Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

§ 1. Rozporządzenie określa zasady i tryb ustalania

okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, zwanych dalej

~.:,wypadkami", oraz sposób prowadzenia dokumentacji i reje -

stracji wypadków.

§ 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1) wypadku - oznacza to wypadek określony w przepi sach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy

i chorób zawodowych,

2) wypadku śmiertelnym - oznacza to wypadek, w którego wyniku nastąpiła śmierć na miejscu wypadku lub

w okresie 6 miesięcy od chwili wypadku,

3) wypadku ciężkim - oznacza to wypadek, w którego

wyniku nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała , a mianowicie: utrata wzroku, słuchu , mowy, zdolności płodzenia

lub inne uszkodzenie ciała, albo rozstrój zdrowia, naru szające podstawowe funkcje organizmu , a także choro ba nieuleczalna lub zagrażająca życiu , trwała choroba

psychiczna, trwała , całkow i ta lub znaczna niezdolność

do pracy w zawodzie albo trwałe poważne zeszpecenie

lub zniekształcenie ciała ,

4) wypadku zbiorowym - oznacza to wypadek, któremu

w wyniku tego samego zdarzenia uległy co najmniej

dwie osoby,

§ 3. 1. Pracownik, który uległ wypadkowi , jeżeli stan

jego zdrowia na to pozwala, jest obowiązany zawiadomić

niezwłocznie o wypadku swojego przełożonego. Jeżeli skutki wypadku ujawniły się w okresie późniejszym , pracownik

jest obowiązany zawiadomić swojego przełożonego niezwłocznie po ich ujawnieniu .

2. Każdy pracownik, który zauważył wypadek lub doo nim, jest obowiązany natychmiast udzielić

pomocy poszkodowanemu pracownikowi i zawiadomić

o wypadku przełożonego pracownik!:! poszkodowanego oraz

służbę bezpieczeństwa i higieny pracy.

wiedział się

3. Przełożony pracownika poszkodowanego w wypadku jest obowiązany zabezpieczyć miejsce wypadku i niezwłocznie zawiadomić o wypadku kierownika zakładu pracy

oraz służbę bezpieczeństwa i higieny pracy.

4. Kierownik zakładu pracy jest obowiązany zapewnić

1) udzielenie pierwszej pomocy pracownikowi, który uległ

wypadkow i,

2) zabezpieczenie miejsca wypadku ,

3) zbadanie okoliczności i przyczyn wypadku ,

4) sporządzenie właściwej dokumentacji wypadku.

-

§ 4 . 1. Miejsce wypadku należy zabezpieczyć do czasu

ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w sposób wykluczający dopuszczenie do miejsca wypadku osób niepowołanych, uruchamianie bez koniecznej potrzeby urządzeń,

które w związku z wypadkiem zostały wstrzymane, dokonywanie zmiany ich położenia, jak również zmiany położenia

innych przedmiotów, które spowodowały wypadek lub pozwalają odtworzyć jego okoliczności.

2. Zgodę na uruchomienie urządzeń lub dokonanie

innych zmian w miejscu wypadku wyraża kierownik zakładu

pracy lub upoważniona przez niego osoba w uzgodnieniu ze

społecznym inspektorem pracy, po sporządzeniu jeżeli

zachodzi potrzeba - szkicu lub fotografii miejsca wypadku .

3. Jeżeli zabezpieczenie miejsca wypadku zarządził organ prowadzący śledztwo lub dochodzenie albo inny właś­

ciwy organ, wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 2,

wymaga akceptacji tego organu .

4. Dokonywanie zmian w miejscu wypadku bez uzyskania zgody, o której mowa w ust. 2 i 3, jest dopuszczalne,

jeżeli zachodzi konieczność ratowania osób lub mienia albo

zapobieżenia grożącemu niebezpieczeństwu .

Rozdział 3

Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków

§ 5. 1. Okoliczności i przyczyny wypadków śmiertel­

nych, ciężkich i zbiorowych bada zespół powypadkowy,

w którego skład wchodzą kierownik zakładowej służby

bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zakładowy społeczny

inspektor pracy.

2. Okoliczności i przyczyny wypadków innych niż określone w ust. 1 ustala zespół powypadkowy, w którego skład

wchodzą pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy

oraz oddziałowy (wydziałowy) społeczny inspektor pracy.

3. W zakładzie pracy, w którym nie działa służba bezpieczeństwa i higieny pracy, w ustalaniu okoliczności i przy-

czyn wypadków uczestniczy kierownik zakładu pracy albo

pracownik tego zakładu lub wyspecjalizowana osoba trzecia,

której zakład pracy zlecił wykonywanie zadań służby bez pieczeństwa i higieny pracy.

Poz. 160

3. Zespół powypadkowy jest obowiązany wykorzystać

zebrane przez organy prowadzące śledztwo lub

dochodzenie, jeżeli mate r iały te zostaną mu udostępnione .

materiały

§ 7. 1. Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ pracownik na terenie innego zakładu pracy,

przeprowadza macierzysty zakład pracy z udziałem przedstawiciela zakładu, na którego terenie zdarzył się wypadek .

2. Kierownik zakładu pracy, na którego terenie zdarzył

się wypadek, jest obowiązany zapewnić

1) zorganizowanie niezwłocznie · pomocy dla osób, które

uległy wypadkowi lub którym zagraża niebezpieczeńst­

wo,

2) zabezpieczenie miejsca wypadku w sposób określony

w § 4,

3)

niezwłoczne zawiadomienie o wypadku macierzystego

zakładu pracy pracownika,

4)

udostępnienie niezbędnych informacji i materiałów oraz

udzielenie wszechstronnej pomocy osobom badającym

oko, r; zności i przyczyny wypadku.

3. Na wniosek macierzystego zakładu pracy pracownika

poszkodowanego zakład pracy, na którego teren ie zdarzył się

wypadek, powin ien na zasadach określonych w § 5 i 6 zbadać okoliczności i przyczyny wypadku oraz przekazać dokumentację wypadku macierzystemu zakładowi pracy.

§ 8. Właściwy terenowo organ Państwowej Inspekcji

Pracy, a także organ założycielski zakładu pracy lub jednostka

sprawująca nadzór nad zakładem , może żądać , aby ustalenie

okoliczności i przyczyn wypadku śmiertelnego , ciężkiego lub

zbiorowego nastąpiło z udziałem jego przedstawiciela .

§ 9. 1. Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku

zespół powypadkowy sporządza -

nie później niż w ciągu

14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku - protokół ustalenia okolicznośc i i przyczyn wypadku, zwany dalej

"protokołem powypadkowym", według wzoru , o którym

mowa w § 15.

2. Członek zespołu powypadkowego ma prawo złoże­

nia do protokołu powypadkowego zdania odrębnego , które

powinien uzasadnić .

4. W ' zakładzie pracy, w którym nie działa społeczna

inspekcja pracy, w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków uczestniczy przedstawiciel pracowników znający przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.

3. W przypadku rozbieżności zdań członków zespołu

powypadkowego o treści protokołu, decyduje kierownik

zakładu pracy.

§ 6. 1. Niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o wy-

przesłuchania poszkodowanego i świadków, pisemne opinie

padku zespół powypadkowy jest obowiązany przystąpić do

ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, a w szczególno-

lekarza i innych specjalistów, szkice lub fotografie miejsca

wypadku oraz inne dokumenty wskazujące okoliczności

i przyczyny wypadku, a także odrębne zdanie złożone przez

członka zespołu powypadkowego oraz zastrzeżenia, o których mowa w ust. 8, jeżeli zostały zgłoszone przez pracownika.

4. Do protokołu powypadkowego dołącza się protokoły

ści

1) dokonać oględzin miejsca wypadku , stanu technicznego urządzeń oraz zbadać warunki wykonywania pracy

i inne okoliczności, które mogły mieć wpływ na powstanie wypadku,

2) przesłuchać poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia

na to pozwala,

.

3)

przesłuchać świadków wypadku,

4) zasięgnąć, w m i arę potrzeby, opinii lekarza lub innych

specjalistów.

2. Przed przesłuchaniem świadek powinien być uprzedzony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

5. Jeżeli w toku ustalania okoliczności i przyczyn wypadku wystąpią uzasadnione przeszkody lub trudności, które

uniemożliwiają sporządzenie protokołu powypadkowego

w terminie określonym w ust. 1, w treści protokołu należy

podać przyczyny opóźnienia.

6. Stwierdzenie w protokole powypadkowym, że wypadek nie jest wypadkiem przy pracy albo że zachodzą okoliczności, które mogą mieć wpływ na prawo pracownika do

świadczeń przysługujących z tytułu wypadku, wymaga

-

szczegółowego uzasadnienia i wskazania odpowiednich

dowodów stanowiących podstawę takich stwierdzeń .

7 . Zespół powypadkowy jest obowiązany zapoznać

poszkodowanego pracownika z treścią protokołu powypad kowego przed jego zatwierdzeniem.

8 . Poszkodowany pracown ik ma prawo zgłoszenia

uwag i zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole powypadkowym, o czym zespół powypadkowy jest obowiązany

pouczyć pracownika.

§ 10. 1. Protokół powypadkowy zatwierdza kierownik

zakładu pracy niezwłocznie po sporządzeniu tego protokołu,

nie później jednak niż w ciągu 5 dni od dnia jego sporządzenia.

2. Jeżeli wypadkowi

uległ

kierownik zakładu pracy,

protokół powypadkowy zatwierdza jego zastępca lub upoważniona przez niego osoba .

3. Jeżeli do treści protokołu powypadkowego zostały

zgłoszone zastrzeżenia przez poszkodowanego pracownika

lub p r otokół ten nie odpowiada warunkom określonym

w rozporządzeniu, kierownik zakładu pracy powinien zwrócić nie zatwierdzony protokół w celu wyjaśnienia i uzupeł­

nienia go przez zespół powypadkowy.

4. Czynności określone w ust. 3 powinny być zakoń­

czone w ciągu 5 dni.

§ 11 . 1. Zatwierdzony protokół powypadkowy zakład

pracy niezwłocznie doręcza poszkodowanemu pracownikowi, pouczając go o sposobie i trybie odwołania.

2. Protokół powypadkowy dotyczący wypadków śmier­

telnych, ciężkich i zbiorowych należy doręczyć niezwłocznie

właściwemu terenowo organowi Państwowej Inspekcji Pracy.

3. Na żądanie organu założycielskiego zakładu pracy lub

jednostki sprawującej nadzór nad zakładem protokoły powypadkowe dotyczące wypadków, o których mowa w ust. 2,

powinny być przesyłane także do tego organu (jednostki).

§ 12. Jeżeli protokół powypadkowy dotyczący wypad ków, o których mowa w § 5 ust. 1, zawiera ustalenia

naruszające

uprawnienia pracownika albo nieprawidłowe

wnioski profilakfyczne, właściwy terenowo organ Państ­

wowej Inspekcji Pracy, organ założycielski zakładu pracy lub

jednostka sprawująca nadzór nad zakładem mogą zwróc i ć się

do kierownika zakładu pracy z uzasadn ionym wnioskiem

o ponowne ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku.

Przepis § 10 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

§ 13. 1. Pracownik, który uległ wypadkowi, ma prawo

wglądu

do akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek

i odpisów.

2. Protokół powypadkowy wraz z załącznikami przechowuje się w aktach zakładu pracy przez 10 lat.

§ 14. Na podstawie dokonanych ustaleń okoliczności

i przyczyn wypadku kierownik zakładu pracy jest obowiąza­

ny

1) zarządzić zastosowanie właśc i wych środków profilaktycznych oraz środków mających na celu poprawę

warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, a także

określić osoby odpowiedzialne za wykonanie poleceń

wydanych w związku z wypadkiem,

2) zapewni ć omówien ie oko li cznośc i i przyczyn wypadku

z kierownikami, mistrzami i pracownikami zainteresowanych komórek organizacyjnych zakładu pracy.

Poz. 160

599

§ 15. Wzór protokołu powypadkowego ustala M inister

Pracy i Polityki Socjalnej .

Rozdział 4

Rejestracja wypadków

§ 16. Zakład pracy jest obowiązany prowadzić rejestr

wypadków. Rejestr ten powinien zawierać imię i nazwisko

pracownika, który uległ wypadkowi, datę wypadku , skutki

wypadku, datę sporządzenia protokołu powypadkowego

i inne okoliczności wypadku, których zamieszczenie w rejest rze jest celowe.

§ 17. 1. Na podstawie protokołu powypadkowego,

w którym stwierdzono, że wypadek jest wypadkiem przy

pracy, zakład pracy jest obowiązany sporządzić statystyczną

kartę wypadku przy pracy.

2. Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w porozumieniu

z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego, ustala wzór

statystycznej karty wypadku przy pracy i tryb jej przekazywania.

Rozdział 5

Przepisy końcowe

§ 18. 1. Do wyjaśnienia okoliczności i przyczyn wypa dku mającego rozmiary katastrofy albo powodującego zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego lub jeżeli zachodzi

potrzeba wyjaśnienia skomplikowanych problemów tech nicznych i technologicznych, właściwy minister, wojewoda,

organ założycielski zakładu pracy albo jednostka sprawująca

nadzór nad zakładem - może powołać zespół specjalistów.

2. Zespół, o którym mowa w ust. 1, może być również

powoływany wyłącznie do opracowywania zaleceń

powypadkowych w celu prowadzenia przez zakład pracy działal­

ności profilaktycznej.

§ 19. Minister Obrony Narodowej oraz Min ister Spraw

Wewnętrznych, każdy w zakresie swojego działania, w poro -

zumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej, mogą

dostosować przepisy rozporządzenia do organizacji podleg łych im jednostek.

§ 20. Koszty związane z ustalaniem okoliczności i przy czyn wypadków pokrywa zakład pracy.

§ 21. Zasady ustalania okoliczności i przyczyn wypadków, określone w rozporządzeniu, nie naruszają zasad dokonywania tego rodzaju ustaleń, określonych w przepisach

prawa górniczego, jak również zasad ustalania okoliczności

i przyczyn wypadków w lotnictwie, wypadków morskich,

w komunikacji lądowej oraz w indywidualnych gospodarstwach rolnych .

§ 22. Do czasu ustalenia wzorów, o których mowa

w § 15 i 17 ust. 2, stosuje się dotychczasowe wzory protokołu

powypadkowego oraz statystycznej karty wypadku przy

pracy.

§ 23. Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dn ia

5 grudnia 1974 r. w sprawie ustalania okolicznośc i i przyczyn

wypadków przy pracy (Dz. U. z 1983 r. Nr 55, poz. 244).

§ 24. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływ i e 14

dni od dnia ogłoszen i a.

Prezes Rady Ministrów: J. Olszewski

Nr 37

Warszawa, dnia 29 kwietnia 1992 r.

TRE$Ć

Poz.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

160 -

z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okolicznośc i i przyczyn wypadków przy pracy.

597

RO Z PO R Z Ą D Z EN I A

161 162 -

postępowania dyscyplinarnego w

Ministra Spraw Wewnętrznych z dn ia 4 kwietnia 1992 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz

stosunku do funkcjonariuszy Straży Gran icznej .

600

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych

od pracowników na poszczególnych stanowiskach pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej

606

160

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 21 kwietnia 1992 r.

w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

Na podstawie art. 231 pkt 1 i 3 Kodeksu pracy zarządza

5) pracowniku św i adczeń

się , co następuje

oznacza to

przysługujących

także

w

uprawnionego do

z wypadkiem

związku

członka rodziny pracownika.

Rozdział 1

Rozdział 2

Przepisy ogólne

Postępowanie w

razie wypadku