Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie.

§ 1.

Notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub

pragną nadać formę notarialną (czynności notarialnych).

§ 2.

W wypadkach określonych w ustawie czynności notarialnych może dokonywać również asesor

notarialny zatrudniony w kancelarii notarialnej.

§ 1.

Notariusz w zakresie swoich uprawnień, o których mowa w art. 1, działa jako osoba

zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym.

§ 2.

Czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu

urzędowego.

§ 3.

Czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Na żądanie strony notariusz

może dokonać dodatkowo tej czynności w języku obcym, wykorzystując własną znajomość

języka obcego wykazaną w sposób określony dla tłumaczy przysięgłych lub korzystając

z pomocy tłumacza przysięgłego.

§ 1.

Czynności notarialnych notariusz dokonuje w kancelarii notarialnej, zwanej dalej „kancelarią”.

§ 2.

Czynność notarialna może być dokonana także w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym

charakter czynności lub szczególne okoliczności.

§ 1.

Notariusz może prowadzić tylko jedną kancelarię.

§ 2.

Notariusz zatrudnia pracowników kancelarii oraz zapewnia warunki lokalowe i wyposażenie

kancelarii, stosowne dla notariatu.

§ 3.

Kilku notariuszy może prowadzić jedną kancelarię na zasadach spółki cywilnej. W takim

jednak wypadku każdy z notariuszy dokonuje czynności notarialnych we własnym imieniu

i ponosi odpowiedzialność za czynności przez siebie dokonane.

Notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone

na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej

właściwe dla danej czynności. Taksę ustala, w drodze rozporządzenia, Minister Sprawiedliwości

w porozumieniu z Ministrem Finansów i po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej.

§ 1.

Jeżeli strona czynności notarialnej nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego

dla siebie i rodziny ponieść żądanego przez notariusza wynagrodzenia, może wystąpić

z wnioskiem do sądu rejonowego właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania o

zwolnienie w całości lub w części od ponoszenia tego wynagrodzenia.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej, która wykaże, że nie ma dostatecznych

środków na ponoszenie wynagrodzenia żądanego przez notariusza.

§ 3.

Sąd po ustaleniu, że zachodzi potrzeba dokonania czynności notarialnej, uwzględnia

wniosek i wyznacza notariusza do dokonania żądanej przez stronę czynności notarialnej.

§ 4.

Za stronę zwolnioną od ponoszenia wynagrodzenia za dokonaną czynność notarialną wynagrodzenie

ponosi Skarb Państwa. Wynagrodzenie przyznaje notariuszowi, na jego wniosek, sąd,

który wyznaczył notariusza, na podstawie taksy, o której mowa w art. 5.

. § 5. Do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 1, oraz przyznania notariuszowi wynagrodzenia

stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, z uwzględnieniem przepisów o zwolnieniu od kosztów

sądowych.

Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów pobiera podatki i opłaty skarbowe.

Notariusz używa pieczęci urzędowej z wizerunkiem orła.

§ 1.

Minister Sprawiedliwości prowadzi rejestr kancelarii.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości do dnia 31 stycznia każdego roku ogłasza w formie obwieszczenia

w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” wykaz zarejestrowanych

kancelarii.

Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości,

na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.

Notariuszem może być ten, kto

1)

posiada obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich,

2)

jest nieskazitelnego charakteru,

3)

ukończył wyższe studia prawnicze,

4)

odbył aplikację notarialną,

5)

złożył egzamin notarialny,

6)

pracował w charakterze asesora notarialnego co najmniej 2 lata,

7)

ukończył 26 lat.

Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6, nie dotyczą

1)

profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych,

2)

sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych, którzy wykonywali ten zawód co

najmniej 3 lata.

Wniosek, o którym mowa w art. 10, powinien zawierać dane o kwalifikacjach osoby zainteresowanej,

wymienione w art. 11 lub 12, oraz wskazywać lokal przewidywany do prowadzenia kancelarii

i termin jej uruchomienia.

§ 1.

Notariusz jest obowiązany w ciągu 2 miesięcy od zawiadomienia o powołaniu uruchomić

kancelarię i zgłosić o tym Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 2.

W razie nieuruchomienia kancelarii w terminie, o którym mowa w § 1, powołanie traci

moc; okoliczność tę stwierdza Minister Sprawiedliwości.

§ 1.

Przy powołaniu notariusz składa wobec Ministra Sprawiedliwości ślubowanie według następującej

roty

„

Ślubuję uroczyście jako notariusz powierzone mi obowiązki wypełniać zgodnie z prawem

i sumieniem, dochować tajemnicy państwowej i zawodowej, w postępowaniu swym kierować

się zasadami godności, honoru i uczciwości.

”

§ 2.

Minister Sprawiedliwości może upoważnić prezesa właściwego sądu apelacyjnego do przyjęcia

ślubowania.

§ 1.

Minister Sprawiedliwości odwołuje notariusza, jeżeli notariusz

1)

zrezygnował z prowadzenia kancelarii,

2)

z powodu choroby lub ułomności został orzeczeniem komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa

i zatrudnienia uznany za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków notariusza lub

bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddania się takiemu badaniu, mimo zalecenia rady

właściwej izby notarialnej,

3)

przekroczył 70 lat życia,

4)

został pozbawiony prawa prowadzenia kancelarii orzeczeniem sądu dyscyplinarnego,

5)

utracił z mocy wyroku sądowego prawa publiczne lub prawo wykonywania zawodu notariusza.

§ 2.

Odwołanie notariusza z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 2 następuje po uprzednim wysłuchaniu

notariusza, chyba że nie jest to możliwe.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza, który uzyskał dwie ujemne oceny

w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego

lub właściwy organ Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po rozpatrzeniu tej

sprawy przez właściwy sąd dyscyplinarny na wniosek Ministra Sprawiedliwości.

Notariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem oraz stale podnosić

kwalifikacje zawodowe.

§ 1.

Notariusz jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął

wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne.

§ 2.

Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po odwołaniu notariusza.

§ 3.

Obowiązek zachowania tajemnicy ustaje, gdy notariusz składa zeznania jako świadek

przed sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo ważnemu interesowi

prywatnemu. W tych wypadkach od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić notariusza

Minister Sprawiedliwości.

§ 1.

Notariusz nie może podejmować zatrudnienia bez uzyskania uprzedniej zgody rady właściwej

izby notarialnej, z wyjątkiem zatrudnienia w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego,

dydaktycznego lub naukowego, chyba że wykonywanie tego zatrudnienia przeszkadza w

pełnieniu jego obowiązków.

§ 2.

Notariuszowi nie wolno także podejmować zajęcia, które by przeszkadzało w pełnieniu

obowiązków albo mogło uchybiać powadze wykonywanego zawodu. Nie wolno mu w szczególności

zajmować się handlem, przemysłem, pośrednictwem i doradztwem w interesach.

§ 3.

O zamiarze podjęcia zatrudnienia lub zajęcia notariusz jest obowiązany zawiadomić

prezesa rady właściwej izby notarialnej. Rada rozstrzyga, czy podjęcie zatrudnienia

lub zajęcia nie uchybia obowiązkom notariusza albo powadze wykonywanego zawodu. Jeżeli

rada nie wyrazi zgody na zatrudnienie lub zajęcie, o których mowa w § 1 i 2, sprawę,

na wniosek notariusza, rozstrzyga Krajowa Rada Notarialna, której decyzja jest ostateczna.

§ 1.

Kancelaria powinna być czynna w dniach powszednich co najmniej 6 godzin dziennie.

§ 2.

Rada właściwej izby notarialnej może ustalić 1 dzień powszedni tygodnia jako wolny

za przepracowaną sobotę.

§ 3.

W wypadkach nie cierpiących zwłoki albo szczególnych potrzeb kancelaria może być czynna

także w niedziele i święta.

§ 1.

Jeżeli notariusz nie może pełnić swych obowiązków przez okres do 3 dni, wyznacza na

ten czas zastępcę spośród asesorów notarialnych własnej kancelarii, informując o tym

prezesa rady izby.

§ 2.

W wypadku planowanej przez notariusza nieobecności powyżej 3 dni, nie dłuższej jednak

niż 3 miesiące, wyznacza on na ten czas zastępcę spośród asesorów notarialnych własnej

kancelarii lub innej objętej właściwością izby notarialnej, w porozumieniu z prezesem

rady danej izby.

§ 3.

Jeżeli z powodu nieobecności notariusza wynikłej z nieprzewidzianych przyczyn notariusz

nie pozostawił w kancelarii zastępcy na czas swej nieobecności, zastępcę wyznacza

prezes rady właściwej izby notarialnej.

§ 4.

W wypadkach, o których mowa w § 1-3, zastępcą notariusza może być wyznaczony także

notariusz emerytowany.

W razie zaprzestania prowadzenia kancelarii przez notariusza lub zawieszenia go w

czynnościach, rada właściwej izby notarialnej wyznacza czasowo do pełnienia obowiązków

notariusza zastępcę spośród asesorów notarialnych danej izby.

Notariusze opłacają, na potrzeby organów samorządu notarialnego, składki miesięczne,

których wysokość ustala corocznie Krajowa Rada Notarialna. Ponadto, stosownie do uchwał

właściwych izb notarialnych, notariusze opłacają składki na inne określone cele.

W zakresie ubezpieczeń społecznych do notariuszy i członków ich rodzin stosuje się

przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą.

Notariusz, który przeszedł na emeryturę lub rentę, może używać tytułu „emerytowany

notariusz”.

§ 1.

Notariusze tworzą samorząd notarialny.

§ 2.

Samorząd notarialny obejmuje izby notarialne i Krajową Radę Notarialną.

§ 3.

Izby notarialne i Krajowa Rada Notarialna posiadają osobowość prawną.

Organami izby notarialnej są

1)

walne zgromadzenie notariuszy izby,

2)

rada izby notarialnej.

§ 1.

Izbę notarialną stanowią notariusze prowadzący kancelarię w okręgu sądu apelacyjnego.

§ 2.

Siedzibą izby notarialnej jest siedziba sądu apelacyjnego.

§ 1.

Walne zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są zwyczajne lub nadzwyczajne.

§ 2.

Zwyczajne walne zgromadzenie notariuszy zwołuje, w pierwszym kwartale każdego roku,

rada izby notarialnej. Nadzwyczajne walne zgromadzenie może być zwołane z inicjatywy

Ministra Sprawiedliwości, na podstawie uchwały rady albo na wniosek co najmniej 1/5

ogólnej liczby notariuszy wchodzących w skład izby.

§ 3.

W walnym zgromadzeniu jest obowiązany uczestniczyć każdy notariusz należący do danej

izby.

§ 1.

Do zakresu działania walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej należy

1)

wybór prezesa i wiceprezesa oraz członków rady izby notarialnej,

2)

wybór członka Krajowej Rady Notarialnej,

3)

wybór notariuszy do sądów dyscyplinarnych oraz rzecznika dyscyplinarnego,

4)

zatwierdzenie sprawozdania rocznego i zamknięcia okresu rachunkowego, przedstawionego

przez radę izby notarialnej,

5)

uchwalenie budżetu,

6)

ustalenie składek na określone cele,

7)

załatwianie innych spraw w zakresie działania notariatu.

§ 2.

Walne zgromadzenie notariuszy uchwala regulamin swego działania.

§ 1.

Rozstrzygnięcia walnego zgromadzenia zapadają w formie uchwał.

§ 2.

Uchwały walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są podejmowane zwykłą większością

głosów w obecności co najmniej połowy członków izby.

§ 3.

Wybory odbywają się w głosowaniu tajnym, z wyjątkiem wyboru przewodniczącego zgromadzenia.

§ 1.

Rada izby notarialnej działa w siedzibie izby i składa się z

1)

5 członków w izbach liczących do 100 notariuszy,

2)

7 członków w izbach liczących od 101 do 200 notariuszy,

3)

9 członków w izbach liczących ponad 200 notariuszy. § 2. Kadencja rady trwa 3 lata.

Rada izby notarialnej na pierwszym posiedzeniu dokonuje podziału czynności między

swych członków, jak również uchwala regulamin wewnętrznego urzędowania rady.

§ 1.

Prezes rady izby notarialnej reprezentuje radę, kieruje jej pracami, przewodniczy

na posiedzeniach i wykonuje uchwały rady. W razie nieobecności prezesa, jego obowiązki

wykonuje wiceprezes rady.

§ 2.

Do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych jest wymagane współdziałanie prezesa

lub wiceprezesa rady oraz jednego jej członka.

Do zakresu działania rady izby notarialnej należy

1)

opiniowanie wniosków w przedmiocie powoływania i odwoływania notariuszy i asesorów

notarialnych,

2)

nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych

oraz nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności notariusza,

3)

organizowanie szkolenia aplikantów notarialnych,

4)

zarząd majątkiem izby,

5)

zwoływanie walnych zgromadzeń notariuszy izby i wykonywanie uchwał tych zgromadzeń,

6)

prowadzenie wykazów notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych izby,

7)

wykonywanie innych czynności przewidzianych prawem.

§ 1.

Do ważności uchwał rady izby notarialnej jest wymagana obecność co najmniej połowy

jej członków.

§ 2.

Uchwały rady zapadają zwykłą większością głosów, przy czym w razie równej liczby głosów

decyduje głos prezesa rady.

Rada izby notarialnej przedstawia każdego roku Krajowej Radzie Notarialnej wykaz asesorów

i aplikantów notarialnych izby.

Krajowa Rada Notarialna jest reprezentantem notariatu.

§ 1.

Krajowa Rada Notarialna składa się z notariuszy wybranych przez walne zgromadzenia

notariuszy izb notarialnych.

§ 2.

Prezesem Krajowej Rady Notarialnej jest notariusz, wybrany w drodze tajnego głosowania

spośród jej członków.

§ 3.

Kadencja Krajowej Rady Notarialnej trwa 3 lata.

§ 1.

Do zakresu działania Krajowej Rady Notarialnej należy w szczególności

1)

uchwalanie regulaminu wewnętrznego urzędowania kancelarii,

2)

przedstawianie opinii i propozycji w sprawach

a)

taksy notarialnej,

b)

zmian przepisów dotyczących funkcjonowania notariatu,

3)

współpraca z notariatami innych państw,

4)

wyrażanie stanowiska w sprawach przedstawionych przez Ministra Sprawiedliwości lub

inne organy samorządu notarialnego,

5)

wybór spośród członków rady rzecznika dyscyplinarnego,

6)

uchwalanie regulaminu swego urzędowania,

7)

wypowiadanie się w sprawie zasad etyki zawodowej notariuszy,

8)

ustalanie wysokości składek miesięcznych notariuszy na potrzeby samorządu notarialnego

oraz zasad ich wydatkowania,

9)

ustalanie programu aplikacji notarialnej oraz nadzór nad szkoleniem aplikantów,

10)

ustalanie zasad i trybu zwoływania kongresu notariuszy.

§ 2.

Krajowa Rada Notarialna składa Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku ocenę stanu notariatu.

§ 3.

Do Krajowej Rady Notarialnej stosuje się odpowiednio przepis art. 34 § 2.

Krajowa Rada Notarialna może zwołać kongres notariuszy w celu zasięgnięcia opinii

w istotnych sprawach notariatu.

§ 1.

Nadzór nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego sprawuje Minister

Sprawiedliwości osobiście, za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych lub sądów

wojewódzkich albo przez wyznaczone osoby.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo tryb wykonywania

nadzoru, o którym mowa w § 1.

§ 1.

Minister Sprawiedliwości może zatrudnić notariusza, za jego zgodą, w Ministerstwie

Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie wojewódzkim do wykonywania czynności

nadzoru nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego.

§ 2.

Do notariusza, o którym mowa w § 1, stosuje się przepisy ustawy o pracownikach urzędów

państwowych.

§ 3.

W okresie zatrudnienia w Ministerstwie Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie

wojewódzkim prawo notariusza do prowadzenia kancelarii notarialnej ulega zawieszeniu.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może, na wniosek

notariusza, zawiesić prawo notariusza do prowadzenia kancelarii w razie podjęcia przez

niego innego zatrudnienia lub wykonywania funkcji publicznej.

§ 1.

Nadzór nad notariuszami na obszarze właściwości izby notarialnej wykonuje również

rada izby przez swoich członków lub przez wyznaczonych w tym celu notariuszy nie będących

członkami rady.

§ 2.

W ramach nadzoru, o którym mowa w § 1, w każdej kancelarii przeprowadza się wizytację

co najmniej raz na 3 lata.

§ 3.

Z wizytacji sporządza się protokół. Rada izby notarialnej przedstawia - w ciągu 2

miesięcy od wizytacji - odpis protokołu Ministrowi Sprawiedliwości, zawiadamiając

go równocześnie o środkach podjętych w celu usunięcia stwierdzonych uchybień.

Osoby powołane do nadzoru mają prawo wglądu w czynności notarialne, badania ich zgodności

z prawem, a także mogą żądać wyjaśnień oraz zarządzać usunięcie uchybień i usterek,

a w razie dostrzeżenia naruszenia przez notariusza jego obowiązków - żądać wszczęcia

postępowania dyscyplinarnego.

Organy samorządu notarialnego przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości uchwały, a także

protokoły walnych zgromadzeń notariuszy oraz sprawozdania roczne wraz z bilansami

- w terminie 14 dni od ich powzięcia lub sporządzenia.

§ 1.

Minister Sprawiedliwości może zaskarżyć do Sądu Najwyższego sprzeczną z prawem uchwałę

organu samorządu notarialnego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania uchwały. Terminu

tego nie stosuje się, jeżeli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo.

§ 2.

Sąd Najwyższy oddala skargę lub uchyla zaskarżoną uchwałę i przekazuje sprawę do ponownego

rozpoznania właściwemu organowi samorządu, z ustaleniem wytycznych co do sposobu jej

załatwienia.

Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do organów samorządu notarialnego o podjęcie

uchwały w określonej sprawie należącej do właściwości tych organów. Uchwała powinna

być podjęta w terminie 1 miesiąca.

Notariusz ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności

notarialnych na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, z uwzględnieniem szczególnej staranności, do jakiej jest obowiązany przy wykonywaniu

tych czynności.

Notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe albo uchybienia powadze

lub godności zawodu.

§ 1.

Karami dyscyplinarnymi są

1)

upomnienie,

2)

nagana,

3)

kara pieniężna do wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sferze produkcji

materialnej,

4)

pozbawienie prawa prowadzenia kancelarii.

§ 2.

Wymierzenie kary nagany lub kary pieniężnej pociąga za sobą niemożność udziału ukaranego

w organach samorządu notarialnego i w sądzie dyscyplinarnym przez okres 3 lat.

§ 3.

Kary pieniężne wpływają na rzecz Skarbu Państwa.

§ 1.

Po upływie 1 roku od chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego,

a w razie wszczęcia - ulega ono umorzeniu.

§ 2.

Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie

może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w przepisach Kodeksu karnego.

§ 1.

Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych są powołane sądy dyscyplinarne

1)

w pierwszej instancji - sądy dyscyplinarne izb notarialnych,

2)

w drugiej instancji - Wyższy Sąd Dyscyplinarny.

§ 2.

Członków sądów dyscyplinarnych wybierają na trzyletnią kadencję poszczególne walne

zgromadzenia notariuszy izb notarialnych.

§ 3.

Ogólną liczbę członków sądów dyscyplinarnych oraz liczbę członków tych sądów wybieranych

przez poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych określa Krajowa

Rada Notarialna.

§ 4.

Przewodniczących sądów dyscyplinarnych i ich zastępców wybierają spośród siebie członkowie

tych sądów.

§ 1.

Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie 3 członków, a Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie

5 członków. W składzie orzekającym w drugiej instancji nie może brać udziału członek

sądu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.

§ 2.

Skład orzekający wyznacza przewodniczący sądu dyscyplinarnego.

Rzecznikami sądów dyscyplinarnych izb oraz Wyższego Sądu Dyscyplinarnego są notariusze

wybrani odpowiednio przez walne zgromadzenia notariuszy i Krajową Radę Notarialną.

Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród notariuszy lub adwokatów.

§ 1.

Postępowanie dyscyplinarne toczy się z wyłączeniem jawności. Na rozprawie mogą być

obecni notariusze.

§ 2.

Protokolantem może być notariusz lub asesor notarialny wyznaczony przez przewodniczącego

sądu dyscyplinarnego.

Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą zgłosić Minister Sprawiedliwości

lub rada właściwej izby notarialnej po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych

do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego,

chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.

§ 1.

Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący sądu

wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego

oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych.

§ 2.

Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji powinno być zakończone w terminie

1 miesiąca od daty wpływu wniosku.

§ 3.

Nie usprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego

obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

Jeżeli w toku rozprawy ujawni się inne przewinienie oprócz objętego wnioskiem o wszczęcie

postępowania, sąd może wydać co do tego przewinienia orzeczenie tylko za zgodą rzecznika

dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy.

W razie odwołania notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie toczy

się nadal.

§ 1.

Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego sporządza się na piśmie w terminie 7

dni od ogłoszenia orzeczenia.

§ 2.

Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu i obwinionemu.

Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przysługuje obwinionemu i rzecznikowi

dyscyplinarnemu odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w terminie 14 dni od dnia

otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się do sądu dyscyplinarnego

pierwszej instancji. Odwołanie powinno być przesłane w terminie 7 dni od dnia jego

wpływu wraz z aktami do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.

Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego przewodniczący sądu pierwszej

instancji przesyła odpis orzeczenia Ministrowi Sprawiedliwości oraz radzie właściwej

izby notarialnej.

§ 1.

Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę dyscyplinarną dołącza się do akt

osobowych obwinionego.

§ 2.

Wykonanie wyroku sądu dyscyplinarnego należy co do kary wymienionej w art. 51 § 1

pkt 4 do Ministra Sprawiedliwości, a co do pozostałych kar - do rady właściwej izby

notarialnej.

§ 3.

Po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę upomnienia, nagany

albo kary pieniężnej, a po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o pozbawieniu

prawa prowadzenia kancelarii. Minister Sprawiedliwości, na wniosek ukaranego, zarządza

usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko

ukaranemu innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej.

§ 1.

Minister Sprawiedliwości lub Krajowa Rada Notarialna mogą wnieść do Sądu Najwyższego

rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego z powodu rażącego

naruszenia prawa.

§ 2.

Rewizja nadzwyczajna na niekorzyść obwinionego może być wniesiona w ciągu 6 miesięcy

od daty uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego.

§ 1.

Koszty postępowania dyscyplinarnego wykładają organy samorządu notarialnego.

§ 2.

W wypadku prawomocnego ukarania, kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża się

notariusza.

§ 1.

Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach zawodowych notariusza, przeciwko któremu

wszczęto postępowanie karne, dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie.

§ 2.

Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach zawodowych notariuszowi przysługuje zażalenie.

§ 3.

Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji.

§ 4.

Zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania

dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania karnego.

Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają odpowiednio -

rady izb notarialnych lub Krajowa Rada Notarialna.

§ 1.

Aplikantem notarialnym może być ten, kto odpowiada wymaganiom określonym w art. 11

pkt 1-3.

§ 2.

Aplikant notarialny może być zatrudniony przez notariusza prowadzącego kancelarię

lub przez radę izby notarialnej.

§ 3.

Zatrudnienie aplikanta może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu konkursu przez radę

izby.

§ 4.

Szczegółowy tryb przeprowadzania konkursu, o którym mowa w § 3, określa Minister Sprawiedliwości.

Aplikacja notarialna polega na zaznajomieniu się aplikanta z całokształtem pracy notariusza

i trwa 2 lata. W ramach szkolenia aplikant jest obowiązany do zaznajomienia się z

czynnościami sądów w sprawach cywilnych i wieczystoksięgowych.

Aplikację notarialną organizuje i prowadzi rada izby notarialnej na podstawie programu

ustalonego przez Krajową Radę Notarialną.

§ 1.

Aplikacja notarialna kończy się egzaminem składanym przez aplikanta przed komisją

egzaminacyjną powołaną przez Ministra Sprawiedliwości.

§ 2.

W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą

1)

przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości jako przewodniczący,

2)

przedstawiciel Krajowej Rady Notarialnej,

3)

dwaj sędziowie sądów apelacyjnych lub sądów wojewódzkich, delegowani przez Ministra

Sprawiedliwości,

4)

dwaj notariusze delegowani przez radę izby notarialnej.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, po uzgodnieniu z Krajową Radą Notarialną,

określi organizację aplikacji notarialnej, zakres egzaminu notarialnego oraz tryb

postępowania komisji egzaminacyjnej i wysokość wynagrodzenia jej członków.

§ 1.

Asesora notarialnego powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek osoby zainteresowanej,

po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.

§ 2.

Asesorem notarialnym może być aplikant notarialny, który zdał egzamin notarialny i

przedstawił oświadczenie notariusza o gotowości zawarcia z nim umowy o pracę.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości odwołuje asesora notarialnego w razie ustania jego zatrudnienia

lub wymierzenia mu kary dyscyplinarnej określonej w art. 78 pkt 1 lit. d.)

Aplikanci i asesorzy notarialni mają prawo uczestniczyć w walnych zgromadzeniach notariuszy

izby notarialnej; mogą oni zabierać głos w obradach, jednakże bez prawa składania

wniosków i brania udziału w głosowaniu.

Do asesorów notarialnych stosuje się przepisy art. 18 i 19 oraz przepisy o odpowiedzialności

dyscyplinarnej notariuszy z następującymi zmianami

1)

karami dyscyplinarnymi są

a)

upomnienie,

b)

nagana,

c)

kara pieniężna do wysokości określonej w art. 51 § 1 pkt 3,

d)

skreślenie z wykazu asesorów notarialnych,

2)

skazany na karę nagany nie może być powołany na notariusza w ciągu roku od daty uprawomocnienia

się orzeczenia, a skazany na karę pieniężną nie może być również w ciągu tego okresu

upoważniony do zastępowania notariusza.

Notariusz dokonuje następujących czynności

1)

sporządza akty notarialne,

2)

sporządza poświadczenia,

3)

doręcza oświadczenia,

4)

spisuje protokoły,

5)

sporządza protesty weksli i czeków,

6)

przyjmuje na przechowanie dokumenty, pieniądze i papiery wartościowe,

7)

sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów,

8)

sporządza, na żądanie stron, projekty aktów, oświadczeń i innych dokumentów,

9)

sporządza inne czynności wynikające z odrębnych przepisów.

§ 1.

Akty i dokumenty powinny być sporządzone przez notariusza w sposób zrozumiały i przejrzysty.

§ 2.

Przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym

zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność

ta może powodować skutki prawne.

§ 3.

Notariusz jest obowiązany udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej

czynności notarialnej.

Notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem.

Osobę, której odmówiono dokonania czynności notarialnej, należy pouczyć o prawie i

trybie zaskarżenia odmowy, a na jej pisemne żądanie doręczyć w terminie tygodnia uzasadnienie

odmowy.

§ 1.

Na odmowę dokonania czynności notarialnej osoba zainteresowana może wnieść, w terminie

tygodnia, zażalenie do sądu wojewódzkiego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii

notarialnej. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem notariusza, który jest obowiązany

ustosunkować się do zażalenia w terminie tygodnia i wraz z zażaleniem przedstawić

swoje stanowisko sądowi. Sąd rozpoznaje zażalenie na rozprawie, stosując przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego.

§ 2.

Notariusz może, jeżeli uzna zażalenie za słuszne, dokonać czynności notarialnej; w

tym przypadku nie nadaje zażaleniu dalszego biegu.

§ 1.

Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnych, które dotyczą

1)

samego notariusza,

2)

jego małżonka,

3)

krewnych lub powinowatych notariusza w linii prostej bez ograniczenia stopnia, a w

linii bocznej krewnych i powinowatych do trzeciego stopnia włącznie,

4)

osób związanych z notariuszem z tytułu przysposobienia, opieki, kurateli lub będących

w bliskim z nim stosunku.

§ 2.

Zakaz przewidziany w § 1 stosuje się również wobec zastępcy notariusza.

§ 3.

Ograniczenia wymienione w § 1 i 2 trwają także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia,

opieki lub kurateli.

§ 1.

Przy dokonywaniu czynności notarialnej notariusz jest obowiązany stwierdzić tożsamość

osób biorących udział w czynności.

§ 2.

Stwierdzenie powinno nastąpić na podstawie prawem przewidzianych dokumentów, a w braku

takich dokumentów - w sposób wyłączający wszelką wątpliwość co do określenia tożsamości

osoby biorącej udział w czynności notarialnej.

§ 3.

Sposób stwierdzenia tożsamości notariusz określi w sporządzonym dokumencie.

Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość,

czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych.

§ 1.

Jeżeli osoba biorąca udział w czynnościach

1)

nie zna języka polskiego i do czynności nie jest dołączony przekład na inny znany

tej osobie język, notariusz powinien przetłumaczyć akt lub inny dokument osobiście

albo przy pomocy tłumacza; przepis art. 2 § 3 stosuje się,

2)

jest głucha lub głuchoniema, notariusz jest obowiązany przekonać się, że treść czynności

jest jej dokładnie znana i zrozumiała, z tym że notariusz może przywołać do czynności

biegłego,

3)

jest niewidoma, głucha, niema lub głuchoniema, notariusz na życzenie takiej osoby

powinien przywołać do czynności wskazaną przez nią zaufaną osobę; o powyższym notariusz

powinien uprzedzić osoby zainteresowane,

4)

nie umie lub nie może pisać, powinna na dokumencie złożyć tuszowy odcisk palca; obok

tego odcisku zaś inna osoba wpisze imię i nazwisko osoby nie umiejącej lub nie mogącej

pisać, umieszczając swój podpis,

5)

może złożyć podpis jedynie w alfabecie nie znanym notariuszowi, należy stwierdzić,

że jest to podpis tej osoby.

§ 2.

O zachowaniu warunków przewidzianych w § 1 pkt 2 i 3, a także o sposobie stwierdzenia

okoliczności, o których mowa w § 1, bądź o niemożności złożenia podpisu lub tuszowego

odcisku - notariusz czyni stosowną wzmiankę w treści sporządzonego dokumentu.

§ 3.

Nie może być świadkiem czynności notarialnej osoba będąca z zawierającymi czynność

lub z osobami, na których rzecz czynność jest dokonywana, w takim stosunku, który

nie pozwala notariuszowi w jej imieniu ani na jej rzecz dokonać czynności.

Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności

notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności

notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis

za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie.

§ 1.

Strony czynności notarialnej odpowiadają solidarnie za wynagrodzenie należne notariuszowi.

§ 2.

Notariusz wymienia na każdym sporządzonym dokumencie wysokość pobranego wynagrodzenia,

podatków i innych opłat, powołując podstawę prawną.

§ 1.

Dokumenty obejmujące dokonane czynności notarialne, po upływie 5 lat od ich sporządzenia,

notariusz przekazuje na przechowanie do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu

rejonowego.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi warunki przekazywania na

przechowanie dokumentów, o których mowa w § 1, oraz sposób prowadzenia ksiąg notarialnych,

czynienia wzmianek o wydaniu wypisów, odpisów, wyciągów i innych dokumentów.

Notariusz sporządza akt notarialny, jeżeli wymaga tego przepis prawa lub taka jest

wola stron.

§ 1.

Akt notarialny powinien zawierać

1)

dzień, miesiąc i rok sporządzenia aktu, a w razie potrzeby lub na żądanie strony -

godzinę i minutę rozpoczęcia i podpisania aktu,

2)

miejsce sporządzenia aktu,

3)

imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządził zastępca

notariusza - nadto imię i nazwisko zastępcy,

4)

imiona, nazwiska, imiona rodziców i miejsce zamieszkania osób fizycznych, nazwę i

siedzibę osób prawnych lub innych podmiotów biorących udział w akcie, imiona, nazwiska

i miejsce zamieszkania osób działających w imieniu osób prawnych, ich przedstawicieli

lub pełnomocników, a także innych osób obecnych przy sporządzaniu aktu,

5)

oświadczenia stron, z powołaniem się w razie potrzeby na okazane przy akcie dokumenty,

6)

stwierdzenie, na żądanie stron, faktów i istotnych okoliczności, które zaszły przy

spisywaniu aktu,

7)

stwierdzenie, że akt został odczytany, przyjęty i podpisany,

8)

podpisy biorących udział w akcie oraz osób obecnych przy sporządzaniu aktu,

9)

podpis notariusza.

§ 2.

Jeżeli w akcie bierze udział osoba, która nie umie lub nie może pisać, notariusz stwierdza,

że osoba ta aktu nie podpisała, i podaje, z jakich powodów.

§ 3.

Jeżeli akt notarialny dotyczy czynności prawnej, akt ten powinien zawierać treści

istotne dla tej czynności. Ponadto akt notarialny powinien zawierać inne stwierdzenia,

których potrzeba umieszczenia w akcie wynika z niniejszej ustawy, z przepisów szczególnych

albo z woli stron.

Jeżeli akt notarialny jest sporządzony na dwóch lub więcej arkuszach, to arkusze te

powinny być ponumerowane, parafowane i połączone.

§ 1.

Akt notarialny przed podpisaniem powinien być odczytany przez notariusza lub przez

inną osobę w jego obecności. Przy odczytaniu aktu notariusz powinien się przekonać,

że osoby biorące udział w czynności dokładnie rozumieją treść oraz znaczenie aktu,

a akt jest zgodny z ich wolą. Na żądanie powinny być odczytane również załączniki

do aktu.

§ 2.

Wszelkie wywabiania i wyskrobywania są niedopuszczalne; wolne miejsca powinny być

przekreślone, a poprawki należy omówić na końcu aktu przed złożeniem podpisu przez

osoby biorące udział w czynności lub przed złożeniem podpisu przez notariusza, jeżeli

poprawka dotyczy aktu nie podpisywanego przez strony. Zbędne wyrazy albo ich części

powinny być przekreślone w ten sposób, aby można je było odczytać, a przekreślenia

te należy na końcu aktu omówić przed złożeniem podpisów. Przekreślenia nie omówione

uważa się za nie dokonane.

Oryginały aktów notarialnych nie mogą być wydawane poza miejsce ich przechowywania.

Notariusz poświadcza

1)

własnoręczność podpisu,

2)

zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem,

3)

datę okazania dokumentu,

4)

pozostawanie osoby przy życiu lub w określonym miejscu.

Każde poświadczenie powinno zawierać datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia,

na żądanie - również godzinę dokonania czynności, oznaczenie kancelarii, podpis notariusza

i jego pieczęć.

Notariusz stwierdza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem. Jeżeli

okazany dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki, uszkodzenia), notariusz

stwierdza to w poświadczeniu.

§ 1.

Notariusz poświadcza na okazanym mu dokumencie datę, a na żądanie stron także godzinę

i minutę okazania tego dokumentu.

§ 2.

W poświadczeniu notariusz wymienia imię, nazwisko i miejsce zamieszkania osoby, która

dokument okazała.

Pozostawanie przy życiu lub w określonym miejscu danej osoby poświadcza notariusz

w razie stawiennictwa tej osoby w kancelarii notariusza albo w razie przekonania się

o tym fakcie przez notariusza poza kancelarią. Notariusz w poświadczeniu ustala tożsamość

tej osoby oraz określa dzień, godzinę i minutę stwierdzenia pozostawania osoby przy

życiu lub w określonym miejscu.

Minister Sprawiedliwości może, w drodze rozporządzenia, upoważnić organy samorządu

terytorialnego i banki mające swoją siedzibę w miejscowościach, w których nie ma kancelarii

notarialnej, do sporządzania niektórych poświadczeń dokonywanych przez notariusza.

§ 1.

Na żądanie strony notariusz doręcza na piśmie jej oświadczenie, mogące mieć skutki

prawne, wskazanej przez nią stronie przeciwnej.

§ 2.

Żądający doręczenia wnosi ustnie do protokołu, wręcza lub przesyła notariuszowi podpisaną

przez siebie treść oświadczenia.

§ 3.

Doręczenie oświadczenia następuje w miejscu wskazanym, przy odpowiednim zastosowaniu

przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących doręczania pism procesowych.

§ 4.

Z dokonanej czynności notariusz spisuje protokół. Jeżeli strona przeciwna poda ustnie

do protokołu odpowiedź lub wręczy pisemną odpowiedź i oświadczy, że protokół podpisze,

notariusz zamieszcza odpowiedź w protokole.

§ 5.

Notariusz wydaje poświadczenie doręczenia oświadczenia, w którym zamieszcza odpowiedź,

jeżeli była udzielona w sposób określony w § 4.

§ 6.

Na wyraźne żądanie osoby, żądającej doręczenia oświadczenia, notariusz może również

dokonać doręczenia listem poleconym. W tym przypadku w protokole zamieszcza się treść

doręczonego oświadczenia i wzmiankę o przesłaniu go listem poleconym.

Doręczenia notariusz może dokonywać przez zatrudnionych w kancelarii pracowników.

§ 1.

Notariusz spisuje protokoły walnych zgromadzeń organizacji społecznych, stowarzyszeń,

spółdzielni, spółek i innych osób prawnych w przypadkach prawem przewidzianych.

§ 2.

Jeżeli statut osoby prawnej, o której mowa w § 1, lub przepis szczególny nie stanowią

inaczej, protokół podpisują przewodniczący zgromadzenia i notariusz.

§ 3.

Notariusz spisuje również protokoły w celu stwierdzenia przebiegu pewnych czynności

i zdarzeń wywołujących skutki prawne, a w szczególności dotyczące stawiennictwa stron

i złożonych przez nie oświadczeń, a także - na żądanie strony stawającej - niestawiennictwa

strony drugiej.

§ 4.

Protokoły spisuje się w formie aktu notarialnego.

Przy sporządzaniu protestów weksli i czeków notariusz stosuje przepisy prawa właściwe

dla tych czynności.

Notariusz przyjmuje na przechowanie wszelkiego rodzaju dokumenty, nawet w kopertach

zamkniętych. W tym ostatnim przypadku koperta powinna być zaopatrzona w podpis składającego.

Z przyjęcia dokumentu na przechowanie notariusz spisuje protokół, w którym wymienia

datę przyjęcia, ustala tożsamość osoby składającej dokument oraz wskazuje, komu i

pod jakimi warunkami dokument bądź jego odpis ma być wydany. Dokument przyjęty na

przechowanie wydaje się osobie wymienionej w protokole lub jej następcy prawnemu.

§ 1.

Notariusz w związku z dokonywaną w jego kancelarii czynnością ma prawo przyjąć na

przechowanie, w celu wydania ich osobie wskazanej przy złożeniu lub jej następcy prawnemu,

papiery wartościowe albo pieniądze w walucie polskiej lub obcej. Dla udokumentowania

tych czynności notariusz prowadzi specjalne konto bankowe.

§ 2.

Z przyjęcia depozytu notariusz spisuje protokół, w którym wymienia datę przyjęcia,

ustala tożsamość osoby składającej, datę mającego nastąpić wydania oraz imię, nazwisko

i miejsce zamieszkania osoby odbierającej depozyt. Wydanie depozytu następuje za pokwitowaniem.

Wypis ma moc prawną oryginału.

§ 1.

Wypisy aktu notarialnego wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono

w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym.

§ 2.

Za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu wojewódzkiego, w którego

okręgu znajduje się kancelaria notariusza, wypis aktu notarialnego może być wydany

także innym osobom. Sąd orzeka w tym przedmiocie w trybie postępowania nieprocesowego,

po wysłuchaniu stron aktu notarialnego, jeżeli stawią się na wezwanie. Postanowienie

sądu wojewódzkiego nie podlega zaskarżeniu.

§ 3.

W nagłówku wypisu aktu zaznacza się, że wydany dokument jest wypisem. Wypis powinien

być dosłownym powtórzeniem oryginału, jednak poprawek i przekreśleń znajdujących się

w oryginale nie należy zamieszczać w wypisie. Na końcu wypisu zaznacza się, komu i

kiedy wypis wydano. Wypis podpisuje notariusz i opatruje pieczęcią. Wypis mający więcej

niż jeden arkusz powinien być ponumerowany, połączony, parafowany i spojony pieczęcią.

§ 1.

Informacje pisemne i inne dokumenty wydaje się osobom, na których żądanie zostały

dokonane czynności notarialne; jeżeli z treści stosunku prawnego to wynika, wydaje

się je stronie, której czynność notarialna dotyczy.

§ 2.

Notariusz w przypadkach prawem przewidzianych przesyła sądom i innym organom państwowym

informacje pisemne o sporządzonych dokumentach i wypisy tych dokumentów.

§ 3.

Informacji ustnych o dokonanych czynnościach notariusz może jedynie udzielić instytucjom

i osobom, które mają prawo otrzymać wypisy dokumentów stwierdzających te czynności.

§ 1.

Do wydawania wyciągów i odpisów stosuje się te same zasady, na jakich wydaje się wypisy.

§ 2.

Przepis art. 110 § 3 stosuje się odpowiednio do wyciągów i odpisów.