Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

Ustawa określa zasady gospodarki finansowej przedsiębiorstw państwowych działających

na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych

(Dz. U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80, Nr 75, poz. 329, Nr 101, poz. 444 i Nr 107, poz. 464) oraz na podstawie innych ustaw, zwanych dalej „przedsiębiorstwami”.

Przewidziany w art. 27 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, termin obowiązywania

dotychczasowych przepisów wykonawczych przedłuża się do dnia 31 grudnia 1990 r.

Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, działa na zasadach

samofinansowania, pokrywając z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty

działalności i zobowiązania.

Przedsiębiorstwa, które do dnia wejścia w życie ustawy, w wykonaniu prawomocnych decyzji

lub orzeczeń wydanych przez właściwe organy na podstawie odrębnych ustaw, przekazały

mienie w postaci środków trwałych innym osobom fizycznym lub prawnym - dokonują zmniejszenia

funduszu założycielskiego, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 4 ust. 3, 6 i

7 ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

1.

Wartość majątku przedsiębiorstwa odzwierciedlają

1)

fundusz założycielski przedsiębiorstwa,

2)

fundusz przedsiębiorstwa.

2.

Fundusz założycielski przedsiębiorstwa odzwierciedla wartość wydzielonej przedsiębiorstwu

części mienia ogólnonarodowego.

3.

Fundusz przedsiębiorstwa odzwierciedla wartość majątku przedsiębiorstwa po odliczeniu

funduszu założycielskiego.

4.

Wielkość funduszu założycielskiego przedsiębiorstwa podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw

państwowych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1990 r., z tym że postanowienia art. 1 pkt

1 lit. b), pkt 2, 4 i 9 obowiązują od dnia 1 stycznia 1989 r.

1.

Fundusz założycielski zwiększają przekazane z budżetu państwa dotacje na finansowanie

rozwoju przedsiębiorstwa oraz pozostawiona w przedsiębiorstwie dywidenda obligatoryjna,

zwana dalej „dywidendą”, a także inne środki przekazane przez organ założycielski

lub przez Skarb Państwa przedsiębiorstwu.

2.

Fundusz założycielski zwiększa się lub zmniejsza o kwotę zmian wartości majątku przedsiębiorstwa,

będącą skutkiem aktualizacji wyceny środków trwałych przeprowadzonej na podstawie

odrębnych przepisów. Kwotę tę ustala się zachowując wzajemne proporcje funduszu założycielskiego

i funduszu przedsiębiorstwa, jakie ukształtowały się na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego

rok, w którym dokonano aktualizacji wyceny środków trwałych. Przy ustalaniu wzajemnych

proporcji w funduszu przedsiębiorstwa uwzględnia się rozliczenie wyniku finansowego

za ten rok.

3.

Jeżeli przedsiębiorstwo w wykonaniu prawomocnych decyzji i orzeczeń wydanych przez

właściwe organy na podstawie odrębnych ustaw nieodpłatnie przekazało osobom prawnym

lub osobom fizycznym część swego mienia w postaci środków trwałych, dokonuje zmniejszenia

funduszu założycielskiego, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7.

4.

Jeżeli nieodpłatne przekazanie, w wypadkach przewidzianych w ust. 3, następuje na

rzecz przedsiębiorstwa państwowego, dokonuje ono zwiększenia swego funduszu założycielskiego

o wartość równą kwocie zmniejszenia funduszu założycielskiego dokonanego przez przedsiębiorstwo

przekazujące.

5.

Fundusz założycielski ulega zmniejszeniu o kwoty zapłacone z tytułu nabytych na podstawie

ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

(Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464) budynków i lokali, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7.

6.

Zmniejszenie funduszu założycielskiego w wypadkach przewidzianych w ust. 3 i 5 następuje

wyłącznie w sytuacji, gdy przekazane mienie w postaci środków trwałych lub nabyte

budynki i lokale stanowiły podstawę ustalenia tego funduszu.

7.

Kwotę zmniejszenia funduszu założycielskiego w wypadkach przewidzianych w ust. 3 i

5 ustala się mnożąc wartość przekazanych środków trwałych lub nabytych budynków i

lokali przez współczynnik udziału funduszu założycielskiego w łącznej wartości funduszu

założycielskiego i funduszu przedsiębiorstwa według stanu na dzień 1 stycznia roku,

w którym mienie to zostało nieodpłatnie przekazane lub nabyte.

8.

Fundusz założycielski przedsiębiorstw gospodarki mieszkaniowej zmniejsza się o kwotę

umorzenia wartości domów mieszkalnych.

Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym

została ogłoszona.

1.

W wypadku połączenia się przedsiębiorstw fundusz założycielski połączonego przedsiębiorstwa

ustala się jako sumę całości lub części funduszy założycielskich przedsiębiorstw połączonych.

2.

W wypadku podziału przedsiębiorstwa fundusz założycielski nowo powstałych przedsiębiorstw

ustala się przez podzielenie funduszu założycielskiego przedsiębiorstwa ulegającego

podziałowi.

1.

Fundusz przedsiębiorstwa zwiększa się o

1)

zysk pozostający w dyspozycji przedsiębiorstwa,

2)

amortyzację majątku trwałego,

3)

kwotę zwiększenia wartości majątku przedsiębiorstwa, będącego skutkiem aktualizacji

wyceny środków trwałych, przeprowadzonej na podstawie odrębnych przepisów; kwotę tę

ustala się zachowując wzajemne proporcje funduszu założycielskiego i funduszu przedsiębiorstwa,

jakie ukształtowały się na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym dokonano

aktualizacji wyceny środków trwałych. Przy ustalaniu wzajemnych proporcji w funduszu

przedsiębiorstwa uwzględnia się rozliczenie wyniku finansowego za ten rok,

4)

środki z innych źródeł.

2.

Fundusz przedsiębiorstwa zmniejsza się o

1)

straty bilansowe,

2)

umorzenie majątku trwałego,

3)

kwotę zmniejszenia wartości majątku przedsiębiorstwa, będącego skutkiem aktualizacji

wyceny środków trwałych, przeprowadzonej na podstawie odrębnych przepisów; kwotę tę

ustala się zachowując wzajemne proporcje funduszu założycielskiego i funduszu przedsiębiorstwa,

jakie ukształtowały się na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym dokonano

aktualizacji wyceny środków trwałych. Przy ustalaniu wzajemnych proporcji w funduszu

przedsiębiorstwa uwzględnia się rozliczenie wyniku finansowego za ten rok,

4)

dywidendy, gdy nie mogą być wypłacone z osiągniętego zysku po jego opodatkowaniu,

5)

kwotę zmniejszenia wartości mienia w postaci środków trwałych nieodpłatnie przekazanego

osobom prawnym lub fizycznym w wykonaniu prawomocnych decyzji i orzeczeń wydanych

przez upoważnione organy na podstawie odrębnych ustaw oraz kwotę nabytych budynków

i lokali, która nie została uwzględniona przy zmniejszaniu funduszu założycielskiego,

o którym mowa w art. 4 ust. 3 i 5.

1.

W wypadku połączenia się przedsiębiorstw fundusz przedsiębiorstwa połączonego ustala

się jako sumę całości lub części funduszy przedsiębiorstw połączonych.

2.

W wypadku podziału przedsiębiorstwa fundusz przedsiębiorstw nowo powstałych ustala

się przez podzielenie funduszu przedsiębiorstwa ulegającego podziałowi.

Podstawą ustalenia wysokości funduszy założycielskiego i przedsiębiorstwa w wypadkach,

o których mowa w art. 5 i 7, są bilanse zamknięcia łączonych lub dzielonych przedsiębiorstw.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Przedsiębiorstwa wydobywające minerały metodą odkrywkową oraz inne przedsiębiorstwa

prowadzące działalność gospodarczą, której towarzyszy powstawanie hałd lub degradacja

terenu, mogą tworzyć fundusz rekultywacji z narzutów na koszty działalności. Środki

funduszu przeznacza się na finansowanie przedsięwzięć pozainwestycyjnych mających

na celu zagospodarowanie terenów poeksploatacyjnych i hałd.

Wydatki związane z realizacją zadań przedsiębiorstw państwowych w zakresie obronności

kraju, wynikających z przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej

(Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16) oraz z innych przepisów ustawowych, z wyjątkiem wydatków ponoszonych na podstawie

odrębnych przepisów wydawanych przez Radę Ministrów i Komitet Obrony Kraju z funduszu

zadań wyodrębnionych, tworzonego ze środków budżetowych - obciążają koszty działalności

przedsiębiorstw państwowych.

Przedsiębiorstwo może tworzyć inne fundusze z zysku po jego opodatkowaniu i po odliczeniu

dywidendy.

1.

Przedsiębiorstwo przekazuje Skarbowi Państwa dywidendę na zasadach określonych w ustawie.

2.

Podstawę naliczania dywidendy stanowi kwota funduszu założycielskiego przedsiębiorstwa.

3.

Dywidenda jest wypłacana z zysku po opodatkowaniu.

4.

Przedsiębiorstwa, w stosunku do których podjęto decyzję o likwidacji na podstawie

art. 19 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, o której mowa w art. 1, naliczają i płacą dywidendę

do czasu zakończenia statutowej działalności gospodarczej, określonego w zarządzeniu

o otwarciu likwidacji.

1.

Minister Finansów prowadzi ewidencję funduszy założycielskich przedsiębiorstw oraz

ich zmian.

2.

Dywidendę pobierają właściwe urzędy skarbowe.

3.

Dywidenda stanowi dochód budżetu państwa.

Wysokość stopy procentowej dla naliczania dywidendy za rok podatkowy ustala się w

ustawie budżetowej, z uwzględnieniem przewidywanej stopy zysku w gospodarce narodowej

oraz podstawowej stopy oprocentowanie kredytu udzielanego bankom przez Narodowy Bank

Polski, z zastrzeżeniem art. 23.

1.

Dywidendy od przedsiębiorstw gospodarki rolnej, przedsiębiorstw rybołówstwa morskiego

i przedsiębiorstw użyteczności publicznej, z wyjątkiem przedsiębiorstw wymienionych

w art. 16 pkt 1, ustala się w wysokości 1/4 dywidendy, o której mowa w art. 14.

2.

Rada Ministrów określa podstawę i sposób naliczania dywidendy od przedsiębiorstw wykonujących

w całości lub części zadania dla potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa.

Zwalnia się z obowiązku wpłacania dywidendy

1)

przedsiębiorstwa gospodarki komunalnej, mieszkaniowej i komunikacji miejskiej,

2)

Przedsiębiorstwo Państwowe „Polskie Koleje Państwowe”,

3)

Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”,

4)

państwową jednostkę organizacyjną „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”,

5)

przedsiębiorstwo wykonujące statutowe zadania służby ratownictwa morskiego,

6)

przedsiębiorstwa działające przy zakładach karnych i aresztach śledczych, podległe

Ministrowi Sprawiedliwości,

7)

okręgowe zarządy lasów państwowych,

8)

przedsiębiorstwa budownictwa wodnego, wykonujące na zlecenie organów administracji

rządowej lub gmin zadania w zakresie utrzymania szlaków wodnych od wartości lodołamaczy

i zestawów pogłębiarskich,

9)

przedsiębiorstwa powstałe z jednostek organizacyjnych dróg publicznych podległych

Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej.

1.

Dywidenda może być przeznaczona na powiększenie funduszu założycielskiego, gdy przedsiębiorstwo

wykonuje inwestycje mające na celu restrukturyzację działalności gospodarczej.

2.

Decyzje o przeznaczeniu należnych dywidend lub ich części na fundusz założycielski

podejmuje, na umotywowany wniosek zainteresowanego przedsiębiorstwa, Minister Finansów.

1.

Do dywidendy stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych.

2.

Minister Finansów określa tryb i terminy wpłacania dywidendy.

Jeżeli osiągnięty zysk po jego opodatkowaniu jest niższy od należnej dywidendy, przedsiębiorstwo

wpłacając dywidendę pomniejsza fundusz przedsiębiorstwa o różnicę między tymi wielkościami,

zawiadamiając o tym Ministra Finansów oraz organ założycielski.

1.

Przedsiębiorstwo jest zobowiązane do prowadzenia prawidłowej, rzetelnej i bieżącej

rachunkowości, dostosowanej do przedmiotu jego działalności.

2.

Minister Finansów, w drodze rozporządzenia, określa obowiązujące przedsiębiorstwo

zasady prowadzenia rachunkowości.

1.

W przedsiębiorstwach istniejących w dniu wejścia w życie ustawy fundusz założycielski

ustala się w wysokości sumy

1)

funduszu statutowego w środkach trwałych, według stanu na dzień 31 grudnia 1983 r.,

pomniejszonego o wartość netto zakładowych domów mieszkalnych, żłobków i przedszkoli

oraz majątku trwałego służącego zakładowej działalności socjalnej, a także obrony

cywilnej, a powiększonego o wykorzystane dotacje budżetowe na inwestycje według stanu

na dzień 1 stycznia 1989 r.,

2)

funduszu statutowego w środkach obrotowych według stanu na dzień 31 grudnia 1983 r.

do wysokości 25% stanu zapasów (łącznie z kosztami przyszłych okresów) na ten sam

dzień.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do przedsiębiorstw utworzonych po dniu 31 grudnia

1983 r. w wyniku podziału lub połączenia istniejących przed tą datą przedsiębiorstw

lub jednostek, z tym że fundusz założycielski ustala się przez podział lub połączenie

funduszy statutowych przedsiębiorstw (jednostek), które uległy podziałowi lub połączeniu.

3.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorstw utworzonych po dniu 31 grudnia

1983 r., z tym że fundusz założycielski ustala się w wysokości funduszy statutowych

według stanu podanego w bilansie otwarcia.

4.

W wypadku przedsiębiorstw powstałych w wyniku podziału lub połączenia po dniu 31 grudnia

1983 r., dla których nie można ustalić, na podstawie bilansu, wielkości funduszy statutowych

- fundusz założycielski ustala się według stanu podanego w bilansie otwarcia.

W przedsiębiorstwach istniejących w dniu wejścia w życie ustawy fundusz przedsiębiorstwa

ustala się w kwocie stanowiącej sumę odpowiadającą tej części funduszu statutowego,

która zgodnie z przepisami art. 21 nie podlega przekazaniu na fundusz założycielski,

a także sumę funduszu rozwoju, funduszu rezerwowego, funduszu postępu techniczno-ekonomicznego

oraz innych funduszy utworzonych przez obciążenie kosztów działalności i z zysku przedsiębiorstwa,

według stanu na dzień 1 stycznia 1989 r.

Jeżeli dywidenda naliczona zgodnie z art. 14 przekracza w 1989 r. 25% zysku bilansowego,

wpłacie na dochód budżetu państwa podlega kwota odpowiadająca 25% tego zysku.

1.

Zweryfikowany zysk osiągnięty przez Polski Monopol Loteryjny po opodatkowaniu i wypłaceniu

dywidendy przeznacza się na cele społeczne i rozwój gospodarki narodowej, po uwzględnieniu

własnych potrzeb tego przedsiębiorstwa.

2.

Minister Finansów, na wniosek dyrektora Polskiego Monopolu Loteryjnego, określa część

zysku przeznaczoną na cele społeczne i rozwój gospodarki narodowej.

W przedsiębiorstwach państwowych prowadzących terenowe gry liczbowe wojewoda określa

część zysku osiągniętego przez te przedsiębiorstwa, która ma być przeznaczona na cele

społeczne i rozwój gospodarki narodowej, po opodatkowaniu zweryfikowanego zysku i

odliczeniu dywidendy oraz uwzględnieniu własnych potrzeb przedsiębiorstwa.

W ustawie z dnia 29 czerwca 1983 r. o poprawie gospodarki przedsiębiorstwa państwowego

oraz o jego upadłości

(Dz. U. z 1986 r. Nr 8, poz. 46) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 9 dodaje się ust. 5 w brzmieniu

«

5.

Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, podlega zatwierdzeniu również przez organ

reprezentujący Skarb Państwa, gdy zysk po jego opodatkowaniu nie wystarcza na uiszczenie

dywidendy w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

»

,

2)

w art. 25 wyrazy «część funduszu statutowego przedsiębiorstwa finansującego jego środki

trwałe» zastępuje się wyrazami «fundusz założycielski».

1.

Znosi się stosowanie rachunku wyrównawczego cen wewnętrznych na wyroby jednorodne,

z wyjątkiem węgla kamiennego i energii elektrycznej.

2.

Istniejące saldo rachunku, o którym mowa w ust. 1, należy rozliczyć z funduszem przedsiębiorstwa,

które ten rachunek prowadziło. Takiemu samemu rozliczeniu podlega saldo rachunku w

przypadku prowadzenia go w zrzeszeniach, z tym że przeznacza się je na fundusze przedsiębiorstw.

1.

Traci moc ustawa z dnia 26 lutego 1982 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych

(Dz. U. z 1986 r. Nr 8, poz. 44, Nr 39, poz. 192 i Nr 47, poz. 226, z 1987 r. Nr 33, poz. 181 oraz z 1988 r. Nr 24, poz. 167 i Nr 34, poz. 254).

2.

Utrzymuje się w mocy przepisy wydane na podstawie art. 4 ust. 3 i art. 41 ust. 3 ustawy

wymienionej w ust. 1 do czasu wydania nowych na podstawie niniejszej ustawy, nie dłużej

jednak niż do dnia 31 grudnia 1989 r., oraz na podstawie art. 30 ust. 4 i art. 34

ustawy wymienionej w ust. 1 do czasu odmiennego uregulowania.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1991 r., z wyjątkiem art. 5 i 14, które

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1989 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia.