urzędach państwowych, zgodnie z prawem

krajowym;

-

mieć dostęp

-

mieć odpowiednie możliwości nauczania swego języka

ojczystego i nauki w swoim języku ojczystym;

-

zakładać

do informacji w

rozpowszechniania i wymiany;

języku

ojczystym, jej

i utrzymywać własne instytucje, organizacje

i stowarzyszenia gospodarcze, oświatowe, kulturalne

i religijne.

3. Przynależność do mniejszości narodowej jest sprawą

osobistego wyboru każdego obywatela. Z wyboru tego nie

mogą wynikać żadne niekorzystne następstwa.

4. Przynależność do mniejszości narodowej nie zwalnia

obywatela z obowiązku lojalnego postępowania wobec

swego Państwa, przestrzegania jego przepisów prawnych

i korzystania ze swoich praw zgodnie z prawem krajowym.

Artykuł 9

Umawiające się Strony będą popierać osobiste kontakty

obywateli obydwu

Państw.

W tym celu zobowiązują się

stworzyć stosowne warunki swobodnego ruchu dla swych

obywateli. W szczególności będą popierać wszechstronny

rozwój kontaktów grupowych i indywidualnych oraz róż­

nych form bezpośredniej współpracy społecznej i gospodarczej w rejonach przygranicznych.

Artykuł 10

Umawiające się Strony uważają, że jednym z podstawowych warunków postępu społecznego jest rozwój

współpracy gospodarczej. Dla osiągnięcia tego postępu

konieczny jest wspólny wysiłek społeczności międzynarodo­

wej, mający na celu przekształcenie kontynentu europejskiego w obszar wspólnego dobrobytu.

3. Umawiające się Strony zwiększą ilość przejść granicznych.

4. Rzeczpospolita Polska potwierdza prawo dostępu

Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej do Morza

Bałtyckiego.

5. Umawiające się Strony będą dążyć do usprawnienia

i rozszerzenia wzajemnych usług pocztowych i telekomunikacyjnych zgodnie z europejskimi i międzynarodowymi normami technicznymi oraz popierać bezpośrednią przygraniczną łączność telekomunikacyjną.

6. Szczegółowe uregulowania współpracy w dziedzinie

gospodarki, finansów, handlu, transportu i łączności nastąpią

w oddzielnych umowach, zawieranych przez Umawiające się

Strony, dostosowanych do powstającego jednolitego eko nomicznego organizmu europejskiego.

Artykuł 12

1. Umawiające ·się Strony będą ściśle współdziałać

w dziedzinie ochrony środowiska i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych.

Będą stwarzać warunki dla stałej poprawy jakości środo­

wiska, w tym w szczególności wód, powietrza, gleb i lasów

oraz fauny i flory, zwłaszcza w strefach przygranicznych.

Będą one wspólnie zapobiegać zanieczyszczeniom transgranicznym i dążyć do ich zmniejszenia i likwidacji.

Umawiające się Strony będą współdziałać i wzajemnie

udzielać

sobie pomocy w celu zapobiegania i zwalczania

nadzwyczajnych zanieczyszczeń i zagrożeń środowiska. Bę­

dą współpracować przy wprowadzaniu i rozwoju technologii

ekologicznie czystych.

2. Umawiające się Strony będą uczestniczyć w opracowywaniu i realizacji skoordynowanej strategii ochrony śro­

dowiska naturalnego na skalę międzynarodową, w szczególności europejską.

3. Szczegółowe zasady współpracy w dziedzinie ochrony środowiska będą regulowane odrębnymi umowami.

Artykuł 13

Umawiające się Strony są jednomyślne w . tym, że

w jednoczącej się Europie konieczna jest koordynacja polityki planowania przestrzennego, zwłaszcza między bezpośred­

nio ze sobą sąsiadującymi państwami. Dlatego będą one

współpracować ze sobą na wszystkich poziomach przy

przygotowywaniu prognoz terytorialnych i planów przestrzennych, których zakres przekracza wspólną granicę.

Artykuł 14

popierać

i ułatwiać

tym celu

zawierać będą stosowne umowy i podejmować wspólne

przedsięwzięcia w celu ich realizacji.

wzajemną współpracę naukową i techniczną. W

będą

wzajemnie

korzystną współpracę gospodarczą i finansową, w tym także

współpracę między regionami. Będą przyczyniać się do

bezpośredniej współpracy między podmiotami gospodar-

czymi Umawiających się Stron.

2. Umawiające się Strony dążyć będą do rozszerzania

i doskonalenia współpracy w dziedzinie transportu kolejowego, lotniczego, drogowego, morskiego i rzecznego.

1. Umawiające się Strony będą

Artykuł 11

1. Umawiające się Strony rozwijać

2. Umawiające się Strony będą popierać inicjatywy

uczonych i instytucji badawczych, zmierzające do dynamicznego, harmonijnego i szerokiego rozwoju tej współpracy.

-

1092

3. Umawiające się Strony będą popierać intensywną

wymianę

informacji i dokumentacji naukowo-technicznej,

a także ułatwiać dostęp do instytutów naukowo-badawczych, archiwów, bibliotek i podobnych instytucji.

Artykuł 15

2. Umawiające się Strony będą współpracować w celu

wzajemnego udzielania sobie pomocy przy klęskach żywio­

łowych i ciężkich wypadkach.

3. Umawiające się Strony dążyć będą do jak najściślej­

szej współpracy w dziedzinie ubezpieczeń i opieki społecz­

nej.

1. Umawiające się Strony rozwijać będą współpracę

w dziedzinie kultury, nauki i szkolnictwa.

Na podstawie umów i programów rozszerzać

będą

wymianę we wszystkich dziedzinach i na wszystkich szczeb-

Artykuł 19

Umawiające się Strony będą popierać współpracę

w dziedzinie wychowania fizycznego, sportu i turystyki.

lach, będą popierać współpracę między twórczymi oraz

innymi instytucjami i organizacjami kulturalnymi, jak również

bezpośrednie kontakty między artystami.

2. Umawiające się Strony będą rozszerzać i popierać

współpracę między wszystkimi rodzajami szkół i uczelni oraz

między instytutami badawczymi i ich jednostkami, zarówno

poprzez wymianę studentów, stypendystów, nauczycieli

i pracowników naukowych, jak również poprzez wspólne

prace badawcze.

3. Umawiające się Strony bęcą popierać nauczanie

języka polskiego w Czeskiej i Słowackiej Republice Federa-

cyjnej oraz języków czeskiego i słowackiego w Rzeczypospolitej Polskiej w szkołach i uczelniach oraz poza systemem

szkolnym.

4. Umawiające się Strony będą nawzajem uznawać

dokumenty o ukończeniu szkół i studiów wyższych, zgodnie

z odpowiednimi umowami.

Artykuł 20

1. Umawiające się Strony będą na podstawie odręb­

nych umów współpracować w dziedzinie prawa.

2. Umawiające się Strony współpracować będą

w szczególności w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, terroryzmu, nielegalnego handlu narkotykami oraz nielegalnego przewożenia przez granice dóbr kulturalnych i historycznych. Nielegalnie wywiezione dobra kulturalne zostaną zwrócone drugiej Umawiającej się Stronie.

Artykuł 21

Niniejszy układ nie jest skierowany przeciwko państ­

wom trzecim. Nie narusza on praw i zobowiązań, wynikających z ważnych umów dwustronnych i wielostronnych, zawartych przez Umawiające się Strony z innymi

Państwami.

Artykuł 16

Artykuł 22

Umawiające się

Strony będą czynić wysiłki na rzecz

zachowania dóbr i zabytków kulturalnych drugiej Umawiają­

cej się Strony na swym terytorium.

W dniu wejścia w żytie niniejszego układu traci moc

Układ między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Czecho-

słowacką Republiką Socjalistyczną o przyjaźni, współpracy

i pomocy wzajemnej, podpisany w Warszawie w dniu

Artykuł 17

1 marca 1967 r.

1. Umawiające się Strony będą popierać każdy wysiłek

zmierzający

do obiektywnego wzajemnego poznania

i porozumienia.

Artykuł 23

się

2. Umawiające się Strony będą ułatwiać swobodny

wzajemny przepływ informacji o życiu społecznym, politycznym, gospodarczym, kulturalnym, naukowym i innym drugiej

Umawiającej się Strony, w szczególności zapewnią obiektywną informację o drugiej Umawiającej się Stronie w procesach nauczania i wychowania młodzieży, w tym w podręcz­

nikach szkolnych.

3. Umawiające się Strony będą popierać współpracę

w dziedzinie środków masowego przekazu, w szczególności

radia i telewizji.

Artykuł 18

1. Niniejszy układ podlega ratyfikacji i wejdzie w życie

w dniu wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która nastąpi

jak najszybciej w Pradze.

2. Niniejszy układ zostaje Zawarty na okres 15 lat. Po

tym terminie jego ważność ulega przedłużaniu na okresy

pięcioletnie, jeżeli żadna z Umawiających się Stron nie

wypowie go w drodze notyfikacji najpóźniej na rok przed

upływem danego okresu obowiązywania.

Sporządzono w Krakowie dnia 6 października 1991 r.

w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i czeskim, przy czym obydwa teksty mają jednakową moc.

1. Umawiające się Strony popierać będą wszechstronną

współpracę w dziedzinie ochrony zdrowia, higieny sanitar-

Za

Za Czeską i Słowacką

nej, w szczególności w zakresie zapobiegania i zwalczania

chorób cywilizacyjnych, zakaźnych i innych.

Rzeczpospolitą Polską

Republikę Federacyjną

L. Wałęsa

v. Havel