Umowa międzynarodowa Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o zabezpieczeniu społecznym, sporządzona w Warszawie dnia 8 grudnia 1990 r.

Warszawa, dnia 26 listopada 1991 r.

Nr 108

TREŚC

Poz.

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

468 -

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o zabezpieczeniu społecz nym, sporządzona w Warszawie dnia 8 grudnia 1990 r. .

1445

469 -

Oświadczenie rządowe z dnia 2 października 1991

r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o zabezpieczeniu

społecznym, sporządzonej w Warszawie dnia 8 grudnia 1990 r. .

1459

468

UMOWA

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o zabezpieczeniu społecznym.

sporządzona w Warszawie dnia 8 grudnia 1990 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości

W dniu 8 grudnia 1990 r. została sporządzona w Warszawie Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką

-

Federalną Niemiec o zabezpieczeniu społecznym o następującej treści

UMOWA

ABKOMMEN

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federal-

zwischen der Republik Polen und der Bundesrepublik

Deutschland Ober Soziale Sicherheit

ną Niemiec o zabezpieczeniu społecznym

Rzeczpospolita Polska i

Republika Federalna Niemiec

Die Republik Polen und

die Bundesrepublik Deutschland

uwzględniając postępującą integrację polityczną i gospodar-

in der Erwiigung, da~ die fortschreitende politische und

wirtsc.haftliche Integration Europas und die hieraus resultierenden Probleme im Bereich der Sozialen Sicherheit neue

L6sungen erfordern und

in dem Wunsch, ihre Beziehungen in diesem Bereich unter

Berucksichtigung der zwischen beiden Staaten bestehenden

Besonderheiten entsprechend den Prinzipien zu gestalten,

die bei vergleichbaren Regelungen in der Europiiischen

Gemeinschaft und den meisten westeuropiiischen Staaten

zur Anwendung kommen -

czą Europy oraz biorąc pod uwagę, że wynikające z niej

problemy w zakresie zabezpieczenia społecznego rodzą konieczność nowych rozwiązań, i

pragnąc ukształtować wzajemne stosunki w tej dziedzinie

zgodnie z zasadami, które obowiązują w odpowiednich

uregulowaniach we Wspólnocie Europejskiej oraz między

większością państw zachodnioeuropejskich, przy uwzględ ­

nieniu istniejących między obu Państwami specyfikuzgodniły, co następuje

Część

sind wie folgt ubereingekommen

I

POSTANOWIENIA OGÓLNE

ALLGEMEINE BESTIMMUNGEN

Artykuł 1

Artikel 1

Przy stosowaniu niniejszej umowy następujące pojęcia

oznaczają

Teil I

Fur die Anwendung dieses Abkommens bedeuten die

Begriffe

-

1. " przepisy prawne" - ustawy, rozporządzenia, statuty i inne ogólne postanowienia ustanawiające prawo, które

odnoszą się do dziedzin zabezpieczenia społecznego wymienionych w artykule 2 ustęp 1;

2. "właściwa władza"

Poz. 468

1. "Rechtsvorschriften" - die Gesetze, Verordnungen,

Satzungen und sonstigen allgemein rechtsetzenden Bestimmungen, die sich auf die in Artikel 2 Absatz 1 bezeichneten

Zweige der Sozialen Sicherheit beziehen;

w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej

Ministra Pracy i Polityki Socjalnej,

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej - w zakresie świad­

czeń rzeczowych;

w odn iesieniu do Republiki Federalnej Niemiec - Federal nego Min istra Pracy i Spraw Socjalnych;

2. "zustandige BehOrde"

in bezug auf die Republik Polen

den Minister fUr Arbeit und Sozialpolitik,

den Minister fUr Gesundheit und SozialfUrsorge hinsichtlich

der Sachleistungen,

in bezug auf die Bundesrepublik Deutschland - den Bundesminister fUr Arbeit und Sozialordnung;

3 . "instytucja" - władzę lub organizację, której obowiązk i em jest stosowanie przepisów prawnych wymienionych w artykule 2 ustęp 1;

3. "Trager" - die Einrichtung oder die Beh6rde, der

die DurchfUhrung der in Artikel 2 Absatz 1 bezeichneten

Rechtsvorschriften obliegt;

4. "właściwa instytucja" - instytucję właściwą zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawnymi;

4. "zustandiger Trager" - den nach den anzuwenden den Rechtsvorschriften zustandigen Trager;

5. "okresy ubezpieczenia" - okresy opłacania składek

lub okresy z nimi zrównane, które zgodnie z mającymi

zastosowanie przepisami prawnymi zostały ustalone, uznane

lub potraktowane jako okresy uprawniające do roszczeń;

5. " Versicherungszeiteri " - die Beitragszeiten oder

gleichgestellten Zeiten, die nach den anzuwendenden

Rechtsvorschriften ais anspruchsbegrUndende Zeiten fest gelegt, anerkannt oder behandelt werden ;

6. " św i adczenie pieniężne " lub "renta" - świadczenie

pieniężne , emeryturę lub rentę, włącznie ze wszystkimi dodatkam i, dopłatami i podwyżkami ;

6. " Geldleistung" oder "Rente" - eine Geldleistung

od er Rente einschlieBlich aller Zuschlage, ZuschUsse und

Erh6hungen;

7. "ubezpieczenie chorobowe"

w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej - świadczenia

dla pracowników z tytułu choroby i macierzyństwa ,

w odniesieniu do Republiki Federalnej Niemiec - ubezpieczen ie chorobowe, jak również ochronę matek pracują­

cych, o ile chodzi o świadczenia pieniężne i rzeczowe, które

instytucja ubezpieczeń chorobowych ma gwarantować podczas ciąży i po porodzie;

7. "Krankenversicherung "

in bezug auf die Republik Polen - die Leistungen bei

Krankheit und Mutterschaft,

in bezug auf die Bundesrepublik Deutschland - die Krankenversicherung sowie den Schutz der erwerbstatigen Mutter,

soweit es sich um Geld- und Sachleistungen handelt, die der

Trager der Krankenversicherung wahrend der Schwangerschaft

und nach der Entbindung zu gewahren hat;

8. "ubezpieczenie wypadkowe"

w odniesien iu do Rzeczypospolitej Polskiej - odrębny

system świadczeń dla pracowników z tytułu wypadków przy

pracy i chorób zawodowych,

w odniesieniu do Republiki Federalnej Niemiec - ubezpieczenie od wypadków przy pracy i chorób zawodowych;

8. "Unfallversicherung"

in bezug auf die Republik Pole n - das besondere Rentensystem fUr Arbeitnehmer bei Arbeitsunfallen und Berufskrankheiten,

in bezug auf die Bundesrepublik Deutschland - die Versicherung bei Arbeitsunfallen und Berufskrankheiten;

9. " zaopatrzenie emerytalne"

w odn iesie ni u do Rzeczypospolitej Polskiej - zaopatrzenie

na sta rość , na wypadek inwalidztwa lub śmierci,

w odniesien iu do Republiki Federalnej Niemiec - ubez pieczenie rentowe na okoliczność starości, inwalidztwa lub

9. " Rentenversicherung"

in bezug auf die Republik Polen - die Versorgung fUr den Fali

des Alters, der Invaliditat oder des Todes,

in bezug aufdie Bundesrepublik Deutschland-die Rentenversicherung fUr den Fali des Alters, derl nvaliditat oder des Todes;

śm i e rci;

10. " miejsce zamieszkania" lub " mieszkać "

w odn iesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej - miejsce stałe ­

go zamieszkania lub stale zamieszkiwać,

w od niesien iu do Republiki Federalnej Niemiec - miejsce

zwykłego pobytu lub zwykle przebywać , przy czym dotyczy

to pobytu nieograniczonego w czasie, zgodnego z przepisami;

11 . " miejsce pobytu" lub " przebywać" -

miejsce rze-

czyw istego pobytu lub rzeczywiście przebywać;

12. " mi ej sce zwykłego pobytu" lub " zwykle przeby wać"

w odnies ien iu do Rzeczypospolitej Polskiej - miejsce rzeczywistego stałego pobytu lub rzeczywiście stale przebywać ,

w odniesieniu do Republiki Federalnej Niemiec - miejsce

rzeczyw istego pobytu innego niż przejściowe lub rzeczywiś­

cie n i eprzejściowo przebywać ;

13. " pracown ik przygraniczny" - pracownika, do którego stosuje się przepisy prawne jednej Umawiającej się

Strony z tyt ułu zatrudnienia na jej terytorium, a który mieszka

na terytorium drugiej Umawiającej się Strony i z reguły co

najmniej raz w tygodniu tam powraca;

10. "Wohnort" oder " VI(oh nen"

in bezug auf die Republik Polen - den Ort des standigen

Wohnsitzes oder standig wohnen,

in bezug auf die Bundesrepublik Deutschland - den Ort des

gew6hnlichen Aufenthalts oder sich gew6hnlich aufhalten,

wobei es sich um einen unbefristeten rechtmaBigen Aufenthalt

handeln muB;

11. "Aufenthaltsort" od er "sich aufhalten" - den Ort des

tatsachlichen Aufenthalts od er sich tatsachlich aufhalten;

12. "gew6hnlicher Aufent haltsort" oder "sich gew6hnlich

aufhalten"

in bezug auf die Republik Polen - den Ort des tatsachlichen

standigen Aufenthalts od er sic h tatsachlich standig aufhalten,

in bezug auf die Bundesrepublik Deutschland - den Ort des

nicht nur vorUbergehenden tatsachlichen Aufenthalts oder sich

nicht nur vorUbergehend tatsachlich aufhalten;

13. " Grenzganger" - eine Person, fUr die aufgrund ihrer

Beschaftigung im Hoheitsgebiet eines Vertragsstaats dessen

Rechtsvorschriften gelten und die im Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats wohnt und dorthin in der Regel mindestens einmal w6chentlich zurUckkehrt;

,

-

14. "pracownik wysłany" -

pracownika wysłanego

przejściowo przez swego pracodawcę na terytorium drugiej

Umawiającej się Strony i wynagradzanego przez tego praco-

dawcę·

Artykuł 2

-

14. "entsandter Arbeitnehmer" - einen Arbeitnehmer,

der von seinem Arbeitgeber in das Hoheitsgebiet des anderen

Vertragsstaats vorubergehend entsandt und von diesem

Arbeitgeber entlohnt wird.

Artikel2

1. Umowa niniejsza obejmuje

(1) Dieses Abkommen bezieht sich

w Rzeczypospolitej Polskiej

a) świadczenia dla pracowników z tytułu choroby i ma-

hinsichtlich der Republik Polen auf

a) die Leistungen fUr Arbeitnehmer bei Krankheit und

Mutterschaft,

b) die Unfallversicherung,

c) die Altersversorgung der Arbeitnehmer einschlieP"lich der Versorgungssysteme fUr Bergleute

und Eisenbahner;

cierzyństwa,

b) ubezpieczenie wypadkowe,

c) zaopatrzenie emerytalne pracowników, włącznie

z systemami zaopatrzenia górników i kolejarzy;

-

Poz. 468

1447

w Republice Federalnej Niemiec

a) ubezpieczenie chorobowe,

b) ubezpieczenie wypadkowe,

c) ubezpieczenie rentowe.

hinsichtlich der Bundesrepublik Deutschland auf

a) die Krankenversicherung,

b) die Unfallversicherung,

c) die Rentenversicherung.

2. Umowa niniejsza ma zastosowanie do wszystkich

zmian przepisów prawnych w dziedzinach wymienionych

w ustępie 1.

(2) Dieses Abkommen findet auf alle Anderungen der

Rechtsvorschriften in den in Absatz 1 genannten Zweigen

Anwendung.

3. Jeżeli, zgodnie z przepisami prawnymi jednej z UmaStron, spełnione są oprócz warunków dla

stosowania niniejszej umowy także warunki dla stosowania

innej umowy lub prawa ponadpaństwowego, to instytucja

danej Umawiającej się Strony, stosując postanowienia niniejszej umowy, nie uwzględnia tej innej umowy lub prawa

ponadpaństwowego .

(3) Sind nach den Rechtsvorschriften eines Vertragsstaats auP.,er den Voraussetzungen fUr die Anwendung des

Abkommens auch die Voraussetzungen fUr die Anwendung

eines anderen Abkommens oder einer uberstaatlichen Regelung erfUllt, so 1i=iP.,t der Tri=iger dieses Vertragsstaats bei

Anwendung des Abkommens das andere Abkommen oder

die uberstaatliche Regelung unberucksichtigt.

4. Ustępu 3 nie stosuje się, jeżeli z umów między­

narodowych lub prawa ponadpaństwowego albo związa­

nych z nimi postanowień wykonawczych wynikają obciąże­

nia ubezpieczeniowe dla którejkolwiek z Umawiających się

Stron.

(4) Absatz 3 findet keine Anwendung, soweit die

Rechtsvorschriften uber Soziale Sicherheit, die sich fUr die

Vertragsstaaten aus zwischenstaatlichen Obereinkunften

oder uberstaatlichem Recht ergeben oder zu deren AusfUhrung dienen, Versicherungslastregelungen enthalten.

Artykuł 3

Artikel3

Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, jej postanowienia

znajdują zastosowanie wobec osób, które podlegały lub

podlegają przepisom prawnym jednej z Umawiających się

Soweit dieses Abkommen nichts anderes bestimmt, gilt

es fUr Personen, fUr wełche die Rechtsvorschriften eines der

Vertragsstaaten gelten od er galten und fur Angehbrige und

Hinterbliebene, die ihre Rechte von diesen Personen im

Bereich von Kranken-, Unfall- od er Rentenversicherung

ableiten.

wiających się

.

Stron, oraz do członków ich rodzin i pozostałych przy życiu

krewnych, o ile wywodzą oni swoje prawo w zakresie

ubezpieczenia chorobowego, wypadkowego lub zaopatrzenia emerytalnego od tych osób.

Artykuł 4

Artikel4

Jeżeli niniejsza umowa nie stanowi inaczej, każda

z Umawiających się Stron powinna przy stosowaniu włas­

nych przepisów prawnych traktować obywateli drugiej Umawiającej się Strony na równi z własnymi obywatelami, jeżeli

zwykle przebywają na terytorium jednej z Umawiających się

Stron.

Soweit dieses Abkommen nichts anderes bestimmt, hat

jeder Vertragsstaat bei Anwendung seiner Rechtsvorschriften die Staatsangehbrigen des anderen Vertragsstaats mit

den eigenen Staatsangehbrigen gleichzubehandeln, sofern

sie sich im Hoheitsgebiet eines Vertragsstaats gewbhnlich

aufhalten.

Artykuł 5

Jeżeli niniejsza umowa nie stanowi inaczej, świadczenia

pieniężne z tytułu inwalidztwa, starości oraz na rzecz pozostałych przy życiu krewnych, jak również renty i jednorazowe

świadczenia pieniężne z tytułu wypadku przy pracy (choroby

zawodowej) zapewnia się także, gdy uprawniony zwykle

przebywa na terytorium drugiej Umawiającej się Strony i jest

obywatelem jednej z Umawiających się Stron.

Artikel5 .

Soweit dieses Abkommen nichts anderes bestimmt, sind

die Geldleistungen bei Invaliditi=it, Alter oder an Hinterbliebene sowie die Renten und einmaligen Geldleistungen

bei Arbeitsunfall (Berufskrankheit) auch zu erbringen, wenn

der Berechtigte sich im Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats gewbhnlich aufhi=ilt und es sic h um einen Staatsangehbrigen der Vertragsstaaten handelt.

-

Część

1448

-

Poz. 468

II

Tei I II

POSTANOWI EN lA SZCZEGOŁOWE

BESONDERE BESTIMMUNGEN

Dział 1

Kapitel 1

Ubezpieczenie chorobowe

Krankenversicherung

Artykuł 6

Artikel 6

1. Świadczenia rzeczowe z ubezpieczenia chorobowego otrzymują również następujące osoby

(1) Sachleistungen der Krankenversicherung erhalten

auch fol gen de Personen

1) pracownicy ubezpieczeni na terytorium jednej Umawiającej się Strony i przebywający na terytorium drugiej

Umawiającej się Strony jako pracownicy wysłani ,

1. Arbeitnehmer, die im einen Vertragsstaat versichert sind

und sich im anderen Vertragsstaat ais entsandte Arbeit nehmer aufhalten,

2) pracownicy przygraniczni,

2. Grenzganger,

członkowie rodzin pracowników i pracowników przygranicznych, jeżeli mieszkają na terytorium Umawiającej

się Strony, gdzie nie są ubezpieczeni .

3. Familienangeh6rige von Arbeitnehmern und Grenzgangern, sofern die Familienangeh6rigen in dem Vertragsstaat wohnen , in dem die Versicherung nicht bes teht .

2. Ustęp 1 nie znajduje zastosowania wobec członków

rodzin pracowników wysłanych.

(2) Absatz 1 gilt nicht fUr die Familienangeh6rigen von

entsandten Arbeitnehmern .

Artykuł 7

Artikel 7

3)

1. Do osoby, u której wypadek ubezpieczeniowy wystąpił w czasie przejściowego pobytu na terytorium drugiej

Umawiającej s i ę Strony, artykuł 6 znajduje zastosowanie

tylko wówczas, gdy wymaga ona ze względu na swój stan

natychmiastowych świadczeń.

(1) Artikel 6 gilt fUr eine Person, bei der der Ver sicherungsfall wahrend des vorubergehenden Aufenthalts im

Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats eintritt nur, wenn

sie wegen ihres Zustands sofort Leistungen ben6tigt.

2. Artykułu 6 nie stosuje się w odniesieniu do osoby,

która po zaistnieniu wypadku ubezpieczeniowego zm ienia

miejsce pobytu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony

lub co do której przed zmianą miejsca jej pobytu można było

przewidzieć, że świadczenia będą konieczne .

(2) Artikel 6 gilt nicht fUr eine Person, die nach eingetretenem Versicherungsfall ihren Aufenthalt in das Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats verlegt oder bei der vor

Verlegung des Aufenthalts absehba r ist, daB Leistungen

ben6tigt werden.

3. Jeżeli osobie przebywającej na terytorium jednej

z Umawiających się Stron przysługiwałyby świadczenia

rzeczowe zgodnie z przepisami obu Umawiających się Stron,

roszczenie według przepisów prawnych drugiej Umawiają­

cej się Strony ulega zawieszeniu .

(3) Waren einer Person, die sich im einen Vertragsstaat

aufhalt nach den Rechtsvorschriften beider Vertragsstaaten

Sachleistungen zu erbringen, so ruht der Anspruch nach den

Rechtsvorschriften des anderen Vertragsstaats.

4. Ustępy 1 i 2 nie mają zastosowania do pracowników

przygranicznych i świadczeń z tytułu macierzyństwa.

(4) Absatze 1 und 2 gelten nicht fUr Grenzganger und

nicht fur Leistungen bei Mutterschaft.

Artykuł 8

Artikel8

1. Jeżeli osoba przebywa na terytorium drugiej Umawych w myśl artykułu 6, świadczenia te realizuje instytucja

właściwa dla miejsca pobytu .

(1) Halt sic h eine Person, die Anspruch auf Sachleistungen nach Artikel 6 hat, im Hoheitsgebiet des anderen

Vertragsstaats aut, so sind die Sachleistungen vom Trager

des Aufenthaltsorts zu erbringen .

Instytucją właściwą dla miejsca pobytu w zakresie

ubezpieczenia chorobowego jest

w Rzeczypospolitej Polskiej - właściwy dla miejsca

pobytu zakład społeczny służby zdrowia,

w Republice Federalnej Niemiec - właściwa dla miejsca

pobytu AlIgemeine Ortskrankenkasse.

Trager des Aufenthaltsorts fUr den Bereich der Kranken versicherung ist

in der Republik Polen - die fUr den Aufenthaltsort

zusHindige Einrichtung des Sozialen Gesundheitsdienstes,

in der Bundesrepublik Deutschland - die fUr den

Aufenthaltsort zustandige AlIgemeine Ortskrankenkasse.

2. Przy udzielaniu świadczeń rzeczowych obowiązują

przepisy prawne właściwe dla instytucji w miejscu pobytu,

z wyjątkiem przepisów prawnych określających, przez jaki

okres przysługują świadczenia, krąg uprawnionych człon­

ków rodziny oraz przepisów prawnych określających rozstrzyganie sporów w zakresie świadczeń.

(2) Fur die Erbringung der Sachleistungen gelten die fUr

den Trager des Aufenthaltsorts maBgebenden Rechtsvorschriften mit Ausnahme der Rechtsvorschriften uber die Dauer

der Leistungsgewahrung, den Kreis der zu berucksichtigenden Angeh6rigen sowie der sich hierauf beziehenden

Rechtsvorschriften uber das Le istungsstreitverfahren .

wiającej się Strony i jest uprawniona do świadczeń rzeczo-

-

Poz. 468

3. Protezy i inne świadczenia rzeczowe o znacznym

wymiarze finansowym , poza nagłymi wypadkami, zapewnia

się tylko wówczas, gdy wyrazi zgodę właściwa instytucja. Za

nagły wypadek uważa się sytuację , gdy udzielenie świad­

czenia nie może być przesunięte w czasie bez poważnego

zagrożenia życia lub zdrowia danej osoby.

(3) Ki::irperersatzstiicke und andere Sachleistungen von

erheblicher finanzieller Bedeutung werden aur.,er in Fallen

unbedingter Dringlichkeit nur gewahrt, soweit der zustandige Trager zustimmt. Unbedingte Dringlichkeit ist gegeben, wenn die Gewahrung der Leistung nicht aufgeschoben

werden kann, ohne das Leben oder die Gesundheit der

Person ernsthaft zu gefahrden .

4. Osoby i instytucje, które zawarły umowy z instytucjami, o których mowa w ustępie 1, w sprawie udzielania

świadczeń rzeczowych na rzecz ubezpieczonych w tych

instytucjach i ich członków rodziny, są zobowiązane do

wykonywania świadczeń rzeczowych także na rzecz osób

wymienionych w artykule 6, na tych samych warunkach ,

które przysługiwałyby tym osobom, gdyby były ubezpieczo ne w instytucjach wymienionych w ustępie 1 lub były

członkami rodziny takich ubezpieczonych oraz jak gdyby

zawarte umowy obejmowały także te osoby.

(4) Personen und Einrichtungen, die mit den in Absatz

1 genannten Tragern Vert rage iiber die Erbringung von

Sachleistungen fUr die bei diesen Tragern Versicherten und

deren Angehi::irige abgeschlossen haben, sind verpflichtet,

Sachleistungen auch fUr die in Artikel 6 genannten Personen

zu erbringen, und zwar unter denselben Bedingungen, wie

wenn diese Personen bei den in Absatz 1 genannten Tragern

versichert oder Angehi::irige solcher Versicherter waren und

ais ob die Vertrage sich auch auf diese Personen erstreckten.

Artykuł 9

Artikel 9

1. Właściwa władza zwraca instytucji miejsca pobytu

poniesione przez nią w indywidualnym wypadku, zgodnie

z artykułem 8, rzeczywiste koszty, z wyjątkiem kosztów

administracyjnych .

(1) Der zustandige Trager erstattet dem Trager des

Aufenthaltsorts die von ihm nach Artikel 8 im Einzelfall

tatsachlich aufgewendeten Betrage mit Ausnahme der Verwaltungskosten .

2. Właściwe władze mogą na wniosek zainteresowanych instytucji uzgodnić, że dla administracyjnego uprosz czenia kwoty wydatkowane według artykułu 8 we wszystkich wypadkach lub w określonych grupach wypadków będą

zwracane w postaci kwot zryczałtowanych .

(2) Die zustandigen Behi::irden ki::innen auf Vorschlag

der beteiligten Trager vereinbaren, dar., zur verwaltungs mar.,igen Vereinfachung die nach Artikel 8 aufgewendeten

Betrage in allen Fallen od er in bestimmten Gruppen von

Fallen durch Pauschalbetrage erstattet werden.

3. Jeżeli

podstawę

kwot

zryczałtowanych

stanowią

przeciętne wydatki instytucji w miejscu pobytu, odnoszące

się do okresu uprawniającego do świadczenia lub faktycz-

nego korzystania ze świadczenia, okres udzielania świad­

czenia jest ustalony, odmiennie niż w artykule 8 ustęp 2,

według przepisów prawnych obowiązujących instytucję

w miejscu pobytu . Jeżeli podstawę kwot zryczałtowanych

stanowią przeciętne wydatki , uwzględniające wydatki ustalane dla uprawnionych członków rodzin przez instytucję

miejsca pobytu, to krąg uprawnionych członków rodziny

określa się , odmiennie niż w artykule 8 ustęp 2, według

przepisów prawnych obowiązujących instytucję w miejscu

pobytu . Jeżeli w kwotach zryczałtowanych uwzględnia się

świadczenia rzeczowe określone w artykule 8 ustęp 3,

niniejszy przepis nie znajduje zastosowania .

(3) Soweit den Pauschalbetragen Durchschnittsausga ben des Tragers des Aufenthaltsorts zugrundeliegen, die sich

auf die Zeit der Anspruchsberechtigung od er die Leistungszeit beziehen, richtet sich die Leistungsdauer abweichend

von Artikel8 Absatz 2 nach den fUr den Trager des Aufenthaltsorts geltenden Rechtsvorschriften . Soweit den Pauschalbetragen Durchschnittsbetrage zugrundeliegen , die unter Einbeziehung der Ausgaben des Tragers des Aufenthaltsorts fUr

anspruchsberechtigte Angehi::irige ermittelt sind, richtet sich

der Kreis der zu beriicksichtigenden Angehi::irigen abweichend von Artikel 8 Absatz 2 nach den fUr den Trager des

Aufenthaltsorts geltenden Rechtsvorschriften . Soweit in die

Pauschalbetrage die in Artikel 8 Absatz 3 bezeichneten

Sachleistungen einbezogen sind, gilt diese Vorschrift nicht.

Artykuł 10

Artikel 10

Świadczenia pieniężne z tytułu ubezpieczenia chorobowego, przysługujące w myśl przepisów prawnych jednej

Umawiającej się Strony, należy także wypłacać osobom

wymienionym w artykule 6 ustęp 1, jeżeli przebywają na

terytorium drugiej Umawiającej się Strony i mają uprawnienia do świadczeń rzeczowych .

Geldleistungen der Krankenversicherung sind nach den

Rechtsvorschriften des einen Vertragsstaats fUr die in Artikel

6 Absatz 1 genannten Personen auch zu zahlen, wenn sie

sic h im Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats aufhalten

und Anspruch auf Sachleistungen haben .

Dział 2

Kapitel 2

Ubezpieczenie wypadkowe

Unfallversicherung

Artykuł 11

Artikel 11

1. Jeżeli przepisy prawne jednej Umawiającej się Strony

stanowi, że przy określeniu stopnia zmniejszenia zdolności

do pracy i ustaleniu roszczenia do świadczenia z tytułu

wypadku przy pracy (choroby zawodowej) należy uwzględ­

nić inne wypadki przy pracy (choroby zawodowe), przepisy

(1) Sehen die Rechtsvorschriften eines Vertragsstaats

vor, dar., bei der Bemessung des Grades der Minderung der

Erwerbsfahigkeit und der Feststellung des Leistungsanspruchs infolge eines Arbeitsunfalls (Berufskrankheit) im Sinne

dieser Rechtsvorschriften andere Arbeitsunfalle (Berufs-

-

1450 -

te stosuje się także do wypadków przy pracy podlegających

przepisom prawnym drugiej Umawiającej się Strony, jak

gdyby wypadki te podlegały przepisom pierwszej Umawiają­

cej się Strony. Na równi z wypadkami przy pracy, podlegającym i uwzględnieniu , traktuje się wypadki oraz tytuły

odszkodowawcze określone innymi przepisam i.

krankheiten) zu berOcksichtigen sind, so gilt dies auch fUr die

unter die Rechtsvorschriften des anderen Vertragsstaats

fallenden ArbeitsunHille (Berufskrankheiten), ais ob sie unter

die Rechtsvorschriften des ersten Vertragsstaats gefallen

waren. Den zu berOcksichtigenden Arbeitsunfallen stehen

solche gleich, die nach anderen Gesetzen ais Unfalle od er

andere Entschadigungsfalle zu berOcksichtigen sind.

2. Instytucja właściwa do wypłaty odszkodowania za

(2) Der zur Entschadigung des eingetretenen Versicherungsfalls zustandige Trager setzt seine Leistung nach dem

Grad der durch den Arbeitsunfall (Berufskrankheit) einge tretenen Minderung der Erwerbsfahigkeit fest. den er nach

den fOr ihn geltenden Rechtsvorschriften zu berOcksichtigen

hat.

zaistniały wypadek ustala swoje świadczenie w zależności od

stopnia zmniejszenia zdolności do pracy spowodowanego

wypadkiem przy pracy (chorobą zawodową). z uwzględ ­

nieniem obowiązujących ją przepisów prawnych .

3. Pozostają nie naruszone niemieckie przepisy prawne

dotyczące świadczeń z tytułu wypadków przy pracy (chorób

zawodowych) , które nie zaistniały na obszarze Republiki

Federalnej Niemiec, jak również dotyczące świadczeń z tytułu wypadków przy pracy (chorób zawodowych) podlegają­

cych odszkodowaniu na podstawie przepisów o rentach

obcych.

(3) Die deutschen Rechtsvorschriften Ober Leistungen

aus Arbeitsunfallen (Berufskrankheiten). die nicht im Gebiet

der Bundesrepublik Deutschland eingetreten sind, sowie

Ober Leistungen fUr nach dem Fremdrentenrecht zu entschadigende Arbeitsunfalle (Berufskrankheiten), bleiben

unberOhrt.

Artykuł 12

Artikel 12

1. Przy ustalaniu uprawnienia do świadczenia z tytułu

choroby zawodowej, instytucja Umawiającej się Strony

uwzględnia także zatrudnienie, które miało miejsce na terytorium drugiej Umawiającej się Strony i ze względu na swój rodzaj

mogło przyczyn i ć się do powstania tej choroby. Jeżeli według

przepisów prawnych obu Umawiających się Stron istnieje

uprawnienie do świadczenia , świadczenia rzeczowe i pienięż­

ne, z wyjątkiem renty, są wykonywane tylko według przepisów

tej Umawiającej się Strony, na której terytorium dana osoba

zwykle przebywa. Jeżeli według przepisów prawnych jednej

z Umawiających s i ę Stron istnieje uprawnienie do renty, to

instytucja realizuje tylko tę część świadczen i a, proporcjonalnie

do okresu zatrudnienia na terytorium tej Umawiającej się Strony

w stosunku do całego uwzględnionego okresu zatrudnienia;

dotyczy to także sytuacji ponownego określenia wysokości

renty ze względu na pogorszenie stanu zdrowia spowodowane

(1) . FOr den Leistungsanspruch aufgrund einer Berufskrankheit berOcksichtigt der Trager eines Vertragsstaats auch

Beschaftigungen, die im Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats ausgeObt wurden und ihrer Art nach geeignet

waren, diese Krankheit zu verursachen. Besteht dabei nach

den Rechtsvorschriften beider Vertragsstaaten ein Leistungsanspruch, so werden die Sachleistungen und die Geldleistungen mit Ausnahme der Rente nur nach den Rechtsvorschriften des Vertragsstaats erbracht. in dessen Gebiet sich diese

Person gew6hnlich aufhalt. Besteht nach den Rechtsvorschriften eines Vertragsstaats Anspruch auf Rente, so hat der

Trager nur den Teil zu erbringen, der dem Verhaltnis der

Dauer der im Gebiet des eigenen Vertragsstaats ausgeObten

zur Dauer der nach dem ersten Satz zu berOcksichtigenden

Beschaftigungen entspricht; dies gilt auch fUr die Neufeststellung einer Rente aufgrund einer Verschlimmerung der

Berufskrankheit.

chorobą zawodową.

2. Ustęp 1 stosuje się także w wypadku przyznania renty

lub zapomogi dla pozostających przy życiu członków rodziny.

(2) Absatz 1 gilt auch fUr die Gewahrung der Hinterbliebenrente und der Beihilfe an Hinterbliebene.

Arty kuł 13

Artikel 13

1. Osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami prawnymi

jednej Umaw i ającej się Strony, do świadczeń rzeczowych

z ubezpieczenia wypadkowego świadczenia te przysługują

także w czasie pobytu na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony.

(1) Eine Person, die wegen eines Arbeitsunfalls od er

einer Berufskrankheit Anspruch auf Sachleistungen der

Unfallversicherung nach den Rechtsvorschriften eines Vertragsstaats hat. erhalt auch bei Aufenthalt im Hoheitsgebiet

des anderen Vertragsstaats Sachleistungen.

2. Do osoby, która w czasie leczenia zmieniła miejsce

pobytu i przeniosła się na terytorium drugiej Umawiającej się

Strony, postanowienia ustępu 1 stosuje si ę tyl ko wówczas,

gdy właściwa instytucja uprzednio wyraziła zgodę na zmianę

miejsca pobytu . Zgoda może zostać udzielona już po zmianie

miejsca pobytu, jeżeli osoba ta nie uzyskała jej uprzednio

z uzasadnionych przyczyn.

(2) Absatz 1 gilt fUr eine Person, die wahrend der

Heilbehandlung den Aufenthalt in den anderen Vertragsstaat

verlegt. nur, wenn der zustandige Trager der Verlegung des

Aufenthalts vorher zugestimmt hat. Die Zustimmung kann

nachtraglich erteilt werden , wenn die Person aus entschuldbaren GrOnden die Zustimmung vorher nicht eingeholt hat.

3. Ustęp 2 nie dotyczy pracowników przygranicznych .

Artykuł 14

1. Jeżeli osoba przebywa na terytorium drugiej Umawiającej się Strony i jest uprawniona do świadczeń rzeczo -

(3) Absatz 2 gilt nicht fUr Grenzganger.

Artikel 14

(1) Halt sic h eine Person, die Anspruch auł Sachleistungen nach Artikel 13 hat. im Hoheitsgebiet des anderen

-

Poz. 468

wych w myśl artykułu 13, świadczenia te realizuje instytucja

właściwa dla miejsca pobytu.

Instytucją właściwą dla miejsca pobytu jest

Vertragsstaats auł. so sind die Sachleistungen vom Trager

des Aufenthaltsorts zu erbringen.

Trager des Aufenthaltsorts ist

w Rzeczypospolitej Polskiej - właściwy dla miejsca

pobytu zakład społeczny służby zdrowia,

in der Republik Polen - die fur den Aufenthaltsort

zustandige Einrichtung des Sozialen Gesundheitsdienstes,

w Republice Federalnej Niemiec - instytucja ubezpieczenia wypadkowego, która byłaby właściwa w przypadku realizacji świadczenia zgodnie z niemieckimi przepisami

prawnymi.

in der Bundesrepublik Deutschland - der Trager der

Unfallversicherung, der zustandig ware, wenn uber den

Leistungsanspruch nach deutschen Rechtsvorschriften zu

entscheiden ware.

2. Przy realizacji świadczeń rzeczowych obowiązują

przepisy prawne, właściwe dla instytucji miejsca pobytu.

(2) Furdie Erbringung der Sachleistungen gelten die fUr

den Trager des Aufenthaltsorts ma~gebenden Rechtsvorschriften .

3. Artykuł 8 ustęp 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

(3) Artikel 8 Absatze 3 und 4 gelten entsprechend .

Artykuł 15

Artikel 15

1. Właściwa instytucja zwraca instytucji miejsca pobytu

faktycznie wydatkowane przez nią w indywidualnym wypadku kwoty zgodnie z artykułem 14, z wyjątkiem kosztów

administracyjnych .

(1) Der zustandige Trager erstattet dem Trager des

Aufenthaltsorts die von ihm nach Artikel 14 im Einzelfall

tatsachlich aufgewendeten Betrage mit Ausnahme der Verwaltungskosten.

2. Właściwe władze mogą na wniosek zainteresowanych instytucji uzgodnić, że dla uproszczenia postępowania

administracyjnego wydatkowane we wszystkich lub w określonych grupach wypadków kwoty będą zwracane w postaci

kwot zryczałtowanych.

(2). Die zustandigen Behorden konnen auf Vorschlag

der beteiligten Trager vereinbaren, da~ die aufgewendeten

Betrage zur verwaltungsma~igen Vereinfachung in allen

Fallen oder in bestimmten Gruppen von Fallen durch Paus chalbetrage erstattet werden.

Artykuł 16

Artikel 16

Krótkoterminowe świadczenia pieniężne z tytułu ubezpieczenia wypadkowego realizowane będą także w okresie

pobytu uprawnionEij osoby na terytorium drugiej Umawiają­

cej się Strony.

Kurzfristige Geldleistungen der Unfallversicherung sind

auch zu erbringen, wenn sich der Berechtigte im Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats aufhalt.

Dział 3

Kapitel 3

Ubezpieczenie rentowe

Rentenversicherung

Rozdział

Abschnitt I

I

Postanowienia dwustronne

Bilaterale Bestimmungen

Artykuł 17

Artikel 17

1. W przypadku istnienia w obu Umawiających się

Stronach okresów ubezpieczenia przy ustalaniu uprawnień

do świadczeń według przepisów prawnych jednej Umawiającej się Strony, uwzględnia się również okresy ubezpieczenia, które uprawniają do świadczeń według przepisów prawnych drugiej Umawiającej się Strony i nie przypadają na ten

sam okres. Okresy ubezpieczenia, które podlegają uwzględ­

nieniu stosownie do polskich przepisów prawnych o zaopatrzeniu emerytalnym górników, będą uwzględniane w ubezpieczeniu rentowym górników Republiki Federalnej Niemiec.

Okresy ubezpieczenia, które podlegają uwzględnieniu stosownie do niemieckich przepisów prawnych o ubezpieczeniu

rentowym górników, będą uwzględniane w systemie zaopatrzenia emerytalnego górników RzeczYPosp'olitej Polskiej.

jeżeli zostały przebyte w niemieckim systemie ubezpieczenia

rentowego górników.

(1) Sind in beiden Vertragsstaaten Versicherungszeiten

vorhanden, so werden fUr den Erwerb des Leistungsanspruchs nach den Rechtsvorschriften eines Vertragsstaats auch

die Versicherungszeiten berucksichtigt, die nach den Rechtsvorschriften des anderen Vertragsstaats anrechnungsfahig

sind und nicht auf dieselbe Zeit entfallen. Nach den polnis chen Rechtsvorschriften zu berucksichtigende Versic herungszeiten werden hierbei in der knappschaftlichen Rentenversicherung der Bundesrepublik Deutschland berucksichtigt,

wenn sie im polnischen Versorgungssystem fUr Bergleute

zuruckgelegt sind. Nach den deutschen Rechtsvorschriften

zu berucksichtigende Versicherungszeiten werden in dem

Versorgungssystem fur Bergleute der Republik Polen berucksichtigt, wenn sie in der deutschen knappschaftlichen

Rentenversicherung zuruckgelegt sind.

2. Z niniejszej umowy nie wynika prawo do renty

(2) Aus diesem Abkommen ergibt sich kein Anspruc h

auf Rente nach den Rechtsvorschriften eines Vertragsstaats,

wenn nach diesen Rechtsvorschriften nicht eine Mindestversicherungszeit von sechs Monaten zuruckgelegt wurde und

aufgrund der zuruckgelegten Versicherungszeit allein kein

Anspruch auf Rente besteht.

według przepisów prawnych jednej Umawiającej się Strony,

jeżeli według

tych przepisów prawnych nie zaistniał co

najmniej sześciomiesięczny okres ubezpieczenia i jeżeli zaistniałe okresy ubezp.ieczenia nie uzasadniają uprawnienia do

renty.

-

Poz. 468

3. Przy ustaleniu renty właściwa instytucja drugiej

się Strony uwzględnia okresy wymienione

w ustępie 2.

(3) Die in Absatz 2 genannten Zeiten werden vom

zustiindigen Triiger des anderen Vertragsstaats bei der Berechnung seiner Rente berucksichtigt.

Artykuł 18

Artikel 18

1. Jeżeli spełnione są warunki do nabycia uprawnień do

właściwa instytucja zapewnia rentę, której

wysokość co do zasady odpowiada proporcji okresu ubezpieczenia na terytorium tej Umawiającej się Strony w stosunku do całego uwzględnionego okresu ubezpieczen ia. W tym

celu instytucja ta określa kwotę renty według obowiązują­

cych ją przepisów prawnych oraz poniższych postanowień .

(1) Sind die Voraussetzungen fUr den Erwerb des

Leistungsanspruchs erfUllt, so erbringt der zustiindige Triiger

eine Rente, deren H6he grundsiitzlich dem Verhiiltnis entspricht, in dem die nach seineri Rechtsvorschriften zuruckgelegten Versicherungszeiten zu den zusammengerechneten Versicherungszeiten stehen . Hierzu ermittelt er den von ihm zu

zahlenden Rentenbetrag nach den fUr ihn geltenden Rechtsvorschriften un den folgenden Bestimmungen.

2. W celu określenia renty niemieckiej podstawę wymiaru i kryteria obliczenia (w niemieckim pojęciu Entgeltpunkte) ustala się tylko w oparciu o okresy ubezpieczenia,

które zgodnie z niemieckimi przepisami prawnymi należy

uwzględnić dla obliczenia renty.

(2) Fur die Feststellung der deutschen Rente werden

Bemessungsgrundlagen und Entgeltpunkte nur aus den

Versicherungszeiten gebildet, die nach den deutschen Rechtsvorschriften fUr die Rentenberechnung zu berucksichtigen

sind.

3. Dla ustalenia wysokości renty polskiej polska instytucja na podstawie polskich przepisów prawnych ustala podstawę wymiaru , a następnie oblicza teoretyczną wysokość

renty, która przysługiwałaby ubezpieczonemu, gdyby zliczone okresy ubezpieczenia przebyte zostały zgodnie z obowią­

zującymi ją przepisami prawnymi . Polska instytucja ustala

obciążającą ją kwotę renty zgodnie ze stosunkiem okresów

przebytych na podstawie obowiązujących ją przepisów do

całości uwzględnionego okresu. W przypadku emerytury

wypłaca ona świadczenie w takiej wysokości, jaka wynika

z okresów ubezpieczenia przebytych wyłącznie w myśl i przy

zastosowaniu obowiązujących ją przepisów prawnych.

(3) Fur die Feststellung der polnischen Rente stelIt der

polnische Triiger die Bemessungsgrundlage in Anwendung

der polnischen Rechtsvorschriften fest. Er berechnet sodann

den theoretischen Betrag der Rente, auf den der Berechtigte.

Anspruch hiitte, wenn die zusammengerechneten Versicherungszeiten nach den fUr ihn geltenden Rechtsvorschriften

zuruckgelegt worden wiiren. Der polnische Triiger ermittelt

anschlie~end den tatsiichlich geschuldeten Betrag der Rente

nach dem Verhiiltnis zwischen den nach seinen Rechtsvorschriften zuruckgelegten Versicherungszeiten und den zusammengerechneten Versicherungszeiten. Besteht Anspruch auf Altersrente, zahlt er mindestens den Betrag der

Rente, der sic h aus den allein nach seinen Rechtsvorschriften

zuruckgelegten Versicherungszeiten und der Anwendung

seiner Rechtsvorschriften ergibt.

Rozdział II

Abschnitt II

Ubezpieczenie rentowe według niemieckich przepisów prawnych

Rentenversicherung nach den deutschen Rechtsvorschriften

Artykuł 19

Artikel 19

1. Okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z polskimi

przepisami prawnymi, których nie można uwzględnić w niemieckim systemie ubezpieczenia rentowego górników,

uwzględnia się w ubezpieczeniu rentowym pracowników

umysłowych , jeżeli w tych okresach było wykonywane jako

ostatnie odpowiedn ie zatrudnienie, a w innych przypadkach

- w ubezpieczeniu rentowym pracowników fizycznych.

(1) Nach den polnischen Rechtsvorschriften zuruckgelegte Versicherungszeiten, die nicht in der knappschaftlichen

Rentenversicherung zu berucksichtigen sind, sind in der

Rentenversicherung der Angestellten , wenn wiihrend dieser

Zeiten zuletzt eine entsprechende Beschiiftigung ausgeubt

wurde, sonst in der Rentenversicherung der Arbeiter zu

berucksichtigen.

2. Jeżeli warunkiem roszczenia według niemieckich

przepisów prawnych jest wykonywanie pracy stale pod

ziemią lub równorzędnej, instytucja niemiecka uwzględnia

okresy opłacania składek zaliczone według polskich przepisów prawnych tylko wtedy, gdy w tych okresach wykonywane były prace równorzędne. Dodatek do świadczenia ustala

się zgodnie ze stosunkiem niemieckich okresów pracy stale

pod z i emią do ogólnie przebytych okresów pracy pod zie-

(4) 1st Voraussetzung fUr den Anspruch nach den

deutschen Rechtsvorschriften, da~ stiindige Arbeiten unter

Tage oder diesen gleichgestellte Arbeiten verrichtet worden

sind, so berucksichtigt der deutsche Triiger die nach den

polnischen Rechtsvorschriften zuruckgelegten Versicherungszeiten nur insoweit, ais wiihrend dieser Zeiten gleichartige

Arbeiten verrichtet wurden . Der Leistungszuschlag ist dabei

in dem Verhiiltnis der deutschen stiindigen Arbeiten unter

Tage zu den insgesamt zuruckgelegten Arbeiten unter Tage

zu ermitteln .

Umawiającej

świadczenia ,

mią ·

3. Artykuł 5 w odniesieniu do renty z tytułu zmniejszonej

zdolności do pracy stosuje się, według niemieckich przepi-

sów prawnych, do osób zwykle przebywających w Rzeczypospolitej Polskiej tylko wówczas, gdy uprawnienie istnieje

niezależnie od aktualnej sytuacji na rynku pracy.

(3) Fur Personen, die sich in der Republik Polen gew6hnlich aufhalten, gilt Artikel 5 in bezug auf eine Rente

wegen verminderter Erwerbsfiihigkeit nach deutschen Rechtsvorschriften nur, wenn der Anspruch unabhiingig von

der jeweiligen Arbeitsmarktlage besteht.

4. Pozostają nie naruszone niemieckie przepisy prawne

za okresy ubezpieczenia, które nie

zostały przebyte na obszarze Republiki Federalnej Niemiec,

jak również dotyczące świadczeń za okresy zaliczone zgodnie z prawem o rentach obcych.

dotyczące świadczeń

5. Artykuł 17

ustęp

1 stosuje

się

odpowiednio do

Poz. 468

(4) Die deutschen Rechtsvorschriften uber Leistungen

aus Versicherungszeiten, die nicht im Gebiet der Bundesrepublik Deutschland zuruckgelegt sind, sowie uber Leistungen fUr nach dem Fremdrentenrecht anrechenbare Versicherungszeiten, bleiben unberuhrt.

sów prawnych, zależy od uznania instytucji.

(5) Artikel 17 Absatz 1 gilt entsprechend fUr Leistungen, deren Erbringung nach den deutschen Rechtsvorschriften im Ermessen eines Tragers liegt.

6. Artykuł 5 nie ma zastosowania do świadczeń rehabilitacyjnych .

(6) Auf Rehabilitationsleistungen der deutschen Rentenversicherung findet Artikel 5 keine Anwendung .

7. Nie można żądać zwrotu składek wpłaconych do

niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej, w przypadku gdy

w myśl niemieckich przepisów prawnych nie ustaje prawo do

dobrowolnego ubezpieczenia.

(7) Eine Erstattung der Beitrage zur deutschen Rentenversicherung kann nicht verlangt werden, wenn das Recht

zur freiwilligen Versicherung nach deutschen Rechtsvorschriften nicht besteht.

Rozdział III

Abschnitt III

Zaopatrzenie emerytalne według polskich przepisów

prawnych

Rentenversicherung nach den polnischen Rechtsvorschriften

Artykuł 20

Artikel20

świadczeń, których przyznanie, według niemieckich przepi-

1. Artykuł 5 w odniesieniu do renty z tytułu zmniejszonej

prawnych do osób zwykle przebywających w Republice

Federalnej Niemiec tylko wówczas, gdy uprawnienie przysługuje niezależnie od sytuacji na rynku pracy.

(1) Fur Personen, die sich in der Bundesrepublik Deutschland gew6hnlich aufhalten, gilt Artikel 5 in bezug auf eine

Rente wegen verminderter Erwerbsfahigkeit nach polnischen

Rechtsvorschriften nur, wenn der Anspruch unabhangig von

der jeweiligen Arbeitsmarktlage besteht.

2. Artykuł 5 nie ma zastosowania do świadczeń za

okresy ubezpieczenia przebyte poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. chyba że za te okresy zostały opłacone składki

w polskiej instytucji ubezpieczeniowej.

(2) Artikel 5 findet auf auBerhalb des Hoheitsgebiets

der Republik Polen zuruckgelegte Versicherungszeiten keine

Anwendung, es sei denn, daB fUr diese Zeiten Beitrage an

einen polnischen Versicherungstrager geza hit worden sind .

3. Artykuł 5 nie ma zastosowania do świadczeń, których

przyznanie według polskich przepisów prawnych zależy od

uznania właściwej instytucji.

.(3) Artikel 5 findet keine Anwendung auf Leistungen,

deren Erbringung nach polnischen Rechtsvorschriften im

Ermessen des zustandigen Tragers liegt.

4. Wyklucza się zwrot składek wpłaconych do polskiej

instytucji ubezpieczeniowej .

(4) Eine Erstattung von Beitragen zur polnischen Rentenversicherung ist ausgeschlossen.

zdolności do pracy stosuje się według polskich przepisów

Część

III

Te i I III

POSTANOWIENIA RÓŻNE

VERSCHIEDENE BESTIMMUNGEN

Artykuł 21

Artikel 21

1. Dla stosowania niniejszej umowy

a)

właściwe władze porozumiewają się bezpośrednio mię­

dzy sobą,

b)

właściwe władze mogą uzgodnić

potrzebne do tego

środki,

c) właściwe władze informują się wzajemnie o obowiązu­

jącym ustawodawstwie w dziedzinie zabezpieczenia

społecznego, jak również o wszelkich późniejszych

zmianach.

2. Przy stosowaniu niniejszej umowy powołuje się na-

(1) Zur DurchfUhrung dieses Abkommens

a) verkehren die zustandigen Beh6rden unmittelbar miteinander,

b) k6nnen die zustandigen Beh6rden die hierzu erforderlichen MaBnahmen vereinbaren,

c) unterrichten sic h die zustandigen Beh6rden gegenseitig

uber die geltende Gesetzgebung auf dem Gebiet der,

Sozialversicherung sowie uber alle spateren Anderungen.

stępujące instytucje łącznikowe

(2) Zur DurchfUhrung des Abkommens werden folgen de Verbindungsstellen eingerichtet

-

-

w Rzeczypospolitej Polskiej

w zakresie świadczeń rzeczowych Zdrowia i Opieki Społecznej.

a w pozostałym zakresie cznych w Warszawie,

Ministerstwo

Zakład Ubezpieczeń Społe­

In der Republik Polen

fur den Bereich der Sachleistungen fUr Gesundheit und SozialfUrsorge,

fur den ubrigen Bereich talt Warschau,

das Ministerium

die Sozialversicherungsans-

1454 -

w Republice Federalnej Niemiec

dla ubezpieczenia chorobowego - AOK-Bundesverband, Bonn,

dla ubezpieczenia wypadkowego - Hauptverband der

gewerblichen Berufsgenossenschaften e. V., Sankt Au gust in,

dla ubezpieczenia rentowego pracowników fizycznych

- Landesversicherungsanstalt Berlin, Berlin,

dla ubezpieczenia rentowego pracowników umysło ­

wych - Bundesversicherungsanstalt fUr Angestellte,

Berlin,

dla ubezpieczeń rentowych górników - Bundesknappschaft, Bochum.

-

3. Jeżeli niemieckie przepisy prawne tego jeszcze nie

b) uprawniony zwykle przebyw·a na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

c) uprawniony jako obywatel polski zwykle przebywa poza

Umawiającym i się Stronami.

Nie narusza się kompetencji Bundesbahnversicherungsanstalt i Seekasse.

(3) Soweit die deutschen Rechtsvorschriften es nicht

bereits vorschreiben, ist innerhalb der Rentenvers icherung

der Arbeiter die fUr diese eingerichtete Verbindungsstelle fUr

die Feststellung der Leistungen mit Ausnahme der Leistungen zur Rehabilitation zustiindig, wenn

a) Versicherungszeiten nach den deutschen und polnischen Rechtsvorschriften zuruckgelegt oder anrechnungsfiihig sind oder

b) der Berechtigte sich im Hoheitsgebiet der Republi k

Polen gewohnlich aufhiilt oder

c) der Berechtigte sich ais polnischer Staatsangeh6riger

gewohnlich auBerhalb der Vertragsstaaten aufhiilt.

Die Zustiindigkeiten der Bundesbahnversicherungsanstalt

und der Seekasse bleiben unberuhrt.

Artykuł 22

Artikel22

-

przewidziały, to powołana w ubezpieczeniu rentowym pra-

cowników fizycznych instytucja łącznikowa jest właściwa do

ustalania świadczeń, z wyjątkiem świadczeń rehabilitacyjnych, jeżeli

a) okresy ubezpieczenia zaistniały albo podlegają zaliczeniu według niemieckich i polskich przepisów prawnych

lub

.

1. Władze i instytucje udzielają sobie wzajemnie, w miarę potrzeby, za pośrednictwem instytucji łącznikowych bezpłatnej pomocy prawnej i urzędowej przy stosowaniu niniejszej umowy, jak również przy rozstrzyganiu przypadków

spornych związanych z umową.

in der Bundesrepublik Deutschland

fUr die Krankenversicherung - der AOK-Bundesverband, Bonn;

fur die Unfallversicherung - der Hauptverband der

gewerblichen Berufsgenossenschaften ev' , Sankt Augustin,

fUr die Rentenversicherung der Arbeiter - die Landesversicherungsanstalt Berlin, Berlin,

fur die Rentenversicherung der Angestellten - die

Bundesversicherungsanstalt fUr Angestellte, Berlin,

fUr die knappschaftliche Rentenversicherung Bundesknappschaft Bochum .

die

(1) Die Behorden und Triiger gewiihren sic h gegen seitig, erforderlichenfalls durch Vermittlung der Verbin dungsstellen, unentgeltlich Amts- und Rechtshilfe bei der

DurchfUhrung dieses Abkommens sowie bei der Entschei dung von Streitfiillen im Zusammenhang mit diesem Ab kommen .

2. Władze i instytucje przekazują sobie na wniosek

i bezpła t nie, w miarę potrzeby, za pośrednictwem instytucji

łącznikowych informacje i zaświadczenia o przebiegu pracy

i ubezpieczenia na terytorium drugiej Umawiającej s i ę Strony.

(2) Die Behorden und Triiger ubermitteln sich, erfor derlichenfalls durch Vermittlung der Verbindungsstellen ,

auf Anforderung unentgeltlich Auskunfte und Nachweise

uber den Arbeits- und Versicherungsverlauf im Gebiet des

anderen Staates.

3. Właściwe instytucje i osoby przebywające na terytorium drugiej Umawiającej się Strony mogą korespondować

ze sobą bezpośrednio. Orzeczenia, decyzje i inne dokumenty

wymagające potwierdzenia doręczenia mogą być doręczone

listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru.

(3) Die zustiindigen Stellen und Personen, die sic h im

Gebiet des anderen Staates aufhalten, konnen unmittelbar

miteinander korrespondieren . Urteile, Bescheide und andere zustellungsbedurftige SchriftstUcke konnen durch eingeschriebenen Brief mit Ru ckschein zugestellt werden .

Artykuł 23

Artikel 23

Pisma, w szczególności wnioski, oświadczenia i środki

niem ieckim i nie mogą być odrzucone z powodu wyboru

jednego z tych języków .

Schriftstucke, insbesondere Antriige, Erkliirungen und

Rechtsbehelfe konnen in polnischer oder deutscher Spra che abgefaBt werden und durfen wegen der Wahl einer der

beiden Sprachen nicht zuruckgewiesen werden.

Artykuł 24

Artikel24

Świadectwa, dokumenty i inne pisma przedkładane

w ramach stosowania niniejszej umowy nie wymagają legalizacji przez przedstawicielstwa dyplomatyczne lub urzędy

konsularne.

Urkunden, Dokumente und andere Schriftstucke, die

im Rahmen der Anwendung dieses Abkommens vorzulegen

sind, bedurfen nicht der Legalisation durch diplomatische

oder konsularische Vertretungen .

odwoławcze, mogą być sporządzone w językach polskim lub

-

-

Poz. 468

Artykuł 25

Artikel25

Przy przekazywaniu danych osobowych, jak również

tajemnic zakładowych lub służbowych stosownie do niniejszej umowy lub porozumienia wykonawczego, stosuje się

właściwe wewnętrzne przepisy prawne o ochronie danych.

Instytucji przyjmującej danych tych nie wolno ujawniać bez

upoważnienia; mogą one być wykorzystywane wyłącznie

celem realizowania niniejszej umowy i tych przepisów prawnych, do których się ona odnosi.

Fur die Weitergabe von personenbezogenen Daten so wie von Betriebs- und Geschaftsgeheimnissen aufgrund

dieses Abkommens oder einer Vereinbarung zu seiner Durchfuhrung gilt das jeweilige innerstaatliche Datenschutzrecht.

Diese Daten durfen vom Empfanger nicht unbefugt offenbart

und nur zur Durchfuhrung dieses Abkommens und der

Rechtsvorschriften, auf die es sic h bezieht. verwendet werden.

Artykuł 26

Artikel26

1. Jeżeli wniosek o świadczenia, według przeplsow

prawnych jednej z Umawiających się Stron, został złożony

w instytucji drugiej Umawiającej się Strony, która jest

uprawniona według obowiązujących ją przepisów prawnych

do przyjęcia danego wniosku, to wniosek ten uważa się za

złożony we właściwej instytucji. Stosuje się to odpowiednio

do innych wniosków, oświadczeń i środków odwoławczych.

(1) 1st der Antrag auf eine Leistung nach den Re chtsvorschriften eines Vertragsstaats bei einer Stelle im

anderen Vertragsstaat gestelIt worden, die fur die Annahme

des Antrags auf eine entsprechende Leistung nach den fur sie

geltenden Rechtsvorschriften zugelassen ist. so g ilt der

Antrag ais bei dem zustandigen Trager gestelIt. Dies gilt fUr

sonstige Antrage sowie fur Erklarungen und Rechtsbehelfe

entsprechend .

'

2. Instytucja Umawiającej się Strony, w której te wnioski, oświadczenia i środki odwoławcze zostały złożone,

przekazuje je niezwłocznie właściwej instytucji drugiej Umawiającej się Strony.

(2) Die Antrage, Erklarungen und Rechtsbehelfe si nd

von der Stelle des einen Vertragsstaats, bei der sie eingereicht

worden sind, unverzuglich an die zustandige Stelle des

anderen Vertragsstaats weiterzuleiten .

3. Wniosek o świadczenia według przepisów prawnych

jednej Umawiającej się Strony uważa się także za wniosek

o odpowiednie świadczenie według przepisów prawnych

drugiej Umawiającej się Strony. Postanowienia tego nie

stosuje się, gdy wnioskodawca wyraźnie wnosi o to, aby

ustalenie uprawnień nabytych według przepisów prawnych

drugiej Umawiającej się Strony zostało odroczone w takich

przypadkach, gdy przepisy prawne tej Umawiającej się

Strony dają samemu wnioskodawcy możliwość ustalenia

momentu, który byłby miarodajny dla spełnienia warunków

niezbędnych do świadczeń .

(3) Ein Antrag auf Leistungen nach den Rechtsvorsch riften des einen Vertragsstaats gilt auch ais Antrag auf eine

entsprechende Leistung nach den Rechtsvorschriften des

anderen Vertragsstaats. Dies gilt nicht. wenn der Antragstel ler ausdrucklich beantragt. daJ!, die Feststellung der nach den

Rechtsvorschriften des anderen Vertragsstaats erworbenen

Anspruche in den Fallen aufgeschoben wird, in denen er

nach den Rechtsvorschriften dieses Vertragsstaats den Zeitpunkt bestimmen kann, der fUr die Erfullung der Leistungs voraussetzungen maJ!,geblich ist.

Część

IV

Teil IV

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE

'UBERGANGS-UND SCHLUJ!,BESTIMMUNGEN

Artykuł 27

Artikel27

1. Niniejszą umowę stosuje się w zakresie zaopatrzenia

emerytalnego i wypadkowego do wszystkich uprawnień

z tytułu okresów ubezpieczenia i wypadków przy pracy

(chorób zawodowych), które zostały przebyte lub powstały

po 31 grudnia 1990 r. na terytorium jednej z Umawiających

się Stron. Stosuje się ją ponadto do roszczeń osób, które po

dniu 31 grudnia 1990 r. przeniosą swoje miejsce zamieszkania lub ponownie zamieszkają na terytorium drugiej Umawiającej się Strony albo mieszkają na terytorium państwa

trzeciego. W zakresie ubezpieczenia chorobowego niniejszą

umowę stosuje się również do wypadków ubezpieczeniowych, które zaistniały przed 1 stycznia 1991 r.

(1) Dieses Abkommen gilt im Bereich der Renten- und

Unfallversicherung fur alle Anspruche aus Versicherungs zeiten und Arbeitsunfallen (Berufskrankheiten), die nach

dem 31 . Dezember 1990 im Hoheitsgebiet eines Vertragssta ats zuruckgelegt werden oder eintreten . Es gilt weiterhin fur

die Anspruche der Personen, die nach dem 31 . Dezember

1990 ihren Wohnort in das Hoheitsgebiet des anderen

Vertragsstaats verlegen, dort erneut begrunden oder in einem

Drittstaat haben. Im Bereich der Krankenversicherung gilt das

Abkommen auch fur Versicherungsfalle, die vor dem 1.

Januar 1991 eingetreten sind .

2. Niniejsza umowa nie narusza roszczeń i uprawnień,

nabytych do dnia 1 stycznia 1991 r. w jednej z Umawiających

się Stron na podstawie Umowy z 9 października 1975 r.

między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec o zaopatrzeniu emerytalnym i wypadkowym

(Umowa z 1975 r.). tak długo, jak te osoby, także po dniu 31

grudnia 1990 r., będą mieszkać na terytorium tej Umawiają­

cej się Strony. W odniesieniu do roszczeń tych osób w zaopatrzeniu emerytalnym i wypadkowym nadal obowiązują postanowienia Umowy z 1975 r. ; w tym wypadku dla warunków powstania roszczenia i wysokości świadczenia właś-

(2) Die vor dem 1. Januar 1991 aufgrund des Abkom mens vom 9. Oktober 1975 zwischen der Volksrepublik Polen

und der Bundesrepublik Deutschland uber Renten- und

Unfallversicherung (Abkommen von 1975) von Personen in

einem Vertragsstaat erworbenen Anspruche und Antwartschaften werden durch dieses Abkommen nicht beruhrt,

solange diese Personen auch nach dem 31 . Dezember 1990

ihren Wohnort im Hoheitsgebiet dieses Vertragsstaats beibehalten . Fur die Anspruche dieser Personen in der Rentenund Unfallversicherung gelten die Bestimmungen des Ab kommens von 1975; hierbei sind fur Anspruchsvorausset-

-

-

Poz. 468

ciwe są przepisy prawne obowiązujące w odnośnym miejscu

zamieszkania dla okresów ubezpieczenia i wypadków przy

pracy (chorób zawodowych), które tam zostały przebyte lub

powstały . Dla roszczeń i uprawnień istniejących dnia 2 paź­

dziernika 1990 r. zgodnie z Umową z dnia 13 lipca 1957 r.

między Polską Rzecząpospolitą Ludową i Niemiecką Republiką Demokratyczną o współpracy w dziedzinie polityki

społecznej (Umowa z 1957 r.) pozostają miarodajne przepisy

prawne, które obowiązują dla okresów ubezpieczenia i wypadków przy pracy (chorób zawodowych), które zostały

przebyte lub powstały w istniejącym dnia 2 października

1990 r. miejscu zamieszkania.

zungen und H6he der Leistungen die Rechtsvorschriften

ma~gebend, die am jeweiligen Wohnort fUr Versicherungszeiten und Arbeitsunfiille (Berufskrankheiten) gelten, die

dort zuruckgelegt worden oder eingetreten sind. Fur Ansp ruche und Anwartschaften in der Renten- und Unfallversicherung, die am 2. Oktober 1990 nach dem Vertrag vom 13.

Juli 1957 zwischen der Volksrepublik Polen und der Deutschen Demokratischen Republik uber die Zusammenarbeit auf

dem Gebiet der Sozialpolitik (Vertrag von 1957) bestanden,

sind die Rechtsvorschriften ma~ebend, die fur Versicherungszeiten und Arbeitsunfiille (Berufskrankheiten) gelten, die an

dem am 2. Oktober 1990 bestehenden Wohnort zuruckgelegt

worden od er eingetreten sind .

3. Roszczenia i uprawnienia w zakresie zaopatrzenia

emerytalnego i wypadkowego w myśl Umowy z 1975 r. za

okresy ubezpieczenia przebyte do momentu przyjazdu przy sługują także osobom, które przed dniem 1 stycznia 1991 r.

przybyły na terytorium drugiej Umawiającej się Strony i do tej

daty złożyły wniosek o przeniesienie miejsca zamieszkania na

jej terytorium i przebywają od tej daty nieprzerwanie, jeżeli

w okresie zaistnienia wypadku ubezpieczenia najpóźniej od

dnia 30 czerwca 1991 r. mieszkają na terytorium tej Strony.

W tym przypadku ust. 1 zdanie 2 nie ma zastosowania.

(3) Anspruche und Anwartschaften in der Renten- und

Unfallversicherung nach dem Abkommen von 1975 fUr die

bis zur Einreise zuruckgelegten Versicherungszeiten erwer ben auch Personen, die vor dem 1. Januar 1991 in den

anderen Vertragsstaat eingereist sind, bis zu diesem Zeitpunkt die Verlegung des Wohnorts in den anderen Vertrags staat beantragt haben und sich dort seither ununterbrochen

aufhalten, sofern sie im Zeitpunkt des Versicherungsfalls,

spiitestens vom 30. Juni 1991 an, in diesem Vertragsstaat

wohnen . Insoweit gilt Absatz 1 Satz 2 nicht.

4. Roszczenia i uprawnienia w zakresie zaopatrzenia emerytalnego i wypadkowego w myśl Umowy z 1975 r. z tytułu

okresów ubezpieczenia zaistniałych do dnia przybycia przysługują także osobom, które przed 1 lipca 1991 r. przeniosą

swoje miejsce zamieszkania do drugiej Umawiającej się Strony,

jeżeli zmiana miejsca zamieszkania przed dniem 1 stycznia

1991 r. nie doszła do skutku z niezależnych od tych osób

powodów. W tym przypadku ustęp 1 nie ma zastosowania.

(4) Anspruche und Anwartschaften in der Renten- und

Unfallversicherung nach dem Abkommen von 1975 fUr die

bis zur Einreise zuruckgelegten Versicherungszeiten erwer ben auch Personen, die vor dem 1. Juli 1991 ihren Wohnort

in den anderen Vertragsstaat verlegen , wenn die Verlegung

des Wohnorts vor dem 1. Januar 1991 aus Grunden unterb lieben ist, die diese Personen nicht zu vertreten haben.

Insoweit gilt Absatz 1 nicht.

5. Umowa z 1957 r. traci moc, z tym że renty przyznane

na podstawie tej umowy będą nadal wypłacane zgodnie z jej

postanowieniami .

(5) Der Vertrag von 1957 ist erloschen . Auf der Grund lage dieses Vertrags gezahlte Renten werden nach Ma~gabe

seiner Bestimmungen weitergezahlt.

Artykuł 28

Artikel28

1. Artykuły 7 do 10 ust. 1 Umowy z 25 kwietnia 1973 r.

między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federa -

lną Niemiec o ubezpieczeniu społecznym pracowników

wysłanych przejściowo na obszar drugiego Państwa tracą

moc z chwilą wejścia w życie niniejszej umowy.

(1) Artikel 7 bis Artikel 10 Absatz 1 des Abkommens

vom 25. April 1973 zwischen der Volksrepublik Polen und

der Bundesrepublik Deutschland uber die Sozialversiche rung von Arbeitnehmern, die in das Gebiet des anderen

Staates vorubergehend entsandt werden , treten mit Inkrafttreten dieses Abkommens au~er Kraft.

2. Za okresy ubezpieczenia przebyte na podstawie polskich przepisów prawnych uważa się również okresy ubezpieczenia polskich pracowników przebyte w myśl Umowy

z dnia 5 września 1988 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Niemieckiej Republiki Demokratycznej o współpracy w dziedzinie zatrudnienia polskich

pracowników w przedsiębiorstwach Niemieckiej Republiki

Demokratycznej.

(2) Versicherungszeiten polnischer Werktiitiger im Sin ne des Abkommens vom 5. September 1988 zwischen der

Regierung der Volksrepublik Polen und der Regierung der

Deutschen Demokratischen Republik uber die Zusammenarbeit auf dem Gebiet der Beschiiftigung polnischer Werktiitiger in Betrieben der Deutschen Demokratischen Republik, die aufgrund dieses Abkommens zuruckgelegt wurden ,

gelten ais Versicherungszeiten nach polnischen Rechtsvorschriften .

Artykuł 29

Artikel29

1. Niniejsza umowa nie uzasadnia roszczeń w sprawie

rentowych za okres przed 1 stycznia

1991 r.; nie uzasadnia roszczenia do realizacji świadczeń

rzeczowych, świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego i krótkoterminowych świadczeń pieniężnych

z ubezpieczenia wypadkowego za okres przed jej wejściem

w życie.

(1) Dieses Abkommen begrundet keinen Anspruch auf

Erbringung von Rentenleistungen fUr die Zeit vor dem 1.

Januar 1991 ; es begrundet keinen Anspruch auf Erbringung

von Sachleistungen, Geldleistungen der Krankenversicherung und kurzfristige Geldleistungen der Unfallversicherung

fUr die Zeit vor seinem Inkrafttreten .

2. Przy stosowaniu niniejszej umowy uwzględnia się

(2) Bei Anwendung dieses Abkommens werden auch

die vor seinem Inkrafttreten nach den Rechtsvorschriften der

Vertragsstaaten gegebenen erheblichen Tatsachen berucksichtigt.

wypłaty świadczeń

także istotne okoliczności zaistniałe przed jej wejściem w ży­

cie, według przepisów prawnych Umawiających się Stron.

-

Poz. 468

3. Wcześniejsze postanowienia nie sprzeciwiają się stosowaniu niniejszej umowy.

(3) Fruhere Entscheidungen stehen der Anwendung

des Abkommens nicht entgegen .

4. Jeżeli osobie zwykle przebywającej poza terytorium

Stron przysługuje renta w momencie

wejścia w życie umowy, umowa nie narusza płatności tej

renty w okresie po jej wejściu w życie . Dotyczy to także

zmiany uprawnień związanych z tą rentą oraz z niej wynikają­

cych .

(4) Soweit einer Person, die sic h aul!.erhalb der Vertragsstaaten gew6hnlich aufhalt, bei Inkrafttreten des Ab kommens eine Rente zusteht beruhrt das Abkommen die

Zahlung dieser Rente auch fUr die Zeit nach seinem Inkrafttreten nicht. Dies gilt auch fUr unmittelbar nachfolgende

Versicherungsfalle .

5. Renty, które nie były przekazywane do Polski przed

1 stycznia 1991 r., według zasad określonych bliżej w Protokole

końcowym do niniejszej umowy, do Polski przekazywane.

(5) Sofern Renten vor Inkrafttreten des Abkommens

von 1975 nach Polen nicht erbracht wurden , werden sie nach

naherer Mal!.gabe des Schlul!.protokolls mit Wirkung vom 1.

Januar 1991 nach Polen erbracht.

Artykuł 30

Artikel30

Umawiających się

wejściem w życie Umowy z 1975 r., będą począwszy od dnia

Załączony Protokół końcowy stanowi integralną część

niniejszej umowy.

Das beiliegende Schlul!.protokoll ist Bestandteil dieses

Abkommens .

Artykuł 31

Artikel 31

1. Niniejsza umowa podlega ratyfikacji; dokumenty ratyfikacyjne wymienione zostaną możliwie najszybciej

w Bonn .

(1) Dieses Abkommen bedarf der Ratifikation ; die Ratifikationsurkunden werden so bald wie m6glich in Bonn

ausgetauscht.

2. Niniejsza umowa wchodzi w życie w pierwszym dniu

po upływie tego miesiąca , w którym dokumenty

ratyfikacyjne zostaną wymienione .

(2) Dieses Abkommen tritt am 1. Tag des Monats nach

Ablauf des Monats in Kraft in dem die Ratifikationsurkunden

ausgetauscht werden .

Artykuł 32

Artikel 32

1. Niniejsza umowa zawarta jest na czas nieokreślony.

z Umawiających się Stron może ją wypowiedzieć

pisemnie przy zachowaniu terminu trzech miesięcy do końca

roku kalendarzowego.

(1) Dieses Abkommen wird auf unbestimmte Zeit geschlossen. Jeder Vertragsstaat kann es unter Einhaltung einer

Frist von drei Monaten zum Ende eines Kalenderjahrs schriftlich kundigen.

2. Jeżeli umowa utraci swoją moc wskutek wypowiedzenia, to jej postanowienia dotyczące nabytych do tego

momentu roszczeń o świadczenia pozostają nadal w mocy.

Ograniczające przepisy prawne dotyczące wykluczenia lub

zawieszenia roszczenia lub pozbawienia świadczeń z powodu pobytu za granicą dla tego typu roszczeń nie będą

(2) Tritt das Abkommen infolge Kundigung aul!.er Kraft,

so gelten seine Bestimmungen fUr die bis dahin erworbenen

Leistungsanspruche weiter. Einschrankende Rechtsvorschriften uber den Ausschlul!. eines Anspruchs od er das Ruhen

oder die Entziehung von Leistungen wegen des Aufenthalts

im Ausland bleiben fUr diese Anspruche unberucksichtigt.

miesiąca

Każda

uwzględnione .

niniejszą

umowę i opatrzyli ją pieczęciami.

Zu Urkund dessen haben die Bevollmachtigten dieses

Abkommen unterschrieben und mit ihren Siegeln versehen .

Sporządzono w Warszawie dnia 8 grudnia 1990 r.

w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i niemieckim, przy czym obydwa teksty posiadają jednakową moc.

Geschehen zu Warschau am 8 Dezember 1990 in zwei

Urschriften, jede in polnischer und deutscher Sprache, wobei

jeder Wortlaut gleichermal!.en verbindlich ist.

Na dowód czego

Pełnomocnicy

podpisali

W imieniu

Rzeczypospol itej

Polskiej

W imieniu

Republiki Federalnej

Niemiec

Fur die

Republik

Polen

Fur die

Bundesrepublik

Deutschland

J. Kuroń

G. Knackstedt

J. Kuroń

G. Knackstedt

N. B/Dm

N . B/Dm

Protokół końcowy do umowy

między Rzecząpospolitą Polską

a Republiką Federalną Niemiec

o zabezpieczeniu społecznym

Przy podpisaniu zawartej w dniu dzisiejszym Umowy

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o zabezpieczeniu społecznym Pełnomocnicy obu Umawiających się Stron oświadczają , że istnieje porozumienie

w następujących kwestiach

SchluBprotokoll

zum Abkommen zwischen der Republik Polen

und der Bundesrepublik Deutschland

Ober Soziale Sicherheit

Bei der Unterzeichnung des heute zwischen der Republik Polen und der Bundesrepublik Deutschland geschlossenen Abkommens uber Soziale Sicherheit erkiaren die

Bevollmachtigten beider Vertragsstaaten , dal!. Einverstandnis

, uber folgendes besteht

-

Poz. 468

1. Do artykułu 4 umowy

Równouprawnienie nie obejmuje dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego.

1. lu Artikel 4 des Abkommens

2. Do artykułów 4 i 5 umowy

Republika Federalna Niemiec przy stosowaniu niemieckich przepisów prawnych będzie następujące osoby

traktowała na równi z obywatelami Umawiających się

Stron, zgodnie z podpisanymi przez nią wymienionymi

konwencjami

a) uchodźców w rozumieniu Konwencji z dnia 28 lipca

1951 r. i Protokołu z dnia 31 stycznia 1967 r.

o statusie prawnym uchodźców, jeżeli zwykle przebywają oni na terytorium jednej z Umawiających się

Stron,

b) bezpaństwowców w rozumieniu Konwencji z dnia

28 września 1954 r. o statusie prawnym bezpańst­

wowców, jeżeli zwykle przebywają oni na terytorium

jednej z Umawiających się Stron,

c) członków rodzin i pozostałych przy życiu krewnych

osób wymienionych w punkcie a) i b) , jeżeli wywodzą oni swoje prawa od tych osób i zwykle przebywają na terytorium jednej z Umawiających się Stron.

2. lu den Artikeln 4 und 5 des Abkommens

3. Do artykułów 10 i 16 umowy

a) dla uzyskania prawa do świadczeń pieniężnych

z ubezpieczenia chorobowego lub krótkoterminowych świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia wypadkowego ubezpieczony, który przebywa na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, powinien

przedłożyć w ciągu trzech dni w instytucji właściwej

dla miejsca pobytu zaświadczenie o niezdolności do

pracy, wystawione przez lekarza prowadzącego,

b) instytucja właściwa dla miejsca pobytu przeprowadza w myśl obowiązujących ją przepisów prawnych

konieczne kontrole administracyjne lub badania lekarskie i niezwłocznie powiadamia właściwą instytu-

3. lu den Artikeln 10 und 16 des Abkommens

cję ,

c) jeżeli niezdolność do pracy przedłuża się ponad

przewidywany okres, stosuje się odpowiednio postanowienia pkt a) i b),

d) właściwa instytucja zachowuje w każdym przypadku

prawo poddania ubezpieczonego badaniom lekarskim przez wyznaczonego przez siebie lekarza,

e) właściwa instytucja na podstawie przekazanej dokumentacji rozstrzyga, czy i na jaki okres może zostać

uznana niezdolność do pracy. Instytucja ta wypłaca

przewidziane świadczenia bezpośrednio świadcze ­

niobiorcy, powiadamiając o tym ubezpieczonego

i instytucję właściwą dla miejsca pobytu .

Die Gleichbehandlung gilt nicht fOr die freiwillige Versicherung in der Rentenversicherung.

Die Bundesrepublik Deutschland wird bei Anwendung

der deutschen Rechtsvorschriften fol gen de Personen

gemar.. den von ihr unterzeichneten nachfolgenden

Ubereinkunften mit den Staatsangeh6rigen der Vertragsstaaten gleichbehandeln

a) FlUchtlinge im Sinne des Abkommens vom 28. Juli

1951 und des ProtokolIs vom 31 . Januar 1967 uber

die Rechtsstellung der FlUchtlinge, wenn sie sich im

Gebiet eines Vertragsstaats gew6hnlich aufhalten,

b) Staatenlose im Sinne des Ubereinkommens vom 28.

September 1954 uber die Rechtsstellung der Staatenlosen, wenn sie sich im Gebiet eines Vertragsstaats gew6hnlich aufhalten,

c) Angeh6rige und Hinterbliebene der unter den Buch staben a) und b) genannten Personen, soweit sie ihre

Rechte von diesen Personen ableiten und sic h im

Gebiet eines Vertragsstaats gew6hnlich aufhalten.

a) Fur den Anspruch auf Geldleistungen der Krankenversicherung oder auf kurzfristige Geldleistungen der

Unfallversicherung hat ein Versicherter, der sic h im

Hoheitsgebiet des anderen Vertragsstaats aufhalt,

dem Trager des Aufenthaltsorts innerhalb von drei

Tagen eine vom behandelnden Arzt ausgestellte

Arbeisu nfa hig keitsbeschei n ig u ng vorzu legen.

b) Der Trager des Aufenthaltsorts fUhrt die nach seinen

Rechtsvorschriften notwendigen verwaltungsmar..i gen Kontrollen oder medizinischen Untersuchungen

durch und unterrichtet unverzuglich den zustandigen Trager.

c) Geht die Arbeitsunfahigkeit uber die voraussichtliche

Dauer hinaus, gelten die Buchstaben a) und b)

entsprechend.

d) Der zustandige Trager behalt in jedem Fali das Recht,

die betreffende Person durch einen Arzt seiner Wahl

untersuchen zu lassen .

e) Der zustandige Trager entscheidet allein, ob und

gegebenenfalls fUr welche leit aufgrund der ihm

ubermittelten Unterlagen Arbeitsunfahigkeit anerkannt werden kann . Er zahlt die in Betracht kommen den Le istungen dem Leistungsempfanger direkt aus

und unterrichtet den Versicherten sowie den Trager

des Aufenthaltsorts.

4. Do artykułu 17 ustęp 1 umowy

Ustalenia poczynione w zdaniach 2 i 3 dotyczące ubezpieczenia rentowego górników Republiki Federalnej

Niemiec stosuje się odpowiednio do ubezpieczenia rentowego górników na terenie włączonym do Republiki

Federalnej Niemiec 3 października 1990 r.

4. lu Artikel 17 Absatż 1 des Abkommens

Die in den Satzen 2 und 3 getroffenen Bestimmungen zur

knappschaftlichen Rentenversicherung der Bundesrepublik Deutschland gelten entsprechend fUr die bergbauliche Versicherung in dem am 3. Oktober 1990 zur

Bundesrepublik Deutschland beigetretenen Gebiet.

5. Do artykułu 27 ustęp 1 zdanie 1 i 2 umowy

Do dnia wejścia w życie niniejszej umowy w stosunku do

roszczeń rentowych powstałych po dniu 31 grudnia

1990 r. stosuje się postanowienia Umowy z 1975 r.

5. lu Artikel 27 Absatz 1 Satze 1 und 2 des Abkommens

6. Do artykułu 29 ustęp 5 umowy

Postanowienia stosuje się do przypadków, w których

przed wejściem w życie Umowy z 1975 r. nie zostały

6. lu Artikel 29 Absatz 5 des Abkommens

Die Bestimmung gilt fUr die Falle, in denen vor Inkrafttreten des Abkommens von 1975 eine Rentenleistung

Fur Anspruche auf Rentenleistungen, die nach dem 31 .

Dezember 1990 entstehen, bleiben bis zum Inkrafttreten

dieses Abkommens die Bestimmungen des Abkommens

von 1975 mar..geblich.

-

Poz. 468 i 469

zrealizowane świadczenia rentowe do Polski, ponieważ

niemieckie przepisy prawne nie przewidywały realizacji

tych świadczeń na określone tereny. W tych przypadkach istnieje od dnia 1 stycznia 1991 r. uprawnienie

wypłaty renty do Polski dla osób, u których najpóźniej

w dniu wejścia w życie Umowy z 1975 r. spełnione były

warunki do świadczeń na wypadek starości lub śmierci

albo u których było stwierdzone wiążąco inwalidztwo.

Dla realizacji świadczeń rentowych do Polski stosuje się

do wszystkich uprawnionych obowiązujące w Republice Federalnej Niemiec w dniu 2 października 1990 r.

właściwe przepisy o realizacji świadczeń z ubezpieczenia rentowego dla cudzoziemców zamieszkałych za

granicą . Dla ustalenia prawa do roszczeń i wysokości

renty stosuje się wobec wszystkich uprawnionych przepisy z zakresu ubezpieczenia rentowego, które po stronie

niemieckiej obowiązywały w okresie od dnia poprzedzającego wejście w życie Umowy z 1975 r. do dnia

2 października 1990 r. na obszarze objętym tą umową.

Jeżeli świadczenie rentowe nie zostało dotychczas ustalone, dla obliczenia jego wysokości stosuje się odpowiedn ie, obowiązujące przepisy prawne.

nach Polen nicht erbracht wurde, weil die deutschen

Rechtsvorschrihen eine Erbringung in bestimmte Gebiete nicht vorsahen . In diesen Fallen besteht fUr Personen,

bei denen spatesfens bei Inkrafttreten des A bkommens

von 1975 der Versicherungsfall des Alters od er Todes

eingetreten oder bei denen der Versicherungsfall der

Invaliditat verbindlich festgestelIt war, fUr die Zeit vom 1.

Januar 1991 an ein Anspruch auf Zahlung der Rente

nach Polen . Fur die Erbringung der Rentenleistungen

gelten fUr alle Berechtigten die am 2. Oktober 1990 in

der Bundesrepublik Deutschland mar..geblichen Bestim mungen uber die Erbringung von Leistungen der Rentenversicherung an Auslander im Ausland . Fur die

Prufung der Anspruchsvoraussetzungen und die H6he

der Rente sind die rentenrechtlichen Vorschriften

mar..geblich, die am Tage vor Inkrafttreten des Abkommens von 1975 in dessen bis zum 2. Oktober 1990 auf

deutscher Seite gegebenen Geltungsbereich mar..geb lich waren. Sofern die Rente bisher nicht festgestelIt

worden ist sind hinsichtlich ihrer H6he die entsprechenden geltenden Rechtsvorschriften anzuwenden.

Sporządzono w Warszawie dnia 8 grudnia 1990 r.

w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i niemieckim, przy czym obydwa teksty posiadają jednakową moc.

Geschehen zu Warschau am 8 Dezember 1990 in zwei

Urschrihen, jede in polnischer und deutscher Sprache, wobei

jeder Wortlaut gleichermar..en verbindlich ist.

W imieniu

Rzeczypospol itej

Polskiej

W imieniu

Republiki

Federalnej Niemiec

Fur die

Republik

Polen

Fur die

Bundesrepublik

Deutschland

J. Kuroń

G. Knackstedt

J. Kuroń

G. Knackstedt

N. B/Dm

N. BlUm

Po zaznajomieniu się z powyższą umową w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że

-

została ona uznana za słuszną zarówno w całości , jak i każde z postanowień w

-

jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona,

-

będzie niezmiennie zachowywana.

niej zawartych ,

Na dowód Czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 25 września 1991 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej : L. Wałęsa

L. S.

Min ister Spraw Zagranicznych : K. Skubiszewski

469

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 2 października 1991 r.

w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką

Federalną Niemiec o zabezpieczeniu społecznym, sporządzonej w Warszawie dnia 8 grudnia 1990 r.

Podaje się niniejszym do wiadomości, że zgodnie z ar31 ustępem 1 Umowy między Rzecząpospolitą

Polską a Republiką Federalną Niemiec o zabezpieczeniu

społecznym , sporządzonej w Warszawie dnia 8 grudnia

1990 r., dokonana została w Bonn dnia 30 września 1991 r.

tykułem

wymiana dokumentów ratyfikacyjnych do wymienionej

umowy.

Zgodnie z postanowieniem artykułu 31 ustępu 2 powyższej umowy weszła ona w życie dnia 1 października 1991 r.

Minister Spraw Zagranicznych : w z. J. Makarczyk