PL
Ustawa z dnia 4 stycznia 1991 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski.
Table of Provisions (49)
Statutory Text (49 Articles)
W ustawie z dnia 1 grudnia 1961 r. - Kodeks morski
(Dz. U. z 1986 r. Nr 22, poz. 112 i z 1989 r. Nr 35, poz. 192) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 dodaje się § 1a w brzmieniu
„
§ 1a.
Przepisów Kodeksu morskiego nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną,
postanawia inaczej.
”
;
2)
w art. 31 § 1 otrzymuje brzmienie
„
§ 1.
Statek o długości powyżej 5 m, stanowiący polską własność, który nie podlega obowiązkowi
wpisu do rejestru okrętowego i nie został wpisany do tego rejestru, powinien być zarejestrowany
w urzędzie morskim właściwym dla swego portu macierzystego.
”
;
3)
w art. 55 wyrazy „- podlega karze grzywny do 50.000 złotych” zastępuje się wyrazami „- podlega karze pieniężnej do wysokości nie przekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej za rok poprzedzający, ogłaszanego
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego”;
4)
w art. 56 wyrazy „- podlega karze grzywny do 50.000 złotych” zastępuje się wyrazami „- podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 55”;
5)
w art. 57 w § 1 wyrazy „- podlega karze grzywny do 30.000 złotych” i w § 2 wyrazy „- podlega karze grzywny do 50.000 złotych” zastępuje się wyrazami „- podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 55”;
6)
art. 58 otrzymuje brzmienie
„
Art. 58.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 55-57, wymierza dyrektor urzędu morskiego w
trybie określonym w odrębnej ustawie.
”
;
7)
skreśla się art. 61 i 66;
8)
art. 76 otrzymuje brzmienie
„
Art. 76.
Armator odpowiada za swoje zobowiązania bez ograniczenia, chyba że ustawa stanowi
inaczej.
”
;
9)
skreśla się art. 77-81;
10)
w art. 167
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie
„
§ 1.
Przez umowę przewozu pasażera przewoźnik podejmuje się, za opłatą, przewieźć drogą
morską pasażera i jego bagaż.
”
,
b)
dodaje się § 1a w brzmieniu
„
§ 1a.
Przewoźnik, który podjął się przewozu pasażera (przewoźnik umowny), może powierzyć
wykonanie umowy w całości lub części innemu przewoźnikowi (przewoźnikowi faktycznemu).
”
;
11)
w art. 169
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie
„
§ 1.
Warunki przewozu określa umowa.
”
;
b)
skreśla się § 2;
12)
art. 176 otrzymuje brzmienie
„
Art. 176.
§ 1.
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za szkody na osobie pasażera oraz za szkody w bagażu,
zgodnie z postanowieniami Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu, sporządzonej
w Atenach dnia 13 grudnia 1974 r.
(Dz. U. z 1987 r. Nr 18, poz. 108), zwanej dalej „Konwencją Ateńską”.
§ 2.
Postanowienia Konwencji Ateńskiej stosuje się do wszystkich umów przewozu pasażerów
i ich bagażu, podlegających przepisom Kodeksu morskiego.
§ 3.
Postanowienia Konwencji Ateńskiej stosuje się odpowiednio do przewozu osób, które
za zgodą przewoźnika odbywają podróż bez opłaty za przewóz.
”
;
13)
skreśla się art. 177 i 178 oraz w art. 181 § 3;
14)
art. 182 otrzymuje brzmienie
„
Art. 182.
Roszczenia z tytułów innych niż określone w Konwencji Ateńskiej przedawniają się z
upływem dwóch lat.
”
;
15)
w art. 183
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie
„
§ 1.
Osoba, która odbywa podróż bez zgody kapitana statku, jest obowiązana uiścić podwójną
opłatę za odbytą podróż.
”
,
b)
§ 3 otrzymuje brzmienie
„
§ 3.
Czynności przedsięwzięte stosownie do § 2 nie zwalniają osoby odbywającej podróż bez
zgody kapitana statku od obowiązku uiszczenia podwójnej opłaty za odbytą podróż.
”
;
16)
w art. 228 w § 4 wyrazy „i Ministrem Sprawiedliwości” oraz „zaskarżania dyspaszy i nadawania dyspaszy mocy tytułu wykonawczego” skreśla się, a po wyrazach „tryb postępowania dyspaszerskiego” stawia się kropkę;
17)
w art. 229 § 2 otrzymuje brzmienie
„
§ 2.
Bieg przedawnienia przerywa się przez zgłoszenie roszczenia dyspaszerowi wyznaczonemu
zgodnie z art. 228 § 1 lub 3. Przedawnienie biegnie na nowo od dnia doręczenia dyspaszy.
”
;
18)
w art. 237 w § 2 wyrazy „w obrębie poligonów ćwiczebnych i rejonów ogłoszonych jako niebezpieczne dla żeglugi” zastępuje się wyrazami „w obrębie stref zamkniętych dla żeglugi i rybołówstwa oraz ogłoszonych jako niebezpieczne
dla żeglugi i rybołówstwa.”;
19)
po tytule VI dodaje się tytuły VII i VIII w brzmieniu
„
Tytuł VII
Ograniczenie odpowiedzialności za roszczenia morskie
Dział I
Ograniczona odpowiedzialność
Art. 308.
§ 1.
Odpowiedzialność dłużnika za roszczenia morskie może być ograniczona zgodnie z postanowieniami
Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności za roszczenia morskie, sporządzonej w Londynie
dnia 19 listopada 1976 r.
(Dz. U. z 1986 r. Nr 35, poz. 175), zwanej dalej „Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności”.
§ 2.
Wobec wierzyciela zagranicznego, mającego w czasie zgłoszenia roszczenia stałe miejsce
zamieszkania lub główną siedzibę w państwie, które ustanowiło dla tego rodzaju roszczenia
granicę odpowiedzialności niższą od określonej zgodnie z postanowieniami Konwencji
o ograniczeniu odpowiedzialności, dłużnik odpowiada tylko do tej niższej granicy.
§ 3.
Uprawnienie do ograniczenia odpowiedzialności na podstawie § 1 nie przysługuje dłużnikowi
zagranicznemu, który w czasie powoływania się na nie ma stałe miejsce zamieszkania
lub główną siedzibę w państwie, którego prawo nie przewiduje ograniczenia odpowiedzialności
dla tego rodzaju roszczenia; jeżeli prawo to przewiduje granicę odpowiedzialności
wyższą od określonej zgodnie z Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności, stosuje
się tę wyższą granicę.
Art. 309.
§ 1.
Dłużnik może powołać się na ograniczenie odpowiedzialności niezależnie od ustanowienia
funduszu ograniczenia odpowiedzialności zgodnie z art. 11 Konwencji o ograniczeniu
odpowiedzialności.
§ 2.
Sąd może jednak, w razie prawdopodobieństwa ujawnienia się dalszych wierzycieli, uzależnić
ograniczenie odpowiedzialności od ustanowienia funduszu ograniczenia odpowiedzialności.
Art. 310.
Dłużnik ponosi koszty procesu związanego z dochodzeniem roszczenia podlegającego ograniczeniu
zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego i odpowiada za odsetki od tego roszczenia ponad granicę odpowiedzialności, określoną
zgodnie z Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności; jednakże jeżeli dłużnik utworzył
fundusz ograniczenia odpowiedzialności przez złożenie do dyspozycji sądu odpowiedniej
sumy pieniężnej, to składający nie odpowiada za odsetki powstałe po złożeniu tej sumy.
Art. 311.
Roszczenia z tytułu szkód w urządzeniach i basenach portowych, drogach wodnych i urządzeniach
nawigacyjnych podlegają zaspokojeniu z pierwszeństwem przed innymi roszczeniami, z
wyjątkiem roszczeń z tytułu śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
Art. 312.
§ 1.
Jeżeli odpowiedzialność dłużnika powstała w związku z uprawianiem żeglugi statkiem
o tonażu brutto mniejszym niż 300 ton, ustalonym zgodnie z Konwencją o ograniczeniu
odpowiedzialności, to granica jego odpowiedzialności wynosi
1)
100000 jednostek obliczeniowych w odniesieniu do roszczeń z tytułu śmierci, uszkodzenia
ciała lub rozstroju zdrowia,
2)
50000 jednostek obliczeniowych w odniesieniu do innych roszczeń.
§ 2.
Jednostką obliczeniową jest Specjalne Prawo Ciągnienia, określone w Konwencji o ograniczeniu
odpowiedzialności.
Art. 313.
§ 1.
Przez własne działanie lub zaniechanie dłużnika będącego osobą prawną (art. 4 Konwencji
o ograniczeniu odpowiedzialności) rozumie się działanie lub zaniechanie tego, kto
wykonuje funkcje organu zarządzającego tej osoby prawnej.
§ 2.
Jeżeli dłużnikiem jest armator, który uprawia żeglugę przez stałego zarządcę, to odpowiada
on za działanie lub zaniechanie tego zarządcy jak za własne działanie lub zaniechanie;
jeżeli zarządca jest osobą prawną, przepis § 1 stosuje się odpowiednio.
Dział II
Postępowanie w sprawach o ustanowienie funduszu ograniczenia odpowiedzialności i jego
podział
Art. 314.
§ 1.
Postępowanie w sprawach o ustanowienie i podział funduszu ograniczenia odpowiedzialności,
zwanego dalej „funduszem”, podlega przepisom Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, ze zmianami wynikającymi z przepisów niniejszego działu
oraz Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności.
§ 2.
W sprawach wymienionych w § 1 jest wyłącznie właściwy Sąd Wojewódzki w Gdańsku.
Art. 315.
§ 1.
Wniosek o wszczęcie postępowania może zgłosić osoba uprawniona do ograniczenia odpowiedzialności.
Postępowanie wszczęte na wniosek osób mogących powołać się na to samo ograniczenie
odpowiedzialności sąd połączy do wspólnego rozpoznania. W jednym wniosku można żądać
ustanowienia dwóch funduszy dotyczących roszczeń z tego samego zdarzenia (art. 6 i
7 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności).
§ 2.
Wniosek powinien odpowiadać ogólnym warunkom wniosku o wszczęcie postępowania, a ponadto
stosownie do okoliczności zawierać
1)
nazwę statku, z którym wiąże się odpowiedzialność, jego port macierzysty oraz określenie
stosunku wnioskodawcy do statku,
2)
określenie zdarzenia, z którego wynikają roszczenia, i informacje o postępowaniach
zmierzających do ustalenia przebiegu tego zdarzenia,
3)
określenie rodzaju roszczeń i wierzycieli, na których zaspokojenie fundusz ma być
przeznaczony, oraz informacje o znanych wnioskodawcy roszczeniach już dochodzonych
przed sądem,
4)
oświadczenie o gotowości ustanowienia funduszu, uzasadnienie jego wysokości, a także
określenie sposobu jego ustanowienia.
§ 3.
Do wniosku należy dołączyć wyciąg z rejestru okrętowego, obejmujący dane wpływające
na wysokość funduszu.
Art. 316.
§ 1.
Fundusz może być ustanowiony przez wpłacenie odpowiedniej sumy pieniężnej na oprocentowany
rachunek bankowy, którego dysponentem jest sąd, lub przez akceptowane przez sąd zabezpieczenie
wpłacenia tej kwoty przez bank lub zakład ubezpieczeń, mający siedzibę w Rzeczypospolitej
Polskiej.
§ 2.
Na zgodny wniosek uczestników postępowania sąd może uznać za wystarczający inny sposób
zabezpieczenia wpłacenia tej kwoty.
Art. 317.
§ 1.
Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje postanowienie wstępne o prawie ustanowienia
funduszu, określając wysokość i sposób jego ustanowienia, a także terminy wpłaty sum
lub złożenia w określony sposób dokumentów zabezpieczenia.
§ 2.
Jeżeli zachodzą okoliczności wyłączające ustanowienie funduszu, sąd odmówi jego ustanowienia.
W razie sporu co do tych okoliczności, sąd może zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia
sporu w drodze procesu.
§ 3.
Na żądanie wnioskodawcy sąd może, w celu zabezpieczenia, orzec o wstrzymaniu egzekucji
prowadzonej dla zaspokojenia roszczenia objętego funduszem.
§ 4.
Na postanowienie wstępne o prawie ustanowienia funduszu lub odmowę jego ustanowienia
przysługuje rewizja. Na postanowienie w sprawie wstrzymania egzekucji przysługuje
zażalenie.
Art. 318.
§ 1.
Po wypełnieniu przez wnioskodawcę obowiązków określonych w postanowieniu wydanym na
podstawie art. 317 § 1 albo w razie niewypełnienia tych obowiązków w terminie określonym
w tym postanowieniu, sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o ustanowieniu
funduszu i podjęciu postępowania działowego albo o odmowie ustanowienia funduszu.
§ 2.
Na postanowienie w przedmiocie ustanowienia funduszu i podjęcia postępowania działowego
lub o odmowie ustanowienia funduszu - przysługuje rewizja.
§ 3.
Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu funduszu i otwarciu postępowania
działowego następują skutki, które prawo łączy z ustanowieniem funduszu (art. 13 Konwencji
o ograniczeniu odpowiedzialności).
§ 4.
Po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie ustanowienia funduszu, sąd orzeka o
zwrocie sum lub zabezpieczeń złożonych przez wnioskodawcę na rzecz funduszu oraz uchyla
postanowienie wydane na podstawie art. 317 § 3.
Art. 319.
§ 1.
Po uprawomocnieniu się postanowienia o ustanowieniu funduszu i podjęciu postępowania
działowego, sąd po wysłuchaniu uczestników powołuje biegłego-komisarza spośród osób
posiadających odpowiednie kwalifikacje. Biegłym-komisarzem może być także osoba prawna.
§ 2.
Obowiązkiem biegłego-komisarza jest przygotowanie projektu listy wierzytelności i
planu podziału funduszu oraz pisemnego uzasadnienia tych dokumentów.
§ 3.
Do biegłego-komisarza stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o biegłym. Jest on jednak upoważniony do samodzielnego doręczania, za pokwitowaniem,
listami poleconymi lub za pośrednictwem sądu pism uczestnikom postępowania, wzywania
ich w ten sam sposób do składania niezbędnych wyjaśnień i oświadczeń na piśmie oraz
ich protokołowania. W razie niezbędnej potrzeby ustalenia okoliczności, które są między
uczestnikami sporne, na wniosek komisarza-biegłego sąd przeprowadzi stosowne postępowanie
dowodowe.
§ 4.
Sąd może powierzyć biegłemu-komisarzowi zarządzanie kwotami, z których ustanowiono
fundusz. Do zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie nieruchomości w postępowaniu
egzekucyjnym. Dochód uzyskany z zarządu funduszem jest do niego doliczany.
§ 5.
W razie ujawnienia się, w toku przygotowania projektu listy wierzytelności i planu
podziału funduszu, sporu między uczestnikami co do istnienia lub wysokości zgłoszonego
roszczenia, sąd po przeprowadzeniu rozprawy może orzec o skierowaniu sporu na drogę
procesu oraz o wyłączeniu w planie podziału sumy potrzebnej na zaspokojenie roszczenia
po rozstrzygnięciu tego sporu.
Art. 320.
§ 1.
Sąd zarządza podanie do publicznej wiadomości informacji o ustanowieniu funduszu i
otwarciu postępowania działowego oraz wzywa zainteresowanych, aby zgłosili swe roszczenia
w terminie 6 miesięcy od opublikowania wezwania. W wezwaniu należy zamieścić pouczenie
o skutkach niezgłoszenia roszczenia w terminie.
§ 2.
Ogłoszenie powinno być opublikowane w piśmie ukazującym się w siedzibie sądu i w jednym
piśmie poczytnym na całym obszarze państwa. Może ono być podane do wiadomości także
w inny sposób, dostosowany do zdarzenia, które stanowi podstawę roszczeń.
§ 3.
W przypadku gdy zainteresowanymi w uczestnictwie w postępowaniu działowym mogą być,
w znacznej mierze, osoby mające miejsce zamieszkania lub siedzibę w innych państwach,
sąd doręcza tekst ogłoszenia przedstawicielstwom dyplomatycznym lub konsularnym tych
państw w Rzeczypospolitej Polskiej, z prośbą o podanie tego ogłoszenia do publicznej
wiadomości w tych państwach. Koszty tego ogłoszenia ponosi wnioskodawca.
§ 4.
Sąd może odstąpić od ogłoszenia, jeżeli jest oczywiste, że wszyscy wierzyciele zgłosili
już swe roszczenia.
§ 5.
Roszczenia nie zgłoszone w terminie nie będą uwzględnione w liście wierzytelności
i planie podziału. Sąd na wniosek zgłaszającego po terminie, jednak nie później niż
do zatwierdzenia planu podziału, może z usprawiedliwionych przyczyn przywrócić termin
do zgłoszenia; przepisy art. 168-172 Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się odpowiednio.
§ 6.
Zgłoszenie roszczenia przerywa bieg przedawnienia.
§ 7.
Wierzyciel zgłaszający swe roszczenie po ustanowieniu funduszu może żądać zmiany prawomocnego
postanowienia o ustanowieniu funduszu, jeżeli jest to niezbędne do ochrony jego praw.
Postanowienie w przedmiocie zmiany sąd wydaje po przeprowadzeniu rozprawy; na postanowienie
przysługuje rewizja.
Art. 321.
§ 1.
Po upływie terminu do zgłoszeń, jeżeli był on wyznaczony, biegły-komisarz sporządza
projekt listy wierzytelności i planu podziału funduszu. Po wstępnym sprawdzeniu sąd
zarządza ich doręczenie uczestnikom i wzywa ich do zgłoszenia, w ciągu miesiąca, uwag
i zarzutów na piśmie. W planie podziału uwzględnia się również sumy roszczeń spornych,
co do których nie zapadło jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie.
§ 2.
Jeżeli uwag lub zarzutów nie zgłoszono, sąd zatwierdza listę wierzytelności i plan
podziału na posiedzeniu niejawnym. Dla rozpoznania zgłoszonych uwag lub zarzutów sąd
wyznacza rozprawę. W razie potrzeby sąd może polecić biegłemu-komisarzowi wprowadzenie
zmian do listy wierzytelności i planu podziału. Zatwierdzenie zmienionej listy wierzytelności
i planu podziału następuje po przeprowadzeniu rozprawy.
§ 3.
Jeżeli ujawni się spór o zasadność lub wysokość roszczenia włączonego do listy wierzytelności
i planu podziału, sąd stosuje odpowiednio art. 319 § 5.
§ 4.
Na postanowienie zatwierdzające listę wierzytelności i plan podziału przysługuje rewizja.
Rewizję złożyć może również wierzyciel nie uczestniczący dotąd w postępowaniu, jeżeli
zgłosi równocześnie swe roszczenie, a istnieją podstawy do przywrócenia mu terminu
do zgłoszenia roszczenia.
Art. 322.
§ 1.
Zatwierdzony prawomocnym postanowieniem plan podziału funduszu ma moc tytułu egzekucyjnego
i stanowi podstawę do dokonania wypłat z funduszu; w razie potrzeby sąd nadaje mu
klauzulę wykonalności.
§ 2.
Sąd może powierzyć dokonanie wypłat biegłemu-komisarzowi, który jest obowiązany złożyć
sądowi sprawozdanie.
§ 3.
Sumy wydzielone na zaspokojenie roszczeń spornych przekazuje się do depozytu sądowego.
Jeżeli po uprawomocnieniu się planu podziału zgłoszą się inni wierzyciele, którzy
nie uczestniczyli dotąd w postępowaniu, a po zaspokojeniu roszczeń objętych planem
podziału fundusz nie został wyczerpany, sąd zarządzi sporządzenie dodatkowej listy
wierzytelności i dodatkowego planu podziału; przepis art. 321 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Po zakończeniu postępowania działowego sąd umarza postępowanie. W postanowieniu o
umorzeniu postępowania sąd orzeka także o zwrocie wnioskodawcy nie wykorzystanej części
funduszu; na postanowienie przysługuje zażalenie.
Art. 323.
§ 1.
Sąd przyznaje biegłemu-komisarzowi stosowne wynagrodzenie.
§ 2.
W toku postępowania sąd może zarządzić wpłacenie przez wnioskodawcę zaliczki na poczet
wynagrodzenia i wydatków biegłego-komisarza.
Art. 324.
Wznowienie postępowania, przewidziane w art. 524 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, jest dopuszczalne tylko pod warunkiem wykazania, że zainteresowany bez swej winy
nie mógł uczestniczyć w postępowaniu.
Art. 325.
Koszty postępowania o ustanowienie i podział funduszu ponosi wnioskodawca. Na pokrycie
tych kosztów wnioskodawca wpłaca ustaloną przez sąd zaliczkę, niezależnie od ustanawianego
funduszu.
Tytuł VIII
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zanieczyszczeniem ze statków
Dział I
Zanieczyszczenia różne
Art. 326.
Z zastrzeżeniem przepisów działu II, armator odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek
zanieczyszczeniem pochodzącym ze statku w związku z przewozem ładunków, eksploatacją
statku lub zatapianiem w morzu odpadów i innych substancji.
Art. 327.
§ 1.
Armator nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli szkoda powstała wskutek siły wyższej,
wyłącznej winy umyślnej osoby trzeciej albo wadliwego działania lub zaniechania organów
odpowiedzialnych za utrzymanie świateł lub innych urządzeń nawigacyjnych.
§ 2.
Jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej poszkodowanego, odpowiedzialność armatora w
stosunku do tej osoby jest wyłączona; w razie rażącego niedbalstwa poszkodowanego
odpowiedzialność armatora może być wyłączona w całości lub odpowiedniej części.
Art. 328.
Jeżeli szkoda została wyrządzona zanieczyszczeniem pochodzącym z dwóch lub więcej
statków, ich armatorzy odpowiadają solidarnie za szkodę.
Art. 329.
§ 1.
Przez szkodę wyrządzoną zanieczyszczeniem rozumie się szkodę wyrządzoną działaniem
substancji zanieczyszczających, jak również celowym użyciem środków zapobiegawczych
zastosowanych po zdarzeniu powodującym zanieczyszczenie.
§ 2.
Naprawianie szkody wyrządzonej zanieczyszczeniem obejmuje straty poniesione przez
poszkodowanego oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono,
łącznie z korzyściami, które mógłby osiągnąć, gdyby nie nastąpiło zanieczyszczenie
środowiska. Naprawianie szkody obejmuje również zwrot kosztu środków zapobiegawczych,
o których mowa w § 1, oraz niezbędnych wydatków i nakładów, które zostały lub będą
poniesione w celu przywrócenia środowiska do stanu sprzed zanieczyszczenia.
Art. 330.
Nie można wyłączyć ani ograniczyć z góry odpowiedzialności określonej w art. 326-329.
Art. 331.
Każdy, kto w celu zapobieżenia szkodzie w środowisku, spowodowanej zanieczyszczeniem
ze statku, poniósł niezbędne wydatki, może żądać ich zwrotu od armatora, który odpowiada
za zanieczyszczenie.
Art. 332.
§ 1.
Organ administracji morskiej może żądać od armatora, który odpowiada za zanieczyszczenie
środowiska, przywrócenia tego środowiska do stanu sprzed zanieczyszczenia.
§ 2.
Gdyby przywrócenie środowiska morskiego do stanu sprzed zanieczyszczenia było dla
armatora niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, może on zwolnić się z tego obowiązku
przez zwrot niezbędnych kosztów i nakładów, które zostały lub będą musiały być w tym
celu poniesione przez organ administracji morskiej lub osoby trzecie.
Dział II
Zanieczyszczenia ze statków przewożących oleje
Rozdział 1
Odpowiedzialność za szkodę
Art. 333.
§ 1.
Do odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez wyciek lub usunięcie oleju ze statku
przewożącego olej luzem jako ładunek stosuje się Międzynarodową konwencję o odpowiedzialności cywilnej za szkody spowodowane zanieczyszczeniem
olejami, sporządzoną w Brukseli dnia 29 listopada 1969 r.
(Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 184), zwaną, dalej „Konwencją o odpowiedzialności cywilnej”, zmienioną Protokołem do Międzynarodowej konwencji o odpowiedzialności cywilnej za szkody spowodowane
zanieczyszczeniem olejami, sporządzonym w Londynie dnia 19 listopada 1976 r.
(Dz. U. z 1986 r. Nr 20, poz. 104).
§ 2.
Użyte w przepisach niniejszego działu określenia „statek”, „właściciel”, „państwo
rejestracji statku”, „olej”, „szkoda spowodowana zanieczyszczeniem” - odpowiadają
znaczeniu, jakie im nadano w Konwencji o odpowiedzialności cywilnej.
§ 3.
Przepisy, o których mowa w § 1, mają również zastosowanie do statków, które nie są
zarejestrowane w żadnym z państw-stron Konwencji o odpowiedzialności cywilnej ani
nie podnoszą bandery któregokolwiek z tych państw, jeżeli szkoda spowodowana zanieczyszczeniem
powstała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na jej morzu terytorialnym.
Art. 334.
§ 1.
Właściciel statku o polskiej przynależności, przewożącego więcej niż 2000 ton oleju
luzem jako ładunek, jest obowiązany posiadać zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności
za szkodę spowodowaną zanieczyszczeniem, stwierdzone odpowiednim certyfikatem.
§ 2.
Certyfikaty, o których mowa w § 1, wystawia dyrektor urzędu morskiego. Za wystawienie
lub poświadczenie certyfikatów pobiera się opłaty.
Art. 335.
§ 1.
Statek, o którym mowa w art. 334 §1, nie może być używany w żegludze, jeśli nie posiada
certyfikatu stwierdzającego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności za szkodę spowodowaną
zanieczyszczeniem.
§ 2.
Certyfikat powinien być przechowywany na statku.
Art. 336.
Żaden statek przewożący ponad 2000 ton oleju luzem jako ładunek nie może wejść do
portu polskiego ani go opuścić, a także korzystać z urządzeń przeładunkowych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na jej morzu terytorialnym, jeśli nie posiada certyfikatu
stwierdzającego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną zanieczyszczeniem,
wydanego lub poświadczonego przez właściwy organ państwa rejestracji statku.
Art. 337.
Dyrektor urzędu morskiego może wydać certyfikat stwierdzający zabezpieczenie finansowe
odpowiedzialności za szkodę spowodowania zanieczyszczeniem właścicielowi statku nie
zarejestrowanego w żadnym z państw-stron Konwencji o odpowiedzialności cywilnej, jeżeli
udowodni on, że dysponuje wystarczającym zabezpieczeniem finansowym tej odpowiedzialności.
Art. 338.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, warunki
i tryb wydawania lub poświadczania certyfikatów, wzór certyfikatu oraz wysokość pobieranych
opłat.
Art. 339.
Kontrolę nad przestrzeganiem przepisów o zabezpieczeniu finansowym odpowiedzialności
za szkodę spowodowaną zanieczyszczeniem sprawują dyrektorzy urzędów morskich.
Rozdział 2
Międzynarodowy fundusz odszkodowań za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami
Art. 340.
§ 1.
Do dochodzenia roszczeń wobec Międzynarodowego Funduszu Odszkodowań za Szkody Spowodowane
Zanieczyszczeniem Olejami, zwanego dalej „Międzynarodowym Funduszem”, stosuje się
Międzynarodową konwencję o utworzeniu Międzynarodowego Funduszu Odszkodowań za Szkody
Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami, sporządzoną w Brukseli dnia 18 grudnia 1971 r.
(Dz. U. z 1986 r. Nr 14, poz. 79).
§ 2.
Z roszczeniem do Międzynarodowego Funduszu można wystąpić, gdy nie zostało ono zaspokojone
na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej, ponieważ
1)
nie istnieje odpowiedzialność za szkodę w myśl Konwencji o odpowiedzialności cywilnej
(art. 333 § 1),
2)
właściciel statku lub jego gwarant jest niezdolny do wypełnienia w całości swego zobowiązania,
3)
wysokość szkody przekracza granice odpowiedzialności właściciela statku.
Art. 341.
Prawnym przedstawicielem Międzynarodowego Funduszu jest jego dyrektor lub osoba przez
niego upoważniona.
Art. 342.
Osoba importująca do Polski olej drogą morską jest obowiązana do składania Międzynarodowemu
Funduszowi corocznych sprawozdań, a osoba importująca 150 tys. ton tego oleju lub
więcej uiszcza na rzecz Funduszu wkłady, stosownie do art. 10 i 11 konwencji, o której
mowa w art. 340 § 1.
Art. 343.
W przypadku szkody spowodowanej zanieczyszczeniem olejowym urząd morski, na żądanie
poszkodowanego, jest obowiązany stwierdzić zaistnienie wypadku i udostępnić dokumentację
tej szkody.
Art. 344.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi tryb postępowania organów administracji
morskiej w zakresie przygotowania dokumentacji szkody uzasadniającej odpowiedzialność
Międzynarodowego Funduszu.
Dział III
Postępowanie w sprawach roszczeń i ograniczenia odpowiedzialności
Art. 345.
W sprawach o roszczenia odszkodowawcze dochodzone na podstawie przepisów niniejszego
tytułu jest wyłącznie właściwy Sąd Wojewódzki w Gdańsku.
Art. 346.
§ 1.
W odniesieniu do roszczeń dochodzonych na podstawie rozdziału 1 działu II właściciel
statku lub osoba dająca zabezpieczenie finansowe jego odpowiedzialności może skorzystać
z ograniczenia odpowiedzialności, jeżeli w postępowaniu sądowym zostanie ustanowiony
fundusz ograniczenia odpowiedzialności, zgodnie z art. V Konwencji o odpowiedzialności
cywilnej.
§ 2.
Właściciel statku lub osoba dająca zabezpieczenie finansowe ponosi koszty procesu
związanego z dochodzeniem roszczenia podlegającego ograniczeniu i odpowiada za odsetki
od tego roszczenia ponad granicę odpowiedzialności, określoną zgodnie z Konwencją
o odpowiedzialności cywilnej; jednakże jeżeli fundusz ograniczenia odpowiedzialności
zostanie utworzony przez złożenie do dyspozycji sądu odpowiedniej sumy pieniężnej,
to składający nie odpowiada za odsetki powstałe po złożeniu tej sumy.
§ 3.
Do postępowania w sprawach o ustanowienie funduszu ograniczenia odpowiedzialności
na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej i o podział tego funduszu stosuje
się odpowiednio przepisy działu II tytułu VII.
Art. 347.
Na wniosek osoby tworzącej fundusz lub każdego z wierzycieli sąd wezwie do udziału
w postępowaniu Międzynarodowy Fundusz.
Art. 348.
§ 1.
Orzeczenia wydane na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej są wykonalne
w Rzeczypospolitej Polskiej (art. X Konwencji o odpowiedzialności cywilnej), przy
zastosowaniu odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
§ 2.
Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności należy dołączyć
1)
oryginał orzeczenia lub urzędowo poświadczony odpis orzeczenia, a także poświadczone
w ten sam sposób tłumaczenie na język polski,
2)
oświadczenie właściwych organów państwa siedziby sądu, który wydał orzeczenie, że
zostało ono wydane na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej oraz że jest
ono wykonalne w tym państwie.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do orzeczeń wydanych na podstawie Międzynarodowej
konwencji o utworzeniu Międzynarodowego Funduszu Odszkodowań za Szkody Spowodowane
Zanieczyszczeniem Olejami.
”
;
20)
użyte w ustawie - Kodeks morski w różnych przypadkach wyrazy „Minister-Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej” zastępuje się użytymi w tych samych przypadkach wyrazami „Minister Transportu i Gospodarki Morskiej”.
Postępowanie sądowe w sprawie zmiany lub uchylenia dyspaszy, wszczęte przed wejściem
w życie niniejszej ustawy na podstawie § 13 rozporządzenia Ministra Żeglugi z dnia 15 września 1966 r. w sprawie powoływania
dyspaszerów i postępowania dyspaszerskiego
(Dz. U. Nr 44, poz. 267), toczy się według przepisów dotychczasowych.
Przepisy Kodeksu morskiego dotyczące ustanowienia funduszu ograniczenia odpowiedzialności i jego podziału stosuje
się do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 55-57, wymierza dyrektor urzędu morskiego w
trybie określonym w odrębnej ustawie.
Armator odpowiada za swoje zobowiązania bez ograniczenia, chyba że ustawa stanowi
inaczej.
§ 1.
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za szkody na osobie pasażera oraz za szkody w bagażu,
zgodnie z postanowieniami Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu, sporządzonej
w Atenach dnia 13 grudnia 1974 r.
(Dz. U. z 1987 r. Nr 18, poz. 108), zwanej dalej „Konwencją Ateńską”.
§ 2.
Postanowienia Konwencji Ateńskiej stosuje się do wszystkich umów przewozu pasażerów
i ich bagażu, podlegających przepisom Kodeksu morskiego.
§ 3.
Postanowienia Konwencji Ateńskiej stosuje się odpowiednio do przewozu osób, które
za zgodą przewoźnika odbywają podróż bez opłaty za przewóz.
Roszczenia z tytułów innych niż określone w Konwencji Ateńskiej przedawniają się z
upływem dwóch lat.
§ 1.
Odpowiedzialność dłużnika za roszczenia morskie może być ograniczona zgodnie z postanowieniami
Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności za roszczenia morskie, sporządzonej w Londynie
dnia 19 listopada 1976 r.
(Dz. U. z 1986 r. Nr 35, poz. 175), zwanej dalej „Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności”.
§ 2.
Wobec wierzyciela zagranicznego, mającego w czasie zgłoszenia roszczenia stałe miejsce
zamieszkania lub główną siedzibę w państwie, które ustanowiło dla tego rodzaju roszczenia
granicę odpowiedzialności niższą od określonej zgodnie z postanowieniami Konwencji
o ograniczeniu odpowiedzialności, dłużnik odpowiada tylko do tej niższej granicy.
§ 3.
Uprawnienie do ograniczenia odpowiedzialności na podstawie § 1 nie przysługuje dłużnikowi
zagranicznemu, który w czasie powoływania się na nie ma stałe miejsce zamieszkania
lub główną siedzibę w państwie, którego prawo nie przewiduje ograniczenia odpowiedzialności
dla tego rodzaju roszczenia; jeżeli prawo to przewiduje granicę odpowiedzialności
wyższą od określonej zgodnie z Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności, stosuje
się tę wyższą granicę.
§ 1.
Dłużnik może powołać się na ograniczenie odpowiedzialności niezależnie od ustanowienia
funduszu ograniczenia odpowiedzialności zgodnie z art. 11 Konwencji o ograniczeniu
odpowiedzialności.
§ 2.
Sąd może jednak, w razie prawdopodobieństwa ujawnienia się dalszych wierzycieli, uzależnić
ograniczenie odpowiedzialności od ustanowienia funduszu ograniczenia odpowiedzialności.
Dłużnik ponosi koszty procesu związanego z dochodzeniem roszczenia podlegającego ograniczeniu
zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego i odpowiada za odsetki od tego roszczenia ponad granicę odpowiedzialności, określoną
zgodnie z Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności; jednakże jeżeli dłużnik utworzył
fundusz ograniczenia odpowiedzialności przez złożenie do dyspozycji sądu odpowiedniej
sumy pieniężnej, to składający nie odpowiada za odsetki powstałe po złożeniu tej sumy.
Roszczenia z tytułu szkód w urządzeniach i basenach portowych, drogach wodnych i urządzeniach
nawigacyjnych podlegają zaspokojeniu z pierwszeństwem przed innymi roszczeniami, z
wyjątkiem roszczeń z tytułu śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
§ 1.
Jeżeli odpowiedzialność dłużnika powstała w związku z uprawianiem żeglugi statkiem
o tonażu brutto mniejszym niż 300 ton, ustalonym zgodnie z Konwencją o ograniczeniu
odpowiedzialności, to granica jego odpowiedzialności wynosi
1)
100000 jednostek obliczeniowych w odniesieniu do roszczeń z tytułu śmierci, uszkodzenia
ciała lub rozstroju zdrowia,
2)
50000 jednostek obliczeniowych w odniesieniu do innych roszczeń.
§ 2.
Jednostką obliczeniową jest Specjalne Prawo Ciągnienia, określone w Konwencji o ograniczeniu
odpowiedzialności.
§ 1.
Przez własne działanie lub zaniechanie dłużnika będącego osobą prawną (art. 4 Konwencji
o ograniczeniu odpowiedzialności) rozumie się działanie lub zaniechanie tego, kto
wykonuje funkcje organu zarządzającego tej osoby prawnej.
§ 2.
Jeżeli dłużnikiem jest armator, który uprawia żeglugę przez stałego zarządcę, to odpowiada
on za działanie lub zaniechanie tego zarządcy jak za własne działanie lub zaniechanie;
jeżeli zarządca jest osobą prawną, przepis § 1 stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Postępowanie w sprawach o ustanowienie i podział funduszu ograniczenia odpowiedzialności,
zwanego dalej „funduszem”, podlega przepisom Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, ze zmianami wynikającymi z przepisów niniejszego działu
oraz Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności.
§ 2.
W sprawach wymienionych w § 1 jest wyłącznie właściwy Sąd Wojewódzki w Gdańsku.
§ 1.
Wniosek o wszczęcie postępowania może zgłosić osoba uprawniona do ograniczenia odpowiedzialności.
Postępowanie wszczęte na wniosek osób mogących powołać się na to samo ograniczenie
odpowiedzialności sąd połączy do wspólnego rozpoznania. W jednym wniosku można żądać
ustanowienia dwóch funduszy dotyczących roszczeń z tego samego zdarzenia (art. 6 i
7 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności).
§ 2.
Wniosek powinien odpowiadać ogólnym warunkom wniosku o wszczęcie postępowania, a ponadto
stosownie do okoliczności zawierać
1)
nazwę statku, z którym wiąże się odpowiedzialność, jego port macierzysty oraz określenie
stosunku wnioskodawcy do statku,
2)
określenie zdarzenia, z którego wynikają roszczenia, i informacje o postępowaniach
zmierzających do ustalenia przebiegu tego zdarzenia,
3)
określenie rodzaju roszczeń i wierzycieli, na których zaspokojenie fundusz ma być
przeznaczony, oraz informacje o znanych wnioskodawcy roszczeniach już dochodzonych
przed sądem,
4)
oświadczenie o gotowości ustanowienia funduszu, uzasadnienie jego wysokości, a także
określenie sposobu jego ustanowienia.
§ 3.
Do wniosku należy dołączyć wyciąg z rejestru okrętowego, obejmujący dane wpływające
na wysokość funduszu.
§ 1.
Fundusz może być ustanowiony przez wpłacenie odpowiedniej sumy pieniężnej na oprocentowany
rachunek bankowy, którego dysponentem jest sąd, lub przez akceptowane przez sąd zabezpieczenie
wpłacenia tej kwoty przez bank lub zakład ubezpieczeń, mający siedzibę w Rzeczypospolitej
Polskiej.
§ 2.
Na zgodny wniosek uczestników postępowania sąd może uznać za wystarczający inny sposób
zabezpieczenia wpłacenia tej kwoty.
§ 1.
Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje postanowienie wstępne o prawie ustanowienia
funduszu, określając wysokość i sposób jego ustanowienia, a także terminy wpłaty sum
lub złożenia w określony sposób dokumentów zabezpieczenia.
§ 2.
Jeżeli zachodzą okoliczności wyłączające ustanowienie funduszu, sąd odmówi jego ustanowienia.
W razie sporu co do tych okoliczności, sąd może zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia
sporu w drodze procesu.
§ 3.
Na żądanie wnioskodawcy sąd może, w celu zabezpieczenia, orzec o wstrzymaniu egzekucji
prowadzonej dla zaspokojenia roszczenia objętego funduszem.
§ 4.
Na postanowienie wstępne o prawie ustanowienia funduszu lub odmowę jego ustanowienia
przysługuje rewizja. Na postanowienie w sprawie wstrzymania egzekucji przysługuje
zażalenie.
§ 1.
Po wypełnieniu przez wnioskodawcę obowiązków określonych w postanowieniu wydanym na
podstawie art. 317 § 1 albo w razie niewypełnienia tych obowiązków w terminie określonym
w tym postanowieniu, sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o ustanowieniu
funduszu i podjęciu postępowania działowego albo o odmowie ustanowienia funduszu.
§ 2.
Na postanowienie w przedmiocie ustanowienia funduszu i podjęcia postępowania działowego
lub o odmowie ustanowienia funduszu - przysługuje rewizja.
§ 3.
Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu funduszu i otwarciu postępowania
działowego następują skutki, które prawo łączy z ustanowieniem funduszu (art. 13 Konwencji
o ograniczeniu odpowiedzialności).
§ 4.
Po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie ustanowienia funduszu, sąd orzeka o
zwrocie sum lub zabezpieczeń złożonych przez wnioskodawcę na rzecz funduszu oraz uchyla
postanowienie wydane na podstawie art. 317 § 3.
§ 1.
Po uprawomocnieniu się postanowienia o ustanowieniu funduszu i podjęciu postępowania
działowego, sąd po wysłuchaniu uczestników powołuje biegłego-komisarza spośród osób
posiadających odpowiednie kwalifikacje. Biegłym-komisarzem może być także osoba prawna.
§ 2.
Obowiązkiem biegłego-komisarza jest przygotowanie projektu listy wierzytelności i
planu podziału funduszu oraz pisemnego uzasadnienia tych dokumentów.
§ 3.
Do biegłego-komisarza stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o biegłym. Jest on jednak upoważniony do samodzielnego doręczania, za pokwitowaniem,
listami poleconymi lub za pośrednictwem sądu pism uczestnikom postępowania, wzywania
ich w ten sam sposób do składania niezbędnych wyjaśnień i oświadczeń na piśmie oraz
ich protokołowania. W razie niezbędnej potrzeby ustalenia okoliczności, które są między
uczestnikami sporne, na wniosek komisarza-biegłego sąd przeprowadzi stosowne postępowanie
dowodowe.
§ 4.
Sąd może powierzyć biegłemu-komisarzowi zarządzanie kwotami, z których ustanowiono
fundusz. Do zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie nieruchomości w postępowaniu
egzekucyjnym. Dochód uzyskany z zarządu funduszem jest do niego doliczany.
§ 5.
W razie ujawnienia się, w toku przygotowania projektu listy wierzytelności i planu
podziału funduszu, sporu między uczestnikami co do istnienia lub wysokości zgłoszonego
roszczenia, sąd po przeprowadzeniu rozprawy może orzec o skierowaniu sporu na drogę
procesu oraz o wyłączeniu w planie podziału sumy potrzebnej na zaspokojenie roszczenia
po rozstrzygnięciu tego sporu.
§ 1.
Sąd zarządza podanie do publicznej wiadomości informacji o ustanowieniu funduszu i
otwarciu postępowania działowego oraz wzywa zainteresowanych, aby zgłosili swe roszczenia
w terminie 6 miesięcy od opublikowania wezwania. W wezwaniu należy zamieścić pouczenie
o skutkach niezgłoszenia roszczenia w terminie.
§ 2.
Ogłoszenie powinno być opublikowane w piśmie ukazującym się w siedzibie sądu i w jednym
piśmie poczytnym na całym obszarze państwa. Może ono być podane do wiadomości także
w inny sposób, dostosowany do zdarzenia, które stanowi podstawę roszczeń.
§ 3.
W przypadku gdy zainteresowanymi w uczestnictwie w postępowaniu działowym mogą być,
w znacznej mierze, osoby mające miejsce zamieszkania lub siedzibę w innych państwach,
sąd doręcza tekst ogłoszenia przedstawicielstwom dyplomatycznym lub konsularnym tych
państw w Rzeczypospolitej Polskiej, z prośbą o podanie tego ogłoszenia do publicznej
wiadomości w tych państwach. Koszty tego ogłoszenia ponosi wnioskodawca.
§ 4.
Sąd może odstąpić od ogłoszenia, jeżeli jest oczywiste, że wszyscy wierzyciele zgłosili
już swe roszczenia.
§ 5.
Roszczenia nie zgłoszone w terminie nie będą uwzględnione w liście wierzytelności
i planie podziału. Sąd na wniosek zgłaszającego po terminie, jednak nie później niż
do zatwierdzenia planu podziału, może z usprawiedliwionych przyczyn przywrócić termin
do zgłoszenia; przepisy art. 168-172 Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się odpowiednio.
§ 6.
Zgłoszenie roszczenia przerywa bieg przedawnienia.
§ 7.
Wierzyciel zgłaszający swe roszczenie po ustanowieniu funduszu może żądać zmiany prawomocnego
postanowienia o ustanowieniu funduszu, jeżeli jest to niezbędne do ochrony jego praw.
Postanowienie w przedmiocie zmiany sąd wydaje po przeprowadzeniu rozprawy; na postanowienie
przysługuje rewizja.
§ 1.
Po upływie terminu do zgłoszeń, jeżeli był on wyznaczony, biegły-komisarz sporządza
projekt listy wierzytelności i planu podziału funduszu. Po wstępnym sprawdzeniu sąd
zarządza ich doręczenie uczestnikom i wzywa ich do zgłoszenia, w ciągu miesiąca, uwag
i zarzutów na piśmie. W planie podziału uwzględnia się również sumy roszczeń spornych,
co do których nie zapadło jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie.
§ 2.
Jeżeli uwag lub zarzutów nie zgłoszono, sąd zatwierdza listę wierzytelności i plan
podziału na posiedzeniu niejawnym. Dla rozpoznania zgłoszonych uwag lub zarzutów sąd
wyznacza rozprawę. W razie potrzeby sąd może polecić biegłemu-komisarzowi wprowadzenie
zmian do listy wierzytelności i planu podziału. Zatwierdzenie zmienionej listy wierzytelności
i planu podziału następuje po przeprowadzeniu rozprawy.
§ 3.
Jeżeli ujawni się spór o zasadność lub wysokość roszczenia włączonego do listy wierzytelności
i planu podziału, sąd stosuje odpowiednio art. 319 § 5.
§ 4.
Na postanowienie zatwierdzające listę wierzytelności i plan podziału przysługuje rewizja.
Rewizję złożyć może również wierzyciel nie uczestniczący dotąd w postępowaniu, jeżeli
zgłosi równocześnie swe roszczenie, a istnieją podstawy do przywrócenia mu terminu
do zgłoszenia roszczenia.
§ 1.
Zatwierdzony prawomocnym postanowieniem plan podziału funduszu ma moc tytułu egzekucyjnego
i stanowi podstawę do dokonania wypłat z funduszu; w razie potrzeby sąd nadaje mu
klauzulę wykonalności.
§ 2.
Sąd może powierzyć dokonanie wypłat biegłemu-komisarzowi, który jest obowiązany złożyć
sądowi sprawozdanie.
§ 3.
Sumy wydzielone na zaspokojenie roszczeń spornych przekazuje się do depozytu sądowego.
Jeżeli po uprawomocnieniu się planu podziału zgłoszą się inni wierzyciele, którzy
nie uczestniczyli dotąd w postępowaniu, a po zaspokojeniu roszczeń objętych planem
podziału fundusz nie został wyczerpany, sąd zarządzi sporządzenie dodatkowej listy
wierzytelności i dodatkowego planu podziału; przepis art. 321 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Po zakończeniu postępowania działowego sąd umarza postępowanie. W postanowieniu o
umorzeniu postępowania sąd orzeka także o zwrocie wnioskodawcy nie wykorzystanej części
funduszu; na postanowienie przysługuje zażalenie.
§ 1.
Sąd przyznaje biegłemu-komisarzowi stosowne wynagrodzenie.
§ 2.
W toku postępowania sąd może zarządzić wpłacenie przez wnioskodawcę zaliczki na poczet
wynagrodzenia i wydatków biegłego-komisarza.
Wznowienie postępowania, przewidziane w art. 524 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, jest dopuszczalne tylko pod warunkiem wykazania, że zainteresowany bez swej winy
nie mógł uczestniczyć w postępowaniu.
Koszty postępowania o ustanowienie i podział funduszu ponosi wnioskodawca. Na pokrycie
tych kosztów wnioskodawca wpłaca ustaloną przez sąd zaliczkę, niezależnie od ustanawianego
funduszu.
Z zastrzeżeniem przepisów działu II, armator odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek
zanieczyszczeniem pochodzącym ze statku w związku z przewozem ładunków, eksploatacją
statku lub zatapianiem w morzu odpadów i innych substancji.
§ 1.
Armator nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli szkoda powstała wskutek siły wyższej,
wyłącznej winy umyślnej osoby trzeciej albo wadliwego działania lub zaniechania organów
odpowiedzialnych za utrzymanie świateł lub innych urządzeń nawigacyjnych.
§ 2.
Jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej poszkodowanego, odpowiedzialność armatora w
stosunku do tej osoby jest wyłączona; w razie rażącego niedbalstwa poszkodowanego
odpowiedzialność armatora może być wyłączona w całości lub odpowiedniej części.
Jeżeli szkoda została wyrządzona zanieczyszczeniem pochodzącym z dwóch lub więcej
statków, ich armatorzy odpowiadają solidarnie za szkodę.
§ 1.
Przez szkodę wyrządzoną zanieczyszczeniem rozumie się szkodę wyrządzoną działaniem
substancji zanieczyszczających, jak również celowym użyciem środków zapobiegawczych
zastosowanych po zdarzeniu powodującym zanieczyszczenie.
§ 2.
Naprawianie szkody wyrządzonej zanieczyszczeniem obejmuje straty poniesione przez
poszkodowanego oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono,
łącznie z korzyściami, które mógłby osiągnąć, gdyby nie nastąpiło zanieczyszczenie
środowiska. Naprawianie szkody obejmuje również zwrot kosztu środków zapobiegawczych,
o których mowa w § 1, oraz niezbędnych wydatków i nakładów, które zostały lub będą
poniesione w celu przywrócenia środowiska do stanu sprzed zanieczyszczenia.
Nie można wyłączyć ani ograniczyć z góry odpowiedzialności określonej w art. 326-329.
Każdy, kto w celu zapobieżenia szkodzie w środowisku, spowodowanej zanieczyszczeniem
ze statku, poniósł niezbędne wydatki, może żądać ich zwrotu od armatora, który odpowiada
za zanieczyszczenie.
§ 1.
Organ administracji morskiej może żądać od armatora, który odpowiada za zanieczyszczenie
środowiska, przywrócenia tego środowiska do stanu sprzed zanieczyszczenia.
§ 2.
Gdyby przywrócenie środowiska morskiego do stanu sprzed zanieczyszczenia było dla
armatora niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, może on zwolnić się z tego obowiązku
przez zwrot niezbędnych kosztów i nakładów, które zostały lub będą musiały być w tym
celu poniesione przez organ administracji morskiej lub osoby trzecie.
§ 1.
Do odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez wyciek lub usunięcie oleju ze statku
przewożącego olej luzem jako ładunek stosuje się Międzynarodową konwencję o odpowiedzialności cywilnej za szkody spowodowane zanieczyszczeniem
olejami, sporządzoną w Brukseli dnia 29 listopada 1969 r.
(Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 184), zwaną, dalej „Konwencją o odpowiedzialności cywilnej”, zmienioną Protokołem do Międzynarodowej konwencji o odpowiedzialności cywilnej za szkody spowodowane
zanieczyszczeniem olejami, sporządzonym w Londynie dnia 19 listopada 1976 r.
(Dz. U. z 1986 r. Nr 20, poz. 104).
§ 2.
Użyte w przepisach niniejszego działu określenia „statek”, „właściciel”, „państwo
rejestracji statku”, „olej”, „szkoda spowodowana zanieczyszczeniem” - odpowiadają
znaczeniu, jakie im nadano w Konwencji o odpowiedzialności cywilnej.
§ 3.
Przepisy, o których mowa w § 1, mają również zastosowanie do statków, które nie są
zarejestrowane w żadnym z państw-stron Konwencji o odpowiedzialności cywilnej ani
nie podnoszą bandery któregokolwiek z tych państw, jeżeli szkoda spowodowana zanieczyszczeniem
powstała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na jej morzu terytorialnym.
§ 1.
Właściciel statku o polskiej przynależności, przewożącego więcej niż 2000 ton oleju
luzem jako ładunek, jest obowiązany posiadać zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności
za szkodę spowodowaną zanieczyszczeniem, stwierdzone odpowiednim certyfikatem.
§ 2.
Certyfikaty, o których mowa w § 1, wystawia dyrektor urzędu morskiego. Za wystawienie
lub poświadczenie certyfikatów pobiera się opłaty.
§ 1.
Statek, o którym mowa w art. 334 §1, nie może być używany w żegludze, jeśli nie posiada
certyfikatu stwierdzającego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności za szkodę spowodowaną
zanieczyszczeniem.
§ 2.
Certyfikat powinien być przechowywany na statku.
Żaden statek przewożący ponad 2000 ton oleju luzem jako ładunek nie może wejść do
portu polskiego ani go opuścić, a także korzystać z urządzeń przeładunkowych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na jej morzu terytorialnym, jeśli nie posiada certyfikatu
stwierdzającego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną zanieczyszczeniem,
wydanego lub poświadczonego przez właściwy organ państwa rejestracji statku.
Dyrektor urzędu morskiego może wydać certyfikat stwierdzający zabezpieczenie finansowe
odpowiedzialności za szkodę spowodowania zanieczyszczeniem właścicielowi statku nie
zarejestrowanego w żadnym z państw-stron Konwencji o odpowiedzialności cywilnej, jeżeli
udowodni on, że dysponuje wystarczającym zabezpieczeniem finansowym tej odpowiedzialności.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, warunki
i tryb wydawania lub poświadczania certyfikatów, wzór certyfikatu oraz wysokość pobieranych
opłat.
Kontrolę nad przestrzeganiem przepisów o zabezpieczeniu finansowym odpowiedzialności
za szkodę spowodowaną zanieczyszczeniem sprawują dyrektorzy urzędów morskich.
§ 1.
Do dochodzenia roszczeń wobec Międzynarodowego Funduszu Odszkodowań za Szkody Spowodowane
Zanieczyszczeniem Olejami, zwanego dalej „Międzynarodowym Funduszem”, stosuje się
Międzynarodową konwencję o utworzeniu Międzynarodowego Funduszu Odszkodowań za Szkody
Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami, sporządzoną w Brukseli dnia 18 grudnia 1971 r.
(Dz. U. z 1986 r. Nr 14, poz. 79).
§ 2.
Z roszczeniem do Międzynarodowego Funduszu można wystąpić, gdy nie zostało ono zaspokojone
na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej, ponieważ
1)
nie istnieje odpowiedzialność za szkodę w myśl Konwencji o odpowiedzialności cywilnej
(art. 333 § 1),
2)
właściciel statku lub jego gwarant jest niezdolny do wypełnienia w całości swego zobowiązania,
3)
wysokość szkody przekracza granice odpowiedzialności właściciela statku.
Prawnym przedstawicielem Międzynarodowego Funduszu jest jego dyrektor lub osoba przez
niego upoważniona.
Osoba importująca do Polski olej drogą morską jest obowiązana do składania Międzynarodowemu
Funduszowi corocznych sprawozdań, a osoba importująca 150 tys. ton tego oleju lub
więcej uiszcza na rzecz Funduszu wkłady, stosownie do art. 10 i 11 konwencji, o której
mowa w art. 340 § 1.
W przypadku szkody spowodowanej zanieczyszczeniem olejowym urząd morski, na żądanie
poszkodowanego, jest obowiązany stwierdzić zaistnienie wypadku i udostępnić dokumentację
tej szkody.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi tryb postępowania organów administracji
morskiej w zakresie przygotowania dokumentacji szkody uzasadniającej odpowiedzialność
Międzynarodowego Funduszu.
W sprawach o roszczenia odszkodowawcze dochodzone na podstawie przepisów niniejszego
tytułu jest wyłącznie właściwy Sąd Wojewódzki w Gdańsku.
§ 1.
W odniesieniu do roszczeń dochodzonych na podstawie rozdziału 1 działu II właściciel
statku lub osoba dająca zabezpieczenie finansowe jego odpowiedzialności może skorzystać
z ograniczenia odpowiedzialności, jeżeli w postępowaniu sądowym zostanie ustanowiony
fundusz ograniczenia odpowiedzialności, zgodnie z art. V Konwencji o odpowiedzialności
cywilnej.
§ 2.
Właściciel statku lub osoba dająca zabezpieczenie finansowe ponosi koszty procesu
związanego z dochodzeniem roszczenia podlegającego ograniczeniu i odpowiada za odsetki
od tego roszczenia ponad granicę odpowiedzialności, określoną zgodnie z Konwencją
o odpowiedzialności cywilnej; jednakże jeżeli fundusz ograniczenia odpowiedzialności
zostanie utworzony przez złożenie do dyspozycji sądu odpowiedniej sumy pieniężnej,
to składający nie odpowiada za odsetki powstałe po złożeniu tej sumy.
§ 3.
Do postępowania w sprawach o ustanowienie funduszu ograniczenia odpowiedzialności
na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej i o podział tego funduszu stosuje
się odpowiednio przepisy działu II tytułu VII.
Na wniosek osoby tworzącej fundusz lub każdego z wierzycieli sąd wezwie do udziału
w postępowaniu Międzynarodowy Fundusz.
§ 1.
Orzeczenia wydane na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej są wykonalne
w Rzeczypospolitej Polskiej (art. X Konwencji o odpowiedzialności cywilnej), przy
zastosowaniu odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
§ 2.
Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności należy dołączyć
1)
oryginał orzeczenia lub urzędowo poświadczony odpis orzeczenia, a także poświadczone
w ten sam sposób tłumaczenie na język polski,
2)
oświadczenie właściwych organów państwa siedziby sądu, który wydał orzeczenie, że
zostało ono wydane na podstawie Konwencji o odpowiedzialności cywilnej oraz że jest
ono wykonalne w tym państwie.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do orzeczeń wydanych na podstawie Międzynarodowej
konwencji o utworzeniu Międzynarodowego Funduszu Odszkodowań za Szkody Spowodowane
Zanieczyszczeniem Olejami.