Obwieszczenie Ministra Przemysłu z dnia 22 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych.

Przedsiębiorstwo państwowe jest samodzielnym, samorządnym i samofinansującym się podmiotem

gospodarczym posiadającym osobowość prawną.

1.

Stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołanego przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy wygasa z upływem dwóch lat od dnia jej wejścia w życie,

jeżeli nie ustanie wcześniej.

2.

Stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, powołanego w okresie trzech

lat przed wejściem w życie niniejszej ustawy z zachowaniem wymagań art. 39 ust. 1

ustawy wymienionej w art. 1, jeżeli nie ustanie wcześniej, wygasa z upływem 5 lat

od daty powołania.

3.

W wypadkach ustania stosunku pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, o których

mowa w ust. 1 i 2, przysługuje mu odprawa na zasadach określonych w art. 39

4.

Zasady wynagradzania dyrektorów powołanych przed dniem wejścia w życie ustawy ustala

Rada Ministrów. Prowizja, o której mowa w art. 39

1.

Organy przedsiębiorstwa samodzielnie podejmują decyzje oraz organizują działalność

we wszystkich sprawach przedsiębiorstwa, zgodnie z przepisami prawa i w celu wykonania

zadań przedsiębiorstwa.

2.

Organy państwowe mogą podejmować decyzje w zakresie działalności przedsiębiorstwa

państwowego tylko w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi.

W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego

(Dz. U. Nr 24, poz. 123, z 1986 r. Nr 17, poz. 88, z 1987 r. Nr 33, poz. 181 i z 1989 r. Nr 10, poz. 57) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 3 otrzymuje brzmienie

„

Art. 3.

Z zastrzeżeniem art. 39

(Dz. U. z 1987 r. Nr 35, poz. 201, z 1989 r. Nr 10, poz. 57 i Nr 20, poz. 107 oraz z 1990 r. Nr 17, poz. 99) działalność w radzie pracowniczej przedsiębiorstwa oraz w radzie pracowniczej zakładu

ma charakter społeczny.

”

;

2)

w art. 24 w ust. 1

a)

pkt 4 otrzymuje brzmienie

„

4)

wyrażanie zgody na utworzenie lub. przystąpienie do spółki handlowej lub innej struktury

organizacyjnej przewidzianej przepisami prawa bądź nabycie jej udziałów (akcji), jak

również podejmowanie uchwał w sprawie wystąpienia z takiej struktury, żądania jej

rozwiązania lub zbycia jej udziałów (akcji),

”

b)

dodaje się pkt 5 w brzmieniu

„

5)

wyrażanie zgody na odstąpienie od przeprowadzenia przetargu przy oddawaniu składników

majątku przedsiębiorstwa osobom prawnym lub fizycznym do korzystania, w formie przewidzianej

w prawie cywilnym, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, jak również wyrażanie

zgody na oddanie środków trwałych stanowiących składniki majątku przedsiębiorstwa

do korzystania osobom prawnym lub fizycznym,

”

c)

pkt 10 otrzymuje brzmienie

„

10)

wyrażanie zgody na zbywanie środków trwałych stanowiących przedmiot stałego użytku

przedsiębiorstwa oraz na dokonanie darowizny,

”

;

3)

art. 34 skreśla się.

Z zastrzeżeniem art. 39

(Dz. U. z 1987 r. Nr 35, poz. 201, z 1989 r. Nr 10, poz. 57 i Nr 20, poz. 107 oraz z 1990 r. Nr 17, poz. 99) działalność w radzie pracowniczej przedsiębiorstwa oraz w radzie pracowniczej zakładu

ma charakter społeczny.

1.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zakres stosowania przepisów ustawy

do przedsiębiorstw państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi

Finansów i Narodowemu Bankowi Polskiemu, a także przedsiębiorstw podległych Ministrowi

Sprawiedliwości, działających przy zakładach karnych.

2.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi również zakres stosowania przepisów

ustawy do przedsiębiorstw państwowych wykonujących w całości lub w przeważającej części

zadania dla potrzeb obronności i bezpieczeństwa Państwa, a także do wykonujących te

zadania jednostek organizacyjnych innych przedsiębiorstw.

W ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania

(Dz. U. z 1988 r. Nr 28, poz. 196 oraz z 1989 r. Nr 35, poz. 192 i Nr 48, poz. 261) w art. 1

1)

ust. 6 otrzymuje brzmienie

„

6.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, po porozumieniu z ogólnokrajowymi organizacjami

związkowymi, określa zasady wynagradzania kierowników i tymczasowych kierowników zakładów

pracy, wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, 6 i 7, z zastrzeżeniem ust. 7. Zasady wynagradzania

kierowników jednostek wymienionych w pkt 1 i 5 regulują odrębne przepisy.

”

;

2)

w ust. 7 skreśla się liczbę „5”.

1.

Przedsiębiorstwa państwowe utworzone przez terenowe organy administracji państwowej

na podstawie uchwał rad narodowych pozostają nadal przedsiębiorstwami państwowymi,

o ile nie stały się na podstawie odrębnych przepisów mieniem komunalnym.

2.

W stosunku do przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1, uprawnienia i obowiązki organu

założycielskiego pełni właściwy wojewoda, z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

W stosunku do wspólnych przedsiębiorstw państwowych utworzonych przez terenowe organy

administracji państwowej na podstawie uchwał rad narodowych uprawnienia i obowiązki

organu założycielskiego pełni wojewoda właściwy ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa.

1.

Przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów o rejestrze przedsiębiorstw państwowych oraz

o prowizji od zysku przedsiębiorstwa państwowego, nie stosuje się do

1)

przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”,

2)

przedsiębiorstwa państwowego „Porty Lotnicze”,

3)

przedsiębiorstwa państwowego Polskie Linie Lotnicze „Lot”.

2.

Przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów o rejestrze przedsiębiorstw państwowych, nie

stosuje się do

1)

banków,

2)

przedsiębiorstw państwowych tworzonych na podstawie art. 6 ust. 2 lit. a) ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie

leśnym

(Dz. U. Nr 63, poz. 494, z 1950 r. Nr 49, poz. 448, z 1971 r. Nr 27, poz. 249, z 1974 r. Nr 24, poz. 142, z 1982 r. Nr 7, poz. 54 i z 1989 r. Nr 35, poz. 192).

W ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych

(Dz. U. Nr 3, poz. 10 i Nr 74, poz. 437) w art. 16 ust. 2 i 3 skreśla się.

1.

Uprawnienie do prowizji, o której mowa w art. 39

2.

Uprawnienie do prowizji od zysku na zasadach określonych w art. 39

Przedsiębiorstwa państwowe mogą być tworzone jako

1)

przedsiębiorstwa działające na zasadach ogólnych,

2)

przedsiębiorstwa użyteczności publicznej.

1.

W ustawie z dnia 24 lutego 1989 r. o niektórych warunkach konsolidacji gospodarki narodowej

oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 10, poz. 57) art. 1-7, 10 oraz w art. 16 ust. 2 skreśla się.

2.

Postępowanie w sprawach prowadzonych na zasadach i w trybie określonych na podstawie

art. 4 lub art. 7 ustawy, o której mowa w ust. 1, nie zakończone w dniu wejścia w

życie niniejszej ustawy, toczy się na zasadach i w trybie określonych w ustawie o

przedsiębiorstwach państwowych.

3.

W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy Rada Ministrów przedstawi Sejmowi

informację o wykorzystaniu uprawnień wynikających z przepisów art. 1-7 ustawy, o której

mowa w ust. 1.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Przedsiębiorstwa użyteczności publicznej mają przede wszystkim na celu bieżące i nieprzerwane

zaspokajanie potrzeb ludności. W szczególności przedsiębiorstwa te mają na celu produkcję

lub świadczenie usług w zakresie

1)

inżynierii sanitarnej,

2)

komunikacji miejskiej,

3)

zaopatrzenia ludności w energię elektryczną, gazową i cieplną,

4)

zarządu państwowymi zasobami lokalowymi,

5)

zarządu państwowymi terenami zielonymi,

6)

zarządu uzdrowiskami,

7)

usług pogrzebowych i utrzymania urządzeń cmentarnych,

8)

usług kulturalnych.

2.

Organ założycielski, w granicach obowiązujących przepisów, określa zakres i warunki,

na jakich przedsiębiorstwa użyteczności publicznej obowiązane są świadczyć usługi

na rzecz ludności.

3.

Organ założycielski ma obowiązek dotowania działalności przedsiębiorstwa użyteczności

publicznej, którego działalność jest nierentowna, ale konieczna ze względu na potrzebę

zaspokajania potrzeb ludności.

4.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i zasady działania przedsiębiorstw

użyteczności publicznej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1989 r.

1.

Traci moc ustawa z dnia 29 czerwca 1983 r. o poprawie gospodarki przedsiębiorstwa państwowego

oraz o jego upadłości

(Dz. U. z 1986 r. Nr 8, poz. 46 i z 1989 r. Nr 3, poz. 10).

2.

Do postępowania o poprawie gospodarki przedsiębiorstwa państwowego lub o upadłości,

wszczętego przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

1.

Przedsiębiorstwa państwowe tworzą

1)

naczelne oraz centralne organy administracji państwowej,

2)

Narodowy Bank Polski i banki państwowe,

zwane w dalszych przepisach ustawy organami założycielskimi.

2.

W uzasadnionych wypadkach inny organ państwowy niż organ określony w ust. 1 może utworzyć

przedsiębiorstwo państwowe po porozumieniu z naczelnym lub centralnym organem administracji

państwowej właściwym ze względu na rodzaj działalności tworzonego przedsiębiorstwa.

3.

Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa określa jego nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot

działania.

4.

Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej może określać również zasady

i warunki powoływania zakładów, filii, oddziałów oraz innych wewnętrznych jednostek

organizacyjnych przedsiębiorstwa, które sporządzają bilans.

Organ założycielski może w drodze porozumienia z innym organem uprawnionym do tworzenia

przedsiębiorstw państwowych lub z wojewodą przekazać na jego rzecz uprawnienia i obowiązki

organu założycielskiego w stosunku do określonego przedsiębiorstwa państwowego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego poprzedza postępowanie przygotowawcze, które

ma na celu zbadanie i ocenę potrzeby oraz warunków utworzenia przedsiębiorstwa.

2.

Organ zamierzający utworzyć przedsiębiorstwo państwowe powołuje w tym celu zespół

przygotowawczy, który dokonuje niezbędnych ustaleń i przedstawia swoją opinię.

1.

Organy administracji państwowej mogą tworzyć i likwidować przedsiębiorstwa międzynarodowe

wspólnie z innymi państwami.

2.

Warunki tworzenia i likwidowania oraz zasady funkcjonowania takich przedsiębiorstw

określają porozumienia i umowy między zainteresowanymi państwami.

Przedsiębiorstwo państwowe wspólnie z innymi osobami prawnymi, a także osobami fizycznymi,

może w celach gospodarczo uzasadnionych tworzyć jednostki gospodarcze, przewidziane

w przepisach prawa.

1.

Statut przedsiębiorstwa reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne

sprawy przewidziane w niniejszej ustawie.

2.

Statut uchwala ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa.

1.

Zatwierdzenia przez organ założycielski wymagają statuty następujących przedsiębiorstw

państwowych

1)

użyteczności publicznej,

2)

handlu zagranicznego,

3)

stacji radiowych i telewizyjnych, przemysłu teleelektronicznego, transportu samochodowego

i budownictwa łączności,

4)

Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz zakładów naprawczych taboru kolejowego.

2.

Podjęcie decyzji w sprawie zatwierdzenia statutu powinno nastąpić w możliwie krótkim

terminie, nie dłuższym jednak niż 3 miesiące od przedłożenia statutu organowi założycielskiemu.

1.

Przedsiębiorstwo państwowe podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych.

2.

Organami rejestracyjmi są sądy. Właściwość tych sądów, w trybie określonym w przepisach

o ustroju sądów powszechnych, ustala Minister Sprawiedliwości.

1.

Do wniosku o wpis przedsiębiorstwa państwowego do rejestru przedsiębiorstw państwowych

dołącza się odpis aktu o utworzeniu przedsiębiorstwa, statut oraz inne dokumenty,

których złożenia wymagają przepisy wydane na podstawie niniejszej ustawy oraz przepisy

szczególne.

2.

Organ rejestracyjny bada zgodność z prawem treści dokumentów stanowiących podstawę

dokonania wpisu do rejestru.

3.

Rejestr przedsiębiorstw państwowych jest dostępny dla osób mających w tym interes

prawny, z wyłączeniem danych objętych tajemnicą państwową i gospodarczą.

Przedsiębiorstwo państwowe uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że art. 1 i 2 oraz art. 4-7 obowiązują

do dnia 31 grudnia 1990 r.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zasady i sposób prowadzenia rejestru

przedsiębiorstw państwowych, dane podlegające wpisowi do tego rejestru, wymagania

dla wniosku o wpis do rejestru, tryb postępowania przy dokonywaniu wpisów, zmian i

skreśleń w rejestrze, zasady udostępniania rejestru oraz wypadki i warunki wydawania

odpisów i wyciągów z tego rejestru.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.

1.

Łączenie i podział przedsiębiorstwa państwowego utworzonego w trybie określonym w

art. 7 zarządza organ założycielski z własnej inicjatywy, za zgodą rady pracowniczej

bądź na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub na wniosek kierownika zakładu

przedsiębiorstwa wielozakładowego, poparty przez radę pracowniczą zakładu lub nie

mniej niż 50% załogi zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej.

2.

W celu lepszego wykorzystania środków produkcji oraz poprawy efektywności gospodarki

właściwy ze względu na przedmiot działania przedsiębiorstw minister może podejmować

decyzje w sprawie podziału przedsiębiorstwa państwowego

1)

z własnej inicjatywy,

2)

na wniosek organu założycielskiego lub rady pracowniczej przedsiębiorstwa,

3)

na wniosek rady pracowniczej i kierownika zakładu sporządzającego bilans lub kierownika

takiego zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej,

po zasięgnięciu opinii organu założycielskiego oraz organów przedsiębiorstwa. Od decyzji

tych przysługuje sprzeciw na podstawie art. 63.

Istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy zrzeszenia, utworzone w trybie

art. 60 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 22, ulegają likwidacji w terminie trzech

miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, chyba że terminy ich likwidacji upływają

wcześniej.

1.

Likwidacja przedsiębiorstwa państwowego może nastąpić, jeżeli

1)

zysk przedsiębiorstwa, po opłaceniu podatku dochodowego, nie wystarcza na opłacenie

dywidendy,

2)

prawomocnym wyrokiem sądu lub ostateczną decyzją administracyjną zakazano przedsiębiorstwu

działania we wszystkich dziedzinach objętych dotychczasowym przedmiotem działania,

a przedsiębiorstwo nie podjęło działalności w innej dziedzinie,

3)

z wnioskiem takim zwróci się komisja naprawcza,

4)

ponad połowę wartości majątku przedsiębiorstwa łącznie

a)

stanowią udziały, inne tytuły uczestnictwa w spółkach lub obligacje,

b)

oddano do używania innym osobom na podstawie umów prawa cywilnego.

2.

Decyzję o likwidacji podejmuje organ założycielski z własnej inicjatywy bądź na wniosek

rady pracowniczej przedsiębiorstwa, o ile Minister Finansów nie zgłosił sprzeciwu

w terminie dwóch tygodni.

Od decyzji organu założycielskiego, o której mowa w art. 19, radzie pracowniczej i

dyrektorowi przedsiębiorstwa przysługuje sprzeciw w trybie art. 63.

Zarządzenie likwidacji przedsiębiorstwa państwowego na podstawie ustawy o przedsiębiorstwach

państwowych następuje w porozumieniu z Ministrem Przekształceń Własnościowych.

1.

Projekt dokonania połączenia, podziału oraz likwidacji przedsiębiorstwa państwowego

przedstawia się ogólnemu zebraniu pracowników lub radzie pracowniczej przedsiębiorstwa

oraz związkom zawodowym działającym w przedsiębiorstwie w celu uzyskania opinii.

2.

W wypadku wniosku o likwidację przedsiębiorstwa opinia może zawierać propozycje zmierzające

do wyprowadzenia przedsiębiorstwa z trudnej sytuacji gospodarczej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy art. 11 pkt 9 i pkt 13

lit. b) wchodzą w życie z dniem 31 marca 1988 r., a przepisy art. 3, art. 5 pkt 5

i 6, art. 7, art. 8 pkt 2, art. 9, 10 i 14 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1988 r.

1.

Przed podjęciem decyzji o połączeniu, podziale lub likwidacji przedsiębiorstwa przeprowadza

się postępowanie przygotowawcze.

2.

Do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego organ założycielski powołuje zespół

przygotowawczy. Zespół ten ma zbadać przyczyny, cel, potrzebę i warunki zamierzonych

zmian organizacyjnych oraz przedstawić opinię.

1.

Przedsiębiorstwo państwowe może być postawione w stan upadłości.

2.

Warunki, zasady i tryb postępowania upadłościowego określają przepisy odrębnej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy rozdziału 1 ustawy stosuje

się począwszy od dnia zniesienia stanu wojennego, wprowadzonego uchwałą Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego

ze względu na bezpieczeństwo Państwa i zawieszonego uchwałą Rady Państwa z dnia 19 grudnia 1982 r. w sprawie zawieszenia stanu wojennego.

1.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i tryb łączenia, podziału

i likwidacji przedsiębiorstw państwowych.

2.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje gwarantowanych przez Skarb

Państwa roszczeń pracowniczych, utrzymujących się lub powstających po likwidacji przedsiębiorstwa

państwowego, w tym także likwidacji na podstawie ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw

państwowych, oraz zasady ich zaspokojenia.

1.

Tworzenie zakładów i innych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa państwowego,

system kontroli wewnętrznej, stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi

w skład przedsiębiorstwa oraz zasady występowania w stosunkach prawnych z innymi jednostkami

organizacyjnymi określa statut przedsiębiorstwa.

2.

W przedsiębiorstwie wielozakładowym zakres praw i obowiązków zakładów powinien odpowiadać

charakterowi ich działalności oraz warunkom i potrzebom.

1.

Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa państwowego określa szczegółowo zakres działania,

podział czynności i odpowiedzialność osób pełniących funkcje kierownicze i samodzielne

w przedsiębiorstwie.

2.

Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa ustala dyrektor po zasięgnięciu opinii rady

pracowniczej.

1.

Statut przedsiębiorstwa państwowego może przewidywać powołanie jako organów doradczych

i opiniodawczych dyrektora - kolegium przedsiębiorstwa oraz rady techniczno-ekonomicznej.

2.

Członków tych organów powołuje dyrektor przedsiębiorstwa.

1.

Statut przedsiębiorstwa może przewidywać powołanie przez dyrektora przedsiębiorstwa

komisji do rozstrzygania sporów majątkowych między jednostkami organizacyjnymi, wchodzącymi

w skład przedsiębiorstwa.

2.

Komisji przewodniczy radca prawny przedsiębiorstwa.

3.

Jeżeli statut nie stanowi inaczej, orzeczenie komisji jest ostateczne.

Organami przedsiębiorstwa państwowego są: ogólne zebranie pracowników (delegatów),

rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa.

Kompetencje ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i rady pracowniczej określa

ustawa o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je

na zewnątrz.

2.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, działając zgodnie z przepisami prawa, podejmuje

decyzje samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność.

1.

Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje rada pracownicza.

2.

W przedsiębiorstwach nowo organizowanych pierwszego dyrektora przedsiębiorstwa powołuje

organ założycielski. W tym samym trybie organ założycielski może powołać dyrektora,

jeżeli rada pracownicza przedsiębiorstwa w terminie 6 miesięcy nie wykorzystała uprawnień

przewidzianych w ust. 1.

3.

Do czasu powołania dyrektora w przedsiębiorstwach nowo organizowanych organ założycielski

może wyznaczyć tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa na okres nie dłuższy niż 6

miesięcy. Przepis ten nie narusza uprawnienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym ust.

2.

1.

Dyrektora przedsiębiorstwa użyteczności publicznej powołuje i odwołuje organ założycielski.

2.

Od decyzji organu założycielskiego, o której mowa w ust. 1, przysługuje radzie pracowniczej

sprzeciw w trybie art. 63.

1.

Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje się spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu.

Powołanie dyrektora bez przeprowadzenia konkursu jest nieważne.

2.

W skład komisji konkursowej wchodzą trzy osoby wskazane przez radę pracowniczą i dwie

wskazane przez organ założycielski.

3.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organizację i tryb przeprowadzania

konkursu.

Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje się na okres 5 lat lub na czas nieokreślony.

1.

Rada pracownicza może odwołać dyrektora przedsiębiorstwa po zasięgnięciu opinii organu

założycielskiego. Organ założycielski przedstawia opinię w terminie jednego miesiąca

od dnia zwrócenia się o opinię. Nieprzedstawienie opinii w powyższym terminie nie

wstrzymuje postępowania w sprawie odwołania dyrektora.

2.

Od decyzji rady pracowniczej, o której mowa w ust. 1, organowi założycielskiemu przysługuje

prawo do zgłoszenia umotywowanego sprzeciwu w terminie dwóch tygodni od otrzymania

zawiadomienia. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie decyzji.

3.

W razie podtrzymania decyzji przez radę pracowniczą, organowi założycielskiemu przysługuje

prawo wniesienia w ciągu siedmiu dni sprawy do sądu. Sąd w terminie czternastu dni

wyznacza rozprawę.

4.

W razie nieodwołania dyrektora przez radę pracowniczą w przypadkach uzasadniających

rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia, a także z przyczyn, o których mowa w

art. 42, dyrektora przedsiębiorstwa odwołuje organ założycielski.

5.

Od decyzji, o której mowa w ust. 4, przysługuje radzie pracowniczej sprzeciw w trybie

art. 63.

Jeżeli w stosunku do decyzji odwołującej dyrektora przedsiębiorstwa państwowego został

zgłoszony sprzeciw, rozwiązanie stosunku pracy z odwołanym dyrektorem następuje w

trybie i na zasadach określonych w art. 70-72 Kodeksu pracy po cofnięciu sprzeciwu przez organ, który go wniósł, albo oddaleniu przez sąd wniosku

o uchylenie decyzji (uchwały) o odwołaniu dyrektora.

1.

W wypadku odwołania dyrektora przysługuje odprawa w wysokości sześciomiesięcznego

wynagrodzenia.

2.

Odprawa nie przysługuje, gdy odwołanie nastąpiło

1)

na wniosek dyrektora,

2)

z przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika

oraz z przyczyn, o których mowa w art. 42.

3.

Odprawa nie przysługuje dyrektorowi uprawnionemu do otrzymania jednorazowej odprawy

pieniężnej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę.

1.

Czynności prawne w zakresie stosunku pracy dyrektora przedsiębiorstwa wykonuje organ

uprawniony do powołania dyrektora.

2.

Organ powołujący dyrektora przedsiębiorstwa państwowego proponuje warunki pracy i

płacy osobom przystępującym do konkursu na dyrektora.

1.

Rada pracownicza uprawniona do powołania dyrektora może go zawiesić w czynnościach

na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli dalsze pełnienie przez niego funkcji zagraża

podstawowym interesom przedsiębiorstwa. Na okres zawieszenia rada pracownicza wyznacza

tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa.

2.

Od decyzji o zawieszeniu służy dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz organowi założycielskiemu

sprzeciw w trybie art. 63. Wniesienie sprzeciwu nie wstrzymuje wykonania decyzji

3.

W okresie zawieszenia dyrektor przedsiębiorstwa zachowuje prawo do dotychczasowego

wynagrodzenia oraz inne uprawnienia wynikające ze stosunku pracy.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, jego zastępca, główny księgowy, osoby zatrudnione

na stanowiskach równorzędnych oraz członkowie rady pracowniczej nie mogą mieć udziałów

lub akcji w podmiotach gospodarczych tworzonych przez to przedsiębiorstwo, a także

pozostawać w nich w stosunku pracy, ani świadczyć pracy na ich rzecz na podstawie

innego tytułu prawnego. Zakaz ten nie dotyczy członkostwa w radach nadzorczych.

2.

Naruszenie przepisu ust. 1 jest podstawą odwołania ze stanowiska lub wypowiedzenia stosunku pracy. Przepisu

art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa

państwowego

(Dz. U. Nr 24, poz. 123, z 1986 r. Nr 17, poz. 88, z 1987 r. Nr 33, poz. 181, z 1989 r. Nr 10, poz. 57, z 1990 r. Nr 17, poz. 99 i z 1991 r. Nr 2, poz. 6) nie stosuje się.

3.

Przepis ust. 1 nie narusza przepisów o szczególnych obowiązkach osób wykonujących

kierownicze funkcje w podmiotach gospodarczych.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, jego zastępca, główny księgowy oraz osoby zatrudnione

na stanowiskach równorzędnych mają prawo do prowizji od zysku przedsiębiorstwa państwowego,

zwanej dalej „prowizją”.

2.

Podstawę naliczania prowizji stanowi zysk bilansowy pomniejszony o podatek od wzrostu

wynagrodzeń.

3.

Kwota prowizji obciąża zysk bilansowy roku obliczeniowego, pomniejszony o podatek

dochodowy, dywidendę i inne zobowiązania wobec budżetu oraz nagrody i premie z zysku.

4.

Prowizja nie stanowi składnika wynagrodzenia.

5.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady przyznawania prowizji oraz

jakie osoby należy rozumieć przez osoby zatrudnione na stanowiskach równorzędnych.

Zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor

przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej.

1.

Rada pracownicza przedsiębiorstwa może wystąpić do organu założycielskiego z wnioskiem

o odwołanie dyrektora przedsiębiorstwa powołanego przez ten organ, jeżeli dyrektor

-

swoją działalnością poważnie narusza przepisy prawa,

-

swoją nieprawidłową pracą powoduje, że przedsiębiorstwo nie osiąga zadowalających

wyników gospodarczych.

2.

Rada pracownicza może wystąpić do dyrektora przedsiębiorstwa z umotywowanym wnioskiem

o odwołanie zastępcy dyrektora.

3.

Organ, który otrzymał wniosek rady pracowniczej w sprawie określonej w ust. 1, zobowiązany

jest w ciągu dwóch tygodni uwzględnić wniosek albo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Jeżeli zarzuty w toku postępowania wyjaśniającego zostaną potwierdzone, organ założycielski

obowiązany jest w ciągu siedmiu dni uwzględnić wniosek.

4.

W wypadku rozbieżności stanowisk w odniesieniu do wyników postępowania wyjaśniającego

rada pracownicza może zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie art. 63.

1.

Organ założycielski wyposaża przedsiębiorstwo w środki niezbędne do prowadzenia działalności

określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu.

2.

Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę.

3.

Przedsiębiorstwo państwowe zbywa środki trwałe w drodze publicznego przetargu.

4.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady organizowania przetargu oraz

warunki, w których dopuszcza się odstąpienie od przetargu.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1983 r.

Przedsiębiorstwo państwowe występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek.

Organ założycielski nie może pozbawić przedsiębiorstwa państwowego składników wydzielonego

mu lub nabytego przez przedsiębiorstwo mienia.

2.

Nie zakończone postępowanie likwidacyjne przedsiębiorstwa państwowego, wszczęte na

podstawie art. 29 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, kontynuuje się na podstawie ustawy niniejszej.

Z chwilą likwidacji przedsiębiorstwa mienie tego przedsiębiorstwa pozostałe po likwidacji

przejmuje Skarb Państwa. O przeznaczeniu tego majątku decyduje organ założycielski

zgodnie z ustawą o prywatyzacji przedsiębiorstw.

1.

Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu przedsiębiorstwa państwowego

upoważniony jest dyrektor. Zastępcy dyrektora oraz pełnomocnicy przedsiębiorstwa działają

w granicach ich umocowania.

2.

Jeżeli czynności prawne, dokonywane przez osoby określone w ust. 1, obejmują, rozporządzanie

prawem, którego wartość przekracza pięćdziesiąt milionów złotych, lub czynności te

mogą spowodować powstanie zobowiązania przedsiębiorstwa do świadczenia o wartości

powyżej pięćdziesięciu milionów złotych, do skuteczności oświadczenia woli wymagane

jest współdziałanie co najmniej dwóch osób.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Pełnomocników ustanawia i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa.

2.

Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.

3.

Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw

państwowych. Nie dotyczy to pełnomocnictwa do dokonywania poszczególnych czynności

oraz ustanawiania pełnomocników procesowych.

Plan wieloletni przedsiębiorstwa uchwala ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa,

a plan roczny - rada pracownicza przedsiębiorstwa, na wniosek dyrektora. Plan przedsiębiorstwa

powinien uwzględniać możliwości i warunki działalności przedsiębiorstwa oraz interesy

załogi.

Przedsiębiorstwo prowadzi działalność na zasadach racjonalnej gospodarki, samofinansowania

oraz rachunku ekonomicznego.

1.

Przedsiębiorstwo prowadzi rzetelną rachunkowość oraz sporządza na jej podstawie bilans.

2.

Bilans przedsiębiorstwa podlega weryfikacji przez państwowe organy kontroli na zasadach

określonych w przepisach szczególnych.

1.

Przedsiębiorstwo państwowe może podjąć działalność w dziedzinie nie przewidzianej

w akcie o jego utworzeniu.

2.

Jeżeli podjęcie nowej działalności prowadzi do zaniechania lub znacznego ograniczenia

działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa, organ założycielski

może zobowiązać przedsiębiorstwo do zaprzestania nowej działalności.

3.

Podjęcie nowej działalności podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw państwowych.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa ma obowiązek zgłosić pisemnie radzie pracowniczej przedsiębiorstwa,

bankowi finansującemu oraz organowi założycielskiemu, że przedsiębiorstwo prowadzi

działalność gospodarczą ze stratą lub nie płaci dywidendy.

2.

W wypadku określonym w ust. 1, na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub z

własnej inicjatywy, organ założycielski powoła komisję w celu zbadania i oceny stanu

gospodarczego przedsiębiorstwa i przedstawienia wniosków.

1.

Odrębne ustawy określają obowiązujące przedsiębiorstwo zasady

1)

planowania i sprawozdawczości statystycznej,

2)

finansowania i opodatkowywania,

3)

tworzenia i wykorzystywania funduszów,

4)

ustalania cen.

2.

Uprawnienia i obowiązki przedsiębiorstwa wynikają również z przepisów innych ustaw

niż określone w ust. 1.

1.

Organ założycielski dokonuje kontroli i oceny działalności przedsiębiorstwa oraz pracy

dyrektora.

2.

Organ założycielski ma prawo władczego wkraczania w sprawy przedsiębiorstwa tylko

w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi.

Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa może przewidzieć, że uprawnienia organu założycielskiego

w zakresie nadzoru, określone w niniejszej ustawie, mogą być przekazane powołanej

przez ten organ radzie nadzorczej.

1.

Organ założycielski ma prawo nałożyć na przedsiębiorstwo obowiązek wprowadzenia do

planu przedsiębiorstwa zadania lub wyznaczyć przedsiębiorstwu zadanie poza planem,

jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby obrony kraju, w wypadku klęski.żywiołowej

bądź w celu wykonania zobowiązań międzynarodowych.

2.

W wypadku określonym w ust. 1 organ założycielski zapewnia przedsiębiorstwu środki

niezbędne do wykonania nałożonego na przedsiębiorstwo zadania.

3.

Wykonanie zadania następuje na podstawie umowy zawartej między przedsiębiorstwem a

jednostką organizacyjną wskazaną przy nakładaniu zadania.

Organ założycielski, w razie stwierdzenia, że decyzja dyrektora jest sprzeczna z prawem,

wstrzymuje jej wykonanie oraz zobowiązuje dyrektora do jej zmiany lub cofnięcia.

1.

Organ założycielski ma prawo zawiesić na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy dyrektora

przedsiębiorstwa w jego czynnościach, gdy dopuszcza się on rażącego naruszenia prawa

lub gdy dalsze pełnienie przez niego funkcji zagraża podstawowym interesom przedsiębiorstwa.

2.

W razie zawieszenia dyrektora przedsiębiorstwa w czynnościach, organ założycielski

wyznacza tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa.

3.

Rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa mogą w stosunku do decyzji określonych

w ust. 1 i 2 zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie przewidzianym w

art. 63.

4.

Przepis art. 41 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1.

Dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia

sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych wobec przedsiębiorstwa przez organ sprawujący

nad nim nadzór.

2.

Sprzeciw wraz z jego uzasadnieniem wnosi się do organu, który decyzję wydał, w terminie

siedmiu dni od daty jej przekazania. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie decyzji.

3.

W razie podtrzymania decyzji przez organ, do którego został skierowany sprzeciw, dyrektorowi

przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia w ciągu siedmiu

dni sprawy do sądu. Sąd w terminie czternastu dni wyznacza rozprawę.

1.

W razie doznania szkody z powodu wykonania decyzji organu sprawującego nadzór, przedsiębiorstwo

może żądać od tego organu odszkodowania.

2.

Spory wynikłe na tle przepisu ust. 1 rozstrzyga sąd.

3.

Z żądaniem odszkodowania może wystąpić dyrektor przedsiębiorstwa lub rada pracownicza

przedsiębiorstwa.

Jeżeli przedsiębiorstwo nie płaci dywidendy, może być wszczęte w stosunku do niego

postępowanie naprawcze.

1.

Wszczęcie postępowania naprawczego zarządza organ założycielski w porozumieniu z Ministrem

Finansów i po zasięgnięciu opinii rady pracowniczej. Od tej decyzji nie przysługuje

sprzeciw.

2.

Wszczęcie postępowania naprawczego i jego zakończenie podlega wpisowi do rejestru

przedsiębiorstw państwowych.

3.

Postępowanie naprawcze wprowadza się na czas oznaczony. W razie potrzeby czas ten

może być przedłużony.

1.

Z dniem wejścia w życie ustawy organami założycielskimi przedsiębiorstw państwowych

stają się naczelne, centralne lub terenowe organy administracji państwowej, które

sprawowały nadzór nad tymi przedsiębiorstwami.

2.

Podmioty gospodarcze, wpisane w dniu wejścia w życie ustawy do rejestru przedsiębiorstw

państwowych, stają się z mocy prawa przedsiębiorstwami państwowymi w rozumieniu niniejszej

ustawy.

3.

Organy prowadzące dotychczas rejestr przedsiębiorstw przekażą ten rejestr wraz z należącą

do niego dokumentacją, w terminie trzech miesięcy od daty wejścia w życie ustawy,

właściwym sądom, ustalonym w trybie przepisu art. 19 ust. 2. Do dnia przekazania tego

rejestru organy te prowadzą rejestr na dotychczasowych zasadach.

4.

Zjednoczenia przedsiębiorstw państwowych podlegają zniesieniu na zasadach oraz w trybie

i terminie ustalonych przez Radę Ministrów.

1.

Organ założycielski, zarządzając wszczęcie postępowania naprawczego, powołuje w przedsiębiorstwie

komisję naprawczą.

2.

W skład komisji naprawczej wchodzą: dwaj przedstawiciele rady pracowniczej przedsiębiorstwa,

dwaj przedstawiciele Ministra Finansów, jeden przedstawiciel banków kredytujących

przedsiębiorstwo oraz dwaj przedstawiciele organu założycielskiego. Przewodniczącego

komisji wyznacza organ założycielski.

3.

Organ założycielski odwoła członka komisji naprawczej na wniosek podmiotu, którego

dany członek jest przedstawicielem.

4.

Komisja naprawcza przestaje działać po zakończeniu postępowania naprawczego i przedstawieniu

organowi założycielskiemu ostatecznego sprawozdania z przebiegu i wyników postępowania.

1.

Dyrektorzy przedsiębiorstw państwowych w okresie jednego miesiąca od dnia wejścia

w życie ustawy przedłożą ogólnym zebraniom załóg projekty statutów przedsiębiorstw.

2.

Ogólne zebrania załóg uchwalą statuty przedsiębiorstw w okresie jednego miesiąca od

dnia przedłożenia projektu.

1.

Posiedzenia komisji naprawczej zwołuje jej przewodniczący z własnej inicjatywy, na

żądanie organu założycielskiego, Ministra Finansów lub rady pracowniczej przedsiębiorstwa.

2.

Tryb działania komisji naprawczej określa regulamin uchwalony przez komisję i zatwierdzony

przez organ założycielski.

3.

Zasady wynagradzania członków komisji naprawczych ustala Minister Finansów.

1.

Traci moc dekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych

(Dz. U. z 1960 r. Nr 18, poz. 111).

2.

Przepisy wykonawcze, wydane na podstawie dekretu wymienionego w ust. 1, zachowują

moc do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy, o

ile nie są z nią sprzeczne.

3.

Do czasu wydania ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2, w sprawach tych stosuje się

przepisy dotychczasowe.

4.

Do czasu wydania ustaw przewidzianych w art. 51 ust. 1 oraz dostosowania ustaw wymienionych

w tym przepisie do postanowień niniejszej ustawy do przedsiębiorstw państwowych stosuje

się przepisy dotychczasowe ze zmianami wynikającymi z tej ustawy.

Z chwilą dokonania wpisu, o którym mowa w art. 66 ust. 2

1)

na komisję naprawczą przechodzą stanowiące kompetencje rady pracowniczej, z wyjątkiem

kompetencji do delegowania i wnioskowania o odwołanie członków komisji,

2)

uchwały stanowiące ogólnego zebrania pracowników (delegatów) stają się wiążące po

zatwierdzeniu przez komisję naprawczą.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1981 r.

1.

Komisja naprawcza niezwłocznie odwołuje lub zawiesza dyrektora przedsiębiorstwa państwowego

oraz powołuje na okres postępowania naprawczego tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa.

2.

Komisja naprawcza uchwala program naprawy przedsiębiorstwa, opracowany przy udziale

tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa.

3.

Tymczasowy kierownik przedsiębiorstwa realizuje program naprawy przedsiębiorstwa pod

nadzorem komisji naprawczej.

1.

Jeżeli przedsiębiorstwo zapłaci dywidendę obligatoryjną bieżącą i zaległą, organ założycielski,

w porozumieniu z Ministrem Finansów, wyda zarządzenie o zakończeniu postępowania naprawczego.

2.

Organ założycielski, w porozumieniu z Ministrem Finansów, może wydać zarządzenie o

zakończeniu postępowania naprawczego, jeżeli przedsiębiorstwo zapłaciło dywidendę

obligatoryjną bieżącą, a stan przedsiębiorstwa rokuje nadzieję spłacenia dywidendy

zaległej.

1.

Jeżeli komisja naprawcza uzna, że przedstawiony projekt programu lub dalsze wykonywanie

programu nie rokuje naprawy przedsiębiorstwa, może wystąpić z wnioskiem o likwidację

przedsiębiorstwa.

2.

Jeżeli bezpośrednio po zakończeniu postępowania naprawczego przedsiębiorstwo nie zapłaci

dywidendy bieżącej i zaległej, organ założycielski, w porozumieniu z Ministrem Finansów,

postawi je w stan likwidacji.

Koszty postępowania naprawczego obciążają przedsiębiorstwo państwowe.

Uprawnienia Ministra Finansów, określone w niniejszej ustawie, wykonuje dyrektor właściwej

izby skarbowej, w wypadku gdy funkcje organu założycielskiego pełni wojewoda.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1985 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 1985 r.