Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Obrona Ojczyzny jest sprawą i obowiązkiem wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1973 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Rodzaje wojsk i jednostki wojskowe podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych w dniu wejścia

w życie ustawy uznaje się za podporządkowane Ministrowi Spraw Wewnętrznych zgodnie

z art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej, w brzmieniu nadanym w art. 1 pkt 6 niniejszej ustawy.

1.

Sprawy o przestępstwa popełnione przez osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie

cywilnej, które z dniem wejścia w życie ustawy przestały podlegać właściwości sądów

powszechnych, toczą się do czasu ich prawomocnego zakończenia przed tymi sądami.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w postępowaniu przygotowawczym.

1 Z dniem wejścia w życie ustawy osoby odbywające zastępczą służbę poborowych stają

się z mocy prawa junakami odbywającymi zasadniczą służbę w obronie cywilnej w formie

nie skoszarowanej, w zakładach pracy, w których dotychczas odbywały zastępczą służbę

poborowych. Okres odbytej zastępczej służby poborowych zalicza się na poczet zasadniczej

służby w obronie cywilnej.

2.

Za przestępstwa popełnione w czasie odbywania zastępczej służby poborowych, przed

dniem wejścia w życie ustawy, osoby określone w ust. 1 ponoszą odpowiedzialność karną

według dotychczasowych przepisów.

Umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowanie ludności i mienia narodowego

na wypadek wojny oraz wykonywanie innych zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony

należy do wszystkich organów władzy i administracji państwowej oraz innych organów

i instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, podmiotów gospodarczych

i innych jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także do każdego obywatela

w zakresie określonym w ustawach.

1.

Orzeczona przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zdolność do służby w formacjach

samoobrony podlega przekwalifikowaniu do odpowiednich kategorii zdolności do służby

wojskowej - stosownie do przepisów wydanych na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej.

2.

Osoby, które przed wejściem w życie ustawy posiadały kategorię „zdolny do służby w

formacjach samoobrony” i stosownie do ust. 1 zostały uznane za zdolne do służby wojskowej,

mogą być powołane do zastępczej służby poborowych albo do zasadniczej służby lub szkolenia

poborowych w obronie cywilnej do końca roku, w którym kończą dwadzieścia cztery lata

życia.

Żołnierze odbywający w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy zasadniczą służbę wojskową

w jednostkach pływających pełnią tę służbę przez okres 36 miesięcy, chyba że Minister

Obrony Narodowej, stosownie do art. 91 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 1, ograniczy

czas trwania tej służby.

1.

Na straży suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa

i pokoju stoją Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

W skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wchodzą jako ich rodzaje: wojska lądowe,

wojska lotnicze i obrony powietrznej oraz marynarka wojenna.

3.

Rodzaje Sił Zbrojnych składają się z jednostek wojskowych i związków organizacyjnych

różnych rodzajów wojsk i służb.

Studenci szkół wyższych, którzy w dniu wejścia w życie ustawy nie odbywają zajęć wojskowych

w ramach studium wojskowego, mogą być w ciągu dwunastu miesięcy od ukończenia ostatniego

roku nauki albo po ukończeniu studiów powołani od odbycia przeszkolenia wojskowego,

jeżeli są zdolni do służby wojskowej i nie ukończyli dwudziestu ośmiu lat życia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ilekroć w przepisach wykonawczych do ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej jest mowa o zastępczej służbie poborowych, rozumie się przez

to służbę zastępczą.

1.

Powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu

na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Obywatel polski będący równocześnie

obywatelem innego państwa nie podlega powszechnemu obowiązkowi obrony, jeżeli stale

zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do pełnienia

służby wojskowej, służby w obronie cywilnej, odbywania przysposobienia obronnego,

uczestniczenia w samoobronie ludności, pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych,

odbywania służby zastępczej oraz do wykonywania świadczeń na rzecz obrony - na zasadach

i w zakresie określonym w ustawie.

3.

Ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej jest prawem wszystkich obywateli polskich.

Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, do których stosuje się przepisy dekretu,

zwanymi w dalszym ciągu „żołnierzami”, są

1)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zasadniczą służbę wojskową;

2)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zajęcia szkoleniowe, przeszkolenie na obozie

lub inną służbę w ramach wojskowego szkolenia poborowych;

3)

szeregowcy i podoficerowie odbywający przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych

w ramach wojskowego szkolenia studentów;

4)

kandydaci na żołnierzy zawodowych kształceni w szkołach i na kursach wojskowych;

5)

szeregowcy, podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający ćwiczenia wojskowe;

6)

podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający okresową służbę wojskową;

7)

szeregowcy i podoficerowie, pełniący służbę wojskową w razie wprowadzenia stanu bezpośredniego

zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Przysposobienie obronne młodzieży pozaszkolnej rozpoczęte według dotychczasowych przepisów

prowadzi się jako przysposobienie wojskowe określone w art. 44a-44i ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej, w brzmieniu nadanym w art. 1 pkt 27 niniejszej ustawy.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jako zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej w szczególności

1)

na wniosek Ministra Obrony Narodowej określa główne kierunki rozwoju Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej oraz ich przygotowania do obrony Państwa,

2)

na wniosek Ministra Obrony Narodowej mianuje i zwalnia Szefa Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego oraz dowódców okręgów wojskowych i rodzajów Sił Zbrojnych.

Oficerowie i chorążowie zawodowi, podoficerowie zawodowi i nadterminowi oraz oficerowie

i chorążowie powołani z rezerwy do czynnej służby wojskowej w przypadkach określonych

w art. 5 pkt 7, jak również członkowie ich rodzin otrzymują zaopatrzenie określone

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz

ich rodzin.

Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o wprowadzeniu stanu bezpośredniego

zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, ogłoszeniu mobilizacji i czasie wojny, należy przez

to rozumieć ogłoszenie mobilizacji i czas wojny.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1988 r.

1.

Ustanawia się Komitet Obrony Kraju właściwy w sprawach obronności i bezpieczeństwa

Państwa.

2.

Do zadań Komitetu Obrony Kraju należy w szczególności

1)

ustalanie generalnych założeń obrony Rzeczypospolitej Polskiej,

2)

rozpatrywanie głównych zagadnień dotyczących obronności i bezpieczeństwa Państwa oraz

wytyczanie kierunków działania w tej dziedzinie w powiązaniu z całokształtem rozwoju

społeczno-gospodarczego kraju i realizacją innych zadań państwowych,

3)

występowanie z wnioskami w sprawie wprowadzenia stanu wyjątkowego, stanu wojennego,

ogłoszenia mobilizacji oraz podjęcia postanowienia o stanie wojny,

4)

sprawowanie funkcji administratora w sprawach bezpieczeństwa i obronności Państwa

w czasie obowiązywania stanu wyjątkowego i stanu wojennego - na zasadach określonych

w odrębnych przepisach ustawowych,

5)

ustalanie założeń organizacyjnych Sił Zbrojnych, obrony cywilnej i jednostek zmilitaryzowanych,

6)

ustalanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony, w tym związanych z podwyższaniem

gotowości obronnej Państwa, wykonywanych przez ministrów, wojewodów i wójtów lub burmistrzów

(prezydentów miast), podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne oraz organizacje

społeczne, a także koordynowanie ich realizacji,

7)

nadzorowanie i kontrolowanie wykonywania zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony

przez organy, podmioty, jednostki organizacyjne i organizacje wymienione w pkt 6,

8)

wykonywanie innych zadań w zakresie obronności i bezpieczeństwa Państwa.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 9 grudnia 1973 r.

W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny

(Dz. U. Nr 13, poz. 94 i z 1974 r. Nr 27, poz. 157) w art. 39 i 296 § 1 wyraz „szeregowca” zastępuje się wyrazem „szeregowego”, a w art.

303 § 6 wyrazy „okresowej i nadterminowej” zastępuje się wyrazami „i okresowej”.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zadania wymienione w art. 6 ust. 2 pkt 1, 2 i 5-8 Komitet Obrony Kraju wykonuje w

zgodności z ustaleniami Rady Ministrów, podejmowanymi w ramach sprawowania ogólnego

kierownictwa w dziedzinie obronności kraju i organizacji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej.

W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

(Dz. U. Nr 16, poz. 134, z 1972 r. Nr 53, poz. 341 i 342 oraz z 1974 r. Nr 24, poz. 142 i Nr 47, poz. 282) art.

72 otrzymuje brzmienie

„

Art. 72.

Kandydatom na żołnierzy zawodowych oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne

uprawnienia i ulgi przewidziane w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin oraz w przepisach

wydanych na jej podstawie, z wyjątkiem uprawnień do zasiłków miesięcznych przewidzianych

w art. 111 a tej ustawy. Należności mieszkaniowe oraz opłaty eksploatacyjne przewidziane

w art. 113a ust. 1 pkt 1 ustawy pokrywają organy wojskowe.

”

.

1.

Komitet Obrony Kraju jest organem kolegialnym.

2.

W skład Komitetu Obrony Kraju wchodzą: przewodniczący, zastępcy przewodniczącego,

członkowie i sekretarz.

3.

Komitet Obrony Kraju w ramach swego zakresu działania podejmuje uchwały oraz wydaje

wytyczne i zalecenia.

W art. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych

i ich rodzin

(Dz. U. Nr 53, poz. 341 i z 1973 r. Nr 5, poz. 38)

a)

w ust. 1 na końcu dodaje się wyrazy „i równowartość świadczeń w naturze”,

b)

w ust. 2 po wyrazie „służbowym” dodaje się wyrazy „i równowartość świadczeń w naturze”,

c)

w ust. 3 w pkt 1 przed wyrazem „albo”, a w pkt 2 na końcu dodaje się wyrazy „i równowartość

świadczeń w naturze”,

d)

w ust. 4 po wyrazie „stałym” dodaje się wyrazy „oraz rodzaje świadczeń w naturze i

ich równowartość”.

Prezydent, jako Przewodniczący Komitetu Obrony Kraju

1)

kieruje pracami Komitetu,

2)

wydaje zarządzenia w sprawach należących do zakresu działania Komitetu.

W ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy

(Dz. U. Nr 47, poz. 282) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 26 w ust. 1 po wyrazach „art. 15” spójnik „i” zastępuje się przecinkiem, a

na końcu dodaje się wyrazy „i art. 21”,

2)

w art. 30 w ust. 1 wyrazy „którzy odbyli długoterminową zasadniczą służbę wojskową”

zastępuje się wyrazami „którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową pełnioną nadterminowe

lub jako długoterminową”.

1.

Zastępcą przewodniczącego Komitetu Obrony Kraju do spraw Sił Zbrojnych i planowania

strategiczno-obronnego jest Minister Obrony Narodowej. Pozostałych zastępców przewodniczącego

powołuje Prezydent.

2.

Prezydent, po porozumieniu z Radą Ministrów, określa

1)

zasady i tryb działania Komitetu Obrony Kraju,

2)

zasady i tryb powoływania i odwoływania członków i sekretarza Komitetu Obrony Kraju

i jego Prezydium, a także zadania i uprawnienia osób wchodzących w skład Komitetu.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w artykułach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc przepisy dotychczasowe, ze zmianami wynikającymi

z niniejszej ustawy.

1.

Organ właściwy do mianowania na stopnie wojskowe, na udokumentowany wniosek osoby

zainteresowanej, uznaje stopnie wojskowe nadane przez władze Rzeczypospolitej Polskiej

w okresie do dnia 22 grudnia 1990 r. oraz wydaje odpowiednie dokumenty potwierdzające

posiadanie tego stopnia.

2.

Szczegółowe zasady i tryb postępowania oraz organy właściwe w sprawach, o których

mowa w ust. 1, określa Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w drodze rozporządzenia.

1.

Komitet Obrony Kraju wykonuje swoje zadania przy pomocy Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

2.

Do pracowników Biura Bezpieczeństwa Narodowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy

o pracownikach urzędów państwowych. Przewidziane w tych przepisach uprawnienia właściwych

organów przysługują odpowiednio Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.

3.

Biurem Bezpieczeństwa Narodowego kieruje Sekretarz Komitetu Obrony Kraju.

4.

Działalność Biura Bezpieczeństwa Narodowego jest finansowana ze środków budżetowych

Kancelarii Prezydenta.

5.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określa organizację oraz zakres działania Biura

Bezpieczeństwa Narodowego.

Traci moc ustawa z dnia 18 lipca 1950 r. o dostarczaniu środków przewozowych na rzecz wojska

i służby bezpieczeństwa publicznego w czasie pokoju

(Dz. U. Nr 36, poz. 322).

Żołnierze mianowani na stopień wojskowy generała armii przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy zachowują posiadane stopnie.

Minister Obrony Narodowej, jako zastępca przewodniczącego Komitetu Obrony Kraju do

spraw Sił Zbrojnych i planowania strategiczno-obronnego

1)

przygotowuje założenia obronne Państwa,

2)

realizuje generalne założenia, decyzje i wytyczne Rady Ministrów i Komitetu Obrony

Kraju w zakresie obrony Państwa oraz koordynuje realizację wynikających z nich zadań,

3)

sprawuje ogólne kierownictwo w sprawach wykonywania powszechnego obowiązku obrony

na zasadach i w zakresie określonym w ustawie,

4)

sprawuje w powierzonym zakresie ogólny nadzór nad realizacją zadań obronnych przez

organy administracji państwowej, instytucje państwowe, podmioty gospodarcze i inne

jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne.

1.

Zadania organów samorządu terytorialnego przewidziane w ustawie wymienionej w art.

1 są wykonywane jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. 2. Rada Ministrów

określa szczegółowe zasady i tryb finansowania zadań, o których mowa w ust. 1.

1.

Minister Obrony Narodowej

1)

dowodzi Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej, kieruje ich rozwojem, szkoleniem

i przygotowaniem do obrony Rzeczypospolitej Polskiej,

2)

kieruje administracją wojskową i sprawami kadrowymi Sił Zbrojnych oraz sprawami zaspokajania

ich potrzeb, w szczególności materiałowo-technicznych i finansowych,

3)

kieruje wykonywaniem obowiązku służby wojskowej, wychowywaniem żołnierzy oraz sprawami

zaspokajania ich potrzeb socjalno-bytowych,

4)

kieruje administrowaniem rezerw osobowych dla celów powszechnego obowiązku obrony

w zakresie określonym w ustawie.

2.

Komitet Obrony Kraju może podporządkować określone rodzaje wojsk lub jednostki wojskowe

Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1979 r.

1.

Minister Obrony Narodowej dowodzi Siłami Zbrojnymi przez

1)

Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,

2)

dowódców okręgów wojskowych i rodzajów Sił Zbrojnych.

2.

Minister Obrony Narodowej określa kierownicze organy wykonawcze oraz ich właściwość

w sprawach należących do swojego zakresu działania.

3.

Terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych

i administracji wojskowej są

1)

dowódcy okręgów wojskowych,

2)

szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych,

3)

wojskowi komendanci uzupełnień.

4.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi okręgi wojskowe

oraz określa ich siedziby i terytorialny zasięg działania.

5.

Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi terenowe

organy administracji wojskowej, jako organy rządowej administracji specjalnej, a także

określa ich siedziby i terytorialny zasięg działania.

1.

Wojskowe służby informacyjne wykonują zadania związane z rozpoznawaniem i przeciwdziałaniem

zagrożeniom godzącym w obronność Państwa oraz naruszeniom tajemnicy państwowej w zakresie

obronności, jak również przygotowują dla organów państwowych informacje i analizy

istotne dla obronności Państwa.

2.

Obowiązki i uprawnienia związane z wykonywaniem czynności służbowych przez funkcjonariuszy

Urzędu Ochrony Państwa dotyczą odpowiednio żołnierzy wojskowych służb informacyjnych

w zakresie wykonywanych przez nich zadań.

3.

W zakresie zadań wykonywanych przez wojskowe służby informacyjne Ministrowi Obrony

Narodowej przysługują odpowiednio uprawnienia Ministra Spraw Wewnętrznych przewidziane

w ustawie o Urzędzie Ochrony Państwa i przepisach wydanych na jej podstawie.

1.

Tworzy się Żandarmerię Wojskową, która wykonuje w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej oraz w stosunku do żołnierzy zadania związane w szczególności z

1)

zapewnieniem przestrzegania dyscypliny wojskowej,

2)

ochroną życia i zdrowia oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra,

3)

ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ochroną tajemnicy państwowej i

służbowej,

4)

zapobieganiem popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz innym zjawiskom kryminogennym,

a także wykrywaniem przestępstw i wykroczeń oraz ściganiem ich sprawców,

5)

zapewnieniem przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innych wojskowych organów porządkowych.

Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, rodzaje, organizację i

szczegółowy zakres działania wojskowych organów porządkowych.

3.

W granicach swych zadań wojskowe organy porządkowe wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze,

dochodzeniowo-śledcze oraz administracyjno-porządkowe, a w tym interwencyjne, kontrolne,

ochronne, konwojowe i asystencyjne. Organy te wykonują również czynności na polecenie

sądu i prokuratora wojskowego oraz innych organów państwowych w zakresie, w jakim

obowiązek ten wynika z odrębnych ustaw.

4.

Wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych przez wojskowe organy porządkowe następuje

na zasadach przewidzianych w ustawie o Policji, a czynności dochodzeniowo-śledczych

- na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego. Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, zasady wykonywania pozostałych

czynności określonych w ust. 3 w zakresie, w jakim nie są one uregulowane w odrębnych

ustawach.

5.

Obowiązki i uprawnienia związane z wykonywaniem czynności służbowych przez żołnierzy

wojskowych organów porządkowych określa odrębna ustawa.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawach zmienianych niniejszą

ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie

niniejszej ustawy, zachowują moc przepisy dotychczasowe.

1.

Centralnym organem administracji państwowej w sprawach obrony cywilnej jest Szef Obrony

Cywilnej Kraju.

2.

Szefa Obrony Cywilnej Kraju powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Obrony

Narodowej.

3.

Szef Obrony Cywilnej Kraju podlega Ministrowi Obrony Narodowej.

4.

Do zakresu działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju należy

1)

przygotowywanie projektów założeń i zasad działania obrony cywilnej,

2)

ustalanie ogólnych zasad realizacji zadań obrony cywilnej,

3)

koordynowanie określonych przedsięwzięć i sprawowanie kontroli realizacji przez naczelne

organy administracji państwowej, terenowe organy administracji rządowej i organy samorządu

terytorialnego zadań obrony cywilnej,

4)

sprawowanie nadzoru nad odbywaniem zasadniczej służby w obronie cywilnej.

5.

Szef Obrony Cywilnej Kraju w sprawach należących do swojego zakresu działania wydaje

zarządzenia, wytyczne, instrukcje i regulaminy.

6.

Terenowymi organami obrony cywilnej są wojewodowie oraz wójtowie lub burmistrzowie

(prezydenci miast) jako szefowie obrony cywilnej województw oraz gmin. Wójtowie lub

burmistrzowie (prezydenci miast) wykonują zadania szefa obrony cywilnej gminy jako

zlecone zadanie administracji rządowej.

7.

Do zakresu działania szefów obrony cywilnej województw i gmin należy kierowanie oraz

koordynowanie przygotowań i realizacji przedsięwzięć obrony cywilnej przez instytucje

państwowe, podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne

działające na ich terenie.

8.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia szczegółowy zakres działania Szefa

Obrony Cywilnej Kraju oraz szefów obrony cywilnej województw i gmin, jak również zasady

i tryb kierowania oraz koordynowania przez nich przygotowań i realizacji przedsięwzięć

obrony cywilnej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Zadania wykonywane w ramach powszechnego obowiązku obrony przez organy, podmioty,

jednostki organizacyjne oraz organizacje wymienione w art. 2 określają ustawy i wydane

na ich podstawie akty prawne właściwych organów.

2.

Komitet Obrony Kraju określa ogólne zasady wykonywania zadań w ramach powszechnego

obowiązku obrony przez ministrów, wojewodów i wójtów lub burmistrzów (prezydentów

miast) oraz podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne, a także organizacje

społeczne.

3.

Ministrowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez

podległe ministerstwa, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne oraz

podmioty gospodarcze, dla których są organami założycielskimi.

4.

Wojewodowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez

urzędy wojewódzkie, urzędy rejonowe, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne

oraz podmioty gospodarcze, dla których są organami założycielskimi, a ponadto przez

organy samorządu terytorialnego, organizacje społeczne oraz podmioty gospodarcze nie

będące jednostkami organizacyjnymi podporządkowanymi lub nadzorowanymi przez ministrów.

Organy administracji i kierownicy jednostek określonych w art. 18 uwzględniają w toku

wykonywania zadań w zakresie obronności postulaty dotyczące potrzeb Sił Zbrojnych,

przekazywane przez Ministra Obrony Narodowej lub organy wojskowe przez niego upoważnione,

oraz postulaty dotyczące potrzeb obrony cywilnej, przekazywane przez Szefa Obrony

Cywilnej Kraju lub terenowe organy obrony cywilnej.

1.

Kierowanie sprawami obronności w województwach należy do wojewódzkich komitetów obrony.

2.

Wojewódzkie komitety obrony, kierując sprawami obronności na obszarze województw,

rozpatrują jej potrzeby w związku z całokształtem rozwoju społeczno-gospodarczego

województwa i z innymi zadaniami państwowymi.

3.

Wojewódzkie komitety obrony działają w ramach przysługujących im uprawnień, zgodnie

z decyzjami Komitetu Obrony Kraju.

4.

Rada Ministrów lub Komitet Obrony Kraju mogą ustalić, że wykonywanie określonych zadań

w zakresie obronności Państwa przez terenowe organy administracji rządowej, organy

samorządu terytorialnego, podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne oraz

organizacje społeczne mające siedzibę na obszarze województw, odbywa się na zasadach

i w trybie określonych przez wojewódzkie komitety obrony, a w zakresie obrony cywilnej

- przez szefów obrony cywilnej, pod bezpośrednim kierownictwem i nadzorem tych organów.

5.

Przewodniczącymi wojewódzkich komitetów obrony są wojewodowie.

6.

Komitet Obrony Kraju określa skład, zakres oraz zasady i tryb działania wojewódzkich

komitetów obrony, a także zasady i tryb powoływania oraz zakres działania organów

wykonawczych tych komitetów.

7.

W posiedzeniach wojewódzkiego komitetu obrony uczestniczą także inne osoby na zasadach

określonych przez Komitet Obrony Kraju.

Żołnierze służby okresowej otrzymują uposażenie i inne należności na zasadach określonych

przez Radę Ministrów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem objęcia urzędu przez Prezydenta, z tym że art. 15 pkt

4 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1990 r.

Komitet Obrony Kraju może również powoływać swoich pełnomocników dla poszczególnych

obszarów kraju lub określonych dziedzin administracji państwowej i gospodarki narodowej,

ustalając zakres ich zadań.

Przepisy ustawy dotyczące

1)

ministra - stosuje się odpowiednio również do przewodniczącego komisji lub komitetu

sprawującego funkcje naczelnego organu administracji państwowej, centralnego organu

administracji państwowej, kierownika urzędu centralnego lub instytucji państwowej

nie podporządkowanej naczelnemu organowi administracji państwowej, prezesa (zarządu)

banku oraz zarządu głównego organizacji społecznej,

2)

podmiotów gospodarczych - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek

organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które prowadzą działalność gospodarczą,

3)

zakładów pracy - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych

nie posiadających osobowości prawnej, które zatrudniają pracowników.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1973 r.

Administrowanie rezerwami osobowymi dla celów powszechnego obowiązku obrony obejmuje

1)

przeprowadzanie rejestracji i poboru obywateli,

2)

określanie zdolności do służby wojskowej,

3)

przeznaczanie do

a)

służby wojskowej,

b)

służby w obronie cywilnej,

c)

służby w jednostkach zmilitaryzowanych,

4)

uzupełnianie Sił Zbrojnych,

5)

prowadzenie ewidencji wojskowej,

6)

wykonywanie innych czynności w tym zakresie.

1.

Administrowanie rezerwami osobowymi, z wyjątkiem czynności określonych w art. 23 pkt

1 i 2, należy do Ministra Obrony Narodowej.

2.

Terenowymi organami administracji wojskowej właściwymi w sprawach określonych w ust.

1 są szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych oraz wojskowi komendanci uzupełnień.

1.

Do przeprowadzania czynności związanych z wykonywaniem powszechnego obowiązku obrony

oraz do współdziałania z organami wojskowymi w zakresie określonym w art. 24 ust.

1 są właściwe terenowe organy rządowej administracji ogólnej oraz organy samorządu

terytorialnego.

2.

W sprawach dotyczących spełniania powszechnego obowiązku obrony przez obywateli polskich

przebywających za granicą oraz współdziałania w tym zakresie z organami wojskowymi

są właściwe polskie urzędy konsularne.

3.

Instytucje państwowe, podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne oraz organizacje

społeczne są obowiązane do współdziałania z organami wojskowymi i właściwymi terenowymi

organami rządowej administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego w zakresie

administracji rezerw osobowych oraz do wykonywania związanych z tym czynności określonych

w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.

1.

Określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do rejonowych i

wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1.

2.

Rejonowe i wojewódzkie komisje lekarskie powołują wojewodowie w porozumieniu z szefami

wojewódzkich sztabów wojskowych i przewodniczącymi okręgowych rad lekarskich.

3.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, skład, tryb powoływania i postępowania

oraz terminy urzędowania rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz zasady

przeprowadzania badań lekarskich, a także zasady współdziałania komisji z terenowymi

organami rządowej administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego.

4.

Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej,

po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej określa, w drodze rozporządzenia,

kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz zasady

zaliczania do poszczególnych kategorii.

1.

Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia (poborowi),

są obowiązani stawić się przed komisją lekarską w określonym terminie i miejscu.

2.

Do stawienia się przed komisją lekarską wzywa poborowego wójt lub burmistrz (prezydent

miasta) równocześnie z wezwaniem do stawienia się przed komisją poborową.

3.

W razie niestawienia się poborowego przed komisją lekarską bez uzasadnionej przyczyny,

wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na wniosek przewodniczącego komisji nakłada

grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do

komisji lekarskiej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

1.

Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem.

2.

Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej przysługuje poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie czternastu dni

od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie to może być zmienione przez wojewódzką komisję

lekarską również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.

3.

Członkom rejonowej komisji lekarskiej przysługuje prawo wnoszenia do wojewódzkiej

komisji lekarskiej sprzeciwów od orzeczeń rejonowej komisji lekarskiej w terminie

czternastu dni od dnia wydania orzeczenia.

4.

Ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie

zmienione przez rejonową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub

wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne

zmiany.

5.

Ostateczne orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień

i komisji poborowych.

1.

Wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby

wojskowej

1)

poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje rejonowa komisja lekarska,

2)

żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową,

3)

żołnierzy rezerwy.

2.

Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, kieruje z urzędu lub na wniosek tych osób

do wojskowej komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień, a osoby, o których

mowa w ust. 1 pkt 2 - dowódca jednostki wojskowej.

1.

Osobom wchodzącym w skład rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich przysługuje

wynagrodzenie w wysokości i na zasadach określonych przez Radę Ministrów w drodze

rozporządzenia.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i stawki odpłatności za badania

specjalistyczne przeprowadzane dla potrzeb rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich.

3.

Wydatki, o których mowa w ust. 1 i 2, pokrywa się z budżetu województwa.

1.

Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą osiemnaście lat życia (przedpoborowi),

są obowiązani zgłosić się do rejestracji w określonym terminie i miejscu.

2.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia wprowadzić obowiązek zgłoszenia się do

rejestracji mężczyzn, którzy w danym roku kalendarzowym kończą siedemnaście lat życia.

3.

Przedpoborowi, którzy nie dopełnili obowiązku zgłoszenia się do rejestracji w określonym

terminie i miejscu, są obowiązani to uczynić niezwłocznie po ustaniu przeszkody.

4.

Rejestrację przeprowadzają wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast).

5.

Do rejestracji wzywa przedpoborowego wójt lub burmistrz (prezydent miasta).

6.

W razie niezgłoszenia się przedpoborowego do rejestracji bez uzasadnionej przyczyny,

wójt lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza

przymusowe doprowadzenie przez Policję do urzędu gminy, w trybie przepisów o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

7.

Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej oraz Ministrem-Szefem

Urzędu Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania rejestracji

przedpoborowych, sposób wzywania ich do rejestracji oraz zasady prowadzenia ewidencji

przedpoborowych.

1.

Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia (poborowi),

są obowiązani stawić się do poboru w określonym terminie i miejscu.

2.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia wprowadzić obowiązek stawienia się do

poboru mężczyzn, którzy w danym roku kalendarzowym kończą osiemnaście lat życia.

3.

Do poboru mogą się stawić również ochotnicy, którzy ukończyli siedemnaście lat życia.

4.

Poborowi, którzy nie dopełnili obowiązku stawienia się do poboru w określonym terminie

i miejscu, są obowiązani to uczynić niezwłocznie po ustaniu przeszkody.

5.

Do stawienia się przed komisją poborową wzywa poborowego wójt lub burmistrz (prezydent

miasta).

6.

W razie niestawienia się poborowego do poboru bez uzasadnionej przyczyny, wójt lub

burmistrz (prezydent miasta) na wniosek przewodniczącego komisji poborowej nakłada

grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do

komisji poborowej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

7.

Obowiązek stawienia się do poboru trwa do końca roku kalendarzowego, w którym poborowy

kończy dwadzieścia cztery lata życia.

1.

Poborowi stawiają się przed rejonową komisją poborową właściwą ze względu na miejsce

ich pobytu stałego. Poborowi zameldowani na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące

stawiają się przed komisją poborową właściwą ze względu na miejsce tego pobytu.

2.

Poborowi, którzy w okresie od dnia ogłoszenia do dnia rozpoczęcia poboru zmienili

miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące, zgłaszają

się do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na ich nowe

miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące. Wójt lub

burmistrz (prezydent miasta) wyznacza im miejsce i termin stawienia się do poboru.

3.

Poborowi, którzy po rozpoczęciu poboru na danym terenie zamierzają zmienić miejsce

pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego również do dwóch miesięcy, stawiają

się do poboru przed opuszczeniem miejsca dotychczasowego pobytu.

4.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się również do ochotników.

Mężczyźni, którzy z jakichkolwiek powodów nie stawili się do poboru do końca roku

kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, są obowiązani zgłosić

się do wojskowej komendy uzupełnień właściwej ze względu na ich miejsce pobytu stałego

(zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące w celu uregulowania

stosunku do powszechnego obowiązku obrony. Obowiązek ten trwa do czasu ukończenia

sześćdziesięciu lat życia.

1.

Pobór zarządzają Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej.

2.

Pobór przeprowadzają wojewodowie przy współudziale szefów wojewódzkich sztabów wojskowych

oraz kierowników urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej, a także wójtów

lub burmistrzów (prezydentów miast).

1.

Wojewodowie powołują w porozumieniu z szefami wojewódzkich sztabów wojskowych wojewódzkie

i rejonowe komisje poborowe.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, skład i tryb postępowania oraz terminy

urzędowania wojewódzkich i rejonowych komisji poborowych.

3.

Osobom wchodzącym w skład komisji poborowych oraz personelowi pomocniczemu za udział

w pracach komisji przysługuje wynagrodzenie w wysokości i na zasadach określonych

przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

1.

Zwierzchni nadzór nad przeprowadzaniem poboru sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych.

2.

Bieżący nadzór nad przygotowaniem i przebiegiem poboru sprawują wojewodowie.

3.

Kontrolę przeprowadzania poboru oraz prowadzenia ewidencji wojskowej wykonują Minister

Obrony Narodowej i podległe mu organy. Wnioski organów wojskowych w sprawach objętych

kontrolą podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzką komisję poborową lub organ, który

ją powołał.

1.

Do zakresu działania rejonowej komisji poborowej należy

1)

orzekanie o udzielaniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej w przypadkach

określonych w art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 2,

2)

orzekanie o skierowaniu poborowych do służby zastępczej.

2.

Do zakresu działania wojewódzkiej komisji poborowej należy

1)

nadzór nad działalnością rejonowej komisji poborowej,

2)

rozpatrywanie odwołań i sprzeciwów od orzeczeń rejonowych komisji poborowych,

3)

orzekanie w sprawach wniosków kierowników zakładów pracy i wojewodów o uchylenie skierowania

do służby zastępczej.

3.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, rejonowa komisja poborowa orzeka na wniosek poborowego,

a jeżeli odroczenie następuje z powodu uznania za czasowo niezdolnego do czynnej służby

wojskowej - również na wniosek komisji lekarskiej.

1.

Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się ze względu na

1)

konieczność sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny,

który nie ukończył szesnastu lat życia lub został zaliczony do I grupy inwalidów,

2)

osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego przez poborowego, jeżeli poborowy posiada

to gospodarstwo na podstawie tytułu prawnego albo jego wstępny pobiera emeryturę lub

rentę inwalidzką z powodu prowadzenia tego gospodarstwa, a zarazem jego prowadzenie

jest uzależnione od osobistej pracy poborowego,

3)

pobieranie nauki w szkole wyższej, z zastrzeżeniem art. 95 ust. 1,

4)

pobieranie nauki w szkole średniej albo policealnej w systemie dziennym.

2.

Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się również poborowym, którzy

1)

prowadzą własną kampanię wyborczą - na czas trwania tej kampanii albo którzy zostali

wybrani do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego - na czas trwania kadencji,

2)

zostali uznani przez komisję lekarską, ze względu na stan zdrowia, za czasowo niezdolnych

do czynnej służby wojskowej - na czas określony przez tę komisję.

3.

Odroczenia zasadniczej służby wojskowej można udzielić ze względu na pobieranie nauki

w szkole średniej albo policealnej w systemie wieczorowym lub zaocznym, a także jeżeli

poborowy został uznany za jedynego żywiciela rodziny w trybie art. 127.

4.

Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się również, gdy odpowiednie postępowanie toczy się przed

właściwym organem, a poborowy uprawdopodobni spełnienie warunków odroczenia.

5.

Przez gospodarstwo rolne, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się gospodarstwo rolne

określone w przepisach Kodeksu cywilnego, z tym że obszar użytków rolnych nie może być mniejszy niż 1 hektar.

6.

Nie udziela się odroczenia zasadniczej służby wojskowej w przypadkach określonych

w ust. 1 pkt 4 i ust. 3, jeżeli spowodowałoby to nieodbycie czynnej służby wojskowej

przez poborowego.

7.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i zasady udzielania

odroczeń zasadniczej służby wojskowej.

1.

Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się na okres nie krótszy niż 6 miesięcy

i nie dłuższy niż 12 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 39 ust. 2.

2.

Poborowy korzystający z odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest obowiązany stawić

się odpowiednio przed rejonową komisją poborową albo wojskowym komendantem uzupełnień

niezwłocznie po upływie okresu odroczenia, a gdy komisja ta nie urzęduje - zgłosić

się do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), który wskazuje mu termin i miejsce

stawienia się przed komisją poborową.

1.

Orzeczenie rejonowej komisji poborowej doręcza się poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień na piśmie, wraz z uzasadnieniem.

2.

Od orzeczenia rejonowej komisji poborowej przysługuje poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji poborowej. Wniesienie odwołania, z zastrzeżeniem

przepisu art. 190 ust. 2, nie wstrzymuje powołania poborowego do zasadniczej służby

wojskowej.

3.

Orzeczenie rejonowej komisji poborowej może być zmienione przez wojewódzką komisję

poborową również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.

4.

Członkom rejonowej komisji poborowej przysługuje prawo wnoszenia do wojewódzkiej komisji

poborowej sprzeciwów od orzeczeń rejonowej komisji poborowej.

5.

Odwołania od orzeczeń rejonowej komisji poborowej wnosi się w terminie 14 dni od dnia

doręczenia tych orzeczeń, a sprzeciwy - w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczeń.

1.

Orzekanie o udzieleniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej w przypadkach

określonych w art. 39 ust. 1 pkt 3 i 4, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 należy do wojskowych

komendantów uzupełnień.

2.

Orzeczenia, o których mowa w ust. 1, doręcza się poborowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3.

Od orzeczenia wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do

szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

orzeczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania poborowego do zasadniczej

służby wojskowej.

4.

Orzeczenie wojskowego komendanta uzupełnień może być zmienione przez szefa wojewódzkiego

sztabu wojskowego również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów

prawa.

Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia

i Opieki Społecznej określają, w drodze rozporządzenia, sposób wzywania do poboru,

dokumenty, jakie poborowi powinni przedstawić przy poborze, sposób przygotowania i

przeprowadzenia poboru, czynności organów rządowej administracji ogólnej oraz wójtów

lub burmistrzów (prezydentów miast) w tym zakresie, tryb postępowania przed komisjami

poborowymi oraz obowiązki i uprawnienia przewodniczącego i członków tych komisji,

a także zasady współdziałania komisji poborowych z terenowymi organami rządowej administracji

ogólnej, organami samorządu terytorialnego i komisjami lekarskimi, o których mowa

w art. 26 ust. 1.

1.

Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej poborowych uznanych za zdolnych do tej

służby, którzy

1)

pobierają naukę w szkole wyższej - do czasu, kiedy staną się absolwentami szkół wyższych

w rozumieniu art. 91,

2)

pełnią służbę przygotowawczą lub służbę w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa lub Straży

Granicznej albo pobierają naukę w szkołach resortu spraw wewnętrznych, chyba że odrębne

przepisy stanowią inaczej,

3)

są obywatelami polskimi stale zamieszkującymi za granicą.

2.

Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne formacje niż wymienione

w ust. 1 pkt 2, których funkcjonariuszy nie powołuje się do czynnej służby wojskowej.

3.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, orzeka wojskowy komendant uzupełnień na wniosek

poborowego. Decyzję wojskowego komendanta uzupełnień doręcza się poborowemu na piśmie

wraz z uzasadnieniem.

4.

Od decyzji wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do szefa

wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja

ta może być zmieniona przez szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego również z urzędu,

jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

1.

Poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej wojskowy komendant uzupełnień

przeznacza do służby uwzględniając potrzeby wojska, orzeczenie komisji poborowej i

komisji lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możności życzenia poborowych.

Zasady przeznaczania poborowych do służby określa Minister Obrony Narodowej.

2.

Poborowi powinni być powoływani do odbycia czynnej służby wojskowej, w miarę możliwości,

w jednostce wojskowej mającej siedzibę w pobliżu ich miejsca pobytu stałego (zamieszkania)

lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące.

1.

Poborowych nie powołanych do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku

kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, wojskowy komendant

uzupełnień przenosi do rezerwy.

2.

Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do poborowych, którzy

1)

nie mogli być powołani do zasadniczej służby wojskowej w okresie, o którym mowa w

ust. 1, z powodu odroczenia tej służby, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 39

ust. 2, albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do służby zastępczej,

2)

z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogli być powołani do zasadniczej

służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze względu na

a)

odbywanie kary pozbawienia wolności,

b)

orzeczenie kary pozbawienia praw publicznych,

c)

czasowe przebywanie za granicą,

d)

niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego,

e)

niezgłoszenie się do poboru do końca roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia

cztery lata życia.

3.

Poborowych, o których mowa w ust. 2, nie powołanych do zasadniczej służby wojskowej

przenosi się do rezerwy z dniem 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli

dwadzieścia osiem lat życia.

4.

Minister Obrony Narodowej może zarządzić przeniesienie części poborowych do rezerwy

przed ukończeniem przez nich wieku określonego w ust. 1 i 3.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r.

1.

Poborowych, którzy zostali duchownymi lub członkami zakonów (po profesji wieczystej),

przenosi się do rezerwy.

2.

Przepisu ust. 1 oraz innych przepisów ustawy dotyczących duchownych lub członków zakonów

nie stosuje się do

1)

duchownych wybieranych na określoną kadencję,

2)

duchownych lub członków zakonów kościołów i innych związków wyznaniowych o nie uregulowanej

sytuacji prawnej.

1.

Kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej mogą być poddane

obowiązkowi stawienia się do poboru, poczynając od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego,

w którym kończą osiemnaście lat życia

-

do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata. Kobiety

te mogą być uprzednio poddane obowiązkowi stawienia się do rejestracji.

2.

Obowiązki, o których mowa w ust. 1, nakłada Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia,

określając równocześnie kwalifikacje kobiet przydatne do czynnej służby wojskowej.

3.

Do rejestracji i poboru kobiet stosuje się odpowiednio przepisy art. 26-45.

4.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb przeznaczania kobiet

do czynnej służby wojskowej, udzielania im odroczeń i przenoszenia do rezerwy oraz

organy właściwe w tych sprawach.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Wojskowi komendanci uzupełnień prowadzą ewidencję wojskową osób podlegających obowiązkowi

służby wojskowej.

2.

Minister Obrony Narodowej określa zakres i sposób prowadzenia ewidencji wojskowej.

1.

Kierownicy zakładów pracy są obowiązani zawiadamiać wojskowych komendantów uzupełnień,

właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego

trwającego ponad dwa miesiące pracownika, o jego zatrudnieniu i zwolnieniu oraz o

kwalifikacjach i zajmowanym stanowisku.

2.

Rektorzy (dyrektorzy) szkół wyższych, policealnych i średnich są obowiązani zawiadamiać

wojskowych komendantów uzupełnień właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego

(zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące studenta (ucznia)

o przyjęciu go do szkoły, skreśleniu z listy studentów (uczniów) i wydaleniu oraz

o ukończeniu studiów (nauki).

3.

Zawiadomienia, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą tylko określonych osób podlegających

obowiązkowi czynnej służby wojskowej.

4.

Zakłady pracy, szkoły oraz inne jednostki organizacyjne są obowiązane wydawać zaświadczenia

w sprawach powszechnego obowiązku obrony na żądanie osób zainteresowanych i właściwych

organów wojskowych.

5.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązków i tryb postępowania

w sprawach, o których mowa w ust. 1-4.

1.

Wojskowe komendy uzupełnień lub organy przeprowadzające rejestrację przedpoborowych

są zawiadamiane

1)

przez sądy i jednostki organizacyjne prokuratury - o zastosowaniu tymczasowego aresztowania

wobec osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej, a przez sądy - również w określonym

zakresie o prawomocnym skazaniu tych osób,

2)

przez zakłady karne i poprawcze oraz areszty śledcze - o osadzeniu w zakładzie karnym

lub areszcie śledczym osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej lub

o umieszczeniu takich osób w zakładzie poprawczym oraz o zwolnieniu z tych zakładów

lub aresztu,

3)

przez kolegia do spraw wykroczeń - w określonym zakresie o prawomocnym ukaraniu przedpoborowych

i poborowych.

2.

Ministrowie Sprawiedliwości, Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych określają, w drodze

rozporządzenia, zakres zawiadomień, o których mowa w ust. 1, oraz sposób i terminy

ich przesyłania.

1.

Osoby podlegające powszechnemu obowiązkowi obrony są obowiązane do osobistego stawienia

się na wezwanie właściwych organów w sprawach dotyczących tego obowiązku w terminie

i miejscu określonym w wezwaniu oraz do poddania się badaniom lekarskim.

2.

Pracownikom wezwanym do osobistego stawienia się przed właściwy organ w sprawach dotyczących

powszechnego obowiązku obrony, którzy nie otrzymali od zakładu pracy wynagrodzenia

za czas opuszczony z powodu wezwania, przysługuje, na ich żądanie, zryczałtowana rekompensata

za utracone zarobki, za każdy dzień w wysokości 1/30 najniższego wynagrodzenia pracowników

za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, określonego przez Ministra Pracy i Polityki

Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy. Rekompensatę wypłaca organ wzywający na podstawie zaświadczeń wydanych przez zakłady

pracy.

3.

Osobom wezwanym do osobistego stawienia się przez właściwy organ w sprawach dotyczących

powszechnego obowiązku obrony przysługuje na ich żądanie zwrot kosztów przejazdu do

miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu

czasowego trwającego ponad dwa miesiące. Należność wypłaca organ wzywający na podstawie

udokumentowanego oświadczenia osoby wezwanej.

4.

Jeżeli wezwanie do stawienia się następuje wskutek niespełnienia lub nienależytego

spełnienia, z winy osoby wezwanej, obowiązków określonych w ustawie, przepisów ust.

2 i 3 nie stosuje się.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1975 r., z wyjątkiem art. 34 ust. 7, art.

35 ust. 5, art. 36 i 50, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia.

1.

Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej są obowiązane do spełniania

wojskowego obowiązku meldunkowego, polegającego na zgłaszaniu wójtom lub burmistrzom

(prezydentom miast) albo właściwym organom wojskowym zmian miejsca pobytu (zamieszkania),

imienia, nazwiska, wykształcenia i zawodu.

2.

Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej, które

1)

nie stawiły się do poboru - od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą

dziewiętnaście lat życia, albo

2)

zostały powołane do odbycia czynnej służby wojskowej, zasadniczej służby lub szkolenia

poborowych w obronie cywilnej albo służby zastępczej - od dnia doręczenia karty powołania

(karty skierowania) do tej służby

- są obowiązane uzyskać zezwolenie Ministra Obrony Narodowej lub organu wojskowego

przez niego upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą.

3.

Wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast)

1)

dokonują zameldowania osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej po uprzednim

wymeldowaniu się ich z poprzedniego miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu

czasowego trwającego ponad dwa miesiące,

2)

zawiadamiają wojskowych komendantów uzupełnień oraz wójtów lub burmistrzów (prezydentów

miast) właściwych ze względu na poprzednie miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub

pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące osób podlegających obowiązkowi czynnej

służby wojskowej o zmianach zgłoszonych przy spełnianiu wojskowego obowiązku meldunkowego.

4.

Żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo, w trybie określonym

w art. 90, są obowiązani do uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej na zmianę

miejsca pobytu; obowiązek ten trwa do czasu przeniesienia do rezerwy.

5.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady, zakres i tryb spełniania

obowiązków, o których mowa w ust. 1-3, oraz organy właściwe w tych sprawach.

1.

Osobom objętym ewidencją prowadzoną przez wojskowych komendantów uzupełnień wydaje

się wojskowe dokumenty osobiste dla potrzeb powszechnego obowiązku obrony.

2.

Minister Obrony Narodowej określa rodzaje i wzory wojskowych dokumentów osobistych,

organy właściwe do ich wydawania oraz zasady dokonywania wpisów w tych dokumentach.

3.

Wojskowych dokumentów osobistych nie wolno przenosić, przewozić ani przesyłać za granicę.

4.

Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych określa, w

drodze rozporządzenia, sposób doręczania wojskowych dokumentów osobistych, tryb postępowania

w razie ich utraty, zniszczenia lub nieprzyjęcia oraz organ, któremu osoba wyjeżdżająca

za granicę jest obowiązana złożyć wojskowy dokument osobisty na przechowanie.

1.

Obowiązek służby wojskowej polega na

1)

odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez poborowych,

2)

odbywaniu zajęć wojskowych oraz przeszkolenia wojskowego przez studentów i absolwentów

szkół wyższych,

3)

odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz okresowej służby wojskowej przez żołnierzy rezerwy,

4)

pełnieniu czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny

przez poborowych i żołnierzy rezerwy.

2.

W ramach obowiązku służby wojskowej poborowi - zamiast do zasadniczej służby wojskowej

- mogą być przeznaczeni do odbycia zasadniczej służby lub szkolenia poborowych w obronie

cywilnej.

1.

Równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej jest pełnienie

przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, formacje uzbrojone nie wchodzące

w skład Sił Zbrojnych, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem

obowiązku zasadniczej służby wojskowej.

3.

Poborowym pełniącym służbę w formacjach uzbrojonych nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych

i członkom ich rodzin, niezależnie od uprawnień określonych dla tych osób w przepisach

z tytułu tej służby, przysługują szczególne uprawnienia przewidziane w niniejszej

ustawie oraz w przepisach wydanych na jej podstawie dla żołnierzy zasadniczej służby

wojskowej i ich rodzin w zakresie określonym przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

4.

Skierowanie do służby w formacjach uzbrojonych nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej może nastąpić tylko za zgodą poborowego.

5.

Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrami, którym są podporządkowane formacje,

o których mowa w ust. 2, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przeznaczania

i kierowania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych nie wchodzących w skład

Sił Zbrojnych, a także przebieg tej służby w zakresie nie uregulowanym w odrębnych

ustawach.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Rada Ministrów określa corocznie liczbę poborowych powoływanych w roku kalendarzowym

do zasadniczej służby wojskowej, na przeszkolenie wojskowe, do zasadniczej służby

i szkolenia poborowych w obronie cywilnej oraz do służby w formacjach uzbrojonych

nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych, a także żołnierzy rezerwy do odbycia ćwiczeń

wojskowych i służby okresowej, jak również osób do odbycia ćwiczeń w obronie cywilnej.

1.

Obowiązkowi służby wojskowej w zakresie określonym w niniejszej ustawie podlegają

obywatele polscy

1)

mężczyźni począwszy od 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście

lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt, a posiadający

stopień chorążego lub stopień oficerski - sześćdziesiąt lat życia,

2)

kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do tej służby począwszy od 1 stycznia roku

kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego,

w którym kończą czterdzieści, a posiadające stopień chorążego lub stopień oficerski

- pięćdziesiąt lat życia.

2.

Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które

zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby.

3.

Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają kobiety, które

1)

sprawują opiekę nad dziećmi do lat ośmiu,

2)

sprawują opiekę nad dziećmi od lat ośmiu do szesnastu lub osobami wspólnie zamieszkałymi,

zaliczonymi do I grupy inwalidów albo obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można

powierzyć innym osobom.

Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej są osoby, które

1)

odbywają

a)

zasadniczą służbę wojskową,

b)

nadterminową zasadniczą służbę wojskową,

c)

przeszkolenie wojskowe,

d)

ćwiczenia wojskowe,

e)

okresową służbę wojskową,

2)

pełnią służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

1.

Powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych

albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób określony przez Ministra Obrony Narodowej.

Karta powołania jest decyzją administracyjną.

2.

Powoływanie do czynnej służby wojskowej należy do wojskowego komendanta uzupełnień.

3.

Dniem powołania do czynnej służby wojskowej jest określony w karcie powołania dzień

stawienia się do tej służby.

4.

Zorganizowanie doręczania i doręczanie kart powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych

przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa oraz do czynnej służby wojskowej

w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny należy

1)

w gminach - do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast),

2)

w rejonach - do kierowników urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej.

5.

W przypadkach, o których mowa w ust. 4, doręczenie kart powołania może nastąpić również

przez urzędy pocztowo-telekomunikacyjne lub Policję.

6.

Rozplakatowanie obwieszczeń o powołaniu osób do czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny należy do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast).

7.

Karty powołania w uzasadnionych przypadkach mogą być doręczane o każdej porze doby.

8.

Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych przeprowadzanych w trybie natychmiastowego

stawiennictwa może nastąpić tylko w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił

Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

9.

Minister Obrony Narodowej ustala wzory kart powołania i kart mobilizacyjnych oraz

ich przeznaczenie, a także wzory obwieszczeń.

1.

Powołani do czynnej służby wojskowej są obowiązani stawić się do tej służby w określonym

terminie i miejscu. Stają się oni żołnierzami w czynnej służbie wojskowej z chwilą

stawienia się do tej służby w określonym miejscu.

2.

W razie niestawienia się powołanego do czynnej służby wojskowej bez uzasadnionej przyczyny,

kierownik urzędu rejonowego rządowej administracji ogólnej właściwy ze względu na

miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące,

na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, zarządza przymusowe doprowadzenie przez

Policję do wskazanej jednostki wojskowej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej oraz Łączności w porozumieniu z

Ministrem-Szefem Urzędu Rady Ministrów określają właściwość i tryb postępowania organów

w sprawach doręczania kart powołania i rozplakatowania obwieszczeń lub powoływania

w inny sposób do czynnej służby wojskowej.

Sposób odbywania czynnej służby wojskowej oraz obowiązki i uprawnienia żołnierzy określa

ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia i zarządzenia, a także regulaminy

i rozkazy wydane przez Ministra Obrony Narodowej.

1.

Żołnierze są obowiązani zachować w tajemnicy wszystkie wiadomości, z którymi zapoznali

się bezpośrednio lub w związku z odbywaniem czynnej służby wojskowej, jeżeli wiadomości

te stanowią tajemnicę państwową lub służbową.

2.

Obowiązek zachowania tajemnicy trwa zarówno w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,

jak i po zwolnieniu z niej.

3.

Od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić żołnierza w czynnej służbie wojskowej

przełożony o uprawnieniach co najmniej dowódcy okręgu wojskowego, a żołnierza zwolnionego

z czynnej służby wojskowej - Minister Obrony Narodowej lub organ wojskowy przez niego

upoważniony, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

4.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani uzyskać zezwolenie Ministra Obrony

Narodowej lub organu wojskowego przez niego upoważnionego na rozpowszechnianie rezultatów

swej działalności naukowej, literackiej, artystycznej lub publicystycznej, zawierających

wiadomości stanowiące tajemnicę państwową lub służbową, w trybie określonym przez

Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.

1.

W okresie odbywania czynnej służby wojskowej członkostwo żołnierzy w partiach politycznych

ulega zawieszeniu.

2.

W okresie odbywania czynnej służby wojskowej żołnierze nie mogą brać udziału w działalności

ruchów obywatelskich i innych ugrupowań obywateli o charakterze politycznym ani też

prowadzić żadnej działalności politycznej na terenie jednostki (instytucji) wojskowej,

w tym rozpowszechniać publikacji dotyczących zagadnień politycznych.

3.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej w umundurowaniu oraz odznakach i oznakach wojskowych

nie mogą brać udziału w zgromadzeniach o charakterze politycznym.

4.

Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w przypadku kandydowania żołnierza w czynnej

służbie wojskowej do Sejmu, Senatu lub organu samorządu terytorialnego.

5.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą tworzyć i wstępować do związków zawodowych

ani brać udziału w działalności związków zawodowych, których byli członkami w chwili

powołania do tej służby.

6.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą wstępować do stowarzyszeń i innych organizacji

działających poza wojskiem oraz brać udział w działalności stowarzyszeń i innych organizacji,

do których należeli w chwili powołania do tej służby, tylko za zezwoleniem przełożonego

o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku.

7.

Działalność partii politycznych oraz stowarzyszeń i innych organizacji na terenie

jednostek (instytucji) wojskowych określają odrębne ustawy, z tym że na terenie jednostek

(instytucji) wojskowych nie mogą być tworzone i nie mogą działać środowiskowe stowarzyszenia

i inne organizacje zrzeszające żołnierzy w czynnej służbie wojskowej.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani uzyskać zezwolenie Ministra Obrony

Narodowej lub organu wojskowego przez niego upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą

w trybie określonym przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.

1.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani w czasie wykonywania zadań służbowych

nosić umundurowanie oraz odznaki i oznaki wojskowe.

2.

Żołnierzom, którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej, mogą być wydawane przedmioty

umundurowania i wyekwipowania wojskowego do celów związanych z wykonywaniem powszechnego

obowiązku obrony. Żołnierze ci są obowiązani stawić się w wydanym umundurowaniu i

z ekwipunkiem w razie powołania do służby.

3.

W innych przypadkach niż określone w ust. 1 i 2 żołnierze mogą nosić umundurowanie

oraz odznaki i oznaki wojskowe tylko w razie uzyskania zezwolenia w trybie i na zasadach

określonych przez Ministra Obrony Narodowej.

4.

Minister Obrony Narodowej określa

1)

wzory, zasady i sposób noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, jak

również zasady i sposób noszenia uzbrojenia,

2)

przypadki, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz

odznak i oznak wojskowych,

3)

zasady i sposób noszenia przez żołnierzy orderów, odznaczeń, medali i odznak innych

niż wojskowe,

4)

zasady wydawania przedmiotów umundurowania i wyekwipowania wojskowego w przypadkach,

o których mowa w ust. 2.

1.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej otrzymują

1)

bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny,

2)

umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe w naturze lub równoważnik pieniężny

- w przypadkach oraz na zasadach i według norm określonych przez Ministra Obrony Narodowej.

2.

Uprawnienia żołnierzy do zakwaterowania, uposażenia, świadczeń odszkodowawczych i

emerytalnych oraz zaopatrzenia inwalidzkiego określają odrębne ustawy i akty prawne

wydane na ich podstawie.

Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej przysługuje

1)

prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej

- na zasadach oraz w zakresie i trybie określonym przez Ministrów Obrony Narodowej

oraz Zdrowia i Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia,

2)

prawo do ulg przy przejazdach państwowymi środkami komunikacyjnymi - w zakresie i

na warunkach określonych w drodze rozporządzenia przez Ministra Transportu i Gospodarki

Morskiej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.

1.

Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, mogą być udzielane

urlopy w wymiarze i na zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej w drodze

rozporządzenia.

2.

Żołnierzom odbywającym zasadniczą, nadterminową i okresową służbę wojskową przysługuje

urlop wypoczynkowy w wymiarze i na zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej

w drodze rozporządzenia.

3.

Żołnierzom odbywającym zasadniczą, nadterminową i okresową służbę wojskową udziela

się urlopu okolicznościowego na czas trwania ich własnej kampanii wyborczej.

1.

Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje po upływie czasu trwania służby ustalonego

w ustawie lub powołaniu, a przed upływem tego czasu - w przypadkach określonych w

ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie.

2.

Zwolnienie przeprowadzają dowódcy jednostek wojskowych lub inne organy wojskowe.

3.

Żołnierza uważa się za zwolnionego z czynnej służby wojskowej z chwilą jego odejścia

z miejsca pełnienia służby, po zwolnieniu z niej stosownie do ust. 2.

Kandydatom na żołnierzy zawodowych oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne

uprawnienia i ulgi przewidziane w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin oraz w przepisach

wydanych na jej podstawie, z wyjątkiem uprawnień do zasiłków miesięcznych przewidzianych

w art. 111 a tej ustawy. Należności mieszkaniowe oraz opłaty eksploatacyjne przewidziane

w art. 113a ust. 1 pkt 1 ustawy pokrywają organy wojskowe.

1.

Koszty przejazdu osób powołanych do czynnej służby wojskowej oraz przejazdu osób zwolnionych

z tej służby do miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego

ponad dwa miesiące ponoszą organy wojskowe.

2.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przejazdy na podstawie kart mobilizacyjnych

i kart powołania są bezpłatne.

Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb

powoływania do czynnej służby wojskowej i zwalniania z tej służby.

1.

Ze względu na posiadany stopień wojskowy żołnierze są szeregowymi, podoficerami, chorążymi

lub oficerami.

2.

Stopniami wojskowymi są następujące stopnie

w wojskach lądowych i lotnictwie

w marynarce wojennej

szeregowi

szeregowy

marynarz

starszy szeregowy

starszy marynarz

podoficerowiemłodsi

kapral

mat

starszy kapral

starszy mat

starsi

plutonowy

bosmanmat

sierżant

bosman

starszy sierżant

starszy bosman

sierżant sztabowy

bosman sztabowy

starszy sierżant sztabowy

starszy bosman sztabowy

chorążowiemłodsi

młodszy chorąży

młodszy chorąży marynarki

chorąży

chorąży marynarki

starsi

starszy chorąży

starszy chorąży marynarki

chorąży sztabowy

chorąży sztabowy marynarki

starszy chorąży sztabowy

starszy chorąży sztabowy marynarki

oficerowiemłodsi

podporucznik

podporucznik marynarki

porucznik

porucznik marynarki

kapitan

kapitan marynarki

starsi

major

komandor podporucznik

podpułkownik

komandor porucznik

pułkownik

komandor

generałowie i admirałowie

generał brygady

kontradmirał

generał dywizji

wiceadmirał

generał broni

admirał

3.

Najwyższym stopniem wojskowym jest stopień Marszałka Polski.

4.

Minister Obrony Narodowej może ustalać również inne nazwy stopni wojskowych w poszczególnych

rodzajach wojsk lub służb równoznaczne ze stopniami wymienionymi w ust. 2 oraz ustanawiać

w drodze rozporządzenia nowe stopnie wojskowe.

1.

Stopnie wojskowe są dożywotnie.

2.

Stopień wojskowy jest tytułem żołnierza.

3.

Minister Obrony Narodowej może wprowadzać również inne tytuły wojskowe oraz określać

zasady używania stopni i innych tytułów wojskowych.

1.

Stopień szeregowego otrzymują bez szczególnego nadania osoby

1)

powołane po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej - z dniem stawienia się do tej

służby,

2)

przeznaczone do zajęć wojskowych studentów - z dniem zaliczenia do stanu osobowego

studium wojskowego,

3)

przeniesione do rezerwy bez odbycia służby wojskowej - z dniem przeniesienia do rezerwy.

2.

Nadanie wyższego stopnia wojskowego następuje w drodze mianowania. Zasady, warunki

i tryb mianowania na stopnie wojskowe określa Minister Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.

3.

Na stopnie wojskowe szeregowych, podoficerów i chorążych mianuje Minister Obrony Narodowej

lub organy wojskowe przez niego upoważnione.

4.

Na pierwszy stopień oficerski (podporucznika) oraz na stopnie oficerskie generałów

i admirałów mianuje Prezydent na wniosek Ministra Obrony Narodowej.

5.

Na pozostałe stopnie oficerskie mianuje Minister Obrony Narodowej.

6.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej mianuje na stopień Marszałka Polski oficera posiadającego

stopień generała (admirała) za wyjątkowe zasługi dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej.

7.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na wszystkie stopnie wojskowe do stopnia

pułkownika (komandora) włącznie mianuje Minister Obrony Narodowej lub organy wojskowe

przez niego upoważnione.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Za dokonanie czynu świadczącego o szczególnym męstwie lub za wyjątkowe zasługi można

mianować żołnierza na wyższy stopień wojskowy niezależnie od istnienia warunków wymaganych

do mianowania.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do żołnierzy, którzy zmarli lub utracili zdolność

do służby wojskowej wśród okoliczności świadczących o szczególnym męstwie lub o wyjątkowych

zasługach.

1.

Żołnierz traci stopień wojskowy w razie

1)

utraty obywatelstwa polskiego,

2)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych

lub degradację,

3)

wymierzenia kary dyscyplinarnej pozbawienia stopnia wojskowego,

4)

pozbawienia stopnia oficerskiego wyższego niż stopień pułkownika (komandora) orzeczeniem

organu właściwego do mianowania na ten stopień.

2.

Żołnierzowi zostaje obniżony stopień wojskowy w razie

1)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę obniżenia stopnia wojskowego,

2)

wymierzenia kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia wojskowego.

3.

W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2-4 żołnierz zachowuje stopień szeregowego.

4.

Obniżenie stopnia wojskowego obejmuje utratę posiadanego stopnia i powrót do stopnia

bezpośrednio niższego w obrębie korpusu oficerów, chorążych albo podoficerów.

1.

Żołnierz nie będący w czynnej służbie wojskowej może być pozbawiony stopnia oficerskiego,

chorążego lub podoficerskiego w razie popełnienia czynu świadczącego o utracie wymaganych

wartości moralnych.

2.

Żołnierzowi, o którym mowa w ust. 1, może być również obniżony stopień wojskowy w

razie rażącego naruszenia zasad współżycia społecznego lub zachowania uwłaczającego

godności stopnia wojskowego, jeżeli uzasadniają to charakter i okoliczności czynu.

3.

O pozbawieniu lub obniżeniu stopnia wojskowego orzeka organ właściwy do mianowania

na ten stopień; o pozbawieniu stopnia podporucznika orzeka Minister Obrony Narodowej.

Przepis art. 78 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

4.

Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, tryb pozbawiania i obniżania

stopni wojskowych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2.

1.

Żołnierz odzyskuje stopień wojskowy w razie uchylenia

1)

wyroku skazującego na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub degradację,

2)

orzeczenia sądu honorowego, na podstawie którego nastąpiło pozbawienie lub obniżenie

stopnia wojskowego,

3)

kary dyscyplinarnej pozbawienia lub obniżenia stopnia wojskowego,

4)

decyzji o pozbawieniu lub obniżeniu stopnia wojskowego, wydanej w trybie art. 78 i

79.

2.

W razie ponownego uzyskania obywatelstwa polskiego osoba pozbawiona stopnia wojskowego

odzyskuje stopień szeregowego, chyba że organ uprawniony do mianowania uzna za wskazane

przywrócić jej utracony wyższy stopień wojskowy.

1.

Za szczególne osiągnięcia w pracy lub zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej można

żołnierzowi przywrócić stopień wojskowy.

2.

Przywrócenie stopnia wojskowego w razie jego utraty wskutek skazania na karę dodatkową

pozbawienia praw publicznych nie może nastąpić przed upływem czasu, na który wymierzono

tę karę.

3.

O przywróceniu stopnia wojskowego orzeka organ właściwy do mianowania na ten stopień.

O przywróceniu stopnia podporucznika orzeka Minister Obrony Narodowej.

1.

Czas trwania zasadniczej służby wojskowej wynosi osiemnaście miesięcy.

2.

Służbę określoną w ust. 1 odbywa się w jednym nieprzerwanym okresie.

3.

Zasadnicza służba wojskowa może być odbywana także w kilku okresach w ciągu trzech

lat. Podział służby na okresy ustala Minister Obrony Narodowej.

4.

Minister Obrony Narodowej może stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych ograniczać czas

trwania zasadniczej służby wojskowej.

5.

W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa Państwa,

Rada Ministrów może przedłużać, w drodze rozporządzenia, czas trwania zasadniczej

służby wojskowej o okres nie przekraczający łącznie jednego miesiąca.

1.

Do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się poborowych przeznaczonych stosownie

do art. 45 do tej służby oraz poborowych, którzy zgłosili się ochotniczo do jej odbycia.

2.

Do odbycia zasadniczej służby wojskowej określonej w art. 82 ust. 1 powołuje się również

mężczyzn uznanych za zdolnych do służby wojskowej, którzy ukończyli siedemnaście lat

życia i zgłosili się ochotniczo do tej służby.

1.

Ochotników określonych w art. 83 ust. 2 kieruje się do rejonowej komisji lekarskiej

w celu ustalenia zdolności do służby wojskowej.

2.

Wydanie orzeczenia o niezdolności ochotnika do służby wojskowej nie zwalnia go od

obowiązku stawienia się do poboru w określonym terminie i miejscu.

Żołnierze przeniesieni w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej do jednostki

wojskowej, w której służba ta trwa dłużej lub krócej od okresu, na jaki ich powołano,

są obowiązani do odbywania służby przez czas ustalony dla żołnierzy tej jednostki.

1.

Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą pełnić ją nadterminowo przez

okres od jednego do czterech lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia.

2.

Żołnierze pozostawieni w zasadniczej służbie wojskowej, stosownie do ust. 1, są obowiązani

do nadterminowego pełnienia jej przez okres, na jaki się zgłosili.

3.

Minister Obrony Narodowej określa szczególne uprawnienia w zakresie zakwaterowania,

urlopów i innych świadczeń przysługujących żołnierzom, których zgłoszenie do nadterminowego

pełnienia zasadniczej służby wojskowej zostało przyjęte.

1.

Żołnierza, który odbył zasadniczą służbę wojskową, przenosi się do rezerwy.

2.

Przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej żołnierza zwalnia się z tej służby w razie

1)

odbywania służby w kilku okresach,

2)

uznania go ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do służby

wojskowej,

3)

konieczności sprawowania przez niego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, który

nie ukończył szesnastu lat życia lub został zaliczony do I grupy inwalidów,

4)

przyjęcia go na naukę do szkoły średniej, policealnej lub wyższej w systemie dziennym,

5)

konieczności prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego, jeżeli posiada to gospodarstwo

na podstawie tytułu prawnego albo jego wstępny pobiera emeryturę lub rentę inwalidzką

z powodu prowadzenia tego gospodarstwa, a zarazem prowadzenie gospodarstwa jest uzależnione

od jego osobistej pracy; przepis art. 39 ust. 5 stosuje się odpowiednio,

6)

wybrania go do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego,

7)

zarządzenia w stosunku do niego wykonania kary pozbawienia wolności, w tym również

kary zastępczej.

3.

Żołnierz może być zwolniony z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem, w razie

przyjęcia go na naukę do szkoły średniej albo policealnej lub wyższej, w systemie

wieczorowym lub zaocznym, a także w razie uznania go za jedynego żywiciela rodziny

w trybie art. 127.

4.

Decyzję w sprawie zwolnienia żołnierza z zasadniczej służby wojskowej w przypadkach

określonych w ust. 2 i 3 podejmuje właściwy organ wojskowy z urzędu lub na wniosek

żołnierza. Decyzję doręcza się żołnierzowi na piśmie wraz z uzasadnieniem.

5.

Od decyzji właściwego organu wojskowego przysługuje żołnierzowi odwołanie do organu

wojskowego wyższego stopnia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja

ta może być zmieniona przez organ wojskowy wyższego rzędu również z urzędu, jeżeli

została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

6.

Po ustaniu przyczyn zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, określonych w ust.

2 i 3, żołnierza powołuje się do odbycia pozostałego okresu tej służby, jeżeli nie

zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie odroczenia z innego tytułu, albo przenosi

się go do rezerwy.

7.

Żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową nadterminowo może być z niej zwolniony

również przed upływem okresu, na który zgłosił się do tej służby, w szczególnych przypadkach

określonych przez Ministra Obrony Narodowej.

1.

O konieczności sprawowania przez żołnierza bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny

oraz osobistego prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego orzeka wójt lub burmistrz

(prezydent miasta).

2.

Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się żołnierzowi i właściwemu

organowi wojskowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3.

Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje żołnierzowi oraz właściwemu

organowi wojskowemu odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została

wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4.

Ostateczne decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1, są wiążące dla dowódców jednostek

wojskowych.

1.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i zasady zwalniania

żołnierzy z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem, a także szczegółowe zasady

i tryb postępowania oraz właściwość organów wojskowych w tych sprawach.

2.

Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady powoływania

do odbycia pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej i przenoszenia do rezerwy.

1.

Żołnierze mogą być zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo z pozostawieniem

w dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej w przypadkach i na warunkach określonych

przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.

2.

Przeniesienie do rezerwy żołnierzy zwolnionych z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo

następuje z upływem ustawowego czasu trwania tej służby, liczonego od dnia rozpoczęcia

jej odbywania.

3.

Przed przeniesieniem do rezerwy żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej

przedterminowo mogą być w każdym czasie wezwani do dalszego jej odbywania.

Ilekroć w ustawie jest mowa o „absolwentach szkół wyższych”, rozumie się przez to

poborowych, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem jednolitych

studiów magisterskich lub studiów wyższych zawodowych, a jeżeli bezpośrednio po ukończeniu

studiów wyższych zawodowych podjęli naukę na uzupełniających studiach magisterskich

- także poborowych, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem tych

studiów - choćby studiów nie ukończyli, a studia były prowadzone w systemie dziennym,

wieczorowym lub zaocznym.

1.

Absolwenci szkół wyższych są obowiązani, z zastrzeżeniem art. 95 i 96, do odbycia

przeszkolenia wojskowego.

2.

Obowiązkowi odbycia przeszkolenia wojskowego podlegają również absolwenci szkół wyższych,

którzy ukończyli studia za granicą.

3.

Absolwenci szkół wyższych będący żołnierzami rezerwy mogą odbyć przeszkolenie wojskowe

na własną prośbę.

4.

Rada Ministrów może nałożyć, w drodze rozporządzenia, obowiązek odbycia przeszkolenia

wojskowego również na absolwentki szkół wyższych posiadające kwalifikacje przydatne

do czynnej służby wojskowej. Przepis art. 48 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Przeszkolenie wojskowe odbywa się w jednostkach wojskowych w wymiarze do sześciu miesięcy.

2.

Poborowych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później niż w ciągu

osiemnastu miesięcy od dnia, w którym stali się absolwentami szkół wyższych, a jeżeli

powołanie w tym terminie nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organów wojskowych

albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do odbycia służby zastępczej - w ciągu

następnych osiemnastu miesięcy.

3.

W sprawach odroczenia przeszkolenia wojskowego absolwentom szkół wyższych stosuje

się odpowiednio art. 38-43, z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

Wojskowy komendant uzupełnień może odroczyć absolwentowi szkoły wyższej, na jego wniosek,

odbycie przeszkolenia wojskowego również wtedy, jeżeli bezpośrednio po ukończeniu

jednolitych lub uzupełniających studiów magisterskich podjął on naukę na studiach

doktoranckich prowadzonych jako dzienne. Przepisy art. 42 i ust. 2 stosuje się odpowiednio.

5.

Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, tryb przeznaczania absolwentów

szkół wyższych do odbycia przeszkolenia wojskowego, sposób powoływania na to przeszkolenie,

rodzaje i szczegółowy czas trwania tego przeszkolenia oraz sposób jego odbywania i

zwalniania.

6.

Koszty związane z odbywaniem przeszkolenia wojskowego przez absolwentów szkół wyższych

pokrywa się z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.

1.

Żołnierzy, którzy odbyli przeszkolenie wojskowe, oraz studentów, którzy odbyli zajęcia

wojskowe określone w art. 95 ust. 1, przenosi się do rezerwy.

2.

W sprawach zwalniania żołnierzy z przeszkolenia wojskowego przed jego odbyciem stosuje

się odpowiednio art. 87-89.

1.

Studenci wyższych szkół morskich są obowiązani do odbycia zajęć wojskowych w czasie

trwania studiów. Odbycie tych zajęć jest równoznaczne z odbyciem przeszkolenia wojskowego,

o którym mowa w art. 93 ust. 1.

2.

Zajęcia wojskowe są obowiązkowym przedmiotem nauki objętym planem studiów, prowadzonym

w studium wojskowym będącym jednostką organizacyjną wyższej szkoły morskiej.

3.

Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej,

określa

1)

w drodze rozporządzenia, tryb przeznaczania studentów wyższych szkół morskich do odbycia

zajęć wojskowych oraz czas i sposób ich odbywania,

2)

organizację studium wojskowego,

3)

programy zajęć wojskowych.

4.

Koszty związane z utworzeniem i działalnością studiów wojskowych pokrywa się z budżetu

Ministerstwa Obrony Narodowej. Rada Ministrów określa szczegółowe zasady i tryb pokrywania

tych kosztów.

1.

Studenci i studentki akademii medycznych są obowiązani do odbycia zajęć z zakresu

medycyny katastrof. Zajęcia te są obowiązkowym przedmiotem nauki objętym planem studiów.

2.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,

określa czas i sposób odbywania oraz programy zajęć z zakresu medycyny katastrof.

1.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zwolnić absolwentów niektórych szkół

wyższych z obowiązku odbycia przeszkolenia wojskowego.

2.

Studenci, którzy nie stali się absolwentami szkół wyższych, podlegają obowiązkowi

odbycia czynnej służby wojskowej na zasadach ogólnych.

1.

Poborowi, o których mowa w art. 92 ust. 1 i art. 95 ust. 1, skierowani do odbycia

służby zastępczej, odbywają tę służbę po dniu, w którym stali się absolwentami szkół

wyższych.

2.

Poborowi, którzy nie zostali skierowani do odbycia służby zastępczej, podlegają powołaniu

do odbycia przeszkolenia wojskowego, o którym mowa w art. 93 ust. 1.

Żołnierzami rezerwy są osoby przeniesione do rezerwy na podstawie przepisów niniejszej

ustawy.

1.

Obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych.

2.

Do odbycia ćwiczeń wojskowych nie powołuje się żołnierzy rezerwy, którzy

1)

prowadzą własną kampanię wyborczą - w czasie jej trwania,

2)

zostali wybrani do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego - w czasie trwania

kadencji,

3)

odbyli służbę zastępczą.

3.

Niezależnie od ćwiczeń wojskowych można powołać podoficerów, chorążych i oficerów

rezerwy, w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony Państwa lub potrzebami Sił

Zbrojnych, do okresowej służby wojskowej. Przepis ust.

2 stosuje się odpowiednio.

1.

Wojskowy komendant uzupełnień zawiadamia zakład pracy zatrudniający żołnierza rezerwy

o zamiarze powołania go do odbycia ćwiczeń wojskowych, nie później niż na trzy miesiące

przed dniem powołania.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio wobec żołnierzy rezerwy osobiście prowadzących

gospodarstwo rolne w warunkach określonych w art. 39 ust. 1 pkt 2 oraz prowadzących

jednoosobowo działalność gospodarczą, która została zgłoszona do ewidencji działalności

gospodarczej Przepisy art. 39 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do ćwiczeń wojskowych odbywanych w trybie natychmiastowego

stawiennictwa i ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin.

4.

Zakład pracy może wystąpić, w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia, do

szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego z uzasadnionym wnioskiem o odstąpienie od powołania,

o którym mowa w ust.1, jeżeli powołanie to spowodowałoby zaprzestanie działalności

zakładu pracy albo wyrządziłoby mu inną poważną szkodę.

5.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do żołnierzy rezerwy określonych w ust. 2.

6.

Szef wojewódzkiego sztabu wojskowego wydaje decyzję, nie później niż na 30 dni przed

dniem powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych. Decyzja ta jest ostateczna.

1.

Jeżeli wskutek powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych nastąpiły skutki, o których

mowa w art. 101 ust. 4, zakład pracy może dochodzić od Skarbu Państwa odszkodowania.

2.

Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli zakład pracy nie wystąpił

z wnioskiem określonym w art. 101 ust. 4.

3.

Jeżeli wskutek wystąpienia przez zakład pracy z wnioskiem, o którym mowa w art. 101

ust. 4, zawierającym nieprawdziwe lub znacznie zawyżone dane, organy wojskowe poniosły

szkodę, zakład pracy jest obowiązany do jej naprawienia.

4.

Dochodzenie roszczeń, o których mowa w ust. 1 i 3, następuje w trybie postępowania

cywilnego.

5.

Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do żołnierzy rezerwy określonych w art.

101 ust. 2.

1.

Łączny czas trwania ćwiczeń wojskowych przez cały okres pozostawania żołnierza w rezerwie

nie może przekraczać

1)

dla szeregowych i podoficerów, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową - dziewięciu

miesięcy,

2)

dla szeregowych i podoficerów, którzy nie odbyli zasadniczej służby wojskowej - dwunastu

miesięcy,

3)

dla chorążych i oficerów - osiemnastu miesięcy.

2.

Ćwiczenia wojskowe odbyte w stopniu szeregowego lub w stopniu podoficerskim zalicza

się do łącznego czasu ćwiczeń wojskowych ustalonego dla chorążych i oficerów.

1.

Czas trwania ćwiczeń wojskowych nie może przekraczać łącznie dziewięćdziesięciu dni

w ciągu roku.

2.

Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych może nastąpić najwyżej raz w roku, a ćwiczeń

trwających do dwudziestu czterech godzin - nie więcej niż trzy razy w roku.

3.

W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa Państwa,

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przedłużyć czas trwania ćwiczeń wojskowych

o okres nie przekraczający łącznie trzydziestu dni w ciągu roku.

Przepisów art. 103 i 104 nie stosuje się do ćwiczeń wojskowych związanych z udziałem

w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, sposób i formę odbywania

ćwiczeń wojskowych oraz ich ilość i czas trwania dla poszczególnych grup żołnierzy

rezerwy, stosownie do ich wieku oraz stopnia i rodzaju wyszkolenia wojskowego.

Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, oraz członkowie zakonów mogą

być powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych tylko w celu przeszkolenia do pełnienia

funkcji kapelana wojskowego, za zgodą właściwego przełożonego kościelnego.

1.

Do okresowej służby wojskowej powołuje się podoficerów, chorążych i oficerów rezerwy.

2.

Łączny czas trwania okresowej służby wojskowej nie może przekraczać dwunastu miesięcy

przez okres pozostawania żołnierza w rezerwie.

3.

Jeżeli żołnierz podlegający zwolnieniu z okresowej służby wojskowej w związku z upływem

czasu trwania tej służby lub orzeczeniem niezdolności do służby wojskowej jest niezdolny

do pracy z powodu choroby stwierdzonej orzeczeniem lekarskim, czas trwania okresowej

służby wojskowej przedłuża się na jego prośbę na okres choroby, nie przekraczający

sześciu miesięcy.

4.

Szczegółowe prawa i obowiązki żołnierzy pełniących okresową służbę wojskową określa

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny poborowi uznani za zdolnych do służby

wojskowej oraz żołnierze rezerwy niezależnie od ich przeznaczenia mogą być w każdym

czasie powołani do czynnej służby wojskowej.

2.

Do czynnej służby wojskowej mogą być powołane również inne osoby, które zgłosiły się

do pełnienia tej służby w drodze zaciągu ochotniczego.

3.

Minister Obrony Narodowej określa zasady przeprowadzania zaciągu ochotniczego.

Żołnierze odbywający czynną służbę wojskową w chwili ogłoszenia mobilizacji i wybuchu

wojny oraz żołnierze powołani do tej służby stosownie do art. 109 pozostają w czynnej

służbie wojskowej do czasu zwolnienia.

1.

Żołnierze powołani do czynnej służby wojskowej mogą być przeznaczeni do pełnienia

tej służby w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych.

2.

Minister Obrony Narodowej określa zasady i tryb przeznaczania żołnierzy do służby

w obronie cywilnej i w jednostkach zmilitaryzowanych oraz zasady pełnienia tej służby.

1.

Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, mogą być powołani do czynnej

służby wojskowej wyłącznie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych.

2.

Słuchacze seminariów i szkół duchownych oraz członkowie zakonów mogą być powołani

do czynnej służby wojskowej wyłącznie do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej.

1.

Przeprowadzenie poboru zarządza Minister Obrony Narodowej.

2.

Minister Obrony Narodowej może zarządzić objęcie obowiązkiem stawienia się do poboru

1)

mężczyzn, którzy w danym roku kalendarzowym kończą osiemnaście lat życia,

2)

kobiet posiadających kwalifikacje przydatne do służby wojskowej, które w danym roku

kalendarzowym kończą osiemnaście, a nie przekroczyły czterdziestu lat życia i nie

są żołnierzami rezerwy,

3)

osób uznanych za czasowo niezdolne do służby wojskowej.

3.

Osoby wymienione w ust. 2 są poborowymi w rozumieniu art. 109 ust. 1.

1.

Do przeprowadzania poboru są właściwe wojewódzkie sztaby wojskowe.

2.

Szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych powołują rejonowe i wojewódzkie komisje poborowe

w składzie określonym przez Ministra Obrony Narodowej.

3.

Orzeczenia rejonowych komisji poborowych są ostateczne.

4.

Orzeczenie rejonowej komisji poborowej może być zmienione lub uchylone przez wojewódzką

komisję poborową tylko w trybie nadzoru, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów

prawa lub jest oczywiście błędne.

Odroczenia czynnej służby wojskowej udziela się tylko ze względu na stan zdrowia,

na czas ustalony przez rejonową komisję poborową, nie dłuższy jednak niż sześć miesięcy.

Po upływie tego okresu poborowy korzystający z odroczenia obowiązany jest stawić się

ponownie przed właściwą komisją poborową.

1.

Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej osób, które ze względu na posiadane kwalifikacje

lub zajmowane stanowiska pracy są niezbędne dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa

Państwa.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, kategorie osób, o których mowa w

ust. 1, a także zasady i tryb ich reklamowania od obowiązku pełnienia czynnej służby

wojskowej.

1.

Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje

1)

w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za trwale niezdolnego do

służby wojskowej,

2)

w razie demobilizacji poszczególnych roczników lub grup żołnierzy określonych przez

Ministra Obrony Narodowej.

2.

Zwolnienie z czynnej służby wojskowej może nastąpić

1)

w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za czasowo niezdolnego do

służby wojskowej,

2)

w przypadku reklamowania.

3.

Żołnierze zwolnieni z czynnej służby wojskowej obowiązani są zgłosić się osobiście

w ciągu siedmiu dni od dnia zwolnienia ze służby do właściwej ze względu na miejsce

pobytu stałego (zamieszkania) wojskowej komendy uzupełnień w celu dokonania odpowiednich

zmian w ewidencji wojskowej.

1.

W okresie między dniem doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej

a jej odbyciem stosunek pracy nie może być przez zakład pracy wypowiedziany ani rozwiązany.

2.

Jeżeli okres dokonanego przez zakład pracy lub przez pracownika wypowiedzenia stosunku

pracy upływa po dniu doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej,

wypowiedzenie staje się bezskuteczne. W tym przypadku rozwiązanie stosunku pracy może

nastąpić tylko na żądanie pracownika.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do umów o pracę zawartych na okres próbny.

W razie upływu okresu próbnego po powołaniu pracownika do czynnej służby wojskowej

umowę o pracę uważa się za zawartą na czas nie określony.

4.

Przepisy ust. 1-3 nie dotyczą pracowników powołanych do czynnej służby wojskowej,

która ma być odbywana w formie jednodniowych ćwiczeń.

5.

Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy ulega

jednakże rozwiązaniu z upływem terminu określonego w umowie.

6.

Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się, jeżeli zakład pracy może rozwiązać umowę o pracę

bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji

zakładu pracy. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku pracy następuje na zasadach

ogólnych.

1.

Na wniosek pracownika, któremu doręczono kartę powołania do czynnej służby wojskowej,

zakład pracy jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy bez zachowania prawa

do wynagrodzenia

1)

na dwa dni, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do zasadniczej lub okresowej

służby wojskowej,

2)

na jeden dzień, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych

trwających powyżej trzydziestu dni.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli doręczona karta powołania zobowiązuje do natychmiastowego

stawiennictwa.

3.

Na wniosek pracownika, który odbył ćwiczenia wojskowe trwające powyżej trzydziestu

dni, zakład pracy jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy po odbyciu tych

ćwiczeń na jeden dzień, bez zachowania prawa do wynagrodzenia.

4.

W przypadkach określonych w ust. 1 i 3 zakład pracy może - na własny koszt - wypłacić

pracownikowi wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy.

1.

Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej

podjął pracę w zakładzie pracy, w którym był zatrudniony w dniu powołania do tej służby,

czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w tym zakładzie

w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.

2.

Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej

podjął pracę po raz pierwszy lub w innym zakładzie pracy niż ten, w którym był zatrudniony

w dniu powołania do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu

zatrudnienia wymaganego do nabywania lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku

pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom zakładu pracy,

w którym podjął pracę.

3.

Pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej

służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia, od

którego zależą tylko uprawnienia w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości

odprawy pośmiertnej, a także uprawnienia emerytalno-rentowe.

4.

Terminy przewidziane w ust. 1 i 2 uważa się za zachowane, jeżeli pracownik nie mógł

podjąć pracy z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.

5.

Przepisy ust. 1-4 stosuje się, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują korzystniejszych

uprawnień.

6.

Przepisy ust. 1-3 nie naruszają uprawnień bezrobotnych, określonych w odrębnych przepisach.

1.

Żołnierze rezerwy, którzy w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby

wojskowej, z zastrzeżeniem art. 120 ust. 4, nie mogą podjąć pracy wskutek ogłoszenia

upadłości lub likwidacji zakładu pracy, w którym byli zatrudnieni w dniu powołania

do tej służby, albo rozwiązania z nimi stosunku pracy z przyczyn dotyczących tego

zakładu, a także którzy z innych przyczyn poszukują pracy - korzystają z pierwszeństwa

w zakresie pośrednictwa pracy.

2.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określa,

w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia pośrednictwa pracy w stosunku

do żołnierzy rezerwy, o których mowa w ust. 1.

1.

Zakład pracy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do czynnej służby wojskowej,

jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku

równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz wynagrodzenia, jeżeli w ciągu trzydziestu

dni od dnia zwolnienia ze służby pracownik zgłosił się do tego zakładu w celu podjęcia

pracy. Niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło

z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.

2.

Jeżeli pracownik uzyskał podczas odbywania czynnej służby wojskowej inne lub wyższe

niż posiadane uprzednio kwalifikacje zawodowe, zakład pracy jest obowiązany na wniosek

pracownika zatrudnić go w miarę możliwości na stanowisku, które odpowiada nabytym

w wojsku kwalifikacjom.

Pracownik, który podjął pracę po przedterminowym zwolnieniu z zasadniczej służby wojskowej

z pozostawieniem w dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej - w razie wezwania do dalszego

odbywania tej służby - jest obowiązany stawić się do pracy następnego dnia po zwolnieniu

ze służby.

1.

Zakład pracy udziela pracownikowi powołanemu do odbycia ćwiczeń wojskowych urlopu

bezpłatnego na okres trwania tych ćwiczeń, z wyjątkiem ćwiczeń trwających do dwudziestu

czterech godzin, odbywanych w czasie lub w dniu wolnym od pracy.

2.

W czasie trwania urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, pracownik zachowuje wszystkie

uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Pracownik powołany do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej otrzymuje z zakładu

pracy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych

dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego

powołania do tej samej służby.

W okresie odbywania przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej rozwiązanie przez

zakład pracy stosunku pracy z żoną żołnierza może nastąpić wyłącznie z winy pracownicy

oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy.

1.

Poborowych, którym doręczono kartę powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej,

oraz żołnierzy odbywających tę służbę, z wyjątkiem żołnierzy pełniących ją nadterminowo,

mających na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny, wójt lub burmistrz (prezydent miasta)

uznaje - na ich wniosek lub uprawnionego członka rodziny - za jedynego żywiciela rodziny.

2.

Członkami rodziny pozostającymi na wyłącznym utrzymaniu poborowego (żołnierza) są

małżonkowie, dzieci, rodzice oraz inne osoby, jeżeli poborowego (żołnierza) obciąża

obowiązek alimentacyjny względem tych osób, a uzyskiwany przez nie dochód z jakiegokolwiek

tytułu jest niższy od najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny miesięczny wymiar

czasu pracy, określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy, oraz spełniają oni warunki szczegółowe ustalone przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

3.

Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się osobie, która wniosła

podanie, wraz z uzasadnieniem.

4.

Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje osobie, która wniosła

podanie, odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.

Decyzja może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana

z naruszeniem przepisów prawa.

1.

Członkom rodziny żołnierza, ze względu na których został on uznany za jedynego żywiciela

rodziny, przysługują zasiłki na utrzymanie tych osób.

2.

Zasiłek na utrzymanie rodziny przysługuje od dnia wniesienia podania, o którym mowa

w art. 127 ust. 1, nie wcześniej jednak niż od dnia stawienia się do zasadniczej służby

wojskowej, do dnia zwolnienia z tej służby.

3.

Zasiłek na utrzymanie rodziny wynosi dla jednego uprawnionego członka rodziny 100%

kwoty najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny miesięczny wymiar czasu pracy,

określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy, z zastrzeżeniem przepisów ust. 4-6.

4.

Jeżeli do zasiłku na utrzymanie rodziny jest uprawniony więcej niż jeden członek rodziny

i członkowie ci prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zasiłek wynosi dla pierwszej

osoby 100%, a dla każdej następnej - 75% kwoty określonej w ust. 3.

5.

Jeżeli członek rodziny uprawniony do zasiłku na utrzymanie rodziny uzyskuje dochód,

o którym mowa w art. 127 ust. 2, przysługujący mu zasiłek zmniejsza się o kwotę uzyskiwanego

dochodu. Za dochód nie uważa się zasiłku (dodatku) rodzinnego, pielęgnacyjnego i dla

sierot zupełnych.

6.

Jeżeli wobec członka rodziny uprawnionego do zasiłku na utrzymanie rodziny zostały

określone świadczenia alimentacyjne w prawomocnym orzeczeniu sądu lub umowie, zasiłek

wypłaca się w wysokości tych świadczeń, nie wyższej jednak niż kwota przysługującego

zasiłku.

7.

Osoby, które świadomie podały nieprawdziwe dane w celu uzyskania nienależnego zasiłku

lub uzyskania zasiłku w wyższej wysokości albo nie zawiadomiły o okolicznościach powodujących

zmianę jego wysokości lub wygaśnięcie, są obowiązane do zwrotu pobranego zasiłku lub

jego części.

8.

Zasiłki na utrzymanie rodziny przyznają i wypłacają wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci

miast). Przepisy art. 127 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

9.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb przyznawania

i wypłacania zasiłków na utrzymanie rodziny oraz może określić przypadki, w których

następuje zwiększenie wysokości zasiłków, i kwotę tego zwiększenia.

1.

Członkom rodzin żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową przysługuje prawo

do bezpłatnego korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Prawo

to przysługuje również przez czas określony żołnierzom zwolnionym z tej służby i członkom

ich rodzin oraz innym żołnierzom zwolnionym z czynnej służby wojskowej.

2.

Ministrowie Obrony Narodowej oraz Zdrowia i Opieki Społecznej określają w drodze rozporządzenia

zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1, osoby uprawnione do korzystania

z tych świadczeń, zakres i tryb ich udzielania oraz przypadki i czas, przez jaki one

przysługują.

1.

Członków rodziny żołnierza odbywającego czynną służbę wojskową, którzy zamieszkiwali

wspólnie z nim w dniu powołania go do tej służby, nie wolno usuwać przymusowo z lokali

mieszkalnych zajmowanych na podstawie tytułu prawnego, z zastrzeżeniem przepisu ust.

2.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli żołnierz nie został uznany za jedynego żywiciela

rodziny i zwłoka z zapłatą należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego wynosi

co najmniej dwa pełne okresy płatności.

3.

Nie wolno również zajmować lokali mieszkalnych żołnierzy samotnych odbywających czynną

służbę wojskową.

1.

Żołnierzom uznanym za jedynych żywicieli rodzin oraz żołnierzom samotnym w okresie

odbywania przez nich czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem nadterminowej zasadniczej

służby wojskowej i okresowej służby wojskowej

1)

pokrywa się

a)

należności z tytułu najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej,

b)

należności z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego typu lokatorskiego,

c)

bieżące opłaty eksploatacyjne z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego

typu własnościowego,

d)

należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie umowy cywilnoprawnej

w formie ryczałtu, którego wysokość określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia,

2)

zawiesza się spłatę

a)

pożyczki uzyskanej z zakładowego funduszu mieszkaniowego,

b)

kredytu lub pożyczki udzielonych przez banki lub instytucje uprawnione do udzielania

kredytów lub pożyczek, chyba że strony w umowie postanowiły inaczej.

2.

Pożyczka i kredyty, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w okresie zawieszenia ich spłaty

nie podlegają oprocentowaniu.

3.

Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują również małżonkom żołnierzy

odbywających zasadniczą służbę wojskową, jeżeli ze względu na nie żołnierze zostali

uznani za jedynych żywicieli rodzin.

4.

Warunkiem korzystania z uprawnień wymienionych

1)

w ust. 1 pkt 1 - jest nieoddanie lokalu mieszkalnego do bezpłatnego używania lub w

podnajem,

2)

w ust. 1 w pkt 2 oraz w ust. 2 - jest zaciągnięcie kredytu lub pożyczki przed dniem

powołania żołnierza do czynnej służby wojskowej.

5.

Przepisów ust. 1, 2 i 4 nie stosuje się do żołnierzy samotnych odbywających ćwiczenia

wojskowe trwające poniżej trzydziestu dni.

6.

Należności i opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wypłacają wójtowie lub burmistrzowie

(prezydenci miast).

1.

Zasiłki, należności i opłaty, o których mowa w art. 128 ust. 8 i art. 131 ust. 6,

pokrywa się z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.

2.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa

1)

szczegółowe zasady i tryb pokrywania należności i opłat, o których mowa w art. 131

ust. 1 pkt 1,

2)

tryb zwrotu organom samorządu terytorialnego wydatków poniesionych na cele wymienione

w ust. 1,

3)

szczegółowe zasady i tryb zawieszania spłat pożyczek i kredytów, o których mowa w

art. 131 ust. 1 pkt 2.

Członkom rodzin żołnierzy odbywających okresową służbę wojskową przysługuje

1)

prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej

- na zasadach, w zakresie i trybie oraz przez osoby określone przez Ministrów Obrony

Narodowej oraz Zdrowia i Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia,

2)

prawo do ulg przy przejazdach państwowymi środkami komunikacyjnymi - w zakresie i

na warunkach określonych w drodze rozporządzenia przez Ministra Transportu i Gospodarki

Morskiej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.

Przepisy art. 118-132 stosuje się odpowiednio do absolwentów szkół wyższych odbywających

przeszkolenie wojskowe oraz członków ich rodzin.

1.

Przepisy art. 118, 119 ust. 1, 2 i 4, art. 120, 122, 124-126 oraz 129-132 stosuje

się do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny, jeżeli odpowiednie przepisy nie stanowią inaczej.

2.

Członkowie rodziny pozostający na utrzymaniu żołnierza pełniącego służbę wojskową

określoną w ust. 1 zachowują prawo do wszystkich świadczeń ze strony zakładu pracy,

który zatrudniał żołnierza w dniu powołania go do służby, przysługujących członkom

rodziny innych pracowników tego zakładu.

3.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa

1)

kategorie żołnierzy pełniących służbę wojskową określoną w ust. 1, których członkowie

rodziny pozostający na ich utrzymaniu uprawnieni są do zasiłków wojennych,

2)

wysokość, zasady i tryb przyznawania zasiłków wojennych.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przyznać żołnierzom oraz członkom ich

rodzin inne szczególne uprawnienia lub ulgi, określając zasady i warunki korzystania

z nich.

Obrona cywilna ma na celu ochronę ludności, zakładów pracy i urządzeń użyteczności

publicznej, dóbr kultury, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny

oraz współdziałanie w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu

ich skutków.

1.

Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi przeznaczonymi do wykonywania zadań obrony

cywilnej są formacje obrony cywilnej.

2.

Formacje obrony cywilnej składają się z oddziałów obrony cywilnej przeznaczonych do

wykonywania zadań ogólnych lub specjalnych oraz innych jednostek tych formacji.

3.

Formacje obrony cywilnej tworzą ministrowie, wojewodowie, kierownicy urzędów rejonowych

rządowej administracji ogólnej, wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) i kierownicy

zakładów pracy.

1.

Obowiązek obywateli w zakresie obrony cywilnej polega na

1)

odbywaniu

a)

służby w obronie cywilnej,

b)

przysposobienia obronnego młodzieży szkolnej,

c)

szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony ludności,

2)

wykonywaniu innych zadań przewidzianych w ustawie.

2.

Służbę w obronie cywilnej odbywa się w formacjach obrony cywilnej.

3.

Służba w obronie cywilnej może być odbywana również w jednostkach organizacyjnych

nie będących formacjami obrony cywilnej, określonych przez Komitet Obrony Kraju.

4.

Osoby podlegające obowiązkowi służby w obronie cywilnej mogą być zobowiązane w ramach

tej służby do wykonywania prac niezbędnych dla potrzeb obrony cywilnej oraz do udziału

w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

5.

Rada Ministrów może określić stanowiska w urzędach organów administracji państwowej

i innych organów państwowych, instytucjach państwowych, urzędach organów samorządu

terytorialnego oraz podmiotach gospodarczych i innych jednostkach organizacyjnych

uznawane za równorzędne z odbywaniem służby w obronie cywilnej.

Rada Ministrów określa

1)

zadania obrony cywilnej oraz obowiązki i uprawnienia organów administracji państwowej

oraz innych organów i instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, podmiotów

gospodarczych i innych jednostek organizacyjnych, a także organizacji społecznych,

2)

zasady współdziałania obrony cywilnej w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska

oraz usuwaniu ich skutków,

3)

ogólne zasady tworzenia i przeznaczenia formacji obrony cywilnej, ich ramowe struktury

organizacyjne i podporządkowanie oraz zasady wyposażania w niezbędny sprzęt i środki.

Obowiązek służby w obronie cywilnej polega na

1)

odbywaniu w czasie pokoju

a)

zasadniczej służby lub szkolenia poborowych,

b)

ćwiczeń,

2)

pełnieniu w czasie wojny czynnej służby.

1.

Obowiązkowi służby w obronie cywilnej podlegają

1)

poborowi uznani za zdolnych do służby wojskowej, przeznaczeni do odbycia

a)

zasadniczej służby w oddziałach obrony cywilnej, jeżeli nie korzystają z odroczenia

zasadniczej służby wojskowej,

b)

szkolenia poborowych w tych oddziałach,

2)

przeznaczeni do tej służby

a)

żołnierze rezerwy nie przewidziani do służby wojskowej albo do służby w jednostkach

zmilitaryzowanych,

b)

mężczyźni nie podlegający obowiązkowi służby wojskowej, do końca roku kalendarzowego,

w którym kończą sześćdziesiąt lat życia,

3)

kobiety począwszy od 1 stycznia roku, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca

roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat życia.

2.

Obowiązkowi odbycia szkolenia poborowych w oddziałach obrony cywilnej mogą być również

poddani przedpoborowi uznani za zdolnych do służby wojskowej, którzy zgłosili się

ochotniczo do tego szkolenia.

3.

Obowiązkowi służby w obronie cywilnej nie podlegają

1)

osoby zaliczone do jednej z grup inwalidów,

2)

kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu,

3)

osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu,

4)

osoby sprawujące opiekę nad dziećmi od lat ośmiu do szesnastu lub nad osobami wspólnie

zamieszkałymi, zaliczonymi do I grupy inwalidów albo obłożnie chorymi, jeżeli opieki

tej nie można powierzyć innej osobie.

1.

Poborowych przeznacza i powołuje do zasadniczej służby w obronie cywilnej wojskowy

komendant uzupełnień.

2.

Osoby, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2, przeznacza do służby w obronie cywilnej

komendant formacji obrony cywilnej lub kierownik jednostki organizacyjnej, o której

mowa w art. 139 ust. 3, a na stanowisko komendanta formacji - kierownik zakładu pracy

albo wójt lub burmistrz (prezydent miasta), po zasięgnięciu, w uzasadnionych przypadkach,

opinii lekarza publicznego zakładu opieki zdrowotnej.

3.

Powołanie do zasadniczej służby w obronie cywilnej następuje za pomocą karty powołania

do tej służby.

4.

Przeznaczenie do służby w obronie cywilnej osób, o których mowa w ust. 2, następuje

w drodze nadania przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego do służby w określonej

1)

formacji obrony cywilnej lub

2)

jednostce organizacyjnej, o której mowa w art. 139 ust. 3.

5.

Minister Obrony Narodowej określa kategorie żołnierzy rezerwy, których przeznaczenie

do służby w obronie cywilnej wymaga zgody wojskowego komendanta uzupełnień.

1.

Poborowi powołani do zasadniczej służby w obronie cywilnej są obowiązani zgłosić się

do tej służby w terminie i miejscu określonych w karcie powołania.

2.

Dniem powołania do zasadniczej służby w obronie cywilnej jest określony w karcie powołania

dzień stawienia się do tej służby.

3.

Osoby wymienione w art. 142 ust. 1 pkt 2 są obowiązane zgłaszać się do służby w terminie

i miejscu określonych w karcie przydziału do służby w formacji obrony cywilnej albo

w wezwaniu komendanta oddziału lub kierownika jednostki organizacyjnej, o której mowa

w art. 139 ust. 3; przepis art. 61 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Zasadniczą służbę w obronie cywilnej poborowi odbywają w jednym, nieprzerwanym okresie

przez osiemnaście miesięcy.

2.

Zasadnicza służba w obronie cywilnej może być odbywana także w kilku okresach w ciągu

trzech lat, w łącznym wymiarze osiemnastu miesięcy. Podział służby na okresy ustala

Szef Obrony Cywilnej Kraju.

3.

Poborowi z dniem stawienia się do zasadniczej służby w obronie cywilnej otrzymują

bez szczególnego nadania tytuł junaka. Nadanie tytułu starszego junaka następuje w

drodze mianowania.

4.

Junacy odbywają zasadniczą służbę w obronie cywilnej w formie skoszarowanej lub nie

skoszarowanej w oddziałach obrony cywilnej i przechodzą szkolenie praktyczne w zakresie

przygotowania obrony cywilnej. Formę odbywania służby określa organ, który tworzy

oddział obrony cywilnej w ramach formacji obrony cywilnej.

5.

W zakresie zwalniania junaków z zasadniczej służby w obronie cywilnej przed jej odbyciem

stosuje się zasady określone w art. 87 ust. 2-6 oraz zasady i tryb określone w art.

88.

1.

Szkolenie poborowych w obronie cywilnej polega na odbywaniu w oddziałach obrony cywilnej

w okresie trzech lat

1)

zajęć szkoleniowych organizowanych w czasie wolnym od pracy,

2)

przeszkolenia na obozie szkoleniowym przez okres do trzydziestu dni.

2.

Łączny czas szkolenia poborowych w oddziałach obrony cywilnej nie może przekraczać

sześćdziesięciu dni w roku, w tym dwudziestu dni ustawowo wolnych od pracy.

3.

Do czasu szkolenia poborowych nie wlicza się udziału w zwalczaniu klęsk żywiołowych

i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków. Zajęcia szkoleniowe w okresie zwalczania

klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwania ich skutków mogą być prowadzone

w czasie pracy.

4.

Szkoleniem poborowych w obronie cywilnej mogą być objęte również kobiety uznane za

zdolne do służby wojskowej. Powołanie kobiet do odbywania tego szkolenia może nastąpić

do końca roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata życia.

1.

Szef Obrony Cywilnej Kraju może skrócić czas trwania zasadniczej służby lub szkolenia

poborowych w obronie cywilnej.

2.

Poborowych, którzy odbyli zasadniczą służbę lub szkolenie poborowych w obronie cywilnej,

wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.

1.

Ćwiczenia odbywa się w formacjach obrony cywilnej lub w jednostkach organizacyjnych,

o których mowa w art. 139 ust. 3, w czasie wolnym od pracy w wymiarze do piętnastu

dni w roku, w tym nie więcej niż pięć dni ustawowo wolnych od pracy.

2.

Osoby przeznaczone do pełnienia funkcji instruktorskich i kierowniczych, niezależnie

od ćwiczeń określonych w ust. 1, mogą być wzywane raz na trzy lata do odbycia ćwiczeń

trwających w sposób ciągły do piętnastu dni.

3.

Łączny czas trwania ćwiczeń w obronie cywilnej przez cały okres podlegania obowiązkowi

służby w obronie cywilnej nie może przekraczać okresów ustalonych w art. 103.

4.

Do czasu trwania ćwiczeń w obronie cywilnej nie wlicza się okresów udziału w zwalczaniu

klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków. W okresie zwalczania

klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska lub usuwania ich skutków ćwiczenia mogą być

prowadzone w czasie pracy.

5.

W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony Państwa, Rada Ministrów

w drodze rozporządzenia może przedłużyć czas trwania ćwiczeń, o których mowa w ust.

1, o okres nie przekraczający łącznie piętnastu dni oraz zarządzić przeprowadzenie

tych ćwiczeń w czasie pracy.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby powołane i przeznaczone do służby

w obronie cywilnej są obowiązane do pełnienia czynnej służby przez czas i w zakresie

wynikającym z wykonywania zadań.

2.

Rada Ministrów może określić formacje obrony cywilnej, w których w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny czynna służba jest pełniona bezterminowo.

3.

Osoby pełniące czynną służbę w obronie cywilnej mogą być skoszarowane na zarządzenie

organu tworzącego formację obrony cywilnej.

Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są zobowiązane do wykonywania poleceń przełożonych

w sprawach związanych z pełnieniem tej służby i wykonywaniem zadań obrony cywilnej.

Do junaków odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio

przepisy art. 65.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za wzorową służbę oraz za osiągnięcia

w wykonywaniu zadań obrony cywilnej mogą być udzielane następujące wyróżnienia

1)

pochwała,

2)

pismo pochwalne,

3)

krótkoterminowy urlop,

4)

nagroda rzeczowa lub pieniężna,

5)

dyplom uznania,

6)

nadanie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego junaka,

7)

wpisanie nazwiska i zasług do kroniki oddziału formacji obrony cywilnej,

8)

wpisanie nazwiska i zasług do „Honorowej Księgi Obrony Cywilnej”.

2.

Wyróżnień, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4 i 6, udziela się wyłącznie junakom odbywającym

zasadniczą służbę w obronie cywilnej.

3.

Wyróżnieniem jest także wcześniejsze skreślenie poprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej.

4.

Szef Obrony Cywilnej Kraju może wprowadzić również inne rodzaje wyróżnień.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej niezależnie od udzielanych wyróżnień

mogą być nadawane ordery lub odznaczenia oraz odznaka „Za Zasługi dla Obrony Cywilnej”

- w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za naruszenie obowiązków wynikających

z tej służby mogą być wymierzane następujące kary dyscyplinarne

1)

upomnienie,

2)

nagana,

3)

nagana z ostrzeżeniem,

4)

wykonywanie czynności porządkowych poza kolejnością,

5)

zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania przez czas określony,

6)

pozbawienie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego junaka lub tytułu starszego

junaka,

7)

zmniejszenie lub pozbawienie urlopu.

2.

Kary, o których mowa w ust. 1 pkt 3-7, wymierza się wyłącznie junakom odbywającym

zasadniczą służbę w obronie cywilnej.

3.

Nie można karać dyscyplinarnie po upływie sześciu miesięcy od popełnienia przewinienia.

1.

Wymierzoną karę dyscyplinarną uchyla się w razie

1)

ujawnienia nowych okoliczności, które wskazują, że brak było podstaw do ukarania,

2)

ukarania wbrew przepisom ustawy albo przepisom wydanym na jej podstawie.

2.

Uprawnionymi do uchylania kar dyscyplinarnych są przełożony, który karę wymierzył,

i jego przełożeni.

3.

Szef Obrony Cywilnej Kraju może uchylić każdą karę dyscyplinarną wymierzoną osobie

odbywającej służbę w obronie cywilnej.

Do czasu trwania zasadniczej służby w obronie cywilnej nie zalicza się okresu, na

który junak samowolnie opuścił oddział lub wyznaczone miejsce przebywania albo przez

który samowolnie poza nimi pozostawał. Jednakże okres ten można zaliczyć do czasu

trwania zasadniczej służby w obronie cywilnej, jeżeli w późniejszym okresie junak

wyróżnił się wzorową służbą i kara dyscyplinarna za to przewinienie została skreślona

w drodze wyróżnienia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Do osób odbywających służbę w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio przepisy art.

64.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są obowiązane do noszenia w czasie odbywania

tej służby oznak i umundurowania, jeżeli zostały ustanowione dla tych osób.

2.

Rada Ministrów określa wzór i kolor umundurowania osób odbywających służbę w obronie

cywilnej.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej mogą być przyznane, na zasadach określonych

przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, zakwaterowanie i bezpłatne wyżywienie

lub równoważniki pieniężne oraz zwrot kosztów przejazdu.

2.

Junakom w czasie odbywania zasadniczej służby

1)

przysługuje umundurowanie lub równoważnik pieniężny i uposażenie w wysokości i na

zasadach przewidzianych dla szeregowych odbywających zasadniczą służbę wojskową,

2)

udziela się urlopów w wymiarze i na zasadach przewidzianych dla żołnierzy zasadniczej

służby wojskowej.

3.

Junacy mogą otrzymywać również inne należności pieniężne określone przez Radę Ministrów

w drodze rozporządzenia.

1.

Do pracowników odbywających przeszkolenie na obozie szkoleniowym lub ćwiczenia w obronie

cywilnej stosuje się odpowiednio zasady wynagradzania żołnierzy rezerwy odbywających

ćwiczenia wojskowe.

2.

Osoby pełniące czynną służbę w razie mobilizacji i w czasie wojny otrzymują wynagrodzenie

określone przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia; do członków rodzin pozostających

na utrzymaniu tych osób stosuje się odpowiednio przepis art. 135 ust. 2.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej, które zachorowały lub doznały uszczerbku

na zdrowiu podczas lub w związku z odbywaniem tej służby albo w bezpośredniej drodze

do miejsca jej odbywania lub w drodze powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego

korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

2.

Ministrowie Obrony Narodowej oraz Zdrowia i Opieki Społecznej określają, w drodze

rozporządzenia, zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1 oraz zakres

i tryb ich udzielania.

1.

Osobie odbywającej służbę w obronie cywilnej, która doznała uszczerbku na zdrowiu

wskutek wypadku pozostającego w związku z odbywaniem tej służby, a w razie śmierci

tej osoby - członkom rodziny, przysługują, z zastrzeżeniem ust. 4-6, świadczenia na

zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników w przepisach o świadczeniach z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Postępowanie w sprawie ustalenia okoliczności

i przyczyn wypadku przeprowadza i odszkodowanie wypłaca zakład pracy, organ administracji

państwowej lub inny organ, któremu formacja obrony cywilnej jest podporządkowana,

albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 139 ust. 3.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wypadków w drodze do miejsca lub z miejsca

pełnienia służby, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład

Ubezpieczeń Społecznych.

3.

Od decyzji zakładu pracy lub organu wymienionego w ust. 1 i 2 w sprawie odszkodowania

przysługuje odwołanie na zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników w przepisach

o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

4.

Junakowi odbywającemu zasadniczą służbę w oddziale obrony cywilnej, który doznał uszczerbku

na zdrowiu w czasie odbywania tej służby, a w razie śmierci junaka - członkom rodziny,

przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe oraz należności pośmiertne, na zasadach

przewidzianych w odrębnych przepisach dla żołnierzy odbywających zasadniczą służbę

wojskową.

5.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa

1)

właściwość organów i tryb ustalania

a)

okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ junak,

b)

związku choroby junaka ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej służby

w obronie cywilnej,

2)

właściwość organów do orzekania o uszczerbku na zdrowiu junaka oraz do przyznawania

i wypłacania świadczeń odszkodowawczych oraz należności pośmiertnych, o których mowa

w ust.4.

6.

Od decyzji organu właściwego w sprawach świadczeń odszkodowawczych, o których mowa

w ust. 4, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń

społecznych w terminie określonym w przepisach o postępowaniu przed sądami pracy i

ubezpieczeń społecznych.

7.

Okres odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej jest okresem równorzędnym z

okresem zatrudnienia w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin.

Do odpowiedzialności materialnej junaków za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem

obowiązków wynikających z odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej stosuje

się odpowiednio zasady określone dla żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, z tym

że w razie odmowy dobrowolnego uiszczenia odszkodowania sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

1.

W zakresie uprawnień poborowych odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej

i członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy art. 69 pkt 2, art. 118, 119

ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 120-122, 124-126, 128-132 i 136.

2.

Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, przyznać osobom odbywającym służbę w

obronie cywilnej oraz członkom ich rodzin inne uprawnienia oprócz przewidzianych w

art. 159-162, określając zasady i warunki korzystania z nich.

Szef Obrony Cywilnej Kraju określa

1)

szczegółową organizację i sposób odbywania służby w obronie cywilnej, szczegółowe

zasady i tryb powoływania oraz przeznaczania i zwalniania ze służby, wzory karty powołania

do zasadniczej służby w obronie cywilnej oraz karty przydziału do formacji obrony

cywilnej, zasady i tryb udzielania wyróżnień i wymierzania kar dyscyplinarnych oraz

uprawnienia przełożonych w tym zakresie, zasady wykonywania i skreślania kar,

2)

wzór odznaki wzorowego junaka,

3)

w uzgodnieniu z zainteresowanymi ministrami

a)

wzory oznak oraz sposób noszenia tych oznak i umundurowania,

b)

normy umundurowania przysługującego osobom odbywającym służbę,

4)

w porozumieniu z Ministrem Finansów wysokość równoważnika pieniężnego w zamian za

umundurowanie junaków, jak również zasady jego wypłacania.

1.

Młodzież uczęszczająca do szkół ogólnokształcących i zawodowych podlega obowiązkowi

odbywania przysposobienia obronnego.

2.

Przysposobienie obronne jest obowiązkowym przedmiotem nauki objętym programem nauczania

szkoły.

3.

Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Szefem Obrony Cywilnej Kraju określa

rodzaje szkół, których uczniowie podlegają obowiązkowi, o którym mowa w ust. 1.

Minister Edukacji Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określa

programy przysposobienia obronnego oraz organizację jego odbywania.

1.

Osoby posiadające obywatelstwo polskie, zdolne ze względu na stan zdrowia, podlegają

obowiązkowi szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony.

2.

Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony ma na celu przygotowanie do samoobrony

przed środkami masowego rażenia oraz innymi działaniami nieprzyjaciela.

3.

Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony przeprowadza się w formie zajęć

podstawowych lub ćwiczeń praktycznych.

4.

Ćwiczenia praktyczne mogą polegać również na udziale w zwalczaniu klęsk żywiołowych

i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

1.

Obowiązkowi szkolenia nie podlegają

1)

osoby, które ukończyły sześćdziesiąt lat życia,

2)

osoby zaliczone do I lub II grupy inwalidów oraz inne osoby niezdolne ze względu na

stan zdrowia do udziału w zorganizowanych zajęciach,

3)

kobiety w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu,

4)

osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu,

5)

osoby sprawujące opiekę nad dziećmi od lat ośmiu do szesnastu lub nad osobami wspólnie

zamieszkałymi, zaliczonymi do I grupy inwalidów albo obłożnie chorymi, jeżeli opieki

tej nie można powierzyć innej osobie,

6)

osoby pobierające naukę lub odbywające studia w szkołach wszystkich typów,

7)

osoby odbywające zasadniczą służbę lub szkolenie poborowych w obronie cywilnej oraz

służbę zastępczą,

8)

żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariusze Urzędu Ochrony Państwa,

Policji, Straży Granicznej, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej.

2.

Od obowiązku odbywania szkolenia mogą być zwolnieni

1)

żołnierze rezerwy posiadający karty mobilizacyjne do jednostek Sił Zbrojnych,

2)

osoby posiadające karty przydziału do jednostek zmilitaryzowanych,

3)

osoby posiadające karty przydziału do służby w obronie cywilnej.

3.

Zwolnienie od obowiązku szkolenia w formie ćwiczeń praktycznych polegających na udziale

w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków nie

dotyczy osób, o których mowa w ust. 1 pkt 6 i 7.

1.

Osobom wykonującym obowiązek szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony,

które zachorowały lub doznały uszczerbku na zdrowiu podczas lub w związku z wykonywaniem

tego obowiązku albo w bezpośredniej drodze do miejsca jego wykonywania lub w drodze

powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń publicznych zakładów

opieki zdrowotnej.

2.

Ministrowie Obrony Narodowej oraz Zdrowia i Opieki Społecznej określają, w drodze

rozporządzenia, zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1 oraz zakres

i tryb ich udzielania.

3.

Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego podczas lub

w związku z wykonywaniem obowiązku szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony

albo w bezpośredniej drodze do miejsca wykonywania tego obowiązku lub w drodze powrotnej,

oraz członkom rodzin osób zmarłych wskutek takiego wypadku przysługują świadczenia

na zasadach i w trybie przewidzianym dla pracowników w przepisach o świadczeniach

z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z tym że prawo do świadczeń ustala

i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

1.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia organizację, zasady i wymiar szkolenia

ludności w zakresie powszechnej samoobrony, zasady i tryb zwalniania od obowiązku

szkolenia oraz właściwość organów w tych sprawach.

2.

Ćwiczenia praktyczne w zakresie powszechnej samoobrony zarządza Rada Ministrów, w

drodze rozporządzenia, określając każdorazowo kategorie osób zobowiązane do udziału

w tych ćwiczeniach, obszar, na którym będą one przeprowadzane, oraz ich zakres.

1.

Osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być zobowiązane do zaopatrzenia się w

sprzęt ochrony indywidualnej oraz w inne artykuły i przedmioty niezbędne w razie zagrożenia.

2.

Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, może wprowadzić Rada Ministrów w drodze rozporządzenia,

określając równocześnie zasady i warunki zaopatrzenia.

1.

W ramach przygotowania do samoobrony osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być

zobowiązane do

1)

przygotowania ochrony budynku lub lokalu mieszkalnego oraz mienia osobistego i indywidualnego,

2)

zabezpieczenia własnych źródeł wody pitnej i środków spożywczych przed zanieczyszczeniem

lub skażeniem,

3)

utrzymywania i konserwacji posiadanego oraz przydzielonego sprzętu i środków ochrony,

4)

utrzymywania i konserwacji domowych pomieszczeń ochronnych,

5)

wykonywania innych przedsięwzięć mających na celu ochronę własnego życia, zdrowia

i mienia oraz udzielania pomocy poszkodowanym.

2.

Obowiązki określone w ust. 1 nakładają wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast)

na podstawie decyzji Rady Ministrów.

3.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia zasady i tryb postępowania w sprawach,

o których mowa w ust. 2.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny Rada Ministrów może objąć militaryzacją

jednostki organizacyjne, które wykonują zadania szczególnie ważne dla obronności lub

bezpieczeństwa Państwa, a także jednostki organizacyjne specjalnie tworzone do wykonywania

takich zadań.

2.

Rada Ministrów określa istniejące i specjalnie tworzone jednostki organizacyjne, które

przewiduje się objąć militaryzacją (jednostki przewidziane do militaryzacji), oraz

jednostki organizacyjne stanowiące bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek

zmilitaryzowanych, a także limity osób, które przewiduje się powołać do służby w jednostkach

zmilitaryzowanych.

3.

Jednostkami organizacyjnymi, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być państwowe jednostki

organizacyjne oraz podmioty gospodarcze, w których Skarb Państwa posiada co najmniej

50% udziałów.

1.

Osobom, które przewiduje się powołać do służby w jednostkach zmilitaryzowanych, mogą

być nadawane w czasie pokoju przydziały organizacyjno-mobilizacyjne do tych jednostek.

Przydziały nadaje się również po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych.

2.

W czasie pokoju przydziały organizacyjno-mobilizacyjne mogą być nadawane mężczyznom,

którzy nie ukończyli sześćdziesięciu lat życia, i kobietom, które nie ukończyły pięćdziesięciu

lat życia. Po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych przydziały

do tych jednostek nadaje się również osobom, które nie osiągnęły wieku określonego

w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym.

3.

W stosunku do osób nie zatrudnionych w istniejących jednostkach przewidzianych do

militaryzacji albo w jednostkach organizacyjnych stanowiących bazę formowania specjalnie

tworzonych jednostek zmilitaryzowanych nadanie przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego

do tych jednostek może nastąpić wyłącznie za zgodą tych osób.

4.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określać kategorie osób zatrudnionych

w jednostkach zmilitaryzowanych, którym nie nadaje się przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych

do tych jednostek.

5.

Przydziały organizacyjno-mobilizacyjne nadają

1)

kierownicy istniejących jednostek przewidzianych do militaryzacji oraz jednostek organizacyjnych

stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji,

a także kierownicy jednostek zmilitaryzowanych - osobom zatrudnionym w tych jednostkach,

w formie zbiorowej listy imiennej, z tym że osobom będącym żołnierzami rezerwy przydziały

nadaje się w uzgodnieniu z wojskowym komendantem uzupełnień, właściwym ze względu

na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) osoby, której ma być nadany przydział,

2)

wojskowi komendanci uzupełnień właściwi ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania)

- pozostałym osobom, w formie kart przydziału, na wniosek kierownika jednostki przewidzianej

do militaryzacji,

6.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb postępowania w sprawach

związanych z nadawaniem przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych.

1.

Osoby, którym nadano przydziały organizacyjno-mobilizacyjne, są obowiązane do odbywania

ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji w czasie wolnym od pracy w wymiarze

do piętnastu dni w roku, w tym nie więcej niż pięć dni ustawowo wolnych od pracy,

z zastrzeżeniem przepisu ust. 2. Przepisy art. 148 ust. 3-5 stosuje się odpowiednio.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, jednostki przewidziane do militaryzacji,

do których osoby posiadające przydziały organizacyjno-mobilizacyjne mogą być powoływane

do odbywania ćwiczeń w wymiarze przewidzianym w art. 104.

3.

Rada Ministrów określa corocznie liczbę osób powoływanych w roku kalendarzowym do

odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji.

4.

Przeprowadzenie ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji zarządza Prezes

Rady Ministrów.

5.

Powołanie do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji następuje

1)

w stosunku do osób zatrudnionych w istniejących jednostkach przewidzianych do militaryzacji

oraz jednostkach stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych

do militaryzacji - w formie zbiorowych list imiennych sporządzanych przez kierowników

tych jednostek,

2)

w stosunku do pozostałych osób - w formie wezwania wystawionego przez wojskowego komendanta

uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego tych osób, na wniosek kierownika

jednostki przewidzianej do militaryzacji.

6.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb postępowania w sprawach

związanych z powoływaniem do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji.

1.

Do osób odbywających ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji stosuje

się ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy oraz przepisy szczególne, jeżeli obowiązują

w tych jednostkach, w zakresie i na zasadach określonych przez Radę Ministrów w drodze

rozporządzenia.

2.

Osobom odbywającym ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji, nie zatrudnionym

w tych jednostkach, przysługują uprawnienia żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia

wojskowe.

3.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady wynagradzania osób odbywających

ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji.

1.

Rada Ministrów określa

1)

zadania związane z przygotowaniem ustalonych jednostek organizacyjnych do objęcia

ich militaryzacją oraz organy zobowiązane do ich realizacji,

2)

zasady wyposażania jednostek przewidzianych do militaryzacji i jednostek zmilitaryzowanych

w środki transportowe, maszyny i urządzenia oraz w sprzęt wojskowy,

3)

zasady przeprowadzania kontroli stanu przygotowania ustalonych jednostek organizacyjnych

do objęcia ich militaryzacją oraz organy właściwe w tych sprawach.

1.

Z dniem objęcia militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych jednostki te stają

się jednostkami zmilitaryzowanymi, a osoby, którym nadano przydziały organizacyjno-mobilizacyjne

do tych jednostek, są osobami pełniącymi służbę w jednostce zmilitaryzowanej.

2.

Po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych do służby w tych jednostkach

mogą być powoływane, w drodze nadania przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych, również

inne osoby niż określone w ust. 1, jeżeli posiadają kwalifikacje przydatne do tej

służby.

1.

Kierownik jednostki zmilitaryzowanej zwalnia ze służby w tej jednostce

1)

osoby, które osiągnęły wiek określony w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym,

2)

osoby, które utraciły zdolność do wykonywania zawodu.

2.

Kierownik jednostki zmilitaryzowanej może zwolnić ze służby w tej jednostce inne osoby

niż określone w ust. 1, jeżeli wykonują one czynności nie związane bezpośrednio z

przedmiotem działania tej jednostki.

3.

Osoby zwolnione ze służby w jednostce zmilitaryzowanej oraz osoby, które nie zostały

powołane do tej służby, pozostają pracownikami jednostki zmilitaryzowanej.

1.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie mogą rozwiązać stosunku pracy

z tą jednostką.

2.

Rozwiązanie stosunku pracy z osobą pełniącą służbę w jednostce zmilitaryzowanej może

nastąpić tylko po uprzednim zwolnieniu tej osoby ze służby.

1.

Dotychczasowy stosunek pracy osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych

ulega zawieszeniu z dniem powołania ich do tej służby; jednocześnie powstaje z mocy

prawa stosunek służbowy militaryzacji, uregulowany przepisami niniejszego działu.

2.

Do osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych stosuje się ogólnie obowiązujące

przepisy prawa pracy oraz przepisy szczególne, jeżeli obowiązują w tych jednostkach,

ze zmianami i uzupełnieniami wynikającymi z przepisów niniejszego działu.

3.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia

1)

określa zakres i zasady stosowania ogólnie obowiązujących przepisów prawa pracy i

przepisów szczególnych w jednostkach zmilitaryzowanych,

2)

może określać szczegółowe zasady pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych

oraz prawa i obowiązki osób pełniących tę służbę,

3)

może przyznać osobom pełniącym służbę w jednostkach zmilitaryzowanych oraz członkom

ich rodzin szczególne uprawnienia lub ulgi, określając zasady i warunki korzystania

z nich.

4.

Stosunek służbowy militaryzacji, o którym mowa w ust. 1, oraz jego skutki prawne wygasają

z mocy prawa z dniem zwolnienia ze służby w jednostce zmilitaryzowanej.

5.

Okres pełnienia służby w jednostce zmilitaryzowanej wlicza się do okresu zatrudnienia

w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.

1.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej są obowiązane do wykonywania poleceń

przełożonych, wydanych w sprawach służbowych.

2.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być wyznaczane przez kierownika

jednostki na inne stanowiska pracy, niż zajmowały w dniu powołania do tej służby.

3.

Wyznaczenie na niższe stanowisko pracy może nastąpić tylko

1)

w razie naruszenia dyscypliny służby w jednostce zmilitaryzowanej,

2)

ze względu na potrzeby organizacyjne jednostki zmilitaryzowanej,

3)

na wniosek osoby zainteresowanej.

4.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być przenoszone do innej jednostki.

Przeniesienie następuje w drodze nadania przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego.

5.

Jeżeli przeniesienie, o którym mowa w ust. 4, miałoby nastąpić do jednostki zmilitaryzowanej

mającej siedzibę w innej miejscowości, przepisu ust. 4 nie stosuje się do

1)

kobiet w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu,

2)

osób zaliczonych do jednej z grup inwalidów,

3)

osób sprawujących opiekę nad dziećmi do lat szesnastu albo nad osobami wspólnie zamieszkałymi,

zaliczonymi do I grupy inwalidów lub obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można

powierzyć innej osobie.

1.

Wynagrodzenie osób pełniących służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie może być niższe

od otrzymywanego w dniu powołania do tej służby.

2.

W wypadkach, o których mowa w art. 177 ust. 2 i 3, wynagrodzenie osoby wyznaczonej

na inne stanowisko pracy lub przeniesionej do innej jednostki zmilitaryzowanej nie

może być niższe od dotychczas otrzymywanego.

3.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady wynagradzania osób pełniących

służbę w jednostkach zmilitaryzowanych.

1.

Służba w jednostkach zmilitaryzowanych jest wykonywana w wymiarze i rozkładzie czasu

określonym w ogólnie obowiązujących przepisach prawa pracy.

2.

Minister (wojewoda), któremu podlega jednostka zmilitaryzowana, może ustalać inny

niż określony w ust. 1 wymiar i rozkład czasu służby, z zachowaniem prawa do wypoczynku.

3.

Czas służby ustalony przez właściwe organy na podstawie ust. 2 nie może naruszać ogólnie

obowiązujących przepisów prawa pracy dotyczących ochrony pracy kobiet i zatrudniania

młodocianych, a także dotyczących czasu pracy pracowników zatrudnionych w warunkach

szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz pracowników zaliczonych do

którejkolwiek z grup inwalidów.

1.

Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełniące

służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do noszenia w czasie ćwiczeń

albo służby umundurowania i oznak, jeżeli umundurowanie i oznaki zostały ustanowione

dla jednostki organizacyjnej, w której są odbywane ćwiczenia lub jest pełniona służba.

2.

Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełniących

służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do noszenia, w czasie ćwiczeń

albo służby, uzbrojenia i innego wyposażenia specjalnego przewidzianego w odrębnych

przepisach dla jednostek organizacyjnych, w których są odbywane ćwiczenia lub jest

pełniona służba.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1984 r.

1.

Kierownikiem jednostki przewidzianej do militaryzacji jest kierownik jednostki organizacyjnej,

którą przewiduje się objąć militaryzacją, albo kierownik jednostki organizacyjnej

stanowiącej bazę formowania specjalnie tworzonej jednostki zmilitaryzowanej.

2.

Kierownikiem jednostki zmilitaryzowanej jest kierownik jednostki organizacyjnej objętej

militaryzacją.

3.

Jednostki przewidziane do militaryzacji w sprawach przygotowania ich objęcia militaryzacją

podlegają właściwym ministrom (wojewodom) zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami.

4.

Jednostki zmilitaryzowane podlegają ministrom właściwym ze względu na przedmiot ich

działania albo właściwym miejscowo wojewodom, zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami.

5.

Jednostki zmilitaryzowane wykonują zadania ustalone przez organy, którym podlegają.

1.

Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane ministrom (wojewodom) innym

niż określeni w art. 187 ust. 3 i 4 albo organom obrony cywilnej.

2.

Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej.

3.

W wypadkach, o których mowa w ust. 2, jednostka zmilitaryzowana podlega organowi wojskowemu

określonemu przez Ministra Obrony Narodowej.

4.

Rada Ministrów określa zasady i tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust.

1-3.

1.

Poborowi przeznaczeni do zasadniczej służby wojskowej, zasadniczej służby w obronie

cywilnej lub przeszkolenia wojskowego, którzy nie korzystają z odroczenia służby wojskowej,

mogą, ze względu na przekonania religijne albo wyznawane zasady moralne, występować

do rejonowej komisji poborowej z pisemnymi wnioskami o skierowanie ich do odbycia

służby zastępczej.

2.

Służba zastępcza polega na wykonywaniu w czasie pokoju prac na rzecz ochrony środowiska,

służby zdrowia, opieki społecznej, gospodarki wodnej, ochrony przeciwpożarowej, budownictwa

mieszkaniowego, łączności oraz innych zakładów użyteczności publicznej.

3.

W ramach służby zastępczej poborowi mogą wykonywać prace na korzyść państwowych jednostek

organizacyjnych oraz podmiotów gospodarczych, w których Skarb Państwa posiada co najmniej

50% udziałów.

4.

Poborowi mogą na własną prośbę wykonywać pracę na rzecz jednostek organizacyjnych

kościołów i innych związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej, samorządu

terytorialnego i fundacji.

5.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określa w uzgodnieniu z zainteresowanymi ministrami

i wojewodami lub na wniosek podmiotów, o których mowa w ust. 4, zakłady pracy i stanowiska

pracy, na których poborowi mogą odbywać służbę zastępczą.

6.

Czas trwania służby zastępczej wynosi dwadzieścia cztery miesiące, a dla absolwentów

szkół wyższych - dziewięć miesięcy.

1.

Poborowy może złożyć wniosek, o którym mowa w art. 189 ust. 1, bezpośrednio w dniu

stawienia się przed rejonową komisją poborową albo najpóźniej w dniu doręczenia mu

karty powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, zasadniczej służby w obronie

cywilnej lub przeszkolenia wojskowego - za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień.

Wniosek wymaga uzasadnienia.

2.

Do czasu podjęcia przez komisję poborową ostatecznego orzeczenia w sprawie wniosku,

o którym mowa w art. 189 ust. 1, poborowy nie podlega powołaniu do służby.

1.

Poborowych, których wnioski zostały rozpatrzone pozytywnie, kieruje do odbycia służby

zastępczej wojewoda, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania)

lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące. Przepis art. 46 ust. 3, a w stosunku

do poborowych będących absolwentami szkół wyższych przepis art. 93 ust. 2 stosuje

się odpowiednio.

2.

Poborowych kieruje się do odbycia służby zastępczej w miarę możliwości w zakładzie

pracy mającym siedzibę w pobliżu ich miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu

czasowego trwającego ponad dwa miesiące.

3.

Skierowanie następuje za pomocą karty skierowania do służby zastępczej.

4.

Wojewoda zawiera ze wskazanymi przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej zakładami

pracy umowy o wykonywanie pracy przez poborowych skierowanych do odbycia w nich służby

zastępczej.

5.

Wzór umowy i karty skierowania do służby zastępczej określa Minister Pracy i Polityki

Socjalnej.

6.

Dniem skierowania do służby zastępczej jest określony w karcie skierowania dzień stawienia

się do tej służby.

7.

Poborowi, o których mowa w ust. 1, są obowiązani stawić się do odbycia służby zastępczej

w terminie i miejscu określonych w karcie skierowania. Przepis art. 61 ust. 2 stosuje

się odpowiednio.

8.

Zakład pracy, w którym ma być odbywana służba zastępcza, jest obowiązany przyjąć poborowego

i zapewnić mu warunki wykonywania wskazanego rodzaju pracy.

1.

Nadzór nad odbywaniem służby zastępczej sprawuje Minister Pracy i Polityki Socjalnej.

2.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,

może skracać czas trwania służby zastępczej.

3.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej może w szczególnie uzasadnionych przypadkach zawieszać

poborowym odbywanie służby zastępczej.

1.

Poborowym odbywającym służbę zastępczą od zakładu pracy, w którym odbywają służbę,

przysługują

1)

według uznania poborowego bezpłatne całodzienne wyżywienie lub równoważnik pieniężny,

na zasadach określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia,

2)

bezpłatne zakwaterowanie, na zasadach określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia,

3)

świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej grupie uposażenia zasadniczego według

stopnia wojskowego żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową w stopniu wojskowym

szeregowego,

4)

bezpłatnie odzież i obuwie ochronne, odzież i obuwie robocze oraz sprzęt ochrony osobistej,

stosownie do norm obowiązujących w danym zakładzie pracy,

5)

równoważnik pieniężny za ubranie, na zasadach określonych przez Radę Ministrów w drodze

rozporządzenia,

6)

prawo do korzystania z urządzeń socjalnych na zasadach określonych dla pracowników

tego zakładu.

2.

Wysokość równoważników pieniężnych za wyżywienie i za ubranie oraz świadczenia pieniężnego,

o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 5, określa Minister Pracy i Polityki Socjalnej

w porozumieniu z Ministrem Finansów, w drodze rozporządzenia.

3.

Do poborowych odbywających służbę zastępczą stosuje się odpowiednio przepisy art.

69.

4.

Poborowi odbywający służbę zastępczą mogą otrzymywać również inne świadczenia określone

przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

5.

Poborowym odbywającym służbę zastępczą przysługuje w każdym roku służby urlop wypoczynkowy.

6.

Równoważnik pieniężny za wyżywienie nie przysługuje za czas nie usprawiedliwionej

nieobecności w zakładzie pracy.

1.

Poborowi odbywający służbę zastępczą nie pozostają w stosunku pracy z zakładem, w

którym odbywają tę służbę.

2.

Do poborowych odbywających służbę zastępczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy o obowiązkach zakładu pracy, obowiązkach pracownika, nagrodach i wyróżnieniach, karach

za naruszenie porządku i dyscypliny pracy, o odpowiedzialności materialnej pracownika,

czasie pracy oraz bezpieczeństwie i higienie pracy, z tym że za wynagrodzenie pracownika

uważa się świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 193 ust. 1 pkt 3.

3.

Poborowi odbywający służbę zastępczą nie mogą pełnić funkcji kierowniczych i nie mogą

być kierowani na stanowiska samodzielne.

4.

Na czas odbywania służby zastępczej ulega zawieszeniu członkostwo poborowych w związkach

zawodowych, których byli członkami w dniu powołania do tej służby. Poborowi odbywający

służbę zastępczą mogą zrzeszać się i brać udział w działalności tylko związków zawodowych

istniejących w zakładzie pracy, w którym odbywają służbę. Poborowi nie mogą pełnić

funkcji związkowych.

5.

Poborowi odbywający służbę zastępczą mogą brać udział tylko w strajku organizowanym

przez związki zawodowe, których są członkami, albo gdy w strajku uczestniczą wszyscy

pracownicy zakładu pracy, w którym odbywają służbę.

Poborowemu, który wykazuje się wysokim zdyscyplinowaniem i dobrymi wynikami w pracy,

kierownik zakładu pracy może w drodze wyróżnienia przyznać premię miesięczną.

1.

Poborowego, który odbył służbę zastępczą, przenosi się do rezerwy.

2.

W sprawach zwalniania ze służby zastępczej przed jej odbyciem stosuje się odpowiednio

przepisy art. 87 ust. 2-5 oraz art. 88 i 89.

3.

Poborowego, który nie odbył służby zastępczej w pełnym wymiarze, kieruje się do odbycia

pozostałego okresu tej służby po ustaniu przyczyn zwolnienia, jeżeli jest zdolny do

służby wojskowej i nie zachodzą okoliczności uwzględniane przy udzielaniu odroczenia

zasadniczej służby wojskowej, albo przenosi się do rezerwy.

4.

Okresu nie usprawiedliwionej nieobecności w zakładzie pracy nie zalicza się do czasu

trwania służby zastępczej. Kierownik zakładu pracy może jednak zaliczyć do okresu

odbywania tej służby nie usprawiedliwioną nieobecność w wymiarze do trzech dni w roku,

jeżeli poborowy wykazał się następnie wysokim zdyscyplinowaniem i dobrymi wynikami

w pracy.

1.

Poborowemu, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby zawodowej lub wypadku

pozostającego w związku z odbywaniem służby zastępczej, a w razie jego śmierci członkom

rodziny, przysługują świadczenia na zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników

w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; postępowanie

w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przeprowadza i odszkodowanie wypłaca

zakład pracy, w którym poborowy odbywał służbę zastępczą.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wypadków w drodze do miejsca lub z miejsca

odbywania służby, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład

Ubezpieczeń Społecznych.

3.

W razie inwalidztwa lub śmierci poborowego spowodowanych przyczynami innymi niż wypadek

lub choroba, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują świadczenia przewidziane w przepisach

o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin na zasadach i w trybie określonych

dla pracowników, z zastrzeżeniem przepisów ust. 4 i 5.

4.

W razie inwalidztwa lub śmierci poborowego z przyczyn określonych w ust. 3, przy ustalaniu

prawa do renty inwalidzkiej lub rodzinnej oraz zasiłku pogrzebowego nie stosuje się

warunku posiadania wymaganego okresu zatrudnienia.

5.

Podstawę wymiaru świadczeń, o których mowa w ust. 1-3, stanowi przeciętne wynagrodzenie

otrzymane przez pracowników wykonujących taką samą lub podobną pracę, w ostatnim miesiącu,

w którym poborowy odbywał służbę. W razie gdyby poborowy przed powołaniem go do służby

zastępczej uzyskiwał wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, za podstawę wymiaru świadczeń

przyjmuje się, jeżeli jest korzystniejsze, to wynagrodzenie, obliczone według zasad

określonych w przepisach wymienionych w ust. 3.

6.

Obowiązki zakładu pracy przewidziane w przepisach wymienionych w ust. 3 ciążą na zakładzie,

w którym poborowy odbywał służbę zastępczą.

7.

W razie śmierci poborowego odbywającego służbę zastępczą, członkom jego rodziny przysługują

1)

odprawa pośmiertna na zasadach przewidzianych w Kodeksie pracy,

2)

zasiłek pogrzebowy na zasadach określonych w przepisach, o których mowa w ust. 3;

zasiłek przyznaje i wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

1.

Okres odbywania służby zastępczej jest okresem równorzędnym z okresem zatrudnienia

w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

2.

W zakresie uprawnień osób odbywających służbę zastępczą i członków ich rodzin stosuje

się odpowiednio przepisy art. 118-122, 125-132 i 136.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb kierowania poborowych do służby

zastępczej oraz zawierania umów z zakładami pracy, szczegółowe zasady przyznawania

premii miesięcznych, zasady udzielania i wymiar urlopów wypoczynkowych, szczegółowe

zasady i tryb zawieszania oraz zwalniania ze służby zastępczej, a także kierowania

do odbycia pozostałego okresu służby, właściwość organów w sprawach związanych ze

służbą zastępczą oraz zasady finansowania świadczeń określonych w art. 193.

1.

Na osoby posiadające obywatelstwo polskie, które ukończyły szesnaście, a nie przekroczyły

sześćdziesięciu lat życia, może być nałożony obowiązek świadczeń osobistych, polegających

na wykonywaniu różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz przygotowania obrony Państwa.

2.

Obowiązek świadczeń osobistych może obejmować również obowiązek użycia posiadanych

narzędzi prostych, a w stosunku do osób wykonujących świadczenia polegające na doręczaniu

dokumentów powołania do czynnej służby wojskowej oraz wezwań do wykonania świadczeń,

zwanych dalej „kurierami” - także posiadanych środków transportowych.

3.

Obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony w związku z ćwiczeniami wojskowymi,

ćwiczeniami w obronie cywilnej oraz ćwiczeniami praktycznymi w zakresie powszechnej

samoobrony, a także w celu dostarczenia i obsługi przedmiotów świadczeń rzeczowych,

z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

W stosunku do kurierów obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony tylko w celu

sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

1.

Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo dwunastu godzin,

a w stosunku do kurierów oraz osób dostarczających i obsługujących przedmioty świadczeń

rzeczowych - czterdziestu ośmiu godzin.

2.

Nałożenie obowiązku wykonania świadczenia osobistego może nastąpić najwyżej trzy razy

w roku.

3.

Do czasu wykonywania świadczeń osobistych, o których mowa w ust. 1, wlicza się

1)

czas dojazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu do miejsca pobytu

stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące, nie więcej jednak niż

łącznie dwie godziny,

2)

czas przeznaczony na wypoczynek, nie więcej jednak niż osiem godzin, jeżeli świadczenie

jest wykonywane dłużej niż dwanaście godzin.

1.

Obowiązek wykonania świadczenia osobistego nakłada wójt lub burmistrz (prezydent miasta)

na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień lub właściwego organu obrony cywilnej.

2.

Decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania świadczenia osobistego doręcza się osobie

zobowiązanej i wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem, na czternaście dni przed

terminem stawienia się do wykonania świadczenia.

3.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie zobowiązanej i wnioskodawcy

odwołanie do wojewody, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może

być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem

przepisów prawa.

4.

Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności w terminie

w niej określonym.

5.

Osoba, na którą nałożono obowiązek wykonania świadczenia osobistego, jest obowiązana

stawić się do wykonania tego świadczenia w terminie i miejscu wskazanym w decyzji.

6.

Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

7.

Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do kurierów.

1.

Orzeczona przed dniem wejścia w życie ustawy zupełna niezdolność do służby wojskowej

(kategoria „E”) oznacza trwałą niezdolność do służby wojskowej i do służby w formacjach

samoobrony.

2.

Osoby uznane przed dniem wejścia w życie ustawy za niezdolne do służby wojskowej w

czasie pokoju (kategoria „D”) mogą być przeznaczone do służby w formacjach samoobrony

bez zmiany wydanego w stosunku do nich orzeczenia.

1.

Decyzję o przeznaczeniu osoby do funkcji kuriera wydaje wójt lub burmistrz (prezydent

miasta), na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień.

2.

Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się osobie przeznaczonej oraz wojskowemu

komendantowi uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie przeznaczonej i wojskowemu

komendantowi uzupełnień odwołanie do wojewody, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została

wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4.

Kurier, wobec którego wydano ostateczną decyzję o przeznaczeniu go do tej funkcji,

może być - na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień - wzywany przez wójta lub burmistrza

(prezydenta miasta) do wykonania świadczenia osobistego polegającego na doręczeniu

dokumentów, o których mowa w art. 200 ust. 2.

5.

Wezwanie, o którym mowa w ust. 4, może zobowiązywać do wykonania świadczenia określonego

w ust. 4 w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

6.

Od wezwania, o którym mowa w ust. 4, odwołanie nie przysługuje.

7.

Kurier, o którym mowa w ust. 4, jest obowiązany stawić się do wykonania świadczenia

osobistego w terminie i miejscu wskazanym w wezwaniu.

8.

Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

Zasadnicza służba wojskowa w systemie obrony terytorialnej przewidziana w dotychczasowych

przepisach o powszechnym obowiązku wojskowym staje się wojskowym szkoleniem poborowych

przewidzianym w art. 79 niniejszej ustawy.

1.

Za wykonanie świadczenia osobistego przysługuje ryczałt godzinowy w wysokości 1/178

kwoty najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny miesięczny wymiar czasu pracy,

określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy, za każdą godzinę czasu, o którym mowa w art. 201 ust. 1 i 3, z zastrzeżeniem ust.

2 i 3.

2.

Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie pracy i zakład

pracy nie wypłacił wynagrodzenia za czas pracy opuszczony z powodu świadczenia osobistego,

osobie wykonującej świadczenie przysługuje za opuszczony czas pracy należność pieniężna

- zamiast ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, w wysokości odpowiadającej utraconemu

wynagrodzeniu za pracę. Należność tę wypłaca się na podstawie zaświadczenia zakładu

pracy.

3.

Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie urlopu wypoczynkowego,

osobie wykonującej świadczenie przysługuje za czas wykonywania świadczenia, równy

średniemu dziennemu wymiarowi czasu pracy, należność pieniężna, zamiast ryczałtu,

o którym mowa w ust. 1, obliczona według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia

za urlop wypoczynkowy. Należność tę wypłaca się na podstawie zaświadczenia zakładu

pracy.

4.

Ryczałt i należność, o których mowa w ust. 1-3, wypłaca jednostka organizacyjna, na

której rzecz jest wykonywane świadczenie osobiste.

5.

Osobom wykonującym świadczenia osobiste przysługuje bezpłatne wyżywienie, na zasadach

określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

6.

Koszty przejazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu do miejsca

pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące ponosi jednostka

organizacyjna, na której rzecz jest wykonywane świadczenie.

Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa

1)

o zwolnieniu od powszechnego obowiązku wojskowego - należy przez to rozumieć zwolnienie

od obowiązku służby wojskowej;

2)

o przepisach o powszechnym obowiązku wojskowym - należy przez to rozumieć przepisy

niniejszej ustawy i przepisy wydane na jej podstawie;

3)

o wojskowych komendach i komendantach wojewódzkich oraz rejonowych - należy przez

to rozumieć wojewódzkie i powiatowe sztaby wojskowe oraz szefów tych sztabów.

1.

Zakład pracy jest obowiązany zwolnić (usprawiedliwić nieobecność w pracy) pracownika

na czas niezbędny do wykonywania świadczenia osobistego, określony w decyzji, o której

mowa w art. 202 ust. 1.

2.

Czas zwolnienia od pracy (nieobecności w pracy) z powodu wykonywania świadczenia osobistego

wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych.

1.

Osobom wykonującym świadczenia osobiste, które zachorowały lub doznały uszczerbku

na zdrowiu podczas lub w związku z wykonywaniem tych świadczeń albo w bezpośredniej

drodze do miejsca ich wykonywania lub w drodze powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego

korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

2.

Ministrowie Obrony Narodowej oraz Zdrowia i Opieki Społecznej określają, w drodze

rozporządzenia, zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1 oraz zakres

i tryb ich udzielania.

3.

Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego podczas lub

w związku z wykonywaniem świadczeń osobistych albo w bezpośredniej drodze do miejsca

wykonywania tych świadczeń lub w drodze powrotnej, oraz członkom rodzin osób zmarłych

wskutek takiego wypadku przysługują świadczenia na zasadach i w trybie przewidzianym

dla pracowników w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń

Społecznych.

W art. 17 § 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego

(Dz. U. z 1950 r. Nr 38, poz. 348, z 1954 r. Nr 34, poz. 142, z 1955 r. Nr 46, poz. 309, z 1958 r. Nr 18, poz. 76 i z 1959 r. Nr 14, poz. 75) przepis lit. b) otrzymuje brzmienie

„

b)

osoby powołane do czynnej służby wojskowej z upływem terminu, w którym były obowiązane

stawić się do tej służby, w sprawach o przestępstwa określone w art. 188 i 189 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej

(Dz. U. Nr 44, poz. 220), a poborowi także w sprawach o przestępstwa popełnione w drodze z miejsca pobytu

do miejsca odbywania służby wojskowej.

”

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb planowania i nakładania obowiązku

świadczeń osobistych oraz ich wykonywania, zadania i właściwość organów w tych sprawach,

kategorie osób zwolnionych z tego obowiązku, a także tryb wypłacania ryczałtu i należności

pieniężnych za wykonanie świadczeń osobistych.

W dekrecie z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

oraz ich rodzin

(Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 98 i Nr 36, poz. 164, z 1959 r. Nr 14, poz. 75, z 1961 r. Nr 6, poz. 39 oraz z 1965 r. Nr 14, poz. 98) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 5 i 6 otrzymują brzmienie

„

Art. 5.

Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, do których stosuje się przepisy dekretu,

zwanymi w dalszym ciągu „żołnierzami”, są

1)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zasadniczą służbę wojskową;

2)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zajęcia szkoleniowe, przeszkolenie na obozie

lub inną służbę w ramach wojskowego szkolenia poborowych;

3)

szeregowcy i podoficerowie odbywający przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych

w ramach wojskowego szkolenia studentów;

4)

kandydaci na żołnierzy zawodowych kształceni w szkołach i na kursach wojskowych;

5)

szeregowcy, podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający ćwiczenia wojskowe;

6)

podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający okresową służbę wojskową;

7)

szeregowcy i podoficerowie, pełniący służbę wojskową w razie wprowadzenia stanu bezpośredniego

zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Art. 6.

Oficerowie i chorążowie zawodowi, podoficerowie zawodowi i nadterminowi oraz oficerowie

i chorążowie powołani z rezerwy do czynnej służby wojskowej w przypadkach określonych

w art. 5 pkt 7, jak również członkowie ich rodzin otrzymują zaopatrzenie określone

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz

ich rodzin.

”

;

2)

w art. 13 dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Żołnierzom, którzy odbywali okresową służbę wojskową, oraz członkom ich rodzin za

podstawę wymiaru renty mogą być przyjęte w zależności od wyboru zainteresowanego zarobki

osiągane przed powołaniem do tej służby albo uposażenie otrzymywane z tytułu odbywania

okresowej służby wojskowej, z tym że podstawa wymiaru nie może być niższa od kwot

określonych na podstawie ust. 3.

”

.

1.

Na urzędy i instytucje państwowe oraz podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne

może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania

posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony Państwa.

2.

Świadczenia rzeczowe mogą być wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych, formacji obrony cywilnej

oraz państwowych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania dla potrzeb obrony

Państwa.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zakwaterowania przejściowego Sił Zbrojnych.

4.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, nieruchomości i rzeczy ruchome, które

nie mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych.

5.

Rada Ministrów corocznie określa rodzaj i liczbę nieruchomości i rzeczy ruchomych,

jakie w danym roku kalendarzowym mogą być pobrane w ramach świadczeń rzeczowych.

W art. 18 dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy

za szkody wyrządzone jednostce wojskowej

(Dz. U. Nr 40, poz. 247) ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Przepisy dekretu, z wyjątkiem art. 15, stosuje się również

1)

do pracowników cywilnych zatrudnionych w jednostkach wojskowych;

2)

do żołnierzy, którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej - w razie uszkodzenia, utraty

lub zniszczenia przed ustalonym okresem używalności przedmiotów umundurowania i wyekwipowania

wojskowego, wydanych im do celów związanych z wykonywaniem powszechnego obowiązku

obrony.

”

1.

Czas wykonywania świadczeń rzeczowych nie może przekraczać jednorazowo w przypadku

pobrania przedmiotu świadczenia

1)

w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych - czterdziestu ośmiu godzin,

2)

w związku z ćwiczeniami wojskowymi - siedmiu dni,

3)

w związku z ćwiczeniami w obronie cywilnej lub ćwiczeniami praktycznymi w zakresie

powszechnej samoobrony - dwudziestu czterech godzin.

2.

Nałożenie obowiązku świadczenia rzeczowego może nastąpić najwyżej trzy razy w roku,

z tym że w wymiarze określonym w ust. 1 pkt 2 - tylko jeden raz.

3.

Do czasu wykonywania świadczeń rzeczowych, o którym mowa w ust. 1, wlicza się czas

niezbędny do dostarczenia przedmiotu świadczenia do wskazanego miejsca oraz jego powrotu

do miejsca postoju (przechowywania), nie więcej jednak niż dwie godziny.

4.

Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy używania nieruchomości udostępnianych

na czas przeprowadzenia rejestracji przedpoborowych oraz poboru.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1958 r. o uposażeniu żołnierzy

(Dz. U. Nr 36, poz. 165) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 6 ust. 1 utrzymuje brzmienie

„

1.

Prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w

określonym miejscu.

”

;

2)

tytuł rozdziału drugiego otrzymuje brzmienie: „Uposażenie i inne należności pieniężne

żołnierzy zawodowych i służby okresowej.”;

3)

art. 21 otrzymuje brzmienie

„

Art. 21.

Żołnierze służby okresowej otrzymują uposażenie i inne należności na zasadach określonych

przez Radę Ministrów.

”

;

4)

w art. 25 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Żołnierze odbywający przeszkolenie na obozie lub inną służbę w ramach wojskowego szkolenia

poborowych, przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych w ramach wojskowego szkolenia

studentów albo ćwiczenia wojskowe otrzymują uposażenie zasadnicze według posiadanego

stopnia wojskowego w przypadkach, na zasadach i w wysokości określonej przez Ministra

Obrony Narodowej w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac.

”

1.

Decyzję o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych

wydaje wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień

lub właściwego organu obrony cywilnej.

2.

Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy

ruchomej oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy

ruchomej oraz wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie czternastu dni od dnia

doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu,

jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

W Kodeksie karnym Wojska Polskiego skreśla się art. 113 i 114.

1.

Posiadacz nieruchomości lub rzeczy ruchomej, wobec którego wydano ostateczną decyzję

o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, może

być, na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień lub właściwego organu obrony cywilnej,

wezwany przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) do wykonania tego świadczenia.

2.

Wezwanie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się na czternaście dni przed terminem wykonania

świadczenia, z wyjątkiem przypadków, w których wykonanie świadczenia następuje w celu

sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

3.

Od wezwania, o którym mowa w ust. 1, odwołanie nie przysługuje.

4.

Wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności w

terminie w nim określonym.

5.

Posiadacz, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany oddać do używania przedmiot świadczenia

w terminie i miejscu wskazanym w wezwaniu.

6.

Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

W ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o ewidencji i kontroli ruchu ludności

(Dz. U. z 1961 r. Nr 33, poz. 164 i z 1963 r. Nr 15, poz. 77) skreśla się art. 13.

1.

Posiadacze nieruchomości i rzeczy ruchomych, wobec których wydano ostateczną decyzję

o przeznaczeniu tych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych,

są obowiązani informować wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) o rozporządzeniu

tą nieruchomością lub rzeczą ruchomą.

2.

Terenowe organy administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego są obowiązane,

na żądanie wojskowych komendantów uzupełnień lub właściwych organów obrony cywilnej,

informować je, według posiadanych ewidencji, o stanie nieruchomości i rzeczy ruchomych

mogących być przedmiotem świadczeń rzeczowych.

3.

W stosunku do żołnierzy, których służbę wojskową normują przepisy niniejszej ustawy,

tracą moc przepisy

1)

ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o służbie wojskowej oficerów Sił Zbrojnych

(Dz. U. z 1958 r. Nr 2, poz. 5 oraz z 1963 r. Nr 15, poz. 78 i Nr 50, poz. 277);

2)

ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił

Zbrojnych

(Dz. U. z 1958 r. Nr 36, poz. 164, z 1959 r. Nr 14, poz. 75, z 1961 r. Nr 6, poz. 39 oraz z 1963 r. Nr 22, poz. 114 i Nr 50, poz. 277);

3)

ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o służbie wojskowej chorążych Sił Zbrojnych

(Dz. U. Nr 15, poz. 78).

1.

Posiadacz przedmiotu świadczenia wezwany do wykonania świadczenia jest obowiązany

oddać go do używania w stanie przydatnym do użytku wraz z dotyczącymi go dokumentami.

2.

Biorący przedmiot świadczenia jest obowiązany używać go w sposób odpowiadający jego

właściwościom i przeznaczeniu. Biorący ponosi zwykłe koszty i inne ciężary związane

z utrzymaniem przedmiotu świadczenia, a poczynione przez niego wydatki lub nakłady

na przedmiot świadczenia nie podlegają zwrotowi.

3.

Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za jego utratę lub uszkodzenia oraz

za szkody wynikłe z używania go w sposób sprzeczny z jego właściwościami lub przeznaczeniem.

4.

Biorący jest obowiązany zwrócić posiadaczowi przedmiot świadczenia w stanie nie pogorszonym.

Biorący nie ponosi odpowiedzialności za zużycie przedmiotu świadczenia będące następstwem

prawidłowego używania.

5.

Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za szkody wynikłe z niezwrócenia

go w terminie oraz z tytułu napraw wykonywanych po tym terminie wskutek uszkodzeń

powstałych w czasie używania go przez biorącego.

6.

Roszczenia posiadacza przeciwko biorącemu, o których mowa w ust. 3-5, przedawniają

się z upływem roku od dnia zwrotu przedmiotu świadczenia.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy zachowują moc

przepisy dotychczasowe ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy.

1.

Za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego przysługuje jego posiadaczowi ryczałt

w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej wskutek jego dostarczenia oraz stawce

jego amortyzacji.

2.

Ryczałt za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego wypłaca jednostka organizacyjna,

na której rzecz świadczenie zostało wykonane.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe zasady i tryb planowania oraz nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych

i ich wykonywania,

2)

tryb żądania i składania informacji, o których mowa w art. 212,

3)

tryb dochodzenia roszczeń, o których mowa w art. 213, z dopuszczeniem drogi postępowania

sądowego,

4)

ryczałty za używanie poszczególnych rodzajów przedmiotów świadczeń rzeczowych.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby podlegające obowiązkowi świadczeń

osobistych (art. 200 ust. 1) mogą być w każdym czasie powołane do wykonania w ramach

tego obowiązku różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz Sił Zbrojnych, obrony cywilnej

lub państwowych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania dla potrzeb obrony

Państwa.

2.

Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo siedmiu dni.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny urzędy i instytucje państwowe, podmioty

gospodarcze i inne jednostki organizacyjne, organizacje społeczne oraz osoby fizyczne

mogą być zobowiązane do wykonania świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu posiadanych

nieruchomości i rzeczy ruchomych do używania przez Siły Zbrojne, formacje obrony cywilnej

lub państwowe jednostki organizacyjne wykonujące zadania dla potrzeb obrony Państwa.

2.

Przedmioty świadczeń rzeczowych podlegają zwrotowi po ustaniu potrzeby ich używania.

Dobra kulturalne objęte ochroną specjalną w rozumieniu Konwencji Haskiej z dnia 14

maja 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego (Dz. U. z 1957 r.

Nr 46, poz. 212) nie mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych. Dobra kulturalne korzystające

w rozumieniu tej konwencji z ochrony ogólnej mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych

jedynie za zgodą właściwego organu służby konserwatorskiej.

1.

Obowiązek świadczeń osobistych i rzeczowych nakłada wójt lub burmistrz (prezydent

miasta).

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, kategorie osób zwolnionych od obowiązku

świadczeń osobistych, nieruchomości i rzeczy ruchome, które nie mogą być przedmiotami

świadczeń rzeczowych, zasady i tryb nakładania obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych

oraz ich wykonywania, obowiązki i uprawnienia użytkowników przedmiotów świadczeń rzeczowych

oraz uprawnienia osób wykonujących świadczenia osobiste, zasady i tryb odpłatności

za używanie przedmiotów świadczeń rzeczowych oraz ustalania i wypłacania odszkodowań

za szkody w nich powstałe.

Osobom obowiązanym do wykonywania świadczeń osobistych i członkom ich rodzin przysługują

uprawnienia określone w art. 206.

1.

Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego

oraz podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne mogą być zobowiązane do odpłatnego

1)

dostosowania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do potrzeb obrony Państwa,

w sposób nie zmieniający ich właściwości i przeznaczenia,

2)

przystosowania budowanych (przebudowywanych i rozbudowywanych) obiektów budowlanych

oraz wytwarzanych rzeczy ruchomych do potrzeb obrony Państwa, w sposób nie zmieniający

ich właściwości i przeznaczenia,

3)

gromadzenia, przechowywania i konserwacji przedmiotów niezbędnych do wykonania czynności,

o których mowa w pkt 1 i 2.

2.

Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego

oraz podmioty gospodarcze i inne jednostki organizacyjne mogą być zobowiązane do odpłatnego

wykonania zadań mobilizacyjnych na rzecz Sił Zbrojnych.

3.

Obowiązki i zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, są finansowane z budżetu państwa.

1.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organy właściwe do nakładania obowiązków

i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2.

2.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

3.

Wykonanie obowiązku lub zadania następuje na podstawie umowy zawartej z wykonawcą

przez właściwy organ.

1.

Obowiązki i zadania, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2, określa Rada Ministrów.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb nakładania i wykonywania

obowiązków i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2, zasady odpłatności za ich

wykonanie oraz zasady przeprowadzania przez właściwe organy kontroli ich wykonywania.

Kto wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów wydanych na jej podstawie

1)

nie zgłasza się do rejestracji albo nie stawia się przed komisją lekarską lub komisją

poborową w określonym terminie i miejscu albo nie przedstawia dokumentów, których

przedstawienie zostało nakazane,

2)

nie zgłasza się w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku obrony,

3)

nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na wezwanie właściwych organów w sprawach

dotyczących powszechnego obowiązku obrony,

4)

nie dopełnia w określonym terminie wojskowego obowiązku meldunkowego,

5)

zmienia miejsce pobytu bez uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej,

6)

opuszcza terytorium Państwa lub przebywa za granicą bez zezwolenia organów wojskowych,

podlega karze aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny.

1.

Kto bez usprawiedliwionej przyczyny

1)

będąc żołnierzem rezerwy nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na ćwiczenia

wojskowe trwające do dwudziestu czterech godzin,

2)

będąc przeznaczony do szkolenia poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej nie zgłasza

się w określonym terminie i miejscu do tej służby,

3)

posiadając przydział organizacyjno-mobilizacyjny do jednostki przewidzianej do militaryzacji

nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu do odbycia ćwiczeń w tej jednostce,

podlega karze aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny. 2. Tej samej karze podlega,

kto

1)

uporczywie uchyla się od wykonywania poleceń służbowych w czasie odbywania szkolenia

poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej albo w czasie odbywania ćwiczeń w jednostkach

przewidzianych do militaryzacji,

2)

w czasie odbywania ćwiczeń w jednostce przewidzianej do militaryzacji samowolnie opuszcza

wyznaczone miejsce przebywania.

Kto uporczywie uchyla się od wykonania obowiązków w zakresie powszechnej samoobrony

ludności, podlega karze grzywny.

1.

Kto wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów wydanych na jej podstawie

1)

uchyla się od wykonania obowiązku świadczenia osobistego lub rzeczowego,

2)

nie zawiadamia właściwego organu o rozporządzeniu nieruchomością lub rzeczą ruchomą

przeznaczoną na cele świadczeń rzeczowych,

podlega karze aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto umyślnie utrudnia lub uniemożliwia wykonanie świadczenia

osobistego lub rzeczowego.

Kto w celu trwałego uchylenia się od obowiązku służby wojskowej albo innej służby

przewidzianej w ustawie dopuszcza się czynu określonego w art. 224,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1.

Kto

1)

w celu uzyskania zwolnienia od obowiązku służby wojskowej albo odroczenia tej służby

powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego uszkodzenie ciała

lub rozstrój zdrowia,

2)

w celu ułatwienia innej osobie zwolnienia od obowiązku służby wojskowej albo odroczenia

tej służby powoduje u niej uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia,

3)

wprowadza w błąd właściwy organ w celu uzyskania dla siebie lub innej osoby zwolnienia

od obowiązku służby wojskowej albo odroczenia tej służby,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2.

Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, będąc powołany

do zasadniczej służby w obronie cywilnej lub skierowany do służby zastępczej, albo

wobec tych osób.

3.

Kto wprowadza w błąd właściwy organ w celu uzyskania dla siebie lub innej osoby zwolnienia

od obowiązku szkolenia poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej albo służby w jednostkach

zmilitaryzowanych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1.

Kto będąc powołany do czynnej służby wojskowej nie zgłasza się do odbywania tej służby

w określonym terminie i miejscu,

podlega karze pozbawienia wolności do roku albo grzywny.

2.

Jeżeli sprawca nie zgłasza się do odbywania tej służby przez czas dłuższy niż czternaście

dni kalendarzowych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

3.

Jeżeli sprawca nie zgłasza się do odbywania tej służby w celu trwałego uchylenia się

od niej,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

4.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 zgłosił się do odbywania służby nie później

niż przed upływem dwóch dni kalendarzowych, sąd może odstąpić od wymierzenia kary.

5.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 zgłosił się do odbywania służby nie później

niż przed upływem dwóch dni kalendarzowych, można z pominięciem postępowania karnego

wymierzyć mu karę dyscyplinarną przewidzianą w przepisach o dyscyplinie wojskowej.

Przepisy art. 230 nie mają zastosowania w razie niezgłoszenia się żołnierza rezerwy

na ćwiczenia wojskowe trwające do dwudziestu czterech godzin.

1.

Kto będąc powołany do zasadniczej służby w obronie cywilnej lub skierowany do służby

zastępczej nie zgłasza się do odbywania tej służby w określonym terminie i miejscu,

podlega karze pozbawienia wolności do roku albo grzywny.

2.

Jeżeli sprawca nie zgłasza się do odbywania tych służb przez czas dłuższy niż czternaście

dni kalendarzowych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

3.

Jeżeli sprawca nie zgłasza się do odbywania tych służb w celu trwałego uchylenia się

od nich,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

4.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 zgłosił się do odbywania służby nie później

niż przed upływem dwóch dni kalendarzowych, sąd może odstąpić od wymierzenia kary.

Kto odbywając zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą uporczywie

nie wykonuje poleceń w sprawach służbowych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1.

Kto odbywając zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą samowolnie

opuszcza wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych na czas powyżej czternastu

dni kalendarzowych lub przez taki czas samowolnie poza nim pozostaje,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2.

Kto odbywając zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą samowolnie

opuszcza wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych na czas powyżej dwóch

dni kalendarzowych lub przez taki czas samowolnie poza nim pozostaje,

podlega karze pozbawienia wolności do roku.

Kto odbywając zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą w celu trwałego

uchylenia się od tej służby opuszcza wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych

lub w takim celu poza nim pozostaje,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

Kto będąc przeznaczony do szkolenia poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej uchyla

się od ich odbywania,

podlega karze pozbawienia wolności do roku albo grzywny.

1.

Obywatel polski, który przyjmuje bez zgody właściwego organu obowiązki w obcym wojsku

lub obcej organizacji wojskowej,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

2.

Kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 w czasie mobilizacji lub wojny,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze śmierci.

3.

Nie popełnia przestępstwa, o którym mowa w ust.

1 i 2, obywatel polski będący równocześnie obywatelem innego państwa, jeżeli zamieszkuje

na jego terytorium i odbywa (pełni) tam służbę wojskową.

4.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb postępowania oraz organy

właściwe w sprawach udzielania zgody na przyjmowanie przez obywateli polskich obowiązków

w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej.

1.

Kto wbrew zakazom prawa międzynarodowego przyjmuje obowiązki w wojskowej służbie najemnej,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

2.

Kto wbrew przepisom ustawy lub zakazom prawa międzynarodowego prowadzi zaciąg obywateli

polskich lub przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemców do

służby wojskowej w obcym wojsku, w obcej organizacji wojskowej lub zakazanej przez

prawo międzynarodowe wojskowej służbie najemnej albo taką służbę najemną opłaca, organizuje,

szkoli lub wykorzystuje,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 10.

3.

Kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 lub

2 w czasie mobilizacji lub wojny,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze śmierci.

Obywatel polski, który - w celu uchylenia się od obowiązku służby wojskowej lub innej

służby przewidzianej w ustawie - w czasie mobilizacji lub wojny przebywając czasowo

za granicą nie zgłasza niezwłocznie swego adresu w najbliższym polskim urzędzie konsularnym

(przedstawicielstwie dyplomatycznym) lub nie spełnia wydanych przez ten urząd (przedstawicielstwo)

nakazów dotyczących wykonania obowiązku służby,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto w czasie mobilizacji lub wojny będąc powołany do czynnej służby wojskowej nie

zgłasza się do tej służby w określonym terminie i miejscu,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 2.

1.

Kto w czasie mobilizacji lub wojny w celu trwałego uchylenia się od obowiązku służby

wojskowej

1)

dopuszcza się czynu określonego w art. 224 albo w art. 229 ust. 1 pkt 1 lub 3,

2)

będąc powołany do czynnej służby wojskowej nie zgłasza się do tej służby w określonym

terminie i miejscu,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze śmierci.

2.

Tej samej karze podlega, kto w czasie mobilizacji lub wojny powoduje u innej osoby

uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo wprowadza w błąd właściwy organ w celu

uzyskania dla niej zwolnienia od obowiązku służby wojskowej lub odroczenia tej służby.

Kto w czasie mobilizacji lub wojny dopuszcza się czynu określonego w art. 227,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1.

W sprawach o czyny określone w art. 224-242, jeżeli czyn polega na nieuczynieniu zadość

obowiązkowi stawienia się do służby lub zgłoszenia do właściwego organu, przedawnienie

ścigania i wyrokowania biegnie od chwili uczynienia zadość temu obowiązkowi lub od

chwili, w której na sprawcy obowiązek przestał ciążyć.

2.

Przedawnienie ścigania i wyrokowania w sprawach o czyny określone w art. 228 oraz

237-241 nie biegnie w czasie samowolnego przebywania sprawcy za granicą.

1.

W czasie mobilizacji lub wojny osoby pełniące służbę w obronie cywilnej lub w jednostkach

zmilitaryzowanych albo do niej powołane ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa

popełnione w związku z tą służbą, według przepisów odnoszących się do żołnierzy w

czynnej służbie wojskowej.

2.

Sprawy o przestępstwa określone w ust. 1 należą do właściwości sądów wojskowych.

3.

W rozumieniu przepisów karnych w czasie mobilizacji lub wojny

1)

niezgłoszenie się do służby w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych

w określonym terminie i miejscu jest równoznaczne z niezgłoszeniem się do pełnienia

służby wojskowej,

2)

obowiązek służby w obronie cywilnej i w jednostkach zmilitaryzowanych jest równoznaczny

z obowiązkiem służby wojskowej,

3)

służba w obronie cywilnej i w jednostkach zmilitaryzowanych jest równoznaczna z czynną

służbą wojskową,

4)

niewykonanie lub odmowa wykonania polecenia przełożonego, wydanego w sprawach służbowych

osobie pełniącej służbę w obronie cywilnej lub w jednostce zmilitaryzowanej, jest

równoznaczna z niewykonaniem lub odmową wykonania rozkazu.

Sprawy o przestępstwa określone w art. 230 oraz 237-241 należą do właściwości sądów

wojskowych.

Przewidzianym w ustawie obowiązkom służby wojskowej, służby w obronie cywilnej i służby

w jednostkach zmilitaryzowanych oraz świadczeń osobistych nie podlegają osoby pełniące

służbę wojskową z mocy szczególnego obowiązku określonego w przepisach o służbie wojskowej

żołnierzy zawodowych.

1.

W czasie obowiązywania stanu wojennego stosuje się w zakresie obowiązku służby wojskowej,

służby w obronie cywilnej i służby w jednostkach zmilitaryzowanych oraz świadczeń

na rzecz obrony przepisy obowiązujące w czasie wojny, jeżeli Prezydent wprowadzając

stan wojenny nie postanowi inaczej.

2.

W czasie obowiązywania stanu wyjątkowego stosuje się w zakresie obowiązku służby w

jednostkach zmilitaryzowanych oraz w zakresie świadczeń na rzecz obrony przepisy obowiązujące

w czasie wojny, jeżeli organ wprowadzający stan wyjątkowy nie postanowi inaczej.

1.

W stosunku do żołnierzy pełniących służbę w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi

Spraw Wewnętrznych uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przewidziane w ustawie przysługują

odpowiednio Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

2.

Ministrowie Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych ustalą, które z uprawnień określonych

w ust. 1 będą wykonywane we wzajemnym porozumieniu.

1.

Tracą moc wszelkie dotychczasowe przepisy dotyczące przedmiotów unormowanych w ustawie.

2.

W szczególności tracą moc

1)

ustawa z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym

(Dz. U. z 1963 r. Nr 20, poz. 108),

2)

ustawa z dnia 26 lutego 1951 r. o terenowej obronie przeciwlotniczej

(Dz. U. Nr 14, poz. 109),

3)

dekret z dnia 24 czerwca 1953 r. o dostarczaniu środków transportowych dla potrzeb

obrony Państwa

(Dz. U. z 1953 r. Nr 34, poz. 142 i z 1956 r. Nr 58, poz. 270),

4)

rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o świadczeniach

osobistych

(Dz. U. z 1939 r. Nr 55, poz. 354),

5)

ustawa z dnia 30 marca 1939 r. o komunikacjach w służbie obrony Państwa

(Dz. U. Nr 29, poz. 195 z późniejszymi zmianami),

6)

ustawa z dnia 30 marca 1939 r. o powszechnym obowiązku świadczeń rzeczowych

(Dz. U. Nr 30, poz. 200).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1975 r.